2611146 College van B&W - Ondersteunen groepsinitiatieven Energietransitie - Menukaart

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Ondersteunen groepsinitiatieven Energietransitie - Menukaart

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart

Voorstel ingediend door

A. van der Linden en S. Knepper

Registratienummer

6427950

Datum

3 maart 2026

Concept-besluit(en) Nvt

Waarom nu? In de energietransitie is een ontwikkeling gaande dat groepen inwoners aan de slag willen gaan met elkaar. De provincie Zuid-Holland helpt hierbij met haar subsidie Lokale Energie Initiatieven. Andere gemeenten in ZuidHolland bieden ook al een helpende hand en de organisatie LSA Bewoners is zich meer gaan inzetten op ondersteuning van groepsinitiatieven. Ook in Delft zijn er initiatieven van groepen die de gemeente, maar nog onduidelijk is hoe de gemeente deze groepen kan ondersteunen. Inhoud Eén van de belangrijkste speerpunten uit het coalitieakkoord is om ruimte te creëren voor initiatieven vanuit de stad. Om de doelen van de Energietransitie te halen, hebben we iedereen nodig. In de Routekaart Delft Klimaatneutraal 2050 is daarom o.a. opgenomen dat de gemeente samen wil optrekken met initiatieven van buurten en groepen. Het college wil dus meer ruimte creëren voor groepsinitiatieven vanuit de stad om de doelen van de energietransitie te behalen. Tot nu toe richt de gemeentelijke ondersteuning op dit thema zich vooral op individuele bewoners (energieloket, energiecoaches). Voor groepsinitiatieven – waarin bewoners samen verduurzamen – zijn slechts incidenteel projecten ondersteund. De verwachting is dat deze in de toekomst zullen toenemen.

Een structurele en voor zowel de gemeentelijke organisatie als bewoners herkenbare/duidelijke aanpak/ondersteuning is daarom wenselijk. Een groepsinitiatief is een samenwerking van meerdere huishoudens met vergelijkbare woningen of gedeelde opgaven (zoals isolatie of aardgasvrij worden). Zulke initiatieven sluiten goed aan bij de gemeentelijke beleidsdoelen op het gebied van de energietransitie, zoals 25.000 woningen isoleren en aardgasvrij maken in 2050. Dit vraagt om een passend ondersteuningskader. Daarvoor zijn 4 ondersteuningspakketten gedefinieerd, die samen de Menukaart vormen. 1. Gezamenlijk isoleren – gericht op versnelling van de isolatieopgave, bijvoorbeeld door collectieve inkoop of gezamenlijke uitvoering bij vergelijkbare woningtypes. De gemeente biedt praktische faciliteiten, expertise en begeleiding. 2. Aardgasvrij met je buren – stimuleren van bewonersgroepen die samen een oplossing zoeken, bijvoorbeeld een collectieve warmtenet-aansluiting of all-electric oplossing. De gemeente ondersteunt met praktische faciliteiten, expertise en begeleiding en door het delen van een netwerk.

Versie 08.25

3.

4.

Milieuvriendelijk koelen – alternatieven voor airco’s, zoals collectieve aanschaf van zonwering. Doel is energiebesparing en beperking van hittestress. De gemeente faciliteert ook hier praktische faciliteiten, expertise en begeleiding Eigen initiatief (“wildcard”) – bewoners kunnen zelf met duurzame groepsinitiatieven komen die passen binnen de gemeentelijke beleidsdoelen. De ondersteuning wordt op maat afgestemd, afhankelijk van de inhoud van het voorstel.

Per initiatief is de waarde van de ondersteuning maximaal € 5.000,-. Dit wordt uitbetaald in natura doordat de gemeente opdracht geeft voor bijvoorbeeld ingehuurde expertise of zaalhuur en deze factuur ook betaalt. De gemeente is dan opdrachtgever. De ondersteuning wordt niet als subsidie verstrekt. De ambtelijke ondersteuningsuren vallen hier niet onder. Vorm van ondersteuning De ondersteuning waar initiatieven gebruik van kunnen maken, wordt bewust niet via een subsidieregeling verstrekt. In plaats daarvan treedt de gemeente op als opdrachtgever en regelt ondersteuning zoveel mogelijk in natura — bijvoorbeeld voor onderzoek, communicatie of procesbegeleiding. Initiatiefnemers ontvangen dus geen rechtstreekste vergoeding van kosten of zaalhuur. Het opzetten van een formele subsidieregeling zou een uitgebreide juridische en administratieve uitwerking vereisen, wat zowel voor de gemeente als voor de initiatiefnemers extra belasting met zich meebrengt. De werkwijze sluit aan bij het karakter van de Menukaart: we willen gericht experimenteren en in een kleinschalige setting leren wat wél en niet werkt. Omdat het succes en het gebruik van de Menukaart nog onzeker is, kiezen we bewust voor een lichte, flexibele inrichting zonder subsidieregeling. Na één jaar wordt de aanpak geëvalueerd en kan, indien nodig, alsnog worden besloten om tot een formele regeling over te gaan.

