2521270 Evides - jaarverslag 2024

Jaar verslag 2024

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Inhoud Jaarverslag 2024

Jaarrekening 2024

Bestuursverslag

Geconsolideerde balans per 31 december 2024

Woord van de directie Introductie Evides Waterbedrijf Voorzieningsgebied

50

3

Geconsolideerde winst- en verliesrekening over 2024

51

4

Geconsolideerd kasstroomoverzicht over 2024

52

4

Algemene toelichting en grondslagen van waardering en resultaatbepaling

53 60 69

Strategie 2021-2025

5

Toelichting op de geconsolideerde balans

Kengetallen

7

Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening

Ons werk in 2024

9

Vennootschappelijke balans per 31 december 2024

74

9

Vennootschappelijke winst- en verliesrekening over 2024

75

Klant voorop zetten Duurzaam waarde creëren

12

Toelichting op de vennootschappelijke balans

75

Uitstekende waterkwaliteit en -kwantiteit realiseren

15

Toelichting op de vennootschappelijke winst- en verliesrekening

82

Duurzaam inzetbare medewerkers

19

Wendbare organisatie

21

Digitalisatie en data

24

Onze organisatie en koers

26

Organogram

26

Interne risicobeheersing- en controlesystemen

27

Systeem van interne risicobeheersing en controle

27

Ondernemingsrisico’s

28

Corporate governance

32

Deelnemingen

34

Financiële resultaten

37

Vooruitblik 2025 en verder

41

Over de RvC

Overige gegevens Controleverklaring

84

43

2

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Woord van de directie 150 jaar betrouwbaar waterbedrijf In 2024 bestond Evides maar liefst 150 jaar. Een goede gelegenheid om terug te blikken op onze rijke geschiedenis. Dat deden we door iedere maand een ander thema in de schijnwerper op sociale media te zetten. In die 150 jaar hebben we veel expertise opgebouwd. Die gebruiken we om nu en in de toekomst goed en betrouwbaar drinkwater en industriewaterdiensten te kunnen blijven leveren. Helaas is de kwaliteit van de bronnen voor drinkwater in 2024 niet verbeterd. De doelen van de Kaderrichtlijn Water worden, zoals het er nu uit ziet, niet gehaald. Daarvoor hebben we dus ook dit jaar onverminderd aandacht gevraagd bij overheden en politici. We hebben telkens benadrukt dat het de hoogste tijd is om de lozingsvergunningen te actualiseren en het toezicht en de handhaving te verbeteren. Aandacht vragen deden we ook via de media, zoals in Trouw, bij BNR Nieuwsradio en in Waterspiegel, tijdens evenementen als Waterpoort, de talkshow van Vewin en via publicaties van onze samenwerkingspartners RIWA-Maas en de Schone Maaswaterketen. Evides ondersteunde ook de oproep van Vewin, namens de drinkwaterbedrijven, aan het nieuwe kabinet om zich meer in te spannen om de waterkwaliteit van onze drinkwaterbronnen te verbeteren. Hiervoor moeten de schadelijke lozingen omlaag. Want wat er niet in zit, hoeven wij er ook niet uit te halen.

Naast het belang voor drinkwater, zijn schone bronnen ook belangrijk voor het waterleven, natuur, landbouw en bedrijven. We werkten hard aan de toekomstbestendige levering van drinkwater. Daarvoor hebben we 10 kilometer leiding van ons Biesbosch Systeem Zuid verdubbeld. Dit tracé is nu klaar voor het vergroten van de capaciteit van 6000 naar 9000 m3/uur. Ook de voorbereidingen voor de drinkwaterlevering na 2030 in het leveringsgebied van Evides in Midden-Zeeland zijn in volle gang. We voerden vele gesprekken met de omgeving en vergunningverleners om de aanleg van leidingen, de bouw van een nieuwe drinkwater­ zuivering en pompstations mogelijk te maken. De overname van de storings- en onderhoudswerkzaamheden voor drinkwater in Zeeland had een grote impact op de organisatie. DNWG (onderdeel van Stedin) heeft besloten met de waterwerkzaamheden te stoppen en inmiddels doen we dit zelf. Zo zijn we nu als Evides weer zichtbaar in het straatbeeld.

Voor deze transitie in Zeeland waren veel nieuwe collega’s nodig. Door de krapte op de arbeidsmarkt, hebben we hier veel inspanningen voor gedaan. Gelukkig hebben we veel monteurs en andere collega’s in Zeeland kunnen aannemen. Om aanrijtijden te verkorten hebben we droppoints voor materialen gerealiseerd, een nieuw kantoor en een magazijnlocatie in Goes geopend. We merken aan alles dat mensen zich er welkom en thuis voelen. De tevredenheid van onze ruim 2,5 miljoen consumenten en bedrijven is heel belangrijk voor ons. Die lag afgelopen jaar op 8,2. We hebben onze dienstverlening verbeterd. Zo kunnen klanten nu eenvoudig hun meterstand doorgeven door een foto van de meterstand te uploaden. Al 32% van onze klanten maakt hier gebruik van. Ook onze industriewaterklanten zijn tevreden: een aantal grote klanten heeft afgelopen jaar hun contract verlengd en we hebben nieuwe contracten kunnen afsluiten. Bovendien hebben we een aantal prachtige projecten opgeleverd. Bijzonder is de installatie die we gebouwd hebben voor een van onze bestaande klanten. Door hergebruik van het afvalwater zorgen we voor minder stikstofemissie. Dit circulaire proces sluit goed aan bij ons duurzaamheidsprogramma Water Without Waste. Met deze installatie brengen we ook onze CO2-footprint omlaag. Samen met vele collega’s hebben we afgelopen tijd ook onze nieuwe Strategische Koers voor 2025-2029 vormgegeven.

Deze speelt in op vele externe ontwikkelingen, zoals de klimaatverandering, digitalisering en krapte op de arbeidsmarkt en interne ambities. Onze missie voor de komende jaren luidt: Samen maken we water waardevol voor een duurzame toekomst. Hieraan werken we onder het motto: Samen. Duurzaam. Op maat.

Resultaat 2024 2024 was al met al een heel intensief jaar voor de medewerkers van Evides, maar we kijken tevreden terug op de bereikte resultaten. De totale drinkwaterafzet was vergelijkbaar met 2023. Dit terwijl het totaal aantal klanten is gegroeid. Dat betekent dat het gemiddeld drinkwatergebruik is gedaald. Onze klanten hebben de besparing in drinkwatergebruik dus goed vast weten te houden. Het resultaat voor het drinkwaterbedrijf kwam uit op € 18,2 miljoen en op € 35,1 miljoen voor onze industriewateractiviteiten in 2024. Ik kijk met trots terug op afgelopen jaar en op alles wat er bereikt is. Het was een druk jaar, zoals blijkt uit dit jaarverslag, waarin er hard gewerkt is. Dit kon alleen dankzij de inzet van alle collega’s en de goede samenwerking met alle partners. Daarmee staan we gesteld voor de toekomst en kunnen we 24/7 drinkwater en industriewaterdiensten blijven leveren.

Annette Ottolini Algemeen Directeur Evides Waterbedrijf 3

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Introductie Evides Waterbedrijf Duurzaam, innovatief en in verbinding met de omgeving; zo werkt Evides Waterbedrijf. Met onze medewerkers zorgen wij er samen voor dat onze klanten nu en in de toekomst kunnen vertrouwen op een betrouwbare drink- en industriewatervoorziening en afvalwaterzuivering. 24 uur per dag, 365 dagen per jaar levert Evides Waterbedrijf betrouwbaar drinkwater aan 2,5 miljoen consumenten en het bedrijfsleven in het zuidwesten van Zuid-Holland, de provincie Zeeland en het zuidwesten van Noord-Brabant. Daarnaast levert Evides industriewaterdiensten en -producten aan grote industriële bedrijven in Nederland, België, Duitsland en Groot-Brittannië. Het gaat hierbij om water waarvan de samenstelling wordt afgestemd op de specifieke eisen en wensen van iedere klant. Evides Industriewater is ook actief in het zuiveren van afval­ water en het hergebruiken van gezuiverd afvalwater voor industriële toepassingen.

