2620301 College van B&W - Uitwerking kernbegrippen Participatiewet in Balans vertrouwen, eenvoud en menselijke maat

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Uitwerking kernbegrippen Participatiewet in Balans: vertrouwen, eenvoud en menselijke maat

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart

Voorstel ingediend door

J. Meerhoff, F. Wosgien, M. Buddingh en J van der Sar

Registratienummer

6489006

Datum

12 mei 2026

Concept-besluit(en) N.v.t.

Waarom nu? Op 30 september 2025 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Participatiewet in Balans aangenomen. Dit betekent dat de wet vanaf 1 januari 2026 gefaseerd in werking is getreden. De wet bestaat uit 22 maatregelen waarbij de drie uitgangspunten vertrouwen, eenvoud en menselijke maat leidend zijn. De voorgestelde uitwerking van de uitgangspunten geeft weer hoe we in Delft invulling willen geven aan deze drie begrippen. De uitwerking van deze uitgangspunten is nu aan het college ter besluitvorming aangeboden. Het college informeert de raad proactief omdat de uitwerking vanuit de nieuwe Participatiewet de basis biedt voor de beleidsregels en verordeningen die binnenkort aangepast of opgewerkt moeten worden naar aanleiding van de Participatiewet in Balans. Ook kunnen deze uitgangspunten helpen bij de doorontwikkeling van de dienstverlening van de organisaties en de afdelingen die betrokken zijn bij de uitvoering van de Participatiewet. Hier staat 21 mei een themadag voor gepland. Deze themadag is bedoeld voor de organisaties en afdelingen die zich bezighouden met de uitvoering van de Participatiewet. Tijdens deze dag wordt stilgestaan bij de drie uitgangspunten en onderzoeken we met elkaar hoe we onze uitvoering van de Participatiewet conform deze uitgangspunten kunnen inrichten. Inhoud Achtergrond Sinds 2015 wordt de bijstand geregeld door de Participatiewet.

Uit de beleidsanalyse van het ministerie SZW naar de Participatiewet blijkt dat de wet uit balans is. De wet is complex, inwoners ervaren weinig ondersteuning vanuit de wet en er geldt een streng handhavingsregime. Als gevolg hiervan verkeren inwoners in onzekerheid en komen ze moeilijker aan het werk. Verder ervaren inwoners in hun contact met de overheid wantrouwen. De overheid wil de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden voor de mensen voor wie de wet is bedoeld. Het doel van de regering is om de Participatiewet weer in balans te brengen. Er moet meer evenwicht komen tussen de drie kernelementen van de Participatiewet: bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Dat evenwicht wordt bereikt door de mens centraal te zetten en uit te gaan van vertrouwen. Daarnaast is vereenvoudiging belangrijk. De uitgangspunten bij deze kentering zijn ‘eenvoud, vertrouwen en menselijke maat’. Dit moet leiden tot een betere en voorspelbare dienstverlening aan mensen met een bijstandsuitkering en meer handelingsruimte om dat mogelijk te maken. Dit beoogt de overheid te bereiken met de Participatiewet in Balans. Gemeente Delft kan zich goed vinden in deze ontwikkeling en is blij met deze stap die de regering zet met de Participatiewet in balans.

Om deze wet goed in Delft te kunnen implementeren is het van belang dat de begrippen worden geconcretiseerd. Vandaar dat er per begrip een uitgangspunt is uitgewerkt op basis waarvan de wet binnen Delft kan worden geïmplementeerd en uitgevoerd.De uitwerking van de uitgangspunten is in lijn Versie 08.25

met en een nadere invulling van de visie op de Delftse Dienstverlening (RIS nummer 2349780). Het geeft richting bij het maken van beleid rondom de Participatiewet in balans en biedt handvatten voor de uitvoering van de Participatiewet. Uitwerking per uitgangspunt Vertrouwen We geven vertrouwen aan de inwoner door: • We benaderen vanuit vertrouwen; • We maken heldere afspraken met onze inwoners en komen deze afspraken na; • We zijn open en nieuwsgierig en benaderen onze inwoners zonder vooroordeel. Eenvoud

• • • •

We bieden proactieve dienstverlening aan; We werken open en transparant; We bieden voorspelbare dienstverlening; We belasten de inwoner niet met de complexiteit van ons stelsel.

Menselijke maat

• •

We houden rekening met de persoonlijke omstandigheden van de inwoner; Onze dienstverlening is persoonlijk, toegankelijk en sluit aan bij de leefwereld en het doenvermogen van onze inwoner; • Inwoners voelen zich gehoord, begrepen en ondersteund • Wanneer de regels worden overtreden, sanctioneren we passend. Randvoorwaarden De gemeentelijke afdelingen en organisaties die betrokken zijn bij de uitvoering van de Participatiewet hanteren dezelfde randvoorwaarden; • We vertrouwen in het beoordelingsvermogen van de professional; • We werken constructief samen in het belang van de inwoner; • We passen deze uitwerking van de uitgangspunten op een eenduidige manier toe. Wat verandert er? De uitwerking van de kernbegrippen geeft richting bij het maken van beleid rondom de Participatiewet in balans, bijvoorbeeld bij het opstellen en aanpassen van beleidsregels en verordeningen. Beleidsregels en verordeningen die hieruit voortkomen zullen op de gebruikelijke wijze worden voorgelegd aan het college en de raad. Ook biedt deze uitwerking van de kernbegrippen handvatten voor de gemeentelijke afdelingen en de organisaties die betrokken zijn bij de uitvoering van de Participatiewet. Het beoogde resultaat hiervan is dat dit moet leiden tot een betere en voorspelbare dienstverlening aan mensen met een bijstandsuitkering en meer handelingsruimte voor de consulent om dat mogelijk te maken.

Beleidskaders -

Participatiewet

Financiën Dit voorstel heeft geen financiële consequenties.

Vervolg Beleidsregels en verordeningen die hieruit voortkomen zullen op de gebruikelijke wijze worden voorgelegd aan het college en de raad. Dit jaar zullen in ieder geval de beleidsregels ’bijstand met terugwerkende kracht’, ’zoekperiode voor jongeren onder de 27 jaar’ en een nieuwe beleidsregel inkomstenvrijlating worden aangeboden, waarbij deze uitgangspunten leidend zijn. Participatie Pagina 2 van 3

Om te komen tot de gemeentelijke uitwerking van de uitgangspunten is bij zes teams van de drie uitvoeringsorganisaties (Publieke Dienstverlening van de gemeente Delft, Werkse! en Delft Support) input opgehaald. De komende periode worden er beleidsregels en verordeningen aangepast of opgewerkt naar aanleiding van de Participatiewet in Balans. Binnen deze trajecten wordt het inwonersperspectief meegenomen;

Communicatie De uitvoeringsorganisaties worden geïnformeerd over het werken vanuit de uitwerking van de kernbegrippen Bijlage(n) Zitten er geheime stukken bij? ☐ja ☐nee Bijlage 1: Document met uitgangspunten

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M Berger Loco-secretaris

JK Gooijer - Medema Loco-burgemeester 13-05-2026

Pagina 3 van 3