2543672 Voorstel van het college aan de raad inzake Begrotingswijziging Septembercirculaire 2025

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Begrotingswijziging Septembercirculaire 2025

Portefeuillehouder

wethouder Huijsmans

Voorstel ingediend door

Auke van der Heide (avdheide@delft.nl)

Registratienummer

6295848

Datum

14 oktober 2025

Concept-besluit(en) De raad stelt de 15e begrotingswijziging 2025 met de financiële effecten uit hoofde van de Septembercirculaire 2025 vast. Waarom nu? De septembercirculaire is gepubliceerd op Prinsjesdag (16 september 2025). In het Ordevoorstel P&C is gevraagd om de raad voorafgaand aan de commissie- en raadsbehandeling van de Programmabegroting 2026-2029 een separate brief toe te zenden met de financiële consequenties van de septembercirculaire, zodat deze bij de commissiebehandeling (30 oktober a.s.) kan worden meegewogen. Deze oplegger voorziet hier in door een toelichting op de uitkomsten van de circulaire en een voorstel voor verwerking van de financiële effecten voor Delft. Inhoud Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie van het Rijk over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. In totaal ontvangt Delft meer dan € 310 miljoen uit het gemeentefonds. De septembercirculaire 2025 is gebaseerd op de beleidsarme Miljoenennota 2026 van het demissionaire kabinet Schoof en informeert de gemeenten over bijstellingen van de algemene uitkering, de decentralisatie-uitkeringen en de integratie-uitkeringen.

In de septembercirculaire is de groei van het gemeentefonds (‘accres’) neerwaarts bijgesteld als gevolg van lagere inflatie (-/- € 0,6 miljoen in 2026, oplopend tot -/- € 1,2 miljoen in 2029). Omdat hierop is geanticipeerd in de bestuurlijke reactie op de meicirculaire 2025, is hiervoor voldoende compensatie beschikbaar. Incidentele voordelen ontstaan door de afrekening van de ruimte onder het plafond BTW Compensatie Fonds (2025: € 2,7 miljoen), extra middelen jeugd (2025: € 3,7 miljoen), vervroegde Tweede Kamerverkiezingen (2025: € 363.000) en de vervanging van de specifieke uitkering Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) door een decentralisatie-uitkering (2026: € 7,1 miljoen). Voor de extra middelen worden reserveringen voorgesteld. Na het voorstel voor verwerking is het effect van de septembercirculaire voor het begrotings- en meerjarenbeeld positief. Voor de verwerking van de financiële gevolgen wordt aan de raad een begrotingswijziging ter vaststelling aangeboden. Leeswijzer Hierna volgt een overzicht van (1) de uitkomsten van de circulaire en (2) het voorstel voor de financiële verwerking.

Versie 08.25

De uitkomsten van de circulaire zijn gebaseerd op rijksbeleid en de objectieve verdeelmaatstaven (inwoners, woningen, oppervlakte gemeente, centrumfunctie etc.) en daarmee beperkt beïnvloedbaar. Het voorstel voor verwerking bevat adviezen en keuzes waarover een lokale, eigen afweging gemaakt kan worden. De bijlage bevat een nadere toelichting op taakmutaties, decentralisatie- en integratie-uitkeringen en het voorstel voor de begrotingstechnische verwerking. 1. Uitkomsten septembercirculaire 2025 De tabel hierna laat voor Delft de mutaties zien ten opzichte van de vorige circulaire (i.c. meicirculaire 2025). Bovenaan de tabel staat de bijdrage uit het gemeentefonds voor Delft op basis van de meicirculaire. Daarna volgen de mutaties in de septembercirculaire 2025. Uitkering Gemeentefonds - Delft Uitkomsten septembercirculaire 2025 Stand Gemeentefonds Meicirculaire 2025

x € 1.000

2025 303.329

2026 311.045

2027 314.514

2028 308.710

2029 310.649

Septembercirculaire 2025 1.

2.