Daarnaast richt Evides Waterbedrijf zich continu op het verbeteren van technieken om water te winnen, zuiveren, leveren en – zoveel mogelijk – te hergebruiken. Ook onderzoeken we voortdurend mogelijkheden om producten die vrijkomen bij het zuiveren van (afval)water te hergebruiken. Op deze manier levert Evides Waterbedrijf een bijdrage aan een optimaal en duurzaam gebruik van de waterketen in Nederland en daarbuiten. In totaal leverden Evides Waterbedrijf in 2024 152,2 miljoen kubieke meter drinkwater en Evides Industriewater 101,2 miljoen kubieke meter water voor industrieel gebruik via ons 14.272 kilometer lange leidingnet. Daarnaast verwerkte Evides Industriewater 1.640.000 vervuilingseenheden in de afvalwaterzuivering.

Voorzieningsgebied Evides Waterbedrijf levert drinkwater in de volgende gemeenten: Albrandswaard, Barendrecht, Bergen op Zoom (specifiek: Halsteren en Lepelstraat), Borsele, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag (specifiek: Wateringse Veld), Dordrecht, Goeree-Overflakkee, Goes, Hoeksche Waard, Hulst, Kapelle, Maassluis, Middelburg, Midden-Delfland, Nissewaard, Noord-Beveland, Reimerswaal, Rotterdam, Schiedam, Schouwen-Duiveland, Sluis, Terneuzen, Tholen, Veere, Vlaardingen, Vlissingen, Voorne aan Zee, Westland, Woensdrecht en Zwijndrecht (specifiek: Heerjansdam). Evides Industriewater is actief voor opdrachtgevers in Nederland, België, Duitsland en Groot-Brittannië.

Om schoon en veilig water te kunnen leveren maakt Evides Waterbedrijf zich sterk voor bronbescherming. We zetten ons in om onze oppervlaktewater- en grondwaterbronnen te beschermen tegen ongewenste stoffen. Want: wat er niet inzit, hoeven we er ook niet uit te halen. Dat is niet alleen goed voor de bron waarvan drinkwater wordt gemaakt, maar ook beter voor natuur en milieu.

4

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Strategie 2021-2025 Strategische Koers De uitvoering van de strategische koers 2021-2025 heeft een positieve energie binnen de organisatie teweeggebracht, wat heeft geleid tot belangrijke prestaties op onze zes Strategische Thema’s. Samen met onze stakeholders werken we aan het creëren van duurzame waarde en leveren we onze bijdrage aan de actuele maatschappelijke opgaven.

Wij werken veilig, duurzaam en binnen wettelijke kaders. We werken graag samen om onze strategische doelen te bereiken en bij te dragen aan de maatschappelijke opgaven. Wij zijn een innovatief kennisbedrijf. Onze processen zijn slim ontworpen en optimaal gedigitaliseerd. We halen waarde uit onze data.

Evides Waterbedrijf maakt water waardevol

Wij zijn een aantrekkelijke werkgever met inclusieve teams en betrokken en bevlogen medewerkers die zich blijven ontwikkelen. We organiseren ons werk flexibel en steeds passend bij de uitdagingen die voor ons liggen.

Massive Transformative Purpose (MTP) van Evides Waterbedrijf

Thema’s

Water is een vitale behoefte voor mens en bedrijf. 2,5 miljoen inwoners in Zuidwest-Nederland rekenen op ons betrouwbare drinkwater. De industrie in binnen- en buitenland rekent op onze innovatieve waterdiensten. Wij bieden onze klanten leveringszekerheid en uitstekende waterkwaliteiten. Wij maken water waardevol voor onze klanten, dat is waar Evides Waterbedrijf voor staat.

Missie Evides Waterbedrijf heeft als missie: ‘Het bieden van wateroplossingen, betrouwbaar en innovatief.’

Visie De klant staat voorop in alles wat we doen, met oog voor de omgeving. Wij bieden uitstekende diensten, waterkwaliteiten en -kwantiteiten aan onze klanten. Wij zetten in op duurzame waarde creëren, waarbij onze drinkwater- en industriewateractiviteiten elkaar versterken. Circulair en klimaatneutraal zijn onze vertrekpunten bij het realiseren van wateroplossingen.

Om dit tot uitvoering te brengen werken we via zes strategische thema’s: • K lant voorop stellen: Wij gaan voor tevreden klanten door een efficiënte en betrokken dienstverlening. We bouwen hiermee voort op de resultaten van de afgelopen jaren. • Duurzaam waarde creëren: Duurzaamheid is voor Evides en de maatschappij een belangrijk thema. Door maatschappelijk verantwoorde bedrijfsvoering blijven we toewerken naar klimaatneutraliteit. Dat doen we vanaf 2025 voor onze eigen uitstoot van broeikasgassen (scope 1) en voor de door ons ingekochte energie (scope 2) en vanaf 2035 voor indirecte uitstoot in de rest van onze keten (scope 3) door onze voetafdruk te reduceren en waar nodig te compenseren. We zetten stappen richting het leveren van duurzame en circulaire waterdiensten.

• Uitstekende waterkwaliteit en -kwantiteit realiseren: Wij zorgen voor de bescherming van onze bronnen, zoetwaterbeschikbaarheid en betrouwbare waterkwaliteit. We hebben de afgelopen jaren goede stappen gezet in het aanpakken van de uitdagingen op het gebied van waterkwaliteit en deze zetten we onverminderd voort. Tegelijkertijd hebben we de afgelopen jaren ervaren hoe belangrijk voldoende beschikbaarheid van zoetwater is, bijvoorbeeld in relatie tot de klimaatverandering, economische ontwikkelingen en bevolkingsgroei. We beschermen daarom niet alleen onze bronnen, we zetten ook in op beschikbaarheid van voldoende water(kwantiteit). • Duurzaam inzetbare medewerkers: Essentieel voor het bereiken van al onze ambities zijn natuurlijk gemotiveerde en vaardige medewerkers. We streven daarbij naar nog meer inclusiviteit, diversiteit en ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Ook veilig werken blijft uiteraard een belangrijk aandachtspunt. • Wendbare organisatie: We acteren snel en slagvaardig op veranderende omstandig­ heden en op wensen van onze omgeving (klanten, medewerkers, samenwerkingspartners en overige stakeholders). Aangezien de veranderingen in de wereld in een steeds sneller tempo gaan en alles steeds meer met elkaar verbonden raakt, wordt wendbaarheid, flexibiliteit en samenwerking met partners steeds belangrijker om onze doelen te bereiken.

• Digitalisatie en data: Onze bedrijfsvoering is optimaal gedigitaliseerd en data­ gedreven. We bouwen voort op het mooie fundament dat we de afgelopen jaren hebben gelegd. Daardoor kunnen we goed inspelen op de snelle ontwikkelingen in de digitale wereld en de exponentiële toename van de beschikbaarheid van data.

5

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Kernwaarden Bij het bereiken van onze missie en visie staan de volgende kernwaarden centraal:

Dienstverlenend Stelt de klant voorop, verplaatst zich in de klantbehoefte en zoekt (maatwerk)oplossingen waar nodig. Maakt duidelijke afspraken met de klant over te leveren prestaties en diensten, komt die afspraken na en overtreft verwachtingen waar mogelijk.

Doelmatig Geeft op efficiënte en effectieve wijze uitvoering aan de (publieke) taak, zodat bedrijfskosten en inzet verantwoord zijn in relatie tot de beoogde resultaten.

Verbindend

Deskundig Beschikt over relevante kennis en vaardigheden. Blijft up-to-date in het eigen vakgebied en breed geïnteresseerd in andere vakgebieden, (technische en technologische) ontwikkelingen en innovatie.

Kernwaarden

Ondernemend Neemt initiatief, zoekt en pakt kansen richting de klant, de markt en de omgeving om organisatiedoelen te realiseren en overtreffen.

Communiceert vanuit gelijkwaardigheid en vertrouwen en stimuleert diversiteit. Creëert onderlinge betrokkenheid en synergie in samenwerking gericht op win-win oplossingen.

Veilig Handelt bewust door goede inschatting van risico’s voorafgaand aan en tijdens de werkzaamheden. Draagt bij aan omstandigheden waarin iedereen veilig kan werken, met oog voor de omgeving.