Eventuele bezwaren in het komend jaar kunnen via deze werkwijze alsnog worden behandeld via de bezwaarschriftencommissie. De gemeente mitigeert het risico op bezwaren door altijd in gesprek te gaan met initiatiefnemers. Proces Bewoners die een groepsinitiatief willen starten, maken dit kenbaar bij de gemeente. Vervolgens volgt een intake en een beoordeling van het initiatief in het programmateam Energietransitie. Bij goedkeuring krijgt het initiatief een gemeentelijk contactpersoon toegewezen voor de uitvoering. Na afronding vindt een gezamenlijke evaluatie plaats. Als het initiatief niet past binnen de doelstelling van de energietransitie, volgt een korte toets of het past bij een ander doel van de gemeente. Dit wordt samengevat en teruggekoppeld aan de initiatiefnemer. Indien mogelijk wordt dan doorverwezen naar een andere afdeling of instantie. Motie ‘Ruimte voor energie- en warmte initiatieven’. De motie ‘Ruimte voor energie- en warmte initiatieven werd tijdens de raadsvergadering van 25 september 2025 aangenomen. Met de Menukaart beoogt het college invulling te geven aan het derde deel van het dictum (de overige onderdelen komen aan de orde in het warmteprogramma).

Hieronder wordt het betreffende deel van het dictum geciteerd, met per punt een toelichting van het college: “We geven het college opdracht om: (…) Aanvullend op het warmteprogramma een helder afwegingskader op te stellen ten aanzien van samenwerking met energie- of warmteinitiatieven met ruimte om daarin te groeien. Daarbij de volgende uitgangspunten mee te geven: Inclusieve en representatieve samenstelling van deze initiatieven in de buurt of wijk; College: in de begeleiding van de initiatieven nemen wij dit mee als aandachtspunt voor de initiatiefnemers die hun initiatief willen doen groeien in deelnemersaantal. Democratische organisatievorm; College: ook dit punt nemen wij mee als aandachtspunt voor de initiatiefnemers die hun initiatief willen doen groeien in deelnemersaantal. Aansluiting op de uitgangspunten van het warmteprogramma; Lopende collectieve trajecten op warmte of energie mogen niet worden doorkruist; College: er wordt expliciet aangegeven dat initiatieven in lijn moeten zijn met het beleid van de gemeente (waaronder het nog vast te stellen warmteprogramma) en dat collectieve warmte-oplossingen niet mogen worden doorkruist. Welke vorm van ondersteuning het initiatief kan verwachten;

Pagina 2 van 4

College: de Menukaart beschrijft een aantal opties, en de ondersteuning die daarbij kan worden gegeven. Ook is er een zogenaamde wildcard mogelijk. De ondersteuning die daarbij wordt gegeven is afhankelijk van het initiatief en de mogelijkheden die de gemeente heeft. De overige punten uit deze motie worden meegenomen in het Warmteprogramma. Wat verandert er? Groepen gaan zich meer verenigen in initiatieven op het gebied van de Energietransitie. Daardoor zal er een versnelling plaats vinden in de energietransitie. Beleidskaders Het voorstel past binnen het kader van de Routekaart Klimaatneutraal Delft, waarin wordt aangegeven dat de gemeente samen wil optrekken met initiatieven van buurten en groepen. Ook staan hier de doelen van de gemeente, waar dit voorstel aan bijdraagt. Het voorstel is een invulling van ‘Samen maken we de stad’. Het voorstel is aanvullend op de subsidie Lokale Energie Initiatieven van de provincie Zuid-Holland. Financiën Er zijn financiële middelen beschikbaar in het betreffende taakveld. Voor 2026 wordt een budget van €90.000 geraamd voor communicatie, ondersteuningskosten voor 8 initiatieven en ambtelijke inzet. De lasten worden gedekt vanuit CDOKE. Het budget is beschikbaar de opgave Energietransitie. Er zijn geen additionele middelen nodig.

Vervolg De gemeente start met communicatie en zichtbaarheid van de Menukaart via DelftDoetDuurzaam, waarna initiatieven kunnen instromen. Uitgangspunt is “Aldoende leren we”: alle initiatieven die zich aandienen, worden serieus genomen en beoordeeld. Na een jaar worden alle aanvragen geëvalueerd, toegekende en niet-toegekende, zodat ervaring kan worden benut en het aanbod verder kan worden verfijnd. Participatie Bij het opstellen van de Menukaart zijn 015 Duurzaam en Platform Energietransitie Delft geïnformeerd en worden betrokken bij de uitvoering. Zij kunnen hiermee ook buurtinitiatieven ondersteunen. Ook zijn er gesprekken geweest met de provincie over haar subsidieregeling en hoe deze Menukaart daarbij kan aansluiten. Communicatie De gemeente gaat de Menukaart aanbieden via de gemeente website, de website van DelftDoetDuurzaam en de Stadskrant. Ook komt er op sociale media hier aandacht voor. Bijlage(n) Bijlage 1: Memo – ondersteunen groepsinitiatieven – de Menukaart 6427951

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging ☒ Ja,

Het college verzoekt de raad om hiermee een deel van motie: ‘Ruimte voor energie- en warmte initiatieven’ (2528370) namelijk ‘Aanvullend op het

Pagina 3 van 4

Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

warmteprogramma een helder afwegingskader op te stellen ten aanzien van samenwerking met energie- en warmt initiatieven met ruimte daarin te groepen’ voor wat betreft mini-warmtenetten (tussen de twee en vijftig woningen) als afgedaan te beschouwen. De overige punten van de motie worden meegenomen in het proces van het Warmteprogramma. ☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

GJ Born Loco-secretaris

FWJ van Vliet Loco-burgemeester 12-03-2026

Pagina 4 van 4