2522289 College van B&W - Rapportage politiecijfers 2024 en aanpak ondermijning 2024

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Rapportage politiecijfers 2024 en aanpak ondermijning 2024

Portefeuillehouder

M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Voorstel ingediend door

bvdwiel@delft.nl, anhoedemaekers@delft.nl, emarkus@delft.nl

Registratienummer

6173961

Datum

27 mei 2025

Concept-besluit(en) N.v.t. Waarom nu?

Politiecijfers 2024 en ondermijning 2024 Jaarlijks wordt in de loop van het jaar een totaaloverzicht van de politiecijfers van het voorgaande jaar opgesteld. Dit overzicht wordt u aangeboden in het 2e kwartaal van ieder jaar. In de even jaren worden hier ook de bevindingen uit de Omnibus en de Veiligheidsmonitor aan toegevoegd. Deze ontvangt u volgend jaar weer. Sinds enige jaren worden inspanningen en resultaten van de Delftse aanpak tegen ondermijning over het voorgaande kalenderjaar weergegeven in zogeheten ‘factsheets’. Deze zijn in 2024 ook aan de gemeenteraad aangeboden. Sinds 2024 wordt de raad in aanvulling daarop, met een toegenomen structurele inspanning van de aanpak ondermijning, jaarlijks met een meer uitgebreide schriftelijke terugblik in de vorm van een raadsoplegger geïnformeerd. Inhoud Politiecijfers 2024 In Delft kijken wij naar verschillende cijfers om ons veiligheidsbeleid vorm te geven en in te richten. Welke trends en ontwikkelingen zien we en zijn er nieuwe thema’s waarmee wij rekening moeten houden? Politiecijfers en eens in de 2 jaar ook de Veiligheidsmonitor en de Omnibus, helpen ons deze vragen te beantwoorden. Hiermee willen wij de effectiviteit van ons beleid beter monitoren en verder aanscherpen waar dat nodig lijkt te zijn. Jaarlijks stellen wij in de loop van het jaar een totaaloverzicht op van de politiecijfers van het afgelopen jaar.

Dit maakt trends over een langere periode zichtbaar. Graag presenteren wij u de politiecijfers van 2024. Daarbij dient vermeld te worden dat politiecijfers gebaseerd zijn op objectieve bevindingen/ registraties uit de politiesystemen. Deze informatie is openbaar. Algemeen beeld Het afgelopen jaar (2024) zijn in Delft 5.759 misdrijven geregistreerd. Het aantal geregistreerde misdrijven is met ongeveer 6 procent toegenomen ten opzichte van 2023 (5.419). Van 2012 tot 2018 was sprake van een trendmatige daling in het aantal geregistreerde misdrijven (coronadip 2020 en 2021 uitgesloten). De afgelopen jaren zien we een stabieler beeld, waarbij in het ene jaar sprake is van een lichte afname en het daarovolgende jaar vaak weer een lichte toename. De ontwikkeling van het aantal geregistreerde misdrijven in Delft, is niet los te zien van de landelijke trend. Namelijk, dat in heel Nederland het aantal geregistreerde misdrijven afneemt sinds 2012 en sinds ongeveer 2018 stabiel is. Type delicten De meest geregistreerde misdrijven in 2024 zijn: diefstal van brom-, snor-, fietsen, fraude (alle vormen), diefstal af/uit/van .ov voertuigen, overige vermogensdelicten en vernieling c.q. zaakbeschadiging. Ten opzichte van 2023 zijn voornamelijk de diefstal van brom-, snor,- fietsen, de diefstal af/uit/van ov. voertuigen, overige

