2543670 Voorstel van het college aan de raad inzake Visie sociale basis Delft 2025-2035 ‘Iedereen doet mee. Samen zijn we de sociale basis’

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Visie sociale basis Delft 2025-2035 ‘Iedereen doet mee. Samen zijn we de sociale basis’

Portefeuillehouder

Wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

M. Twaalfhoven

Registratienummer

6299050

Datum

14 oktober 2025

Concept-besluit(en) De raad besluit: De visie sociale basis Delft 2025-2035 ‘Iedereen doet mee. Samen zijn we de sociale basis’ vast te stellen. Waarom nu? In de visie sociale basis geeft de gemeente richting hoe we in Delft met elkaar willen samenleven en ervoor willen zorgen dat iedereen kan blijven meedoen. Een sterke sociale basis heeft een belangrijke preventieve waarde. Het versterken van deze basis – met een goed netwerk van ondersteuning en betrokkenheid – is nodig om de veerkracht en weerbaarheid van inwoners te vergroten om mogelijke problemen te voorkomen en te zorgen dat inwoners uitdagingen aan kunnen. De visie op de sociale basis hanteert een aantal uitgangspunten om de beweging naar een sterkere Delftse samenleving te kunnen maken, zoals sociale verbinding, eigenaarschap, dichtbij, wijkgericht, laagdrempelig en integraal. Hiermee geven we stadsbreed antwoord hoe we uitvoering geven aan de Motie M4.1.4.1. ‘Breng zorg en ondersteuning nog meer terug de wijken in’ en de Motie M7.4.1 ‘Samen naar een nieuwe structuur voor welzijnswerk in Delft’ door in beleid en uitvoering inwoners centraal te stellen. Deze uitgangspunten zullen ook leidend zijn in de herijking van ons toekomstig beleid op het gebied van bestaanszekerheid, gezondheid en het houdbaar houden van het zorgstelsel.

Inhoud Delftse Samenleving onder druk Er is een proces doorlopen om te komen tot een visie op de sociale basis. Aanleiding is dat we zien dat de Delftse samenleving onder druk staat. We constateren dat het versterken van de sociale basis nodig is om samen het hoofd te bieden aan de toenemende complexiteit in de maatschappij en de groeiende vraag naar hulp en ondersteuning. We zien een toename van eenzaamheid, individualisering en digitalisering. De traditionele vorm van vrijwillige inzet kent al jaren een dalende trend en het maatschappelijk middenveld staat onder druk. Eerder hebben we hiertoe de staat van de sociale basis onderzocht en het college en de raad geïnformeerd1. Maar niet alleen de gemeenschap staat onder druk. Veel inwoners kampen meer en meer met bestaansonzekerheid. Steeds minder inwoners hebben voldoende inkomen om te leven in plaats van te overleven. Een groeiende groep kwetsbare inwoners lukt het minder om op een passende manier, bijvoorbeeld door werk, een bijdrage te leveren aan de samenleving. Er is sprake van woningnood en gezondheidsverschillen nemen toe. Het zorgstelsel lijkt door verschillende ontwikkelingen zoals de vergijzing en de arbeidstekorten onhoudbaar te worden. Beweging van zorg naar preventie en gezondheid Al deze uitdagingen hangen nauw met elkaar samen. Het versterken van de sociale basis is daarmee onderdeel van een bredere beweging.

Een sterke sociale basis in de wijken is een voorwaarde om de leefbaarheid en veiligheid, de bestaanszekerheid en de houdbaarheid van de zorg in de toekomst enigszins te waarborgen. De 1 Analyse en richting voor de inrichting van de welzijnsaanpak binnen de sociale basis, november 2024.

Pagina 1 van 4

urgentie is hoog om de focus te verplaatsen van zorg naar preventie en gezondheid. Deze beweging wordt ondersteund in de diverse landelijke akkoorden en programma’s2. Landelijk, en ook in Delft, zijn de ogen daarbij gericht op de sociale basis. Gezamenlijk werken we aan sterke verbindingen in de samenleving, het bevorderen van gezondheid en het bieden van bestaanszekerheid. Waar we naartoe willen We willen dat Delft een stad is en blijft waar iedereen kansen krijgt, meedoet en zich ontplooit. Waar jeugdigen gezond opgroeien. Waar een passend en divers aanbod van basisvoorzieningen is én blijft. Waar inwoners een gezond en vitaal leven leiden en geen fysieke, mentale, digitale en sociale drempels ervaren om mee te doen. Hoe we de beweging vormgeven Met de visie op de sociale basis geeft de gemeente richting hoe we in Delft met elkaar willen samenleven en ervoor willen zorgen dat iedereen kan blijven meedoen. Het is gericht op het versterken vanuit gemeenschappen. Het versterken van de veerkracht en weerbaarheid van de samenleving, regie over het eigen leven, samenredzaamheid en het benutten van het eigen netwerk van inwoners, zijn vertrekpunt. Zo kunnen inwoners zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun leven, weten inwoners de hulpvraag te stellen, maar leren ook de vaardigheden om elkaar te helpen en te ondersteunen waar dit nodig is.

