2528388 College van B&W - uitkomsten van het gesprek met 015Duurzaam (toezegging T241212.4.2.1)

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Toezegging T241212.4.2.1 (uitkomsten van het gesprek met 015Duurzaam over de voortzetting (en eventuele uitbreiding) van hun activiteiten)

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart en Wethouder Gooijer

Voorstel ingediend door

S. Mannens (smannens@delft.nl)

Registratienummer

6211466

Datum

8 juli 2025

Concept-besluit(en) N.v.t. Waarom nu? In de raadscommissie algemeen van 12 december 2024 deed wethouder Zwart de toezegging aan de raadscommissie om een brief aan de raad te sturen met de uitkomsten van gesprekken met 015Duurzaam over de voortzetting (en eventuele uitbreiding) van hun activiteiten. Het eerste gesprek hierover vond plaats op 6 januari 2025, waarna vaker afstemming volgde. Met deze oplegger informeert het college de raad over de uitkomsten van die gesprekken. Inhoud Energiecoaches en energiehulpen Stichting 015Duurzaam is een Delfts burgerinitiatief. Haar doel is een eerlijke, sociale energietransitie te bevorderen. De kwestie over de voortzetting (en eventuele uitbreiding) van activiteiten richt zich specifiek op de energiehulpen. De hulpen zijn betaalde krachten die met materialen zoals radiatorfolie en tochtstrips én met advies over gedrag, mensen met energiearmoede helpen energie te besparen. 015Duurzaam heeft ook energiecoaches. De energiecoaches zijn vrijwilligers die op verzoek van (vaak) woningeigenaren langskomen en met hen bekijken welke grotere isolatiemaatregelen en aardgasvrije opties er mogelijk zijn in de woning. Voor activiteiten van 015Duurzaam zoals de energiecoaches en het organiseren van (thema)bijeenkomsten en acties is er de gemeentelijke Subsidie voor advies verduurzamen woningen. Deze subsidie is voor maximaal 4 jaar aan te vragen.

015Duurzaam heeft een aanvraag ingediend. De wens van 015Duurzaam Sinds eind 2022 helpen de energiehulpen van 015Duurzaam bewoners met energiearmoede aan een lagere energierekening en een comfortabelere woning. De energiehulpen ontvangen hiervoor salaris. De gemeente kende hiervoor verschillende subsidies en opdrachten toe. In 2025 voert 015Duurzaam een opdracht uit voor het bezoeken van 525 huishoudens. Daarmee kunnen de laatste mensen met energietoeslag gebruik maken van de energiehulpen. Het idee van de gemeente was dat dit de laatste opdracht voor energiehulp zou zijn. In de gesprekken gaf 015Duurzaam aan dat zij graag nog tot 2028 verder wil met het huidige team van 10 energiehulpen en zo 3.750 reeds bezochte en nieuwe huishoudens wil helpen energie te besparen. Er moet rekening mee worden gehouden dat de doelgroep energiearmoede de komende jaren toeneemt door de stijgende energieprijzen. Snelle, laagdrempelige hulp van de energiehulpen is zeer welkom voor deze doelgroep. De werkzaamheden zouden dan bestaan uit herhaalbezoeken bij de 3.500 huishoudens waar de energiehulpen zijn geweest, het nieuw bezoeken van VvE’s met energiearmoede en door niet op individueel adres (energietoeslag) te kijken naar potentiële doelgroep, maar op postcode 6 niveau. Hierdoor kunnen de energiehulpen bij hele straten langs de deuren gaan in plaats van per adres versnipperd door de stad.

Dit zorgt voor zichtbaarheid en een effectievere aanpak. Ook ziet 015Duurzaam kansen in een koppeling met het sociaal domein. De wens van 015Duurzaam is om het huidige team in stand te houden. Hiervoor is een opdracht van minimaal 1.500 huishoudens per jaar nodig. De inzet van een energiehulp van 015Duurzaam kost tussen de € 300,- en € 350,- per

Pagina 1 van 5

huishouden, dus in totaal € 450.000 - € 525.000 per jaar. Afwegingen Ruim 3.500 huishoudens geholpen De afgelopen jaren heeft 015Duurzaam 3 opdrachten/subsidies van de gemeente ontvangen voor de energiehulpen. Zij hielpen ruim 3.000 huishoudens de energierekening te verlagen. Op dit moment werkt 015Duurzaam aan een opdracht van de gemeente om 525 huishoudens in energiearmoede te helpen met energiehulp. Deze opdracht is via een meervoudig onderhandse aanbesteding gegund. Hiermee zijn zij naar verwachting medio 2025 klaar. De oorspronkelijke doelgroep (mensen die energietoeslag ontvingen) is de afgelopen jaren volledig benaderd met het aanbod voor energiehulp. Dit zou ervoor pleiten om de inzet van de energiehulpen te stoppen. Energiearmoede is nog niet opgelost Hoewel de energiehulpen medio 2025 ruim 3.500 huishouden hebben geholpen, is energiearmoede nog niet opgelost. Er moet rekening worden gehouden met een toename van de doelgroep energiearmoede door stijgende energieprijzen. De gemeente zet in op maatregelen die meer impact maken, zoals verbeteren van de energiezuinigheid van woningen. Bij huishoudens waar een fixer/energiehulp langs is geweest, is de besparing ruim de helft tot twee derde minder dan bij woningen die zijn gerenoveerd. Dit is opgenomen in de Aanpak energiearmoede 2024-2025. Deze is op 9 juli 2024 door het college vastgesteld.

Op 12 december 2024 besprak de raadscommissie algemeen deze aanpak. Dit zou ervoor pleiten om de inzet van de energiehulpen te stoppen en vooral in te zetten op maatregelen die meer impact maken. Positieve bijdrage op meerdere beleidsterreinen De inzet van energiehulpen levert echter op meerdere vlakken een positieve bijdrage aan het welzijn van inwoners op. Zij komen, in vergelijking tot sociaal werkers, relatief gemakkelijk achter de voordeur. Zij helpen op een laagdrempelige manier de energierekening te verlagen en dragen ook bij aan de gezondheid en het welzijn van inwoners. Het tegengaan van schimmel, tocht, kou en schulden hebben een positieve invloed op de fysieke en mentale gezondheid van mensen. Ook biedt 015Duurzaam op deze manier werkgelegenheid aan een team van (nu) 10 hulpen (buurtbewoners uit de wijk, studenten en mensen van Werkse en het UWV). De aanpak energiehulpen levert dus positieve resultaten op voor verschillende beleidsdomeinen. Uit bovenstaande blijkt dat energiearmoede een integrale opgave is, waarbij samenwerking met andere domeinen de aanpak nog sterker maakt. Dit pleit voor voortzetten van de energiehulpen waarbij nauwe samenwerking met het Sociaal domein wordt gezocht.

Lokaal bewonersinitiatief, nabijheid Een ander argument om te bouwen aan een toekomst voor de energiehulpen, is dat de gemeente een meerwaarde ziet in 015Duurzaam als lokaal, sociaal bewonersinitiatief. 015Duurzaam staat voor de idealen van de gemeente Delft: dichtbij inwoners en benaderbaar. Het college hecht grote waarde aan de kracht van dit bewonersinitiatief. Met de Richtlijn Hernieuwbare energie van de Europese Commissie en de nieuwe Energiewet in Nederland wordt een mogelijkheid geboden om 015Duurzaam aan te merken als energiegemeenschap. Energiegemeenschappen kunnen een grote rol spelen in de energietransitie in Nederland en maatschappelijke waarde toevoegen. Tussenconclusie Al het voorgaande tegen elkaar afwegende, is het college tot de conclusie gekomen dat het gewenst is om twee jaar door te gaan met de energiehulpen. Vervolgens is de vraag op welke manier dat kan, zowel organisatorisch als financieel. Toekomst voor 015Duurzaam Organisatorisch

Pagina 2 van 5

De Richtlijn Hernieuwbare energie van de Europese Commissie en de nieuwe Energiewet bieden mogelijkheden om 015Duurzaam aan te merken als energiegemeenschap. Daardoor kunnen de gemeente en het bewonersinitiatief een

meerjarige samenwerking aangaan voor de energietransitie. Deze optie wordt nu ambtelijk onderzocht. Ook wordt het komende half jaar onderzocht welke mogelijkheden er zijn om de energiehulp integraal (energietransitie en het sociale domein) op te pakken en lessen van de energiehulpen mee te nemen in de aanpak van het sociale domein. Financiering De gemeente financierde de energiehulpen en de producten afgelopen jaren met de Specifieke Uitkering (SpUK) energiearmoede (incidentele middelen). Er is vanuit de SpUK geen geld meer beschikbaar voor een nieuwe opdracht voor de energiehulpen. De middelen zijn uitgegeven aan of gereserveerd voor de andere instrumenten uit de Aanpak energiearmoede 2024-2025. Vandaar dat binnen bestaande middelen gezocht is voor dekking.

