2539500 Stadsbouwmeester - verslag augustus 2025

Aan

Gemeenteraad Delft Commissie R&V Van

Tako Postma

Verslag Datum

aug/sept. 2025;

Onderwerp

Verslag stadsbouwmeester aug. 2025

Afschrift aan

Weth. RO. M. Huijsmans; dir R&E. H. Schippers;

Beste leden van de raad, Dit verslag komt wat later dan u van mij gewend bent. Op de agenda van de werkgroep leefomgeving was geen ruimte om een concept te bespreken en mijn agenda was wat vol. Ondertussen heb ik een prettig evaluatiegesprek gevoerd met een vertegenwoordiging van het presidium. Een van de vragen was om mijn verslag iets meer te structureren. Dat heb ik nu in deze paragrafen gedeeld. 1. Bijeenkomsten van/met stadsbouwmeester 2. begeleiding initiatieven en evt beleid 3. begeleiding lopende projecten 4. Advies aan de raad 5. Agenda 6. Publiciteit 1.Bijeenkomsten In de maanden voor de zomer zijn weer maandelijks architectuur-cafe’s georganiseerd met als onderwerpen: De toekomst van Delft (incl stichting Museum van Marken); Gemeenschappelijk wonen in Nieuw Delft; Visie Station Campus (met Mecanoo); Energie-gebouwen in de stad. In de komende maanden volgen nog 3 bijeenkomsten. De bijeenkomst over de toekomst van Delft (o.a. met behulp van AI) hebben we ook met een groot aantal raadsleden succesvol herhaald in het nieuwe Terminal 1. Ik zou een dergelijke sessie ook nog graag herhalen met een aantal (middelbare) schoolklassen: Zij zijn de toekomst. Daarnaast heb ik als onafhankelijk voorzitter een aantal woningbouw-tafels over Delft mogen voorzitten – met als doel ervaringen te delen om woningbouwprojecten te versnellen.

Het is belangrijk dat partijen elkaar blijven vinden om kansen en bedreigingen gezamenlijk op te pakken.

Door de Provincie Zuid-Holland ben ik gevraagd de jury voor te zitten van hun “Betaalbaar wonen” prijs. Omdat er geen Delftse projecten waren ingeschreven, kon ik dat doen. (Hoewel ik het liever andersom had gezien). In een breed samengestelde jury hadden wij waardevolle gesprekken over de kwaliteit van processen en woningen. Alle genomineerde projecten onderscheiden zich door de innige samenwerking tussen partijen. “Kan niet” leek niet te bestaan: Op hele lastige plekken zag de jury fijne leefomgevingen, die we niet voor mogelijk hadden gehouden, al helemaal niet in de sociale huur. Ik heb op verzoek van omwonenden een aantal gesprekken bijgewoond tussen hen en initiatiefnemer van de horecavoorziening aan de watertoren. Het waren gesprekken op grote hoogte (in de Watertoren), maar behalve het uitzicht helaas met weinig resultaat. Op de TU heb ik begin van de vakantie een verhaal verteld op de Summerschool “the Just City”. Het was de 3e keer dat ik dat mocht doen, in zaal vol stedenbouwkundigen die (zichtbaar) uit alle werelddelen kwamen om samen te leren hoe je werkt aan een rechtvaardige stad. Mijn verhaal gaat dan over de problemen en dilemma’s van de gemeente Delft. De organisator eindigt standaard met de zin “Als jullie hier naar buiten lopen, denk je waarschijnlijk ‘wat is hier nou nog een probleem’, maar je hoort het, ook hier hebben we nog heel veel problemen”.

Ook afgelopen week woonde ik een “charette” (snelle schets-sessie) bij met internationale studenten die zich 5 dagen uiterst betrokken met de stad beziggehouden hebben. Niet altijd realistisch (“die auto’s kunnen toch wel weg?”), maar toch brengen ze nieuwe energie, ideeën en verbanden binnen. 2. begeleiding initiatieven en evt beleid Mijn agenda wordt voor een groot deel bepaald door begeleiding van allerlei initiatieven in de stad, vaak met ambtelijke projectteams, meestal ook met “voelsprieten in de stad”. Als stadsbouwmeester kan ik er wel met mensen over spreken en sparren, maar vanzelfsprekend nooit het formele overleg overnemen. Mijn inbreng wordt daarbij dus bepaald door mijn professionaliteit en ervaring, de relatie naar andere projecten en processen en mijn interpretatie van de inbreng van de stad (en professionele partijen). Gasthuisplaats Op mijn initiatief is een prijsvraag georganiseerd over de vergoeding van de Gasthuisplaats; een uitstekende manier om het gesprek in de stad te starten op basis van inspirerende beelden. Drie bureaus hebben ons bepaald niet teleurgesteld: Ze hebben heel verschillende ideeën geleverd en ook alle 3 een heel eigen kijk op de participatie met de omgeving in de het ontwerptraject. Er was echt wat te kiezen. En aan het aantal uitgebrachte stemmen was te zien dat er veel belangstelling voor was in de stad.

Nu is het aan het gekozen bureau om de verwachtingen waar te maken. Ook al is er natuurlijk in al deze procedures wat te leren, wat mij betreft is zo’n open prijsvraag een geweldige manier om met elkaar in gesprek te zijn over de ambitie die bij die unieke plek past. Tempo Delft is niet de enige stad waar complexe omstandigheden, hoge bouwprijzen en lange procedures zorgen voor trage trajecten. In de zomer probeer ik meestal een serie foto’s te maken van opgeleverde projecten, maar dat zijn dit jaar toch minder woningen dan in 2024. Hoewel dat vanzelfsprekend niet mijn verantwoordelijkheid is, probeer ik door open vragen te stellen een bescheiden bijdrage te leveren aan mogelijke versnelling. Waar kunnen wij als gemeente slimmer kwaliteit garanderen zonder dat dit extra tijd kost? Lukt dat altijd? Zeker niet. Maar het lijkt me de poging waard. Het valt me daarbij op dat partijen vaak klagen over “stapeling van beleid”, maar dat juist de professionele partijen vaak afwegingen daarover onvoldoende helder en compleet ter tafel brengen. Op die manier worden processen vanzelf traag, met kans op irritatie aan beide zijden van de tafel. Een paar jaar geleden heb ik samen met anderen veel moeite gedaan om het beleid inzichtelijk te maken in de “10 principes van het bouwen in Delft”.

Het valt me eerlijk gezegd tegen dat veel professionele partijen hun ingediende voorstellen niet langs die lat presenteren.

Visie openbare ruimte Vanuit dezelfde drang naar tempo had ik zelf graag meegewerkt aan een actieplan (met financiële dekking), in plaats van de nu gepresenteerde visie openbare ruimte. Het is goed dat er nu een visie ligt, maar wat mij betreft is het jammer dat de visie niet agendeert of prioriteert welke openbare ruimte verbetering behoeft (buiten de riolerings- en mobiliteit projecten). Innovatie District Delft Op verzoek heb ik een bijdrage geleverd aan het overleg met 5 partijen over de Overkoepelende Ruimtelijke Visie Innovatie District Delft. Het IDD is wat mij betreft een enorme kans voor de stad en de ruimtelijke vraagstukken daaromtrent verdienen onze aandacht. Mooi dat de energie van de vijf partijen wordt ingezet om een verleidelijk toekomstbeeld te presenteren. Het stuk zal in het najaar ook naar de raad komen. Plannen in vroeg stadium bespreken Wat mij betreft is het heel belangrijk dat initiatieven in een vroeg stadium in de raad worden besproken. Ik ben dan ook heel blij dat voor de zomer een groot aantal initiatieven bij de raad is ingebracht. In veel van die trajecten heb ik geadviseerd. Het is mooi om te zien dat een groot aantal ervan brede steun in de raad vonden. Over mijn bijdrage aan de discussie over de Verkenning studentenhuisvesting Kruithuisweg/Mekelweg, heb ik van een partij veel kritiek gekregen.

Achteraf constateer ik dat ook ik niet scherp ben geweest op het product wat aan de raad gepresenteerd is. Dat had wat mij betreft helderder gekund. Het is ook voor mij leerzaam om zo in de politieke discussie te worden betrokken. Zeker als belanghebbenden beweren dat ik niet bij hen op bezoek ben geweest, terwijl ik wel meerdere gesprekken met bestuursleden heb gehad. Ook al is er een risico op dat ik in de weg loop, ik stel mezelf consequent op als adviseur tussen partijen, met een professionele blik. 3. Begeleiding lopende projecten Op verschillende manieren lever ik een bijdrage aan o.a. de projecten: - Gillis - Delfia - Visie Station Delft Campus - Kop vd Buitenhof - Herontwikkeling project De Staal - De Reiger (Papsouwselaan) - Beatrixpark - v Hasseltlaan - Gelatine-route 4. Advies aan de raad Uit bovengenoemd evaluatiegesprek kwamen twee concrete voorstellen, waar ik graag aan meewerk. Ten eerste het voorstel om een ronde langs de raadsfracties te maken, die wordt inmiddels in overleg met de griffie gepland. Het andere voorstel was om in de raadsoplegger voor fysieke projecten een eenvoudig vinkje “heeft stadsbouwmeester geadviseerd” op te nemen. Raadsleden kunnen naar aanleiding van het antwoord ja/nee dan zelf contact zoeken als ze daar aanleiding voor zien.

Wanneer raadsleden daar behoefte aan hebben, bied ik ook graag aan om samen met de ambtelijk opdrachtgevers of de initiatiefnemers eens een technische sessie met een “rondje projecten” te organiseren, zodat raadsleden een beter beeld van de voortgang van projecten kunnen krijgen. 5. Agenda komende maand: 2 sept. Lunchlezing voor (past)rotarians 25 sept. Architectuur-café betaalbare woningbouw projecten 29 sept. Uitreiking betaalbaar Wonen Prijs Provincie Zuid-Holland 30 sept Loop ik uiteraard mee in de Kijk Op de Wijk Binnenstad. 2 okt.: “Jury”-beraad inzendingen tijdelijke inrichting toolbox binnenstad

16 okt. 3 nov.

Architectuur-café Openbare Ruimte en Groen (o.v.) Bijdrage aan de 2e (Boom-)kroonlezing.

6. Publiciteit In het najaar ontvangt u een tweede “opstel” van de stadsbouwmeester over ontmoetingsplekken in de stad, met mijn agenda voor de komende periode. Eind september verschijnt mijn tweede “column” in de stadskrant op de pagina over ruimtelijke ontwikkelingen. Interviews zullen verschijnen in De Blauwe Kamer en Bouwt en Ontwikkelt. (Kijk ook eens op Instagram @stadsbouwmeester_delft)

Met vriendelijke groet, Tako Postma Stadsbouwmeester