2623342 College van B&W - Inpassingskader nutsgebouwen warmte en elektriciteit Delft

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Inpassingskader nutsgebouwen warmte en elektriciteit Delft

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart

Voorstel ingediend door

Atse Veeke (aveeke@delft.nl)

Registratienummer

6463660

Datum

26 mei 2026

Concept-besluit(en) n.v.t. Waarom nu? Als onderdeel van het Klimaatakkoord gaat Delft af van fossiele brandstoffen en wordt steeds meer duurzame energie gebruikt. In de stad zijn door bewoners en bedrijven steeds meer zonnepanelen geplaatst, wordt er vaker gekozen voor een warmtepomp en neemt het aantal elektrische auto’s toe. Het huidige elektriciteitsnet is niet gebouwd voor de nieuwe vraag naar en het aanbod van elektriciteit waardoor het (over)vol raakt. Huishoudens en bedrijven verduurzamen en vragen meer capaciteit; meer dan het huidige kabelnetwerk en de transformatorstations aan kunnen. Naast deze groeiende elektriciteitsvraag wordt ook het warmtenet in de stad uitgerold. Dit vraagt om plaatsing van compacte warmteoverdrachtstations. Maar met name de plaatsing van de vele tientallen nieuwe transformatorhuisjes in de stad in het kader van de netverzwaring wordt een enorme opgave. Op 3 juni 2025 heeft het College van B&W (kenmerk 6169231) ingestemd met het aangaan van een samenwerkingsovereenkomst (SOK) met Stedin waarmee formeel het startsein is gegeven om de noodzakelijke verzwaring van het elektriciteitsnet mogelijk te maken. Op dit moment wordt aan de zijde van Stedin gewerkt aan de voorbereiding in de vorm van een planning van de buurtaanpak; de volgorde waarin wijken in de stad de komende 15 jaar worden verzwaard.

De verwachting is dat in 2027 een start wordt gemaakt met de eerste buurt. Het inpassen van warmteoverdrachtstations en transformatorhuisjes, ook wel nutsgebouwen genoemd, heeft impact op de kwaliteit in de openbare ruimte die in de compacte stad Delft toch al onder druk staat. Deze nutsgebouwen zijn vergunningvrij. Om ervoor te zorgen dat desondanks een goede ruimtelijke ordening gewaarborgd blijft, is het voorliggende Inpassingskader Nutsgebouwen warmte en elektriciteit Delft opgesteld. Dit ruimtelijk afwegingskader geeft richting aan de wijze waarop vergunningvrije nutsvoorzieningen worden geplaatst zodat deze zo min mogelijk hinder veroorzaken en minder snel als storend worden ervaren. Met dit inpassingskader houdt gemeente Delft regie op de openbare ruimte wanneer de netbeheerders starten met het zoeken naar geschikte locaties voor hun nutsgebouwen. Inhoud Om een fossielvrije toekomst mogelijk te maken schakelt Delft over naar duurzame energie zoals alternatieve warmtebronnen (waaronder geothermie) en elektriciteit. Het transport van deze energie vergt forse aanpassingen aan de infrastructuur zoals de uitrol van het warmtenet en de verzwaring van ons elektriciteitsnetwerk. Onderdeel van deze werkzaamheden is het bijplaatsen van warmteoverdrachtstations en transformatorhuisjes. Het aantal warmteoverdrachtstations is afhankelijk van de toekomstige uitrol van het warmtenet.

De verzwaring van het elektriciteitsnetwerk heeft betrekking op de gehele stad en een actuele inschatting gaat uit van circa 130 transformatorstations die de komende 15 tot 20 jaar worden bijgeplaatst. Om ervoor te zorgen dat een goede ruimtelijke ordening gewaarborgd blijft, is voorliggend inpassingskader opgesteld. Dit ruimtelijk afwegingskader geeft richting aan een uniforme wijze waarop vergunningvrije nutsvoorzieningen worden geplaatst zodat deze zo min mogelijk hinder veroorzaken en minder snel als storend Versie 08.25

