2609118 Oude en Nieuwe Kerk Delft - Brief aan de raad
Tekst van het document
Delft, 25 februari 2026
Aan: Betreft:
De leden van de gemeenteraad van Delft Toelichting activiteiten Nieuwe Kerk voor de stad Delft
Geachte leden van de raad,
Op donderdag 5 februari was ik aanwezig bij uw commissievergadering om in te spreken over de herinrichting van de Nieuwe Kerk. Tijdens de discussie die volgde, merkte ik dat de activiteiten die onze organisatie voor de stad organiseert niet breed bekend zijn bij de raad. Met het oog op de raadsvergadering van 5 maart wil ik u graag een completer beeld geven van wat de Nieuwe Kerk nu al betekent voor Delft en haar inwoners. Dat haar bijdrage aan de stad breder is dan de beschikbaarheid van openbare toiletten. Vooraf een belangrijk onderscheid. De activiteiten in deze brief worden georganiseerd door de organisatie Oude en Nieuwe Kerk Delft (ONKD), soms in samenwerking met de Protestantse Gemeente Delft, CityKerk of andere partners. Het gaat hier niet om kerkelijke activiteiten, maar om publieke activiteiten voor alle Delftenaren. In deze brief richt ik mij vooral op de Nieuwe Kerk. De Nieuwe Kerk is met zo'n 250.000 bezoekers per jaar de grootste toeristische bestemming van Delft. Maar het gebouw is meer dan een trekpleister voor toeristen. Wij zetten ons in om de kerk ook voor Delftenaren een levende plek te laten zijn. Een plek waar de stad zichzelf tegenkomt in de thema's die ertoe doen: herdenking, ontmoeting, cultuur, stilte, educatie.
Ontmoeting en verbinding Iedere eerste vrijdag van de maand opent de Nieuwe Kerk 's avonds haar deuren tijdens de Night of Light. Iedereen kan gratis binnenlopen. Er is livemuziek, er is gelegenheid om een kaarsje aan te steken of om gewoon even te zitten. Geen programma, geen preek. Alleen de ruimte en de stilte. Sommige bezoekers komen
OUDE KERK | Heilige Geestkerkhof 25 - 2611 HP Delft - 015 212 30 15 NIEUWE KERK | Markt 80 - 2611 GW Delft - 015 212 3025 GODSHUIZEN SINDS 1246
elke maand terug. Voor veel mensen is het de eerste keer dat ze de kerk van binnen zien. De afgelopen jaren was de kerk op Open Kerkendag daarbij ook specifiek voor Delftenaren gratis toegankelijk, via een code in Delft op Zondag. Het Delftse Stadsdiner, afgelopen september, bracht meer dan driehonderd Delftenaren samen aan lange tafels in de kerk. Als vervolg op dit succes wordt er nu in samenwerking met Bright Elephant en Cultuurhuis Delft gewerkt aan een kerstdiner in de Nieuwe Kerk, specifiek voor inwoners van Delft die iets of iemand missen. Ook een van de Delftse Rotary’s heeft interesse om een terugkerend benefietdiner met ons te organiseren.
Herdenken en betekenis In samenwerking met uitvaartvereniging De Laatste Eer organiseren we sinds twee jaar een Allerzielenconcert in de Nieuwe Kerk. Leden van De Laatste Eer zijn hiervoor gratis welkom. Het is een moment om stil te staan bij verloren geliefden, met muziek, poëzie en herinnering. De Meezing Matthäus is een bijzondere editie van de jaarlijkse Matthäus Passion, specifiek voor mensen met dementie, hun mantelzorgers en het publiek. In samenwerking met Bachkoor Holland, de Stichting Participatie met Dementie en musici van het Concertgebouw Kamerorkest zingen deelnemers samen delen van Bachs Matthäus Passion. De uitzending hierover bij 1Vandaag bracht deze maatschappelijke rol van de kerk landelijk onder de aandacht.