Omdat de energiehulpen van 015Duurzaam (naast het hoofddoel om bij te dragen aan energiebesparing) bijdragen aan verschillende gemeentelijke ambities binnen het sociaal domein (armoedebestrijding, inzet mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt), de werkwijze aansluit bij de gewenste transitie van meer wijkgericht en een meer integrale benadering van problematiek van kwetsbare inwoners en de inzet incidenteel is en past binnen de doelstelling, wordt voorgesteld de kosten in 2026 en in 2027 te dekken vanuit een combinatie vanuit de reserve sociaal domein en de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (Cdoke). Conclusie De oorpronkelijke doelgroep van de energiehulpen is vrijwel geheel bereikt. Eind 2027 zal dat naar verwachting in zijn geheel het geval zijn. De combinatie van impact op de energierekening van de doelgroep enerzijds en de positieve effecten op doelstellingen binnen het sociaal domein anderzijds, rechtvaardigen een voortzetting voor deze periode. Er is voor deze periode dekking gevonden om dit te financieren. De organisatievorm moet nog worden uitgewerkt. Wat verandert er? De energiehulpen helpen in de tweede helft van 2025, in 2026 en in 2027 in totaal nog eens 2.500 huishoudens.

De oorspronkelijke doelgroep (huishoudens met energietoeslag) heeft dan in zijn geheel de kans gekregen de hulp van een energiehulp in te schakelen. 2.500 huishoudens is minder dan de wens van 015Duurzaam om nog 3.750 huishoudens te helpen. Dit betekent dat het huidige team iets moet krimpen. In 2027 moet 015Duurzaam de inzet van de energiehulpen tot nul afbouwen. Beleidskaders De inzet van energiehulpen sluit naadloos aan bij de verplichtingen uit het Klimaatakkoord om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Op dit moment zijn de Richtlijn hernieuwbare energie (RED) en de Richtlijn energie-efficiëntie (EED) onderwerp van implementatie in Nederland. Hierin is de Europese wetgeving op het gebied van energiegemeenschappen vastgelegd. Naar aanleiding van de SPUK energiearmoede is een Delftse Aanpak energiearmoede opgesteld. Op 9 juli 2024 stelde het college de Aanpak energiearmoede 2024-2025 (met kenmerk 5904295) vast. Vervolgens is de raadsinformatiebrief (met kenmerk 5904293) naar de raad gestuurd. De raadscommissie algemeen besprak op 12 december 2024 de Aanpak. Een van de 6 instrumenten uit de Aanpak energiearmoede is de energiehulp. Financiën In totaal wordt 600.000 euro ingezet t.b.v. de energiehulpen over een periode van 2025 t/m 2027.

Dit wordt in eerste instantie gedekt vanuit de specifieke uitkering CDOKE, echter wordt voorzien dat deze dekking niet het gehele bedrag kan dekken. Voorgesteld wordt om het bedrag, waarvoor de SPUK bijdrage niet toereikend is, (gedeeltelijk) te dekken vanuit de participatiebudgetten (taakveld 63 inkomensregelingen) door middel van herprioritering. Dit is maximaal € 350.000, naar verwachting € 200.000 in 2026 en € 150.000 in 2027. Als het niet volledig mogelijk is dit binnen de bestaande budgetten op te vangen wordt het onttrokken uit de reserve Sociaal

Pagina 3 van 5

Domein, gezien het doel van deze reserve aansluit bij de gewenste transitie van meer wijkgericht en een integralere benadering van problematiek van kwetsbare inwoners. De financiële verwerking nemen wij na besluitvorming over dit voorstel mee in de 2e ARB 2025 Vervolg Het komende half jaar wordt onderzocht op welke wijze een nieuwe opdracht voor de energiehulpen voor 2026 en 2027 kan worden georganiseerd. Hiervoor wordt gezocht naar een juridische vorm waarmee de gemeente en het bewonersinitiatief een meerjarige samenwerking aan kunnen gaan zonder in de knel te komen met aanbestedingsregelgeving. Ook wordt met 015Duurzaam bekeken welke geleerde lessen van de energiehulpen binnen het sociale domein kunnen worden toegepast. De verwachting is dat 015Duurzaam al halverwege 2025 klaar is met de opdracht die voor het hele kalenderjaar was bedoeld. De gemeente zorgt ervoor dat 015Duurzaam de periode tussen de afronding van de lopende opdracht en de nieuwe opdracht voor 2026 en 2027, kan overbruggen. Eind 2025 wordt de raad geïnformeerd over de uitkomsten van bovengenoemde onderzoeksproces en wordt een voorstel voor de organisatie van de meerjarige samenwerking voorgelegd.

Participatie Voor het uitvoeren van de toezegging, zijn gesprekken gevoerd met 015Duurzaam, TNO Vector, verschillende afdelingen binnen de gemeente Delft en is informatie opgehaald bij de gemeente Leiden en bij Delft West.

Communicatie De al bestaande communicatiekanalen (brieven, flyers, sociale media, Dit geld(t) voor u, Delft actief, Stadskrant) blijven we gebruiken om het aanbod van de energiehulpen bekend te maken bij de doelgroep. Bijlage(n) N.v.t.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om toezegging T241212.4.2.1 als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M Berger Loco-secretaris

Pagina 4 van 5

FWJ van Vliet Loco-burgemeester 09-07-2025

Pagina 5 van 5