Nieuwe Strategische koers 2025-2029 In 2024 hebben we deze strategische koers afgesloten. Op basis van de vele externe ontwikkelingen en met hulp van ruim 500 collega’s is in 2024 een nieuwe strategische koers ontwikkeld. Meer informatie over de nieuwe koers staat in de Vooruitblik op pagina 41. 6

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Kengetallen Eenheid

2024

2023

2022

2021

Toelichting kengetallen

1. Liquiditeitsratio

%

61,9

48,8

43,5

58,4

1. Liquiditeitsratio = (vlottende activa : kortlopende schulden) x 100%

2. Solvabiliteitsratio

%

41,4

40,4

42,2

42,5

3. Gemiddelde krediettermijn debiteuren

dagen

34,7

28

25,3

27,4

4. Nettowerkkapitaal

€ miljoen

-77,4

-132,9

-119,3

-77,2

Financieel

%

3,9

2,2

3,3

3,7

€ miljoen

135,4

113,2

127,9

127,0

7. Cashflowratio

%

15,4

13,5

16,5

17,3

8. Interne financieringsratio

x1

1,0

1,3

1,3

1,0

5. Rentabiliteit totaal vermogen 6. Cashflow

9. Inkoop drinkwater

miljoen m3

10,6

9,8

10,1

9,7

10. Afzet drinkwater

miljoen m3

152,2

151,4

157,5

157,3

11. Afzet industriewater

miljoen m3

101,2

94,9

99

97,1

12. Behandeling afvalwater v.e.*

x 1.000

1.640,0

1.612,6

1.605,60

1.608,8

13. Netto-omzet water

€ miljoen

395,9

369,5

326,7

317,7

Bedrijfsmiddelen 14. Aantal verbruikersadressen

x1

1.115.275

1.108.657

1.091.688

1.086.083

15. Aantal watermeters

x1

1.050.660

1.042.566

1.048.982

1.048.265

16. Lengte transport- en distributieleidingen

km

13.305

13.273

13.867

13.850

17.

km

80

74

72

72

18. Lengte bron-/ruw-/industriewaterleidingen

km

887

872

893

887

19. Aantal storingen

x1

10.872

10.400

10.545

11.337

20. Klachten over waterkwaliteit

x1

285

262

330

480

1 fte

818,6

791,4

776,6

756,7

x € 1.000

94,8

91,6

90,8

86,8

%

4,2

4,34

3,87

3,22

Lengte demileidingen

2. Solvabiliteitsratio = (eigen vermogen : totaal activa) x 100% 3. Gemiddelde krediettermijn debiteuren = (debiteuren : gefactureerde bedrijfsopbrengsten) x 365 dagen 4. Nettowerkkapitaal = vlottende activa - kortlopende schulden 5. Rentabiliteit totaal vermogen = (nettoresultaat + interest) : totaal activa x 100% 6. Cashflow = nettoresultaat + afschrijvingen en overige waardeveranderingen 7. Cashflowratio = (cashflow : gemiddeld vreemd vermogen) x 100% 8. Interne financieringsratio = investeringen in vaste activa : cashflow

Personeel 21.

Aantal personeelsleden (over boekjaar)

22. Gemiddelde loonkosten per personeelslid 23. Ziekteverzuim * v.e. = vervuilingseenheden

7

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Waardecreatiemodel Geïntegreerd rapporteren

Hoe we waarde toevoegen

Als Evides werken we aan het geïntegreerd rapporteren volgens de Europese richtlijn op duurzaamheidsverslag­geving, de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Dit is een iteratief proces dat elk jaar wordt herijkt. Deze geïntegreerde manier van verslaggeving geeft een completer beeld van onze prestaties. Het waardecreatiemodel hieronder geeft inzicht in de relatie tussen Evides en haar omgeving en hoe we als Evides waarde creëren voor onze klanten, medewerkers, de maatschappij als geheel en overige stakeholders.

Als Evides werken we in het belang van de maatschappij en voegen we waarde toe aan de samenleving. Deze toegevoegde waarde is schematisch weergegeven in ons waardecreatiemodel. In dit schema is zichtbaar: • Welke bronnen (input) we benutten om onze doelen te behalen. • Welke thema’s volgens onze stakeholders belangrijk zijn voor de impact die Evides kan maken (materiële thema’s). • Hoe we deze bronnen inzetten om waarde toe te voegen aan de samenleving en waar die waarde precies uit bestaat (output).

• Wat we bereiken voor onze klanten, medewerkers en andere stakeholders (outcome). • De mate waarin we duurzaamheids- en maatschappelijke doelen halen (impact). • Aan welke Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties wij actief een bijdrage leveren.

Waardecreatiemodel Evides Waardecreatiemodel Evides Input

Missie & visie, strategie en activiteiten

Materiële thema’s

Output

Outcome

Onze medewerkers Input

Missie & visie, strategie en activiteiten Evides maakt water waardevol

Materiële thema’s

Output Onze klanten

Outcome Onze klanten

Evides maakt water waardevol Evides biedt wateroplossingen, betrouwbaar en

Klanttevredenheid Toegang tot en betaalbaarheid van water

We hebben een diverse organisatie, met 887 medewerkers, waarin veilig werken onze Onze medewerkers prioriteit krijgt. We hebben een diverse organisatie, met 887 medewerkers, waarin veilig werken onze Natuurlijke bronnen prioriteit krijgt. We hebben 211.750.420 m3 zoetwater ingenomen, 136 GWh zonneen windenergie gebruikt en 1.289 Natuurlijke bronnen ha in gebruik. Wenatuurterrein hebben 211.750.420 m3 zoetwater ingenomen, 136 GWh zonne- en windenergie gebruikt en 1.289 ha natuurterrein in gebruik. Financiële positie De aandeelhouders van Evides zijn gemeenten en provincies. Financiële Omzet, positie investeringsniveau, cashflow en staan in degemeenten en De financiering/leningen aandeelhouders van Evides zijn jaarrekening opgenomen. provincies. Omzet, investeringsniveau, cashflow en financiering/leningen staan in de Onze infrastructuur & diensten jaarrekening opgenomen. We hebben 37 zuiveringslocaties¹ en ons leidingnet bestaat 14.272 km Onze infrastructuur &uit diensten transportWe hebbenen 37distributieleidingen. zuiveringslocaties¹ en ons leidingnet bestaat uit 14.272 km Kennis & innovatie transporten distributieleidingen. Evides investeert in technische kennis, digitalisatie en innovatie. Kennis & innovatie

Evides investeert in technische kennis, digitalisatie Samenwerking en innovatie. Onze relatie met stakeholders en maatschappelijke rol als drinkwaterbedrijf, door middel van Samenwerking samenwerkingsverbanden met en gemeenten, Onze relatie met stakeholders maatschappelijke waterschappen, en netbeheerders. rol als drinkwaterbedrijf, door middel van samenwerkingsverbanden met gemeenten, waterschappen, en netbeheerders.

innovatief. Wij verplaatsen ons in de klant en onze omgeving. bieden leveringszekerheid en uitstekende Evides Wij biedt wateroplossingen, betrouwbaar en waterkwaliteiten aan onze klanten. innovatief. Wij verplaatsen ons in de klant en onze omgeving. Wij bieden leveringszekerheid en uitstekende waterkwaliteiten aan onze klanten. Strategische koers Strategische koers

Klanttevredenheid

Toegang tot en betaalbaarheid van water Kwaliteit van drinkwater Kwaliteit van drinkwater Bronbescherming Bronbescherming Bewust watergebruik

Klant voorop stellen

Duurzaam waarde creëren

Uitstekende waterkwaliteit en -kwantiteit realiseren

“Wij gaan voor tevreden klanten door een efficiënte en betrokken dienstverlening.”

“Wij leveren duurzame en circulaire waterdiensten door maatschappelijk verantwoorde bedrijfsvoering.”

“Wij zorgen voor bescherming van onze bronnen, zoetwaterbeschikbaarheid en betrouwbare waterkwaliteit.”

Bewust watergebruik Klimaatverandering en energie Klimaatverandering en energie Duurzame materiaalstromen

Duurzaam inzetbare medewerkers “Ik draag bij aan inclusieve teams met de juiste vaardigheden.”