worden ervaren. Hierbij wordt de Welstandsnota gevolgd als ook het gegeven dat de stadsdelen Binnenstad, Nieuwe Plantage, Agnetapark en TU-Noord zijn aangemerkt als Beschermd Stadsgezicht. Vanwege met name de technische, bereikbaarheids- en veiligheidseisen zijn kansen voor meervoudig ruimte- of functiegebruik vrijwel uitgesloten. Wat verandert er? Met de inwerkingtreding van het inpassingskader staat de gemeente Delft in de startblokken wanneer een netbeheerder met de eerste voorstellen voor een locatie voor een nutsvoorziening komt. Hiermee zet de gemeente Delft de volgende stap om samen met de netbeheerders het energienetwerk toekomstbestendig te maken zonder daarbij de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte uit het oog te verliezen. Beleidskaders Hogere wetgeving: Omgevingswet (onderdeel Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL): bouwwerken voor een nutsvoorziening met een footprint kleiner dan 15 m² en een hoogte van maximaal 3 meter, zijn vergunningvrij. Klimaatakkoord (28-6-2019). Hierin wordt gesteld dat de uitstoot van CO2 in 2030 met 49% moet zijn gereduceerd ten opzichte van 1990. In 2050 moet dat met 95% zijn afgenomen. Eén van de gekozen oplossingen om het gebruik van fossiele brandstoffen sterk terug te dringen is om over te gaan op alternatieve, schone energiebronnen waaronder elektriciteit en duurzame warmtebronnen zoals geothermie.

Lokaal beleid/regelgeving: De verzwaring van het laagspanningsnet past binnen de ambitie van de gemeente Delft om in 2050 klimaatneutraal te zijn (Omgevingsvisie Delft 2040 en Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050). Tevens sluit de beoogde netverzwaring aan op de Energie Strategie Delft (ESD, maart 2024). De Samenwerkingsovereenkomst (SOK) tussen college en Stedin (d.d. 3 juni 2025) verwijst naar dit inpassingskader. Financiën Hoewel het inpassingskader geen directe financiële consequenties heeft brengt de afhandeling van de voorstellen van Stedin en Netverder wel kosten en opbrengsten met zich mee. Daarnaast is structureel beheer en onderhoud nodig als de nutsgebouwen zijn geplaatst. Na twee jaar waarin naar verwachting vier trafostations worden geplaatst, wordt het gehele proces zorgvuldig geëvalueerd. De kosten van de eerste 2 jaar worden geschat op maximaal 15.000 euro, deze kunnen worden opgevangen binnen de huidige begroting van de opgave Energietransitie. Na de evaluatie is er meer zicht op de financiële effecten die de afhandeling van de voorstellen van Stedin met zich meebrengen. Deze zullen worden meegenomen in toekomstige P&C producten. Vervolg Met netbeheerders Stedin en Netverder wordt parallel gewerkt aan de planning voor plaatsing van transformatorhuisjes en warmteoverdrachtstations.

De netbeheerders gebruiken dit inpassingskader vervolgens als input om per buurt tot een eerste, conceptvoorstel voor locatiekeuze te komen. Hierover gaan de netbeheerder en gemeende Delft in gesprek om tot een definitieve locatiekeuze te komen. Participatie Omdat de locatiekeuze van de nutsgebouwen vooral technisch bepaald wordt en deze vergunningvrij zijn, is actieve participatie niet mogelijk. Voor de locatiebepaling is ‘informeren’ de enige vorm. Voor de aankleding kan dat anders zijn. Bij de overwegingen om een nutsgebouw aan te kleden worden direct omwonenden betrokken die vanuit hun woning of perceel zicht hebben op het nutsgebouw. Afhankelijk van de locatie van het gebouw en de ruimtelijke mogelijkheden, worden twee of drie voorstellen voor aankleding uitgewerkt. Deze worden ter keuze aan de direct omwonenden voorgelegd. Deze vorm van informeren bij plaatsing en keuze bij aankleding, is onderdeel van een lerende aanpak die bij de plaatsing van de eerste vier trafostations wordt toegepast. Deze aanpak wordt vervolgens zorgvuldig geëvalueerd. Afhankelijk van de resultaten kan de aanpak worden herzien. Communicatie Pagina 2 van 3

Samen met Stedin heeft de gemeente een communicatieplan gemaakt. Stadsbreed: We informeren alle inwoners van Delft over het plaatsen van extra nutsgebouwen warmte en elektriciteit. We hebben speciale aandacht waarom dit nodig is. Buurt: We informeren buurtbewoners over de locaties en de planning in hun buurt. Omdat er geen vergunning nodig is, is het van belang dat goed en laagdrempelig uit te leggen. Q&A zou hier een vorm voor kunnen zijn. Directe omwonenden: Indien participatie op de aankleding van toepassing is, dan participeren we met de direct omwonenden. De communicatie is erop gericht dat de omwonenden weten wanneer en hoe zij kunnen meedenken. Bijlage(n) Inpassingskader Nutsgebouwen warmte en elektriciteit Delft

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Niet van toepassing

☐ Nee

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Pagina 3 van 3