Zelfredzaamheid staat niet voorop, maar het zelf bepalen. Deze beweging vraagt om anders te gaan denken, doen, werken en organiseren. Dit vraagt een cultuurverandering en vertalen we in houding en gedrag. Vier pijlers sociale basis We versterken de sociale basis door in te zetten op vier pijlers die ervoor zorgen dat mensen kunnen meedoen, met elkaar in contact komen, hun netwerken versterken, elkaar helpen, gezien worden en ertoe doen. Deze vier pijlers samen vormen het fundament van de sociale basis en in de uitvoering hebben we aandacht voor de onderlinge samenhang: • Ontmoeten – in verbinding met elkaar • Ontspannen – fysiek, mentaal en sociaal • Ontplooien – een leven lang • Ondersteunen – met oog voor elkaar We gaan uit van wat inwoners zelf kunnen, door inwoners te activeren, en door inwoners in staat te stellen hun eigen leven en omgeving vorm te geven, al dan niet met behulp van het sociaal netwerk rondom een inwoner. Leeswijzer De visie op de sociale basis bestaat uit drie delen: • Deel 1 - de brede beweging binnen de Delftse samenleving en het sociaal domein om deze te versterken waar de sociale basis onderdeel van is. De sociale basis staat immers niet op zichzelf. • Deel 2 - de strategie waar de gemeente op inzet om de sociale basis te versterken langs vier pijlers: ontmoeten, ontspannen, ontplooien en (elkaar) ondersteunen.

• Deel 3 - geeft richting op verschillende beleidsterreinen binnen de sociale basis waar nog geen afzonderlijk gemeentelijk beleid op ontwikkeld is. En we gaan in op de financiële beheersbaarheid en monitoring. De bijlage geeft een overzicht van het doorlopen participatieproces. Wat verandert er? Om de beweging naar een sterkere Delftse samenleving te kunnen maken, is een cultuurverandering nodig. Het vraagt van de gemeente, professionals en inwoners om anders te gaan denken, doen, werken en organiseren. Van de gemeente vraagt het structurele en integrale inzet en aansluiten bij de leefwereld van inwoners. Van professionals vraagt het de inzet te richten op het vergroten en het versterken van het sociaal netwerk van een inwoner. Ondersteunen in plaats van overnemen. Van inwoners vraagt het een actieve bijdrage en verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leven en omgeving, al dan niet met behulp van het sociaal netwerk (samenredzaamheid). We doen ook een beroep op de sterke schouders in de samenleving om naar de ander om te zien.

2 Met het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullende Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

wordt ingezet op een gezonde generatie. Verder zijn er het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO), Hervormingsagenda Jeugd, het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (TKGB), Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) en de Doorcentralisatie Beschermd Wonen.

Pagina 2 van 4

Beleidskaders -

-

Landelijk beleid: de gemeente is verantwoordelijk voor de versterking van de sociale basis op basis van verschillende wetten, te weten: de Wet Maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, en de Wet Publieke Gezondheid. Lokaal beleid: Kadernota Innovatie Sociaal Domein 2017 – 2030, deel III Basis ‘Sterke basis voor een sociale stad’. Landelijke akkoorden: met het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) wordt ingezet op de brede beweging van zorg naar gezondheid en preventie. Vanuit het Gezond en Akkoord Leven Akkoord (GALA) moeten gemeenten om die reden een visie op de sociale basis opstellen. Met de visie op de sociale basis voldoen we aan deze verplichting.

Financiën Deze oplegger heeft op dit moment geen financiële consequenties. Bij de verdere uitvoering is het doel om binnen het bestaande financiële kader te blijven. Hiertoe is bij de Kadernota 2023 in 2023 € 0,5 mln, en vanaf 2024 structureel € 1 mln aanvullend beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van preventie. Het budget is met name beschikbaar binnen het taakveld Samenkracht en burgerparticipatie van het programma Samenleven, onderwijs en cultuur. Eventuele voordelen die mogelijk gaan ontstaan doordat de focus wordt verlegd van (duurdere) zorg en hulp naar (goedkopere) preventie en sociale basis zullen onderzocht worden. Vervolg Richting voor de uitvoering Met de visie geeft de gemeente richting hoe we de sociale basis in Delft versterken door te investeren in een veerkrachtige gemeenschap. Tevens geeft de visie richting voor de uitvoering van de welzijnsaanpak door de nieuwe welzijnsorganisatie Delft voor Elkaar BV - als zelfstandige uitvoeringsorganisatie van de gemeente Delft – alsmede de maatschappelijke en informele partners in de stad. En, de visie op de sociale basis dient als kader voor de subsidieregeling, hoofdstuk ‘versterken sociale basis’. Monitor sociale basis Om meer samenhang in de hoeveelheid van data aan te brengen, werken we aan een monitor sociale basis.

Deze monitor geeft meer inzicht wat er op buurt- en wijkniveau nodig is om beter aan te sluiten bij de behoeften van inwoners. De monitor wordt vormgegeven aan de hand van de vier pijlers van de sociale basis: ontmoeten, ontspannen, ontplooien, en (elkaar) ondersteunen. En met de beschikbare data en gegevens per wijk in brede wijkscans kan inzet op maat worden afgestemd. Participatie De visie op de sociale basis is tot stand gekomen met de inbreng van Delftenaren, maatschappelijke en informele partners in Delft, medewerkers van de gemeentelijke organisatie en de Delftse gemeenteraad. Deze inbreng hebben we gekregen tijdens diverse gesprekken en bijeenkomsten in wisselende samenstelling. Hiermee hebben we zicht gekregen op de ideeën, behoeften en kansen voor een sterkere Delftse samenleving. In de visie is in de bijlage een participatieoverzicht opgenomen. Betrokkenheid ASD In juni 2024 heeft de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) het ongevraagd advies over de sociale basis met als titel ‘Doe je mee in Delft’ aangeboden aan het college. Op 04 februari 2025 heeft hierover het bestuurlijke gesprek plaatsgevonden. Op 1 juli 2025 is de ASD gevraagd advies uit te brengen over de visie sociale basis ‘Iedereen doet mee. Samen zijn we de sociale basis’.

In deze adviesuitvraag heeft de gemeente per conclusie aan de ASD toegelicht op welke wijze de conclusies van het ongevraagd ASD advies ‘Doe je mee in Delft’ zijn verwerkt in de visie op de sociale basis. In haar reactie van 25 augustus 2025 geeft de ASD aan positief te zijn over het tot stand komen van de visie sociale basis en het doorlopen participatieproces. Ook erkent de ASD dat de conclusies uit het ongevraagd ASD advies ‘Doe je mee in Delft’ zijn meegenomen in de visie op de sociale basis. Daarnaast geeft de ASD nog een aantal adviezen mee. Als reactie hierop is door het college een reactie vastgesteld en verzonden. In haar reactie geeft de gemeente aan hoe de gemeente met de adviezen van de ASD omgaat. Tevens blijft de gemeente in gesprek met de ASD. De bestuurlijke reactiebrief en het ASD advies zijn als bijlage toegevoegd aan dit raadsvoorstel. Pagina 3 van 4

Communicatie De beweging naar een sterkere Delftse samenleving vraagt inzet van iedereen in Delft om mee te doen. De communicatiestrategie is gericht op het informeren, attenderen, het creëren van bewustwording, acceptatie en interactie. Door het zichtbaar maken van nieuwe en bestaande initiatieven en oplossingen, te zorgen voor herkenning, inspiratie en activatie. Delft doet dit samen op basis van openheid, verbinding en door naast elkaar te staan. Delft regelt het samen. Er komt een nieuwsbericht in de Stadskrant en een landingspagina op delft.nl. We bouwen voort door de verhalen uit de stad te delen via verschillende media, we inspireren en activeren bestaande en nieuwe initiatieven, verbindingen en gaan de komende jaren van de start met een campagne om inwoners te stimuleren om elkaar te steunen en te helpen wanneer dit nodig is. Bijlage(n) 1. 2. 3. 4.

Visie sociale basis Delft 2025-2035 ‘Iedereen doet mee. Samen zijn we de sociale basis’ (kenmerk 6299051) Raadsbesluit met toetscombinatie visie sociale basis (kenmerk 6300876) Adviesbrief ASD dd 25 aug 2025 m.b.t. de visie sociale basis (kenmerk 6299054) Bestuurlijke reactiebrief dd 29 sept 2025 op het ASD advies m.b.t. de visie sociale basis (kenmerk 6292753)

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om Motie M4.1.4.1. ‘Breng zorg en ondersteuning nog meer terug de wijken in’ en Motie M7.4.1 ‘Samen naar een nieuwe structuur voor welzijnswerk in Delft’ als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M Berger Loco-secretaris

JK Gooijer - Medema Loco-burgemeester 21-10-2025

Pagina 4 van 4