Wendbare organisatie “We zijn flexibel, innovatief en samenwerkingsgericht.”

Digitalisatie & data “Onze bedrijfsvoering is optimaal gedigitaliseerd en datagedreven.”

Kernactiviteiten

Afvalbeheer – kwaliteit afvalwaterstromen Gezondheid en veiligheid op het werk

Kernactiviteiten

Inname

Levering industriewater

Distributie

InnameZuivering Distributie Zuivering

Footnote 1: Footnote 1: 10 drinkwaterzuiveringslocaties, 5 afvalwaterzuiveringslocaties 10 drinkwaterzuiveringslocaties, en 22 industriewaterzuiveringlocaties 5 afvalwaterzuiveringslocaties en Footnote 1: 10 drinkwaterzuiveringslocaties, 5 afvalwaterzuiveringslocaties 22 industriewaterzuiveringslocaties en 22 industriewaterzuiveringlocaties

Duurzame materiaalstromen Afvalbeheer – kwaliteit afvalwaterstromen

Levering industriewaterLozen of

hergebruiken afvalwater

Gezondheid en veiligheid op het werk Cybersecurity

• Waterkwaliteitsindex •Onze Klanttevredenheidsscore klanten •• % tevreden klanten Waterkwaliteitsindex •• Net Promoter Score Klanttevredenheidsscore • Industriewater % tevreden klanten • % afsluitingen t.o.v. vorige • Net Promoter Score periode Industriewater •• Ondermaatse % afsluitingen t.o.v. vorige leveringsminuten periode •• Geleverd drinkwater aan de Ondermaatse industrie leveringsminuten • Geleverd drinkwater aan de industrie Onze medewerkers • Aantal ongevallen met verzuim Onze medewerkers •• Sociale veiligheidsscore Aantal ongevallen met verzuim Onze aandeelhouders • Sociale veiligheidsscore • Dividendrendement Onze aandeelhouders • Dividendrendement Onze omgeving • CO2 footprint afvalwater •Onze m3 circulair omgeving •• Aantal overschrijdingen CO2 footprint lozingsnormen 3 • m circulair afvalwater •• Waterverbruik huishoudens Aantal overschrijdingen

Bieden van stabiele levering van hoge kwaliteit en Onze klanten betaalbaar enlevering Bieden van water stabiele bijdragen aan duurzame van hoge kwaliteit en keuzes van water klanten. betaalbaar en bijdragen aan duurzame Onze keuzesmedewerkers van klanten. Bijdrage aan het welzijn van onze mensen door een veilige Onze medewerkers werkomgeving duurzame Bijdrage aan hetenwelzijn van inzetbaarheid te bieden. onze mensen door een veilige werkomgeving en duurzame Onze aandeelhouders inzetbaarheid te bieden. Realisatie van een verantwoord rendement. Onze aandeelhouders Realisatie van een Onze omgeving verantwoord rendement. Bijdrage aan de energietransitie Onze omgeving en focus op verminderen van onze Bijdrage aan de negatieve klimaatenergietransitie enen focus op biodiversiteitsimpact. verminderen van onze negatieve klimaat- en biodiversiteitsimpact.

lozingsnormen • Waterverbruik huishoudens

MENS

Impact

Klanten MENS Onze positieve impact op de gezondheid van mensen door Klanten levering kwalitatief hoogwaardig Onze positieve impact op de drinkwater tegen een door gezondheid van mensen gerechtvaardigde prijs en met levering kwalitatief hoogwaardig een uitstekende service. drinkwater tegen een gerechtvaardigde prijs en met Medewerkers een uitstekende service. Onze positieve impact op de gezondheid en (sociale) Medewerkers veiligheid van onze Onze positieve impact op de medewerkers potentiële gezondheid enen (sociale) negatieve impact daarop in het veiligheid van onze geval van een incident. medewerkers en potentiële negatieve impact daarop in het Aandeelhouders geval van een incident. Onze positieve impact voor aandeelhouders Aandeelhoudersmiddels verantwoord rendement en Onze positieve impact voor vestigingsklimaat. aandeelhouders middels verantwoord rendement en

vestigingsklimaat. MILIEU Ecosystemen MILIEU Onze impact op ecosystemen door water- en materiaalgebruik Ecosystemen (negatief), bronbescherming Onze impact op ecosystemen (positief) en en lozingen (positief door watermateriaalgebruik dan wel negatief). (negatief), bronbescherming (positief) en lozingen (positief Klimaatverandering dan wel negatief). Onze negatieve impact op klimaatverandering en positieve Klimaatverandering impact op de energietransitie. Onze negatieve impact op

Cybersecurity

Lozen of

Levering hergebruiken afvalwater drinkwater Levering drinkwater

Impact

klimaatverandering en positieve impact op de energietransitie. Bijdragen aan mondiale doelen VN

Sustainable Development Goals

Bijdragen aan mondiale doelen VN

Sustainable Development Goals 8

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Ons werk in 2024

“Al decennia lang zijn we de waterpartner voor innovatieve en duurzame wateroplossingen”.

Klant voorop zetten Interview met Jan Robert Huisman

Een groot aantal bestaande industriewaterklanten verlengden hun contract en verschillende nieuwe bedrijven kozen voor Evides Industriewater (EIW). Er zijn mooie resultaten bereikt in 2024, vertelt directeur Jan Robert Huisman, directeur van EIW. EIW levert onder andere proceswater en afvalwaterzuivering aan de industrie in binnen- en buitenland. Afgelopen jaar kwamen er verschillende nieuwe klanten bij die ervoor kozen om hun afvalwater te laten behandelen door EIW’s Centrale Afvalwaterzuivering in de Botlek (CAB). Daarvoor hebben we het proces verbeterd om de klantverwachtingen te managen en onze toezeggingen te kunnen nakomen, licht Jan Robert toe. “Voor alle nieuwe afvalwaterstromen geldt, net als de bestaande afvalwaterstromen, dat het betreffende afvalwater binnen de vergunning past. Door de stromen vooraf te analyseren, weten we zeker dat we alleen afvalwater ontvangen, dat we goed kunnen verwerken.” Sinds 2024 ontvangt de CAB ook regelmatig afvalwater per vrachtwagen. De ontvangst daarvan is nu geautomatiseerd. Jan Robert: “Per dag ontvangen we enkele vrachtauto’s met afvalwater. We hebben nu technische voorzieningen gerealiseerd, zodat dat geheel geautomatiseerd kan: van aanmelding van een vracht tot monstername en administratieve afhandeling.”

Mobiele installaties in Engeland

Non-stop demiwater in de Botlek

Naast het zuiveren van afvalwater levert EIW ook industriewater, waaronder demiwater voor verschillende industriële processen. EIW beschikt ook over een aantal mobiele installaties: deze mobiele RO’s (reversed osmosis) zijn geplaatst in een container waarin de zuivering tot demiwater plaatsvindt.

DWP Botlek bestaat al 15 jaar. Ondanks dat er in die tijd er wel eens storingen zijn geweest, heeft de fabriek zonder onder­breking water kunnen leveren. “Deze DWP is de ruggen­g raat van de demiwatervoorziening in het Europoort-Botlek gebied”, benadrukt Jan Robert. “Al jaren zijn we daar een hele betrouw­bare factor. Altijd water leveren is echt wel prestatie, zeker ook van de mensen die de bedrijfsvoering en het onderhoud doen.” n

EIW heeft bij drie klanten in Engeland tijdelijke projecten met mobiele RO’s gedaan. “De Engelse markt is nog relatief nieuw voor ons. Op deze manier kunnen zowel wij als onze klant ervaring opdoen. En daar uiteindelijk vaste installaties gaan bouwen.” Zo loopt er een demonstratie project op een industrieterrein bij Hull, waar Evides restwater zuivert tot proceswater, dat daar weer gebruikt kan worden in het industriële proces. De klant is er blij mee, weet Jan Robert.