Cultuur en muziek De Nieuwe Kerk biedt een podium aan concerten van onder meer Bachkoor Holland. Maar juist ook aan de Delftse orkesten zoals de Koninklijke Harmonie Kapel, DSMG Krashna Musica en het DSO. In 2024 presenteerden studententeams van de TU Delft hun Hyperloop-capsule en zonne-auto in de Nieuwe Kerk, onder de noemer Delft: creating history. Het zijn voorbeelden van hoe het gebouw verleden en toekomst van de stad bij elkaar brengt. Met DOK Delft en Theater de Veste lopen samenwerkingen over tentoonstellingen en uitvoeringen. Met Filmhuis Lumen werken we samen rond filmvertoningen en lezingen. Met Delft Fringe Festival dient de kerk als bijzondere locatie. In al deze samenwerkingen onderzoeken we actief hoe de Nieuwe Kerk er voor de stad kan zijn.
OUDE KERK | Heilige Geestkerkhof 25 - 2611 HP Delft - 015 212 30 15 NIEUWE KERK | Markt 80 - 2611 GW Delft - 015 212 3025 GODSHUIZEN SINDS 1246
Educatie en jonge Delftenaren Met het educatieprogramma KLIK bieden we, in samenwerking met Erfgoed Delft lesprogramma's aan voor alle groepen 5 en 6 van Delftse basisscholen. Hierbij komen Delftse schoolkinderen gratis de kerk binnen en krijgen na afloop een voucher voor een gratis torenbezoek. Dit programma wordt momenteel uitgebreid naar het MBO, in het bijzonder voor het vak burgerschap. Daarnaast hebben we de Escaperoute 'Het Geheim van de Beeldenstorm' ontwikkeld, waarmee jong en oud publiek spelenderwijs leert over de geschiedenis van de kerken en de stad.
Breder in de stad Naast de activiteiten in de Nieuwe Kerk zet onze organisatie zich ook breder in voor Delft. Zo was op Keti Koti de kerk gratis toegankelijk met rondleidingen over het slavernijverleden, en fungeerden onze kerken als maakplek voor communityprojecten in samenwerking met Cultuurhuis Delft, waaronder het Vrijheidsservies en het wandkleed Sporen van ons slavernijverleden. Het zijn thema's die onlosmakelijk verbonden zijn met de geschiedenis van onze kerken en de stad, en waar wij als organisatie bewust ruimte voor maken.
Wat de herinrichting mogelijk maakt Bovenstaande activiteiten vinden nu al plaats, ondanks het feit dat de Nieuwe Kerk niet over basisvoorzieningen beschikt zoals voldoende toiletten, een keuken met stromend water en een verwarmde vergaderruimte. We redden ons, maar we moeten regelmatig kansen laten liggen omdat we partijen niet goed kunnen ontvangen. Met de voorgenomen herinrichting komen daar niet alleen voorzieningen bij. Er liggen concrete samenwerkingen klaar die nu nog niet mogelijk zijn: maandelijkse aanschuifdiners in samenwerking met Delftse welzijnspartners als de Diaconie, Stichting Present en Delft voor Elkaar, de Nieuwe Kerk als podium van Theater de Veste, een tentoonstelling rond 550 jaar Delftsche Bijbel samen met DOK Delft en Erfgoed Delft, en de kerk als mogelijke locatie voor het Delft Film Festival. Onze organisatie verdient zelf het geld voor het langjarig onderhoud van de Nieuwe Kerk en al haar grafmonumenten, door het gebouw te exploiteren. Die exploitatie kan alleen draaien als de kerk ook echt bruikbaar is. De dagelijkse bruikbaarheid van het gebouw is daarmee de financiële basis voor de instandhouding van het monument.
OUDE KERK | Heilige Geestkerkhof 25 - 2611 HP Delft - 015 212 30 15 NIEUWE KERK | Markt 80 - 2611 GW Delft - 015 212 3025 GODSHUIZEN SINDS 1246
Ik hoop dat deze brief u een vollediger beeld geeft van wat de Nieuwe Kerk nu al voor Delft betekent, en van wat er met de herinrichting aan nieuwe mogelijkheden ontstaat. Met vriendelijke groet,
Nyncke Graafland – van den Berg Directeur Oude en Nieuwe Kerk Delft
OUDE KERK | Heilige Geestkerkhof 25 - 2611 HP Delft - 015 212 30 15 NIEUWE KERK | Markt 80 - 2611 GW Delft - 015 212 3025 GODSHUIZEN SINDS 1246