Algemene uitkering Bijstelling accres (volume en prijs) Afrekening ruimte onder plafond BCF Extra middelen jeugd (taakmutatie) Vervroegde Tweede Kamerverkiezingen (taakmutatie) Overige taakmutaties Hoeveelheidsverschillen (inclusief belastingcapaciteit) Overige algemene mutaties (UB en UF) Decentralisatie- en Integratie-uitkeringen Nieuw: Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Nieuw: Overheidsbrede dienstverlening Bijstelling bestaande decentralisatie-uitkeringen Bijstelling Beschermd Wonen (IU) Bijstelling Participatie (IU) Totaal mutaties Septemb ercirculaire 2025 Gemeentefonds Septembercirculaire 2025

-590

-792

-1.064

-1.162

2.740 3.683 363 270 320

305 -198

203 66 -178

184 -56 -154

180 -175 -291

125 51 259 7.811 311.140

7.063 87 82 129 286 7.164 318.209

87 80 181 306 -47 314.467

87 77 181 10 -735 307.975

87 64 181 10 -1.106 309.543

Het saldo van de mutaties in de circulaire is in 2025 en 2026 positief door de afrekening van de ruimte onder het BCF-plafond, extra middelen voor jeugdzorg en de vervanging van de specifieke uitkering CDOKE door een decentralisatie-uitkering. Vanaf 2027 is het saldo negatief door de daling van het accres. 1. Algemene uitkering De algemene uitkering wijzigt door algemene mutaties die het takenpakket niet veranderen en taakmutaties die gevolgen hebben voor de taken van gemeenten. Bijstelling accres (volume en prijs) (effect voor Delft in 2026: -/- € 0,6 miljoen) In de septembercirculaire is de groei van het gemeentefonds (‘accres’) neerwaarts bijgesteld (-/- € 0,6 miljoen in 2026, oplopend tot -/- € 1,2 miljoen in 2029). Deze bijstelling is gebaseerd op de actuele raming van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) door het Centraal Planbureau (CPB). Voor het volume accres wordt een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van het bbp gehanteerd. Het accres voor loon- en prijsontwikkeling (inflatiecorrectie) volgt de prijs bruto binnenlands product (pbbp) van het lopende jaar. Omdat Delft in de bestuurlijke reactie op de meicirculaire 2025 heeft geanticipeerd op de daling, is hiervoor voldoende compensatie beschikbaar.

Afrekening ruimte onder het plafond BCF (effect voor Delft in 2025: + € 2,7 miljoen) Het BTW-compensatiefonds (BCF) heeft een plafond dat jaarlijks muteert met het accrespercentage. In 2025 bedraagt het BCF-plafond voor gemeenten € 4,5 miljard. Als de gezamenlijke declaraties onder dit plafond blijven, wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding volgt een uitname. Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een voorschot verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire van het volgende jaar volgt dan de definitieve afrekening. De stelpost van die hiervoor in Delft reeds is geraamd (€ 2 miljoen), vervalt nu het voorschot verstrekt is. Extra middelen jeugd (taakmutatie1) (effect voor Delft in 2025: + € 3,7 miljoen)

1 Taakmutaties gaan over de financiële consequenties van wijzigingen in wet- en regelgeving en overeenkomsten tussen Rijk

en gemeenten. Omdat het algemene dekkingsmiddelen zijn, besluit de gemeente autonoom over de daadwerkelijke aanpassing van de budgetten waarop de wijzigingen betrekking hebben.

Pagina 2 van 6

Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten jeugdzorg in 2023 en 2024. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. Vervroegde Tweede Kamerverkiezingen (taakmutatie) (effect voor Delft in 2025: + € 363.000) Het kabinet stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober. Het kabinet heeft dit besloten na overleg met de VNG. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten jaarlijks via het gemeentefonds krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen. Overige taakmutaties (effect voor Delft in 2025: + € 270.000) De overige taakmutaties betreffen diverse bijdragen voor o.a. implementatie van de wet participatie in balans en de wet suïcidepreventie. Een uitgebreide toelichting op alle taakmutaties en het voorstel voor verwerking staan in bijlage 1. Hoeveelheidsverschillen (inclusief belastingcapaciteit) (effect voor Delft in 2025: + € 320.000) De maatstaven voor inkomsten (belastingcapaciteit OZB) en uitgaven zijn geactualiseerd.

Voor 2025 heeft het CBS voor de maatstaven Inwoners met migratieachtergrond en Centrumfunctie actuele waarden geleverd. In 2026 daalt de groei van het aantal bedrijfsvestigingen. Algemene mutaties (Uitkeringsfactor en Uitkeringsbasis (effect voor Delft in 2027: -/- € 178.000) De berekening van de algemene uitkering bestaat uit de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van alle maatstaven met het bijbehorende gewicht per maatstaf. Deze vermenigvuldiging, de zogenaamde uitkeringsbasis, wordt vervolgens vermenigvuldigd met de uitkeringsfactor2. 2. Decentralisatie- en integratie-uitkeringen Nieuw: Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (effect voor Delft in 2026: + € 7,1 mln) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt in 2026 de specifieke uitkering CDOKE. Hiermee kunnen gemeenten uitvoering geven aan de taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. De verdeling vanaf 2027 volgt later. Deze decentralisatie-uitkering bestaat uit basisfinanciering en planfinanciering. Alle gemeenten ontvangen basisfinanciering voor de vergroting van hun capaciteit. Daarnaast zijn aanvullend middelen beschikbaar voor gemeenten die in 2024 of 2025 planfinanciering hebben aangevraagd voor bijvoorbeeld het instellen van een zero emissie-zone, het aanleggen van zonneweiden of windparken en het aardgrasvrij maken van woningen.

Nieuw: Overheidsbrede dienstverlening (effect voor Delft in 2026: + € 87.000) De specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze uitkering worden gemeenten gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Bijstelling bestaande decentralisatie-uitkeringen (effect voor Delf in 2025: + € 125.000) Gewijzigd zijn de uitkeringen Maatschappelijke opvang, Vrouwenopvang, Impulsbudget sociale infrastructuur, Versterking omgevingsdiensten, Register externe veiligheidsrisico’s, Spreidingswet, Beschermd wonen en Participatie. Een uitgebreide toelichting op nieuwe en gewijzigde uitkeringen en het voorstel voor verwerking staan in bijlage 1.

2 De uitkeringsfactor is de voor alle gemeenten gelijke vermenigvuldigingsfactor die wordt berekend door de som van de

algemene uitkering, de Onroerendezaakbelasting (OZB)-maatstaven en de overige uitkeringsonderdelen te delen door de uitkeringsbasis.

Pagina 3 van 6

2. Voorstel financiële verwerking septembercirculaire In de tabel hieronder is het voorstel voor verwerking van de effecten in de septembercirculaire opgenomen. Effect Gemeentefonds op financieel meerjarenbeeld 'Septembercirculaire 2025 Totaal mutaties Septembercirculaire 2025 Voorstel verdeling financiële ruimte 1. Inzet stelpost Nominale ontwikkeling (pbbp) 2. Aframen stelpost BCF 3. Storting extra middelen jeugd in reserve Sociaal domein 4. Budgetaanpassingen taakmutaties 5. Storting CDOKE in reserve Energie in de wijken 6. Budgetaanpassingen decentralisatie- en integratie-uitkeringen 7. Verrekening oude jaren 8. Aframing stelpost Handelingsperspectief 2026 e.v. Effect voorstellen financieel meerjarenbeeld 9. Lagere onttrekking aan de Algemene reserve Totaal effect financieel meerjarenbeeld

x € 1.000

2025 7.811

-2.000 -3.683 -253 -435 1.578 -1.250 1.768 -1.500 268

2026 7.164

2027 -47

2028 -735

2029 -1.106

790

1.142

1.214

1.562

-262 -7.063 -584

-403

-92

-90

-654

-355

-342

45

38

32

24

45

38

32

24

Het voorstel compenseert de nadelen vanaf 2027, reserveert voor toekomstige uitgaven voor jeugdzorg en energietransitie en houdt rekening met diverse taakuitbreidingen. Na verwerking is het effect op begrotings- en meerjarenbeeld in alle jaren positief. Voorstel verdeling financiële ruimte 1. Inzet stelpost Nominale ontwikkeling (pbbp) Vorig jaar is een stelpost geraamd om de gevolgen van inflatiecorrecties op te vangen. In de Programmabegroting 2026-2029 is de stelpost opgehoogd.. Voorstel is om de stelpost te gebruiken voor compensatie van de nadelen als gevolg van de bijstelling van het accres, hoeveelheidsverschillen en uitkeringsfactor. 2. Aframen stelpost BCF Omdat de septembercirculaire de voorlopige afrekening bevat van de ruimte onder het plafond BCF, vervalt de hiervoor geraamde stelpost in de in de Programmabegroting 2025-2028 (€ 2 miljoen). 3. Storting extra middelen jeugdzorg in reserve Sociaal domein Voor de extra middelen jeugdzorg wordt voorgesteld een storting te doen in de reserve Sociaal domein ten behoeve van de transformaties versterken sociale basis en stevige lokale teams, met tevens aandacht voor het verbeteren van de kind- en gezinsbescherming en de brede integrale aanpak sociaal domein. 4.