Pagina 1 van 6

vermogensdelicten en vernieling c.q. zaakbeschadiging toegenomen. De toename van het aantal (elektrische) fietsen, het totale fietsgebruik en de ontwikkelingen m.b.t. de autoluwe Binnenstad kunnen de komende jaren verder impact hebben op de mate van diefstal van fietsen1. Daarnaast is brand/ontploffing dit jaar drie keer vaker geregistreerd dan vorig jaar, hoewel de categorie over brand en ontploffing spreekt, betreft het overgrote deel van deze categorie voertuigbranden en in een aantal gevallen een woningbrand. Bij géén van de branden ging een explosie vooraf. De politie heeft dit thema geprioriteerd. Naast de gerichte surveillance, wordt er vanuit de opsporing ook geprobeerd achter een dader of daders te komen. Winkeldiefstal en bedreiging kenden dit jaar de grootste afname. Het aantal digitale delicten is in 2024 licht toegenomen. De opkomst van digitale criminaliteit was de afgelopen jaren enorm. Echter bleef het aantal aangiftes en meldingen door slachtoffers van digitale criminaliteit ver achter bij die van slachtoffers van traditionele criminaliteit. Onder andere daardoor werkt de politie sinds februari 2025 met de ‘Digitale Meldkamer’. Vanwege de grote impact die digitale criminaliteit heeft op slachtoffers, komt de politie nu sneller aan huis als iemand slachtoffer is geworden van digitale criminaliteit.

In het verleden moest je als slachtoffer meestal online aangifte doen en werd je daarbij niet fysiek ondersteund. Door slachtoffers nu direct de juiste hulp te bieden, hoopt de politie het verschil te kunnen maken. Daarnaast is sinds het begin van dit jaar een digitaal wijkagent actief in Delft. Deze doet onderzoek naar gedigitaliseerde criminaliteit en geeft tips aan inwoners over veilig internetgebruik. Het aantal HIC (high impact crimes2) is in 2024 afgenomen en was nog niet eerder zo laag. Waar het aandeel HIC in 2012 nog 17 procent van de totaal geregistreerde criminaliteit was, is dat in 2024 nog maar 9 procent. Het aandeel digitale criminaliteit is in 2024 ook ongeveer 9 procent van het totaal. 80 procent van de geregistreerde misdrijven is dus een ander type misdrijf. Minderjarige verdachten In 2024 was 11,7 procent van de in Delft wonende verdachten minderjarig. In 2023 ging dit om 14 procent. Het delict kan in Delft, maar ook elders gepleegd zijn. We verwachten dat de impuls van Preventie met Gezag, onder ander door de verbreedde en verstevigde Persoonlijke Aanpak Delft (PAD) en meer momenten voor jongereninloop bij de verschillende jongerenwerkorganisaties, deze positieve lijn verder naar beneden doortrekt. Overlast Op het gebied van overlast zien we dat de totaal geregistreerde overlast ook in 2024 is toegenomen; 4.307 t.o.v. 4.167 in 2023.

De toename is bijna volledig toe te schrijven aan de overlast door personen met verward en/of onbegrepen gedrag. Het aantal registraties van overlast door personen met verward en/of onbegrepen gedrag is toegenomen tot 2.151 in 2024 (1.743 in 2023). Jeugdoverlast, de overlast van/door zwervers en geluidsoverlast namen af ten opzichte van 2023. Femicide2 Femicide wordt niet als aparte categorie door de politie bijgehouden en kan binnen meerdere categorieën vallen. Veelal gaat het om (huiselijk) geweld, met dodelijke afloop, in de relationele sfeer, maar per zaak zal bekeken moeten worden of er sprake is van femicide3. Er is in 2024 1 geval bekend bij de gemeente waarbij mogelijk sprake is van femicide. De zaak moet nog inhoudelijk behandeld worden. Een uitgebreidere en verdiepende analyse, vindt u terug in de bijlagen. Hoewel het aantal geregistreerde misdrijven iets is toegenomen ten opzichte van 2023, laten de cijfers ons op de lange termijn nog altijd een positief beeld zien van geregistreerde criminaliteit in Delft. Dit laat echter onverlet dat wij oog dienen te hebben en houden voor de ontwikkelingen in onze wijken (waarbij al extra aandacht is voor DelftWest) en voor andere onderwerpen die onze aandacht vragen, zoals ondermijning, de aanwas voor jeugdcriminaliteit en de negatieve impact van incidenten op een veilig en aantrekkelijk woon- en leefklimaat.

