2550779 College van B&W- Voortgangsrapportage economie 2025
Tekst van het document
Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp
Voortgangsrapportage economie 2025
Portefeuillehouder
Wethouder Zwart
Voorstel ingediend door
Hans Gennotte en Maarten Kaptein
Registratienummer
6338846
Datum
9 december 2025
Concept-besluit(en) Niet van toepassing
Waarom nu? In 2024 is het Actieprogramma Ruimtelijk-Economische Visie (REV) 2024-2026 opgeleverd dat richting geeft aan de gemeentelijke inzet ten behoeve van de Delftse economie. In het voorjaar van dat jaar is het actieprogramma besproken met de gemeenteraad. In de motie Zicht houden op de Delftse economie heeft de raad het college de volgende opdracht meegegeven: • Jaarlijks te rapporteren over de voortgang van de Ruimtelijke- Economische Visie 2021-2030 en haar actieprogramma's; • Uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025 de eerste voortgangsreportage te sturen naar de Raad en daarbij deze motie af te doen. Middels de Voortgangsrapportage 2025 (zie bijlage) geven wij voor het jaar 2025 invulling aan deze motie. Vanwege beperkte beschikbare capaciteit is het niet gelukt om de rapportage eerder op te leveren en te versturen. Inhoud Voortgangsrapportage economie 2025 De voortgangsrapportage economie 2025 is als volgt opgebouwd: • Voortgang actieprogramma REV 2024-2026 • Stand van zaken kwantitatieve doelstellingen REV • Vervolg inzet voor Delftse economie Hieronder volgt een samenvatting op hoofdlijnen. Voortgang actieprogramma REV 2024-2026 In het Actieprogramma REV 2024-2026 zijn vier actielijnen benoemd voor de gemeentelijke inzet voor de Delftse economie. Zie hieronder een samenvatting van de voortgang.
Actielijn 1: Sterk Ecosysteem Binnen deze actielijn horen activiteiten die bijdragen aan het versterken van het Delftse innovatie-ecosysteem. Belangrijk hierbij is de rol die Delft, en daarmee het Innovatiedistrict Delft in het bijzonder, speelt in regionaal verband. Daarom betreft het activiteiten met zowel een lokale en een regionale reikwijdte. In de afgelopen periode zijn er grote stappen gezet om de samenwerking binnen de stad én de regio verder te versterken. Een belangrijke drijver achter deze ontwikkeling is het Innovatiedistrict Delft dat gebieden, ondernemers en stakeholders aan elkaar verbindt. Een belangrijk resultaat is de oplevering van het Ruimtelijk ambitiedocument Innovatiedistrict Delft dat richting geeft aan de ontwikkeling van het gebied. Ook zijn er stappen gezet om het Versie 08.25
innovatie-ecosysteem verder te versterken, bijvoorbeeld door het beter verbinden van de startup en scale-up communities in de stad. Delft speelt als ‘kraamkamer’ een belangrijke rol in de regionale economie, die nog verder versterkt kan worden door regionale samenwerking. Hier hebben we onder meer vanuit de samenwerking binnen de MRDH en binnen de regionale samenwerking ‘startups en scale-ups (SuSu)' belangrijke stappen in gezet. Deze regionale samenwerking zetten we in de komende periode voort. Voor nadere informatie over het Innovatiedistrict Delft verwijzen wij u door naar de Raadsinformatiebrief Innovatiedistrict Delft 2024-2025 die in oktober 2025 verzonden is naar de gemeenteraad. Actielijn 2: Ruimte om te ondernemen Ruimte om te ondernemen – voor zowel innovatieve maakindustrie als de stadsverzorgende economie - is een belangrijke randvoorwaarde voor een sterke economie en een leefbare stad. Binnen deze actielijnen horen activiteiten die bijdragen aan de realisatie van bedrijfsruimte en het zorgen voor goede match tussen vraag en aanbod van bedrijfsruimte. Langs verschillende lijnen zijn stappen gezet om te zorgen voor betaalbare ruimte in de stad. Voor verschillende gebieden is en wordt in visies concreter gemaakt welke economische ruimte er toegevoegd gaat worden.
Zowel voor Innovatiedistrict en de Biotech Campus zijn op dit vlak belangrijke stappen gezet voor de realisatie van ruimte voor de innovatieve economie. Op een lager schaalniveau is binnen projecten en gebiedsontwikkelingen gewerkt aan de realisatie van (betaalbare) bedrijfsruimte. Onder meer de tweede fase van NEXTDelft, ‘De Terminal’ en het Van Marken Food Innovation Center werden opgeleverd, met nog meer vierkante meters bedrijfsruimte in de pijplijn binnen een groot aantal ontwikkelingen. Allemaal stappen die bijdragen aan de realisatie van meer ruimte om te ondernemen. En met de inzet van de stadsmakelaar en het accountmanagement bedrijven worden vraag en aanbod van bedrijfsruimte steeds beter gematcht. Actielijn 3: Mensen om te ondernemen en te werken Talent met de juiste kennis en vaardigheden is een belangrijke randvoorwaarde voor de economie. En voor inwoners is het belangrijk om goed onderwijs en prettig werk te hebben. Binnen deze actielijn horen activiteiten die hieraan bijdragen. Op dit thema treffen het bedrijfsleven en het onderwijs elkaar. Als gemeente zetten we ons daarom in om deze samenwerking te versterken, ten behoeve van onze inwoners en onze bedrijven.
Dat resulteerde in waardevolle projecten en samenwerkingen op verschillende schaalniveaus, van een bijbanenbeurs tot strategische samenwerking om talent op te leiden voor de regionale semiconductor-industrie. Actielijn 4: Voorzieningen voor leefbare wijken De stadsverzorgende economie draagt op verschillende manieren bij aan een leefbare stad; zoals voorzieningen, arbeidsplaatsen en levendigheid. Inzet op de stadsverzorgende economie is nodig om aan te sluiten bij de behoeften van de Delftenaren. Binnen de actielijn horen activiteiten die bijdragen aan voldoende economische voorzieningen en stadsverzorgende bedrijven, in het bijzonder in de woonwijken. Belangrijke dragers achter het voorzieningenniveau in onze stad zijn onze ondernemers en ruimte om te ondernemen. We zetten ons in voor de vitaliteit van onze belangrijkste winkelgebieden – de binnenstad, De Hoven en Leeuw & Stein – door nauwe samenwerking met ondernemers en actieve organisaties. Dat doen we onder meer door een actieve inzet van onze accountmanagers richting bedrijven en (bijdrage aan) de organisatie van verschillende bijeenkomsten en campagnes. Van ‘hands-on’ dienstverlening tot het ophalen van input voor beleidsontwikkeling voor de Delftse economie. Net zo belangrijk als deze winkelgebieden is de bedrijvigheid in de wijken en in onze wijkwinkelcentra.
We zetten ons in voor de realisatie van meer ruimte om te ondernemen in de wijken, onder meer binnen de verschillende (gebieds)ontwikkelingen in de wijken (zoals de Kop van de Buitenhof en Gillis-Delfia) en het toepassen van de 10% norm. Dat doen we in samenwerking met ontwikkelaars, corporaties en lokale partijen. We ontwikkelen en benutten instrumenten uit het programma betaalbare ruimte voor betaalbare ruimte in de wijken. En via het programma Delft Pagina 2 van 5
Boost Lab worden inwoners van Delft West ondersteund in hun ondernemerschapreis. Zo bouwen we aan een vitale wijkeconomie met lokale ondernemers en banen en voorzieningen dicht bij huis. Stand van zaken kwantitatieve doelstellingen REV In de Ruimtelijk-Economische Visie 2030 twee ambities centraal die de afgelopen jaren de koers voor de inzet op de economie van Delft hebben gestuurd: • Inzet op de realisatie van 10.000 extra banen op álle niveaus in de periode 2018-2040; • Inzet op de realisatie van 100.000 m2 aan extra bedrijfsruimte, met name voor de innovatieve maakindustrie. De voortgang van deze ambities wordt gemonitord aan de hand van data over het aantal werkzame personen en het aantal vierkante meters bruto vloeroppervlakte met een industriefunctie in Delft. Zie hieronder een stand van zaken. Ontwikkeling werkzame personen De ambitie van de Ruimtelijk Economische Visie was - naast de vastgestelde ambitie om het aantal woningen fors uit te breiden - om stevig in te zetten op het versterken van de werkgelegenheidsfunctie. En wel met de realisatie van 10.000 banen in de periode 2018-2040. Ten opzichte van het aantal banen op 1 januari 2018 van ongeveer 54.500 banen kwam het doel daarmee te liggen op 64.500 banen in 2040. Op basis van een lineair groeimodel betekent dit een toename van 225 banen per jaar.
De afgelopen jaren is het aantal banen fors gegroeid tot 61.400 in 2024, waarmee we in 2030 op een totaal van 62.750 banen zouden uitkomen, uitgaande van het lineaire groeimodel. Ontwikkeling bedrijfsruimte De ambitie van de Ruimtelijk Economische Visie was ook om tot aan 2040 100.000 m2 aan extra bedrijfsruimte te realiseren, met name voor de innovatieve maakindustrie. We monitoren deze doelstelling conform de REV en het actieprogramma 2024-2026 aan de hand van de indicator ontwikkeling van vierkante meters bedrijfsruimte met een industriefunctie. Ten opzichte van 2018 is het aantal vierkante meters binnen deze categorie toegenomen met 30.220 m2 (stand: 343.636 m2 in 2025). Na een aantal jaren van afname is sinds 2023 een groei te zien in vierkante meters bedrijfsruimte met een industriefunctie. Het is goed om te noemen dat niet alle innovatieve (maak)bedrijven gevestigd zijn in bedrijfsruimte met enkel een industriefunctie. Beginnende (maak)bedrijven starten vaak in een kantooromgeving. En het komt steeds vaker voor dat maakbedrijven gevestigd zijn in ruimtes met een combinatie van kantoorfunctie en industriefunctie. Zo kan onderzoek/ontwikkeling en maak/productie onder hetzelfde dak plaatsvinden (zoals in Next Delft). De indicator bedrijfsruimte met een industriefunctie geeft de ontwikkeling van bedrijfsruimte voor de innovatieve maakindustrie dus niet geheel weer.
Vervolg inzet voor Delftse economie Langs de vier actielijnen van het actieprogramma REV 2024-2026 zijn een groot aantal activiteiten opgestart en uitgevoerd om bij te dragen aan de ambities van de Ruimtelijke Economische Visie. Een groot deel van deze activiteiten draagt bij aan het realiseren van extra (betaalbare) bedrijfsruimte. Een deel van deze inspanningen heeft in de afgelopen jaren al bijgedragen aan de oplevering van extra bedrijfsruimte. En een groot deel zal in de komende jaren extra bedrijfsruimte opleveren. Deze bedrijfsruimte voorziet in de vraag van ondernemers en draagt bij aan het verdienvermogen en de werkgelegenheid, en een groot deel ervan versterkt het Innovatiedistrict Delft en het Delftse innovatie-ecosysteem. Voor een vitale stad is ook de ontwikkeling van de stadsverzorgende economie van groot belang. In een groeiende stad en temidden van vergrijzing zijn voorzieningen en banen in de nabijheid van groot belang. En daarvoor is ruimte nodig. De 10% norm bij woningbouw- en gebiedsontwikkelingen draagt, samen met actieve inzet binnen projecten, bij aan het toevoegen van economische ruimte in de wijken. Uit de data blijkt dat het aantal werkzame personen zich gunstig ontwikkelt ten opzichte van de doelstelling die is opgenomen in de REV (10.000 extra banen. De oppervlakte aan bedrijfsruimte (met industriefunctie) stijgt sinds
Pagina 3 van 5
2023 na jaren van afname. In veel projecten in de stad is ruimte voor bedrijfsruimte opgenomen, maar de realisatie van veel van deze projecten vindt pas in de komende jaren plaats. Economische indicatoren, bijvoorbeeld op het gebied van werkgelegenheid en bedrijfsruimte, zijn belangrijk om de ontwikkeling van de stad en de effectiviteit van beleid te kunnen monitoren. Bij het opstellen van de nieuwe REV bekijken we welke indicatoren het beste aansluiten bij onze ambities voor de stad. Deze indicatoren worden vastgesteld in de nieuwe REV. De data over werkzame personen en bedrijfsruimte laat zien dat in een groeiende stad voortdurende inzet nodig is ten behoeve van een vitale economie, werkgelegenheidsgroei en de realisatie van extra betaalbare bedrijfsruimte. Voor een vitale Delftse economie telt echter meer dan alleen vierkante meters of banen toevoegen. Te midden van achterblijvende economische prestaties in de regio en een groeiend belang van innovatie en technologische soevereiniteit (mede als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen) is een sterke Delftse economie, ingebed in een regionaal netwerk, van groot belang.
Dat biedt kansen voor Delft, maar vereist ook scherpe keuzes en richting; wat voor economie willen we zijn, hoe positioneren we ons op regionaal, nationaal en internationaal vlak, en hoe vertaalt dat zich naar inspanningen voor bedrijfsruimte en banen? Dit zijn onderwerpen die terug zullen komen in de nieuwe Ruimtelijk- Economische Visie die, conform de op 3 juli 2025 aangenomen motie Delftse economie van de toekomst, in de volgende collegeperiode opgesteld zal worden. Ondertussen blijven wij ons, aan de hand van het actieprogramma 2024-2026 actief inzetten voor een sterke en vitale Delftse economie met voldoende banen en ruimte om te ondernemen. Stand van zaken moties economie In het document ‘Stand van zaken moties economie (zie bijlage) wordt een stand van zaken gegeven van de moties die in 2024 zijn aangenomen door de raad. Het voorstel is om deze moties als afgedaan te beschouwen, met uitzondering van dictum 4 (onderzoek werkcorporatie) van de motie Meer stadsverzorgende economie in Delft. De reden hiervoor is dat de verkenning nog gaande is. Wat verandert er? Middels de uitvoering van het actieprogramma 2024-2026 en de eerder benoemde moties geven wij - in aansluiting op de REV Delft 2030 - invulling aan het versterken van de Delftse economie. In de nieuwe collegeperiode gaan we aan de slag met opstellen van een nieuwe Ruimtelijke Economische Visie.
Beleidskaders • Programmabegroting 2025-2028 Gemeente Delft • Ruimtelijk Economische Visie 2030 • Actieprogramma Ruimtelijk-Economische Visie 2024-2026 Financiën Het betreft een voortgangsrapportage. Hier zijn geen financiële consequenties aan verbonden. Vervolg In de nieuwe collegeperiode gaan we aan de slag met opstellen van een nieuwe Ruimtelijk-Economische Visie. In aanloop naar deze visie zullen wij de jaarlijkse rapportage voortzetten. De invulling van deze rapportage stemmen wij te zijner tijd af op het proces voor het opstellen van de nieuwe visie. Participatie Niet van toepassing. Communicatie Niet van toepassing. Bijlage(n)
Pagina 4 van 5
• Voortgangsrapportage economie 2025 • Stand van zaken moties economie
Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja
☐ Nee
☒ Niet van toepassing
Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?
☒ Ja,
het college verzoekt de raad om moties M.20240516.7.6.1 Red de REV M.20240627.5.3.04 Red de REV #2 M.20230629.6.1.9 Betaalbare bedrijfsruimte Delft-West M.20240516.7.6.4 Meer stadsverzorgende economie in Delft (dictum 1 t/m 2) • M.20240516.7.6.2 Zicht houden op de Delftse economie als afgedaan te beschouwen • • • •
☐ Nee
Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,
M Berger Loco-secretaris
JK Gooijer - Medema Loco-burgemeester 10-12-2025
Pagina 5 van 5