Budgetaanpassingen taakmutaties De taakmutaties in de circulaire leiden tot uitbreiding van het takenpakket en/of extra lasten voor het rijksvaccinatieprogramma, suïcidepreventie, toezicht gastouderopvang, Participatiewet in balans en de Tweede Kamerverkiezingen. Getoetst is of middelen exact in deze omvang benodigd zijn (zie ook bijlage 1). 5. Storting in reserve Energie in de wijken Voor de extra middelen CDOKE wordt voorgesteld een storting te doen in de reserve Energie in de wijken ten behoeve van de bekostiging van de energietransitie in de komende jaren. 6. Aanpassing decentralisatie- en integratie-uitkeringen De nieuwe en gewijzigde uitkeringen leiden vanwege uitbreiding van het takenpakket tot ophoging van lasten voor Maatschappelijke opvang, Vrouwenopvang, Impulsbudget sociale infrastructuur, Versterking omgevingsdiensten, Register externe veiligheidsrisico’s, Spreidingswet, Beschermd wonen en Participatie. Getoetst is of middelen exact in deze omvang benodigd zijn (zie ook bijlage 1). 7. Verrekening oude jaren Gedurende het jaar vinden verrekeningen plaats van de gemeentefondsuitkeringen over oude jaren op basis van nagekomen informatie over maatstaven, gewichten en uitkeringsfactor. Voor- of nadelen worden uitbetaald in het lopende jaar. 8. Aframing stelpost Handelingsperspectief 2026 e.v. In het Handelingsperspectief 2026 e.v.

is een stelpost opgenomen voor extra inkomsten door verrekening voor oude jaren (zie Kadernota 2026). Deze stelpost vervalt nu de verrekening is toegevoegd (€ 1,25 miljoen). 9. Lagere onttrekking aan de Algemene reserve Voor het positieve saldo na het verdelingsvoorstel wordt voorgesteld de onttrekking aan de Algemene reserve te verlagen die is geraamd voor een sluitend begrotingssaldo in 2025.

Pagina 4 van 6

Wat verandert er? De financiële effecten van de septembercirculaire zijn een aanvulling op het begrotings- en meerjarenbeeld in de Najaarsrapportage 2025 en de Programmabegroting 2026-2029. Saldo meerjarenbegroting

x € 1.000

2025 1.765 -209 268 1.824

Saldo Programmabegroting 2026-2029 Najaarsrapportage 2025 (14e begrotingswijziging 2025) Septembercirculaire 2025 (15e begrotingswjiziging 2025) Saldo begrotings- en meerjarenbeeld

2026 238 -198 45 85

2027 438

2028 538

2029 542

38 476

32 570

24 566

Beleidskaders Relevante beleidskaders worden gevormd door: - Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV); - Gemeentewet, artikelen 189 tot en met 196 (begroting, budgetrecht van de raad).

Financiën Een begrotingswijziging is ter vaststelling bijgevoegd. Met deze wijziging wordt het begrotings- en meerjarenbeeld geactualiseerd ten opzichte van de Najaarsrapportage 2025 en de Programmabegroting 2026-2029. Vervolg De begrotingswijziging naar aanleiding van de septembercirculaire kan worden betrokken bij de behandelingen van de Najaarsrapportage 2025 en de Programmabegroting 2026-2029. Participatie N.v.t. Communicatie N.v.t. Bijlage(n) 1. 2. 3.

Toelichting op taakmutaties, decentralisatie- en integratie-uitkeringen 15e Begrotingswijziging 2025 Raadsbesluit.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Pagina 5 van 6

M Berger Loco-secretaris

JK Gooijer - Medema Loco-burgemeester 21-10-2025

Pagina 6 van 6