Samen met de partners in de stad wordt geacteerd op signalen van mogelijke onrust bij de bewoners in de straat of buurt.

Zie ook: 2316214 College van B&W - Toekomstbeeld fietsparkeren Delft met handelingsperspectief High impact crimes: woninginbraak, straatroof, overval en geweldsdelicten 3 Gemeentelijke definitie: het doden van een vrouw door een man omdat zij vrouw is; ofwel de moord op een vrouw door een man gemotiveerd door minachting, een gevoel van eigendom, plezier of de veronderstelling dat een vrouw ondergeschikt is aan de man. En opvallend vaak bij het verbreken van een al dan niet vermeende relatie. 1 2

Pagina 2 van 6

Bijvoorbeeld door de organisatie van bewonersbijeenkomsten, zodat inwoners vragen kunnen stellen over de gebeurtenissen en opvolging. Rapportage aanpak ondermijning In 2024 stond de aanpak ondermijning in het teken van: • Specialisatie en informatieverrijking VIK d.m.v. trainingen in applicaties en het faciliteren en opzetten van een overlegstructuur • Het uitvoeren van een DPIA op de toepassing van het VIK • Het bijdragen aan maatschappelijke weerbaarheid door het vergroten van de bewustwording onder bewoners en ondernemers, met extra aandacht voor studenten • Samenwerking op het inzetten van verschillende bestuurlijke interventies tegen ondermijning, als interventies tegen drugshandel • Het toepassen van het BIBOB-instrumentarium op onderwerpen waar ondermijning kan spelen • De introductie van de doorlopende leerlijn van Dealbreakers in Delft aan het basis- en voortgezet onderwijs VeiligheidsInformatieKnooppunt (VIK) Kennisvergaring Met de komst van het VIK is er 1,5 fte geworven voor het uitvoeren van analyses. De analisten Ondermijning zijn begin 2024 opgeleid om analyses uit te kunnen voeren met de programma's iBase en Analyst's Notebook. Verder zijn er Functioneel Beheer-trainingen gevolgd voor het casusmanagement-systeem PGAx.

De analisten beschikken over verschillende interne en externe informatiebronnen en kunnen bij signalen en in lopende aanpakken informatie verrijken. Het is going concern om te peilen of deze informatiepositie nog accuraat is en of deze eventueel kan worden uitgebreid met andere (gemeentelijke) applicaties. De kwalitatieve kennis van het VIK wordt op peil gehouden door aan te sluiten bij thematische bijeenkomsten vanuit het RIEC op het gebied van Ondermijning, Bedrijventerreinen, Jonge Aanwas en het volgen van trainingen die bijdragen aan de toepassing van het VIK. Delft loopt voorop met haar informatiepositie in de aanpak op de ondermijnende criminaliteit. Onze werkprocessen zijn beschreven en getoetst op de AVG met een DPIA. Delft werkt met applicaties die het (voor)onderzoek van signalen “met één druk op de knop” in beeld brengen. Omliggende gemeenten hebben interesse getoond voor het werkproces en applicaties. Er zijn werkbezoeken geweest van Gemeente Zwijndrecht, Zoetermeer, LeidschendamVoorburg, Wassenaar en Pijnacker-Nootdorp. Overlegstructuur Gemeente Delft sluit structureel aan bij de Ondermijningstafel van district E. In deze overleggen worden besluiten genomen over regionale RIEC-casussen. Delft is nu actief deelnemer in 5 lopende RIEC casussen. Het RIEC is hierbij de casusregisseur en o.a. de belastingdienst, arbeidsinspectie, UWV en andere gemeenten zijn betrokken.

Iedere vijf weken is er Lokaal Signalen Overleg, waarbij RIEC, Politie, HEIT en de Belastingdienst aansluiten. Daarnaast is er een Gemeentelijk Signalen Overleg, waarbij Toezicht & Handhaving, Bouw en Bijzonder Onderzoek deelnemen. In beide overleggen worden nieuwe signalen besproken. Er wordt besloten welke stappen er gezet kunnen worden in lopende casussen, zoals verdere analyse of een integrale (HEIT)-controle. In de meeste situaties beginnen we met een zgn. Knock & Talk; een toezichthouder of een wijkagent gaat langs voor een kennismaking en praatje met de eigenaar. Dit geeft een goed beeld over het bedrijf en de eigenaar. DPIA Waar het in 2023 nog vooral over de opbouw van het VIK ging, is in 2024 het inhoudelijke werk van het (VIK) van start gegaan. Het project ter opbouw is medio 2024 formeel afgesloten. Applicaties zijn verder ingericht en het werkproces is vastgelegd. Het DPIA is in 2023 uitgevoerd en hierin is vastgesteld dat de werkwijze geëvalueerd dient te worden, om te beoordelen of de werkwijze in de praktijk conform het privacy protocol wordt uitgevoerd. In augustus 2024 is er een evaluatie geweest van het proces en het privacy protocol. Er zijn in geen onregelmatigheden aangetroffen en de werkzaamheden worden conform het privacy protocol uitgevoerd. In 2026 moet het DPIA opnieuw worden uitgevoerd.

Pagina 3 van 6

Maatschappelijke weerbaarheid Bewustwording Niet alleen professionals, maar ook inwoners van Delft zijn meegenomen in het vergroten van bewustwording van ondermijning. Zo is er begin 2024 een Ondermijningskrant gemaakt voor alle inwoners van Delft. Met deze krant was het mogelijk om de Virtual Reality game “Eenheid 75” te spelen en spelenderwijs op zoek te gaan naar signalen van ondermijning in de stad. Ondernemers op Bedrijventerreinen zijn meegenomen in de Campagne “Bedrijventerreinen” van Meld Misdaad Anoniem, waarbij Gemeente Delft en alle 27 buurtgemeenten zijn aangesloten. Zo worden zij zich bewust van signalen, weten zij dat ze kunnen melden bij Meld Misdaad Anoniem en kennen zij de voordelen hiervan. . De COKE Show is gericht aan uitwonende studenten en probeert door middel van een theatershow en nagesprek met de zaal het gesprek over middelengebruik en bijbehorende groepsdruk te starten. Het uiteindelijke drugsgebruik door deze groep beïnvloedt immers hoeveel drugshandel en –productie er plaatsvindt.

Gemeente Delft is kartrekker geweest om deze shows te laten plaatsvinden, waarbij er een cofinanciering is en er is samengewerkt met Gemeente Den Haag, RIEC (Dealbreakers), TU Delft, Haagse Hogeschool, InHolland, verschillende fondsen (Stichting Time Out, Studenten Welzijns Fonds, Fonds 1818, Rengelink Fonds) en verschillende studentenverenigingen zoals DSC, Virgiel, Stylos, VeRa en Social Hub. De show heeft in oktober 2024 drie keer in Lijm&Cultuur plaatsgevonden en is door 464 studenten bekeken. Er werd in het nagesprek nadrukkelijk aandacht besteed aan organisaties die hulp bieden bij verslaving en/of mentale problematiek en daarnaast waren Stichting Praat Erover en Brijder op de speelavonden zelf ook aanwezig. Ondermijningspagina website gemeente Delft Op de website van de gemeente is de ondermijningspagina vernieuwd. Dit om duidelijk aan de inwoners uit te leggen wat ondermijning is, wat de gemeente of anderen voor interventies kunnen doen en waar men het vermoeden van ondermijnende activiteiten kan melden. Op de meldingspagina van de gemeente is nu duidelijk uitgelegd welke signalen gemeld kunnen worden. Mensenhandel

In 2024 zijn er 7 signalen binnen gekomen waarbij het ging om vermoedens van seksuele uitbuiting. Deze signalen zijn met de ketenpartners verder onderzocht en waar mogelijk is er hulp aangeboden. De signalen zien zowel op individuen als op potentieel kwetsbare groepen. Ketenpartners zoals AVIM (Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel van de politie), SHOP (Stichting Hulp en Opvang Prostitutie en Mensenhandel), Delft Support en de politie zijn betrokken bij dergelijke signalen. In Delft doet het HEIT-Prostitutie toezichtsteam het toezicht op de vergunningsplichtige seksbranche. Het HEIT heeft 8 controles uitgevoerd in Delft en een bestuurlijke rapportages opgemaakt. Op basis van deze rapportages zijn er 6 (voornemen tot een) last onder dwangsom verzonden naar betrokken personen. In 2 situaties is er ook een dwangsom verbeurd en 1 keer is er enkel een waarschuwing gegeven. Dat er meer bestuurlijk interventies zijn geweest dan de controles ligt aan het aantal betrokken personen dat is aangetroffen bij de verschillende controles, plus er is 1 afhandeling in 2024 gedaan op basis van een controle van tweede helft december 2023. In 2023 is het actieprogramma Delft tegen mensenhandel vastgesteld. Daarmee is voor Delft een belangrijke stap gezet om de lokale aanpak mensenhandel op het regionale basisniveau te brengen.

Het college heeft besloten om de aanpak in 2024-2025 te versterken en heeft hiertoe budget gereserveerd in de kadernota. De actualisatie van de aanpak bouwt in 2024 voort op de bestaande aanpak. Een aantal belangrijke speerpunten tijdens dit jaar zijn geweest: inzetten op preventie en weerbaarheid (van mensen in een kwetsbare positie), signaleren (signaalherkenning door professionals) en melden (delen van de interne/externe meldroute). De gemeentelijke aandachtsfunctionaris heeft zich ook ingezet op het versterken van de lokale samenwerking, de regionale aansluiting en het inrichten van een monitor op het thema mensenhandel. Deze monitor wordt eind 2025 verwacht. Tevens zijn de laatste trends en ontwikkelingen op het gebied van mensenhandel en de plannen om dit uit te voeren voor 2025 in kaart gebracht. Hierbij is stil gestaan wat dit voor onze gemeente betekent, hoe we

Pagina 4 van 6

interventies verder in richten en hoe daarmee de lokale aanpak structureel kan worden geborgd voor de toekomst. De signalen die in 2024 ontvangen zijn hadden betrekking op seksuele uitbuiting. Voor het komende jaar zal er gekeken worden of interventies en meldcodes voldoende in te zetten zijn bij deze signalen van seksuele uitbuiting. Bestuurlijke interventies In 2024 is er verder ingezet om de samenwerking met de politie te verbeteren. Er is een structureel overleg waarin lopende zaken worden besproken en/of bestuurlijke rapportages worden aangekondigd. Er kan tijdens het overleg al een inschatting gemaakt worden of de situatie voldoende uitgewerkt is voor een bestuurlijke maatregel. Zowel de gemeente als de politie kunnen duidelijk maken wat men van elkaar nodig heeft om optimaal te kunnen samenwerken. Dit voorkomt ook dat bestuurlijke rapportages vertraging oplopen en er tijdig een maatregel opgelegd kan worden.

Bibob De “Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur” (Wet Bibob) draagt bij aan de integriteit van het bestuur, en voorkomt dat criminele (rechts)personen misbruik maken van beschikkingen of privaatrechtelijke transacties waarbij de gemeente betrokken is. In 2024 is tijd geïnvesteerd in de samenwerking en afstemming met andere gemeenten. De trend is dat steeds meer gemeenten in de regio het belang van de Wet Bibob inzien, hun beleid aanscherpen en er meer middelen voor vrijmaken. Net als Delft in 2023 heeft gedaan. In 2024 is het aantal uitgevoerde BIBOB-onderzoeken licht gedaald. Dit hangt samen met de aanpassing van de beleidsregel medio 2024. De beleidsregel is met name gewijzigd, omdat was gebleken dat de regels voor subsidieverlening te strikt waren. Dit leidde in enkele gevallen tot onderzoeken, waarbij het achteraf de vraag was of de uitvoering hiervan effectief was om ondermijning tegen te gaan. Ook worden aanbestedingen van geringe omvang alleen nog getoetst, als er aanwijzingen zijn van malversaties. Er zijn 64 aanvragen voor een Alcoholwetvergunning, een verlof alcoholvrij, subsidie of een aanbestedingsopdracht getoetst op het risico op witwassen en het risico op het plegen van strafbare feiten.

De uitgevoerde Bibob-toetsen hebben deze resultaten opgeleverd: in 54 gevallen leidde de Bibob-toets tot een positief advies, 5 keer werd een aanvraag ingetrokken hangende het Bibob-onderzoek, 4 aanvragen zijn buiten behandeling gesteld vanwege het niet aanleveren van Bibob-gegevens en 1 vergunning is verleend onder voorwaarden. Voorkomen jonge aanwas Gemeente Delft is aangesloten bij programma “Dealbreakers” ter voorkoming van jonge aanwas in (drugs)criminaliteit van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum. Begin 2024 is de vorm van Dealbreakers veranderd. Waar scholen eerst konden kiezen welke voorlichtingen uit het pakket zij wilden opnemen, nemen scholen nu een gehele doorlopende leerlijn af. In 2024 zijn er met 5 scholen plannen gemaakt om in schooljaar 2024-2025 de doorlopende leerlijn te implementeren. Met overige scholen zijn afspraken gemaakt over onderdelen van de doorlopende leerlijn. Daarnaast kunnen jongeren door ketenpartners aangeboden worden voor de Wijkinterventie van Halt, een interventie gericht op jongeren die (nog) niet te maken hebben met het strafrecht, maar bijvoorbeeld wel overlast veroorzaken. In 2024 zijn er in totaal 11 jongeren verwezen naar de wijkinterventie van Halt.

Halt heeft bovendien 22 keer de voorlichting ‘Snelle Euro's hebben een prijs’ gegeven op het basisonderwijs en 7 keer ‘De kosten van snel geld verdienen’ (buiten de 5 Dealbreakers-scholen om) op het voortgezet onderwijs. Dealbreakers heeft in 2024 Kapot Sterk opgenomen in de doorlopende leerlijn. Dit is een module gericht op leerlingen van groep 8 die gaat over weerbaarheid. In 2024 is er daarom geïnventariseerd op welke scholen dit in 2024-2025 kan worden afgenomen. Binnen het programma Preventie met Gezag wordt niet alleen aandacht besteed aan scholen, maar ook aan sport als algemeen preventiemiddel tegen jeugdcriminaliteit. In 2024 heeft er extra sportaanbod plaatsgevonden in samenwerking met Delft voor Elkaar. Daarnaast is de inventarisatie gestart om te kijken hoe er meer binding kan ontstaan tussen jongeren en sportaanbieders. Dit plan wordt in 2025 verder uitgewerkt. Wat verandert er?

Pagina 5 van 6

Wij benutten de inzichten uit de politiecijfers om de voortgang van het uitvoeringsplan 2025-2026 te monitoren. Dit blijven we doen samen met onze partners. Beleidskaders Veiligheidsbeleid 2023-2026 ‘Samen veilig in Delft’. Financiën De rapportage heeft geen financiële consequenties. Vervolg We continueren de huidige/lopende aanpak (als omschreven in het actieprogramma Delft tegen mensenhandel) en willen deze op basis van de kadernota op punten verder intensiveren. De raad wordt jaarlijks over de voortgang van de aanpak ondermijning geïnformeerd. Participatie We geven onze aanpak tegen ondermijnende criminaliteit vorm in samenwerking met diverse landelijke, regionale en Delftse partners. Communicatie N.v.t. Bijlage(n) 1. 2.

Rapportage Politiecijfers Gemeente Delft 2024 Factsheet Aanpak Ondermijning Delft 2024

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M Berger Loco-secretaris

JK Gooijer - Medema Loco-burgemeester 28-05-2025

Pagina 6 van 6