Verlengen en uitbreiden In 2024 zijn ook een aantal contracten met bestaande klanten verlengd, met een duur van tussen de tien en twintig jaar. Jan Robert: “De langdurige contracten bieden continuïteit en ook de mogelijkheid voor het doen van extra investeringen voor en door de klanten.” Dat geldt bijvoorbeeld voor een kunstmestfabriek, waar EIW de demiwaterproductie heeft uitgebreid. Ook heeft EIW voor deze klant een stikstofverwijderingsinstallatie gebouwd. “Die is opgeleverd in 2024 en draait inmiddels naar volle tevredenheid.” Ook een chemisch bedrijf bij de haven van Hamburg verlengde het contract. Evides gaat voor dit bedrijf de bestaande installaties renoveren. Bovendien wordt een extra zuiveringsstap toegevoegd aan de installatie omdat de bron, de rivier de Elbe, aan het verzilten is. 9

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Meterstand doorgeven via foto

Hoge klanttevredenheid

Nieuwe klant DWD

In 2023 is de software SAP HANA binnen Evides in gebruik genomen, een klantadministratie met koppeling naar het klantportaal Mijn Evides. Hiermee kunnen onze ruim één miljoen klanten makkelijker zelf hun waterzaken regelen. In 2024 werkten we aan het verder verbeteren van het gebruikersgemak voor de klanten en de productiviteit. Zo kunnen klanten nu hun meterstand eenvoudig doorgeven door met hun smart telefoon een foto van hun watermeter te maken en te uploaden naar het klantportaal Mijn Evides. Ruim 230.000 klanten maakten al gebruik van deze nieuwe faciliteit. Het draagt daarmee bij aan de klanttevredenheid. Daarnaast is onder meer een oplossing voor verzamelklanten opgeleverd (klanten die meer gebouwen hebben en dus meer watermeters, bijvoorbeeld woningbouwcorporaties) en is de functionaliteit ‘uitstel van betaling’ in het klantportaal Mijn Evides voor klanten beschikbaar gekomen.

Het gemiddelde cijfer dat klanten in 2024 aan Evides gaven (de klanttevredenheid) was een 8,2. Dit was net als in eerdere jaren boven de norm van 8,0 die Evides zichzelf stelt. De meeste deelaspecten, waaronder Factureren, Meterstanden doorgeven, Telefonie, Storingen en Aansluitingen laten in 2024 een stijgende lijn zien ten opzichte van 2023. Het percentage ontevreden klanten was gemiddeld 3,5% (bij een norm van max. 3%). De feedback van klanten over hun onvrede was heel divers.

De Duurzame Watervoorziening Delfzijl (DWD) van North Water (een samenwerking tussen Evides Industriewater en Waterbedrijf Groningen) biedt duurzame en toekomstbestendige oplossingen voor industrie- en afvalwatervraagstukken voor de industrie in Delfzijl. DWD bestaat uit drie deelprojecten die alle drie in gebruik zijn genomen in 2024: een nieuw industriewaterpompstation (IPS) in Farmsum, de demiwatervoorziening en een afvalwaterzuivering. Met de demiwatervoorziening wordt onnodig gebruik van drinkwater door de industrie voorkomen.

Tariefsverhoging In 2024 zijn de drinkwatertarieven omhoog gegaan. Na de gedaalde afzet drinkwater in 2023 verwachtten we in 2024 stabilisering van de afzet. Deze stabilisatie is overigens ook uitgekomen. Om onze drinkwatervoorziening toekomst­ bestendig te houden. Voor een gemiddeld huishouden met een waterverbruik van 100 m3 per jaar komt die verhoging neer op € 2,09 per maand (incl. btw). Consumenten betalen een vast bedrag (het zogeheten vastrecht) per jaar en daarnaast een bedrag per m3 voor het water dat wordt gebruikt. Het totaaloverzicht met alle tarieven is terug te vinden in de tarievenregeling 2024.

Preventief kookadvies Zeeuws-Vlaanderen In 2024 heeft Evides een nieuwe, grotere waterleiding aangelegd in Zeeuws-Vlaanderen. De nieuwe leiding is nodig zodat we nu én in de toekomst voldoende drinkwater kunnen leveren. Helaas ging bij de aanleg een aantal keer iets mis en zijn preventieve kookadviezen gegeven. Er waren verschillende oorzaken, zoals een breuk in een leiding en verminderde druk. Omdat er dan een kans op vervuiling ontstaat, nemen we het zekere voor het onzekere. Gelukkig bleek uit alle testen dat de kwaliteit van het drinkwater in orde was. Evides heeft klanten via social media en de pers op de hoogte gesteld over de reden van het kookadvies en voor welke periode dit gold. Na afloop heeft Evides via de klantennieuwsbrief van juli (oplage 880.000) alle klanten geïnformeerd over kookadviezen in het algemeen en waarom deze nodig zijn.

Eén van de eerste afnemers van het proces- en demiwater uit de DWD is een bioplastic fabrikant. In 2024 opende de bioplastic-fabrikant (bioplastic is plantaardige plastic dat gemaakt wordt van suikers) een fabriek in Delfzijl. De opening van deze fabriek is een belangrijke mijlpaal voor North Water en het project DWD. De ingebruikname van deze nieuwe fabriek is een mooie stap richting de circulaire economie en biobased industrie in de provincie Groningen.

10

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Jongerendebat op Wereldwaterdag

Nationale Kraanwaterdag op school

In 2024 organiseerde Evides samen met partners een jongeren­debat op Wereldwaterdag, dat plaatsvond op 22 maart. Leerlingen van middelbare scholen uit de regio Rotterdam streden tegen elkaar. Het doel was jongeren bewust te maken van duurzaam watergebruik, nu en in de toekomst. De jury koos het Laurens Lyceum in Rotterdam als winnaar. Het debat wordt eens in de twee jaar georganiseerd door de Rotterdamse waterpartners: de Gemeente Rotterdam, waterschap Hollandse Delta, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hoogheemraadschap van Delfland en Evides onder de vlag van ‘Alliantie Waterkracht’.

Op 25 september deden ruim 200.000 basisschoolleerlingen mee aan de vijfde editie van Nationale Kraanwaterdag. In het gebied van Evides hebben bijna 28.000 kinderen meegedaan. Op deze dag drinken kinderen op basisscholen en de buitenschoolse opvang alleen kraanwater en leren ze waarom water drinken en bewust omgaan met water belangrijk is. Deze dag is een jaarlijks initiatief van alle Nederlandse drinkwaterbedrijven en onder andere Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). De regionale opening vond plaats bij OBS de Schatkaart in Delft in aanwezigheid van de wethouder, de directeur van de school en Evides. Waarna de leerlingen onder andere samen een lied over kraanwater zongen en het kraanwaterspel speelden.

Watereductie Drechtsteden Kinderen en volwassenen meer leren over kraanwater doet Evides ook via het Aquarama bij Duurzaamheidscentrum Weizigt in Dordrecht. Evides laat hier onder andere zien hoe drinkwater gemaakt wordt en hoeveel kraanwater we thuis gebruiken. Deze tentoonstelling trekt jaarlijks vele bezoekers en schoolgroepen uit de hele regio. Op 1 mei, tijdens de Week van Ons Water, vonden hier de Waterspelen plaats met tal van gratis activiteiten voor kinderen tot en met 12 jaar. De tentoonstelling is een samenwerking tussen Duurzaam­ heidscentrum Weizigt, waterschap Hollandse Delta, Rijkswaterstaat Zuid-Holland, de gemeente Dordrecht, NME Drechtsteden en Evides.

Nationale Kraanwaterdag

Ontvangst afvalwater per vrachtwagen bij Centrale Afvalwaterzuivering Botlek (CAB).

11

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Ons werk in 2024

Duurzaam waarde creëren

“Onderzoek helpt ons voor te bereiden op de toekomst”

Interview met Thomas Hendrikx

Methaanuitstoot van een zuiveringsinstallatie omzetten in elektriciteit. Minder water gebruiken bij omgekeerde osmose­ techniek. Software om beter te weten wanneer we leidingen moeten vervangen. Afgelopen jaar heeft Evides heel wat gedaan om de duurzaamheid te verbeteren. En dat is nodig, vertelt Thomas Hendrikx, directeur van het bedrijfsonder­ deel Bestuursondersteuning (BO). Evides heeft de ambitie om CO2-neutraal te zijn in 2025 voor wat betreft de eigen bedrijfsvoering en de inkoop van energie. “Dat betekent duurzamere keuzes maken en investeren in duurzaamheid, in combinatie met het compenseren van onze uitstoot”, zegt Thomas, die sinds september bij het waterbedrijf werkt, maar zich er nu al thuis voelt. Want alleen door duurzaam te werken, kan Evides op een maatschappelijk verantwoorde manier goed en betaalbaar water blijven leveren, benadrukt hij. “We willen ook heel goed voor onze waterwingebieden blijven zorgen. Want een gezonde natuur betekent een goede, schone bron.” Zo heeft Evides in 2024 de interne CO2-prijs verhoogd. We gebruiken dit interne instrument om de CO2 die vrijkomt bij een project, bijvoorbeeld het aanleggen van een leiding, te beprijzen. “Hierdoor nemen we duurzamere beslissingen.”

Footprint omlaag

Investeren in onderzoek

Een ander voorbeeld van de duurzaamheidsinitiatieven van afgelopen jaar is het onderzoek naar de methaanontgassing op de productielocatie Baanhoek, vertelt Thomas. Een groot deel van de CO2-uitstoot van Evides wordt daar veroorzaakt door de uitstoot van methaan bij het zuiveren van grondwater. Op dit moment is de aanbesteding in volle gang om ervoor te zorgen dat het methaan vanaf 2026 niet langer in de atmosfeer terechtkomt. In plaats daarvan zal hier elektriciteit mee worden opgewekt, qua hoeveelheid vergelijkbaar met het energieverbruik van ongeveer 100 à 200 huishoudens.

Met het oog op de het nemen van toekomstbestendige beslissingen is ONWARD (Onderzoek waardevol water Evides) heel waardevol. Dit onderzoeksprogramma loopt van 2022 tot en met 2025. “Het is erg belangrijk dat we hierin blijven investeren”, zegt Thomas. “Want er komt veel op ons af. Het onderzoek helpt ons keuzes te maken in de toepassing van nieuwe technieken op basis van de laatste inzichten.”

Ook de opening van het drijvend Zonnepark Berenplaat samen met Eneco is een mijlpaal. Daar wordt jaarlijks bijna 5 gigawatt-uur aan stroom opgewekt. Dit is vergelijkbaar met het jaarlijkse energieverbruik van ongeveer 2000 huishoudens en ongeveer 21% van de totale energiebehoefte van het productieproces. Afgelopen jaar is een life cycle assessment (LCA) gedaan om scherp te krijgen welke initiatieven de grootste impact hebben op het verlagen van de milieu-impact. “In 2025 gaan we meer focus aanbrengen om zo snel mogelijk onze footprint naar beneden te brengen.”

Binnen ONWARD werkt Evides samen met onderzoekers van universiteiten en hogescholen, andere waterbedrijven en onderzoeksinstituten. De resultaten delen we in wetenschappelijke publicaties en over onze kennis vertellen we op congressen, zoals op het World Water Congress in Toronto. Thomas: “Je zou denken, we bestaan 150 jaar, dus dan weten we alles wel van water. Omstandigheden veranderen echter, daar moeten en willen we op inspelen en ons op aanpassen. Daarom blijft onderzoek nodig zodat we altijd het goede water kunnen blijven leveren.”

Vervolg > 12

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Voorbereid op de toekomst ONWARD levert niet alleen kennis, maar helpt Evides vooral met het maken van keuzes voor investeringen en in de voorbereiding op nieuwe ontwikkelingen, benadrukt Thomas. Een mooi onderzoeksresultaat is bijvoorbeeld de Closed Circuit Reverse Osmosis (CCRO) binnen het onderzoeksprogramma Hybrid in Terneuzen van Evides Industriewater. Met dit nieuwe type RO-technologie kunnen we afvalwater en concentraat van de huidige RO’s hergebruiken. Daardoor kan Evides de water recovery verhogen van 75% naar 90%. “Circulariteit vinden onze klanten net zo belangrijk als Evides zelf.”

Slim leidingen vervangen Ook is afgelopen jaar BestNet doorontwikkeld, een geavan­ ceerde software-tool die Evides helpt te identificeren welke leiding we als eerste moeten vervangen. “We willen natuurlijk zo min mogelijk storingen”, zegt Thomas. Evides deed een pilot met glasvezelkabel in Oostvoorne. Door het plaatsen van glasvezel in een drinkwaterleiding kunnen we de temperatuur, trillingen, rek en spanning meten. Dit zijn indicatoren voor het vervangen van een leiding. Om de informatie in de tool te versterken en betere analyses te kunnen maken, wordt de informatie van de glasvezelkabel toegevoegd aan de softwaretool. Een ander interessant deelonderzoek dat Thomas noemt is de deskstudie naar thermische energie uit ruwwater (een specifieke vorm van TED – Thermische Energie uit Drinkwater). Dat gaat over de mogelijkheid om voor de verwarming van een wijk gebruik te maken van de warmte van het water dat door de waterleiding loopt. “Daarmee zou je thermische energie kunnen halen uit het water. Een eerste verkenning hebben we positief afgerond.” n

Reductieplan Water Without Waste

EcoVadis Zilver

Het duurzaamheidsprogramma Water Without Waste van Evides industriewater loopt inmiddels vijf jaar. Het programma is in 2024 geëvalueerd en er is meer focus aangebracht in het programma. De oorspronkelijke vijf aandachtsgebieden (eigen CO2-footprint, CO2-footprint in keten, waterschaarste, biodiversiteit en vervuiling) zijn teruggebracht naar drie: Klimaat (CO2-footprint), Waterschaarste en Vervuiling (inclusief biodiversiteit). Voor deze drie aandachtsgebieden is de impact van EIW in kaart gebracht en vervolgens is gekeken welke mogelijkheden er voor reductie zijn. De impact is bepaald met een LCA. Dit is ondergebracht in het reductieplan Water Without Waste.

EIW heeft het Zilver Recognition Level-certificaat ontvangen van het internationale auditbureau EcoVadis voor haar maatschappelijk verantwoord ondernemen. EcoVadis evalueert de duurzaamheidsprestaties van bedrijven op vier categorieën: milieu, arbeids- en mensenrechten, ethiek en duurzaam inkopen. EIW heeft het Ecovadis certificaat sinds 2014. De uitstekende resultaten bevestigen onze inspanningen om steeds duurzamer te ondernemen. EIW behoort tot de 6% best scorende organisaties die door Ecovadis worden geëvalueerd.

De vermindering van de CO2-footprint blijft het belangrijkste focuspunt. In 2024 heeft Evides dit onder andere bereikt door te stoppen met het stoomgebruik ten behoeve van de regeneratie van de ionenwisselaars bij onze demiwaterzuivering in Antwerpen, drukverlaging in het demiwaternet en verduurzaming wagenpark.

Verlenging certificaten ISO Ook in 2024 heeft Lloyds de jaarlijkse externe beoordeling op het managementsysteem uitgevoerd op de normen ISO 9001; ISO 14001; ISO 55001. Deze audits zijn goed verlopen. ISO 9001 (kwaliteitsmanagement) en 14001 (milieumanagement) zijn voor 3 jaar verlengd (hercertificering). Voor ISO 55001 (assetmanagement) betrof het een opvolgingsaudit. Bij de audits kwamen geen grote bemerkingen naar voren. Een aantal aandachtspunten die naar voren kwam, is opgepakt. VCA Ook de VCA-norm (Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers) is geaudit en na het oplossen van een bemerking (major) is ook dit certificaat voor drie jaar verlengd (hercertificering). EIW voldoet daarmee ook in 2024 aan alle criteria. Vervangen van leidingen

13

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Prijs voor North Water

Emissieloze bouwplaats

North Water won in december de ‘Groene Groninger 2024’. Een prestigieuze onderscheiding van Samenwerkende Bedrijven Eemsregio (SBE) voor de uitzonderlijke bijdrage aan verduurzaming in de Eemsregio.

Ook bij onderhoudswerkzaamheden probeert Evides de uitstoot van stikstof en CO2 te verminderen. Dit doet Evides bijvoorbeeld sinds begin 2024 samen met de gemeente en Stedin in de Presidentenwijk in Hoek van Holland. De gemeente vervangt het riool, Stedin de elektrakabels en Evides de water­leiding. De wijk ligt bij een Natura2000-gebied. De werkzaamheden worden grotendeels met elektrische apparatuur uitgevoerd. In de nacht wordt de apparatuur opgeladen. Omdat het huidige elektriciteitsnet in de wijk deze oplaad­ capaciteit niet aan kan, wordt daarvoor een accu gebruikt die overdag oplaadt.

Voor de industrie in de Eemsregio is North Water de drijvende kracht achter de watertransitie. De joint venture van Evides Industriewater en Waterbedrijf Groningen produceert industriewater op basis van oppervlaktewater en verwerkt industrieel afvalwater. North Water krijgt de prijs vanwege de onmisbare rol in het verduurzamen én garanderen van het watergebruik in de regio. North Water wordt ook geroemd om de vooruitziende blik en de flinke dosis lef waarmee North Water de afgelopen jaren heeft ingezet op het realiseren van een duurzame watervoorziening voor Noord-Nederland.

Met de in 2024 ontwikkelde Emissie Menukaart voor Projecten bepaalt Evides hoeveel uitstoot wordt voorkomen. Dankzij het gebruik van elektrisch materieel gaat het om een substantiële vermindering van de CO2 en stikstof uitstoot.

Natuurbeheer op onze bedrijfsterreinen Sinds 2015 beheert Evides haar bedrijfsterreinen op ecologische wijze. De graslanden zijn rijk aan bloemen en insecten. Door gefaseerd te maaien, ruige begroeiing te laten staan en bomen de ruimte te geven om groot te worden, verhoogt Evides de biodiversiteit rondom de productielocaties. Om de 2 jaar inventariseert Evides welke planten er groeien op de bedrijfsterreinen. Die informatie gebruiken we bij het groenonderhoud of als er projecten rond onze productie­ locaties uitgevoerd moeten worden. Op basis van de inventarisaties weten we met welke planten en dieren we rekening moeten houden bij bouw- en verbouwplannen. De resultaten van de telling in 2023 werden dit jaar bekend. We hebben op 18 bedrijfsterreinen in totaal 494 verschillende plantensoorten aangetroffen. Daarvan staan er 21 op de lijst van beschermde soorten en worden er 47 als min of meer zeldzaam gezien. Een bijzondere vondst in Ouddorp: de duinwespenorchis-orchidee.

14

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Ons werk in 2024

Uitstekende waterkwaliteit en -kwantiteit realiseren

“We hebben hard gewerkt aan voldoende schoon water, nu en in de toekomst”

Interview met Maaike van de Ven

Lozingsvergunningen actualiseren en meer toezicht en handhaving. Evides vroeg afgelopen jaar weer veel aan­ dacht voor de noodzaak om de kwaliteit van drinkwater­ bronnen te verbeteren. Daarnaast zijn voorbereidingen begonnen zodat er ook na 2030 in Midden-Zeeland nog genoeg water uit de kraan komt. Maaike van de Ven, directeur van het bedrijfsonderdeel Productie Drinkwater (PDW) vertelt er meer over. Bestrijdingsmiddelen, nitraat, medicijnresten en lozingen van schadelijke nieuwe stoffen. De kwaliteit van onze drinkwater­ bronnen blijft afgelopen jaar slecht door vervuiling vanuit de landbouw, industrie en huishoudens. De kwaliteit van die bronnen verbetert als de lozingen van deze stoffen in het water stoppen. Op dit moment zijn veel vergunningen niet actueel en hebben ze dus verouderde normen. Bovendien hebben veel vergunningen van bedrijven geen compleet overzicht van alle stoffen die ze lozen. “Ook in 2024 hebben we weer veel aandacht gevraagd voor de noodzaak de vergunningen te actualiseren, via lobby, belangenbehartiging en de media”, zegt Maaike. Dit deden we deels samen met Vewin en de waterschappen. Onze bronnen moeten echt beter beschermd worden. Wat er niet in zit, hoeven we er ook niet uit te halen.”

Nieuwe inzichten Ze verwijst in dit verband naar de manier waarop de vergunning van bedrijvencomplex Circle Infra Partners (voorheen Sitech Services BV) op Chemelot tot stand is gekomen. Anders dan bij andere lozingsvergunningen staan alle stoffen die geloosd kunnen worden erin vermeld en zijn er afspraken over het

vergunnen van nieuwe stoffen. Maaike: “Dit is gedaan in een goede samenwerking. Bij de vergunning is rekening gehouden met de waterbezwaarlijkheid van de geloosde stoffen en is de hoeveelheid daarop aangepast. Een goed voorbeeld, die wat ons betreft de norm zou moeten zijn.” Goede vergunningen worden steeds belangrijker, benadrukt ze, want: “We kunnen steeds meer meten en zien daardoor wat er geloosd wordt. Bovendien krijgen we steeds meer kennis over stoffen en de effecten. Daarmee worden we natuurlijk steeds kritischer op de waterkwaliteit van de bronnen, zodat het geleverde drinkwater blijft voldoen aan alle eisen uit de Drinkwaterwet.”

Lobby en samenwerking Om de waterkwaliteit hoger op de agenda te krijgen, ging Evides bijvoorbeeld in debat met een aantal politici tijdens de 10e editie van Waterpoort in Nieuwspoort. Dat ging over de Kaderrichtlijn Water (KRW). Het duurt niet lang meer (2027) voordat elke Europese lidstaat moet voldoen aan deze richtlijn: al het water in de Europese Unie moet dan in een goede toestand zijn, met gezonde, veerkrachtige ecosystemen. Zo ver is het nog niet. Maaike noemt ook de Schone Maaswaterketen (SMWK), de samenwerking van partijen langs de Maas waaronder Evides, om de waterkwaliteit te verbeteren. Zo is in 2024 een hotspotanalyse industriële stoffen uitgevoerd, waarin onderzocht werd welke rioolwaterzuiveringen ‘hotspots’ zouden kunnen zijn voor indirecte lozingen van industriële stoffen.

Intensievere zuivering Vanaf 2024 intensiveerden we bij alle locaties die drinkwater maken op basis van oppervlaktewater de zuivering, vertelt Maaike verder. “Door de koolstoffilters vaker te reactiveren, kunnen we meer PFAS en andere schadelijke stoffen zoals medicijnresten uit het water halen.” PFAS kreeg in 2024 weer veel aandacht. Evides heeft deelgenomen aan voorlichtingsavonden over deze stoffen. Medewerkers beantwoordden vragen van bewoners op inloopavonden en gaven presentaties tijdens gemeenteraadsbijeenkomsten.

Bescherming van de Brabantse Wal Evides maakt niet alleen drinkwater van oppervlaktewater – de Maas en Haringvliet –, maar ook van grondwater, onder andere op de Brabantse Wal. Voor dit gebied is in 2024 het visiedocument Gebiedsgerichte aanpak Brabantse Wal opgesteld door de provincie, gemeenten, het waterschap, natuurbeheerorganisaties en Evides. “Het gaat over hoe we dat gebied naar de toekomst toe duurzaam kunnen inrichten, waarbij de natuurdoelen, drinkwaterdoelen en stikstofdoelen allemaal gediend worden.” Vervolg > 15

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Pilot Nieuw Baanhoek Ze benadrukt: “De natuurdoelen die daar worden nagestreefd zijn ook goed voor de waterwinning.” Het visiedocument is onderdeel het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) om de kwaliteit van natuur, water en klimaat te verbeteren. Dat is inmiddels stilgelegd is door het kabinet, maar Maaike vertelt dat de provincie Noord-Brabant van plan is ermee verder te gaan.

Genoeg water in Zeeland Evides hield zich in 2024 behalve met de drinkwater­ kwaliteit ook bezig met de drinkwaterbeschikbaarheid. Voor het leveringsgebied van Evides geldt dat als we niets doen er na 2030 in Midden-Zeeland mogelijk een drinkwatertekort ontstaat. “De vraag naar drinkwater stijgt op termijn”, licht Maaike toe, “door toename van de bevolking, extra recreatie en economische groei.” Om ervoor te zorgen dat er ook na 2030 nog voldoende water uit de kraan komt, heeft Evides in 2024 verschillende voorbereidingen getroffen. “Zo zijn we gestart met de voorbereidingen voor de aanleg van verschillende leidingen en een nieuwe drinkwaterzuivering in dit gebied.” In Zeeuws-Vlaanderen startte de bouw van Cambron, een extra pompstation dat ervoor zorgt dat het drinkwater met voldoende druk door de transportleidingen naar bewoners en bedrijven stroomt in Hulst en naar Midden-Zeeland. Daarnaast doet Evides onderzoek naar aanvullende bronnen voor na 2040. Terugkijkend zegt Maaike ten slotte: “Het is fijn om te zien hoe we met heel veel bevlogen collega’s ook afgelopen jaar weer zo ons best hebben gedaan. Zowel voor voldoende schoon water op dit moment – en dat is ook in 2024 weer goed gelukt – als voor de kennisdeling en lobby om dat ook in de toekomst te kunnen leveren.” n

De zuivering op Baanhoek (Dordrecht) is toe aan vervanging. In een pilothal op locatie is een complete drinkwaterzuivering in het klein neergezet. Op deze manier hebben we bestaande zuiveringstechnieken en processen gecombineerd met innovatieve processtappen of technieken en de resultaten getoetst. De pilot heeft in 2024 waardevolle inzichten opgeleverd over de voorkeurszuiveringsmethode om een goede drinkwaterkwaliteit te leveren en inzicht in de efficiency in de processtappen, kosten en duurzaamheid.

Renovatie afsluiters en pompen In de Biesboschbekkens (regio Petrusplaat) zijn meerdere doorvoerpompstations die het ruwwater doorpompen naar de productielocaties. Op locatie Kerksloot zijn deze pompstations gebouwd in de jaren ‘70. Bij inspectie werd geconcludeerd dat groot onderhoud aan de afsluiters en pompen nodig was. In 2024 is ervaring op gedaan met het renoveren van enkele keerkleppen om een veilige afsluiting te kunnen garanderen bij het inspecteren en demonteren van de afsluiters in pompstation Kerskloot. Vervolgens is er één schuifafsluiter gerenoveerd. Door deze werkzaamheden zijn de risico’s van het vervolgproject beter in te schatten. De overige leidingafsluiters in pompstation Kerksloot worden ook nog gerenoveerd, zodat het pompstation kan blijven functioneren als doorvoerstation en noodinnamestation.

Aanleg Biesboschleiding In 2024 is een 10-kilometerlange nieuwe ruwwatertransport­ leiding tussen Roosendaal en Wouw aangelegd. Deze leiding is onderdeel van het Biesbosch-Systeem-Zuid (BBZ). Hiermee is een van de laatste stukken in de BBZ verdubbeld en de leveringszekerheid en capaciteit van het systeem verder vergroot. Bij de aanleg is gebruik gemaakt van innovatieve methoden als een gesloten frontboring onder wegen, bestaande kabels en leidingen en onder de buisleidingenstraat door. Vervolgens is het volledige werkterrein weer teruggebracht in de ‘oorspronkelijke’ staat.

Watertransportleiding Braakman vervangen De watertransportleiding in de polder van Philippine ten westen van Terneuzen was verouderd. De PVC-leiding was op een aantal plaatsen lek. Evides heeft daarom 4.000 meter transportleiding vervangen in de buurt van de productielocatie Braakman in Hoek en langs de N61. Ongeveer 2100 meter ging via open ontgraving en circa 1900 meter via een viertal gestuurde boringen. De nieuwe leiding is van staal, heeft een doorsnede van 60 centimeter en komt naast een bestaande leiding te liggen. Deze twee leidingen zijn samen de belangrijkste transportleidingen voor levering van het drinkwater aan West-Zeeuws-Vlaanderen. Met oog op de bevolkingsgroei en de groei van het toerisme was het belangrijk om de oude leiding te vervangen voor een grotere en toekomstbestendig leiding.

16

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Bijzondere natuur op de Brabantse Wal

Prijs voor relinen Oost-Souburg

De natuur is de beste beschermer voor grondwater als bron voor drinkwater, daarom zorgt Evides goed voor de natuur in haar waterwingebieden. Zo hebben we op de Brabantse Wal, samen met de Provincie Noord-Brabant en Bosgroep Zuid-Nederland, heideherstel­ werkzaamheden uitgevoerd. Verspreid over de waterwin­ gebieden Ossendrecht en Huijbergen liggen kleine en grotere heideveldjes. Die vormen een belangrijk leefgebied voor bijzondere planten en dieren, zoals veldkrekels, nachtzwaluwen en gladde slangen. Omdat dit een kwetsbaar gebied is, zijn we uiterst voorzichtig te werk gegaan. We werkten met zo klein mogelijk materiaal en de werkzaamheden zijn ter plaatse begeleid door deskundige ecologen.

Het project ‘Relining van een drinkwaterleiding’ heeft afgelopen jaar de NSTT Publieksprijs gewonnen. Deze prijs reikt de Nederlandse vereniging voor Sleufloze Technieken en Toepassingen (NSTT) jaarlijks uit.

In Ossendrecht namen we, samen met het Grenspark Kalmthoutse Heide, maatregelen om de gladde slang te beschermen en het leefgebied uit te breiden. Zo zijn er bijvoorbeeld schuilplaatsen voor de slangen gemaakt: takkenhopen afgedekt met een laagje heideplaggen. Het waterwingebied Ossendrecht bestaat uit waardevolle bossen en heidevelden die beschermd zijn als Natura 2000-gebied. Er leven hier een aantal zogenaamde icoonsoorten, planten en dieren die een bijzondere betekenis hebben voor een gebied en ons een beeld geven over hoe het gaat met de biodiversiteit. De gladde slang is daar een van.

Loden leidingen vervangen Door de verlaging van de norm voor lood in waterleidingen per 2023 heeft Evides onderzocht welke loden leidingen wij zelf nog hadden. In 2024 zijn alle bekende loden leidingen vervangen. De afspraken met de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) zijn daarmee nagekomen. Daarnaast heeft Evides een informatiepakket opgesteld voor gemeenten en woningbouwverenigingen, zodat zij ook de nodige stappen kunnen zetten om loden leidingen in woningen te vervangen.

In Oost-Souburg, Zeeland moest een belangrijke drinkwater­ transportleiding vernieuwd worden: de leiding was 60 jaar oud en er waren al meerdere lekkage geweest. Hierbij is gekozen voor de relining methode. Dat wil zeggen dat aan de binnenkant van de bestaande leiding een ‘kous’ is aangebracht. Vanwege de vereiste korte doorlooptijd en de ligging van de leiding in een woonwijk, waar opengraven van de grond niet wenselijk is, is gekozen voor deze reliningstechniek met een KIWA-keurmerk. De renovatie is vanuit slechts twee opstellocaties voor een tracé van bijna 600 meter uitgevoerd. Daardoor was er minimale overlast voor de omgeving en kon de leiding weer in gebruik worden genomen. Het tracé kan minimaal 50 jaar weer veilig zijn functie vervullen. De reliningtechniek met de kous-methode wordt in de riolerings­ wereld al langer toegepast, maar de toepassing voor relinen van drinkwaterleidingen is nieuw. Met de introductie van het KIWA-keurmerk kan de methode ook op waterleidingen toegepast worden. De vereniging NSTT verwacht dat het toekennen van de prijs meer bekendheid geeft aan de mogelijkheid van relining van drinkwaterleidingen met de kous-methode.

Demiwater voor groene waterstoffabriek op de Maasvlakte Evides Industriewater gaat demiwater leveren voor een groene waterstoffabriek. Dit gaan we doen vanuit de demiwaterplant (DWP) Maasvlakte. Hiervoor legde EIW in 2024 een nieuwe demiwaterleiding aan naar de waterstoffabriek op het H2 Conversiepark in de Rotterdamse haven.

17

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Uniforme nooddrinkwatervoorziening Wanneer in een groot gebied gedurende meer dan 24 uur geen drinkwater geleverd kan worden, wordt nooddrinkwater beschikbaar gesteld. Sinds dit jaar is de nooddrinkwatervoorziening geüniformeerd voor alle drinkwaterbedrijven en dat is een belangrijke mijlpaal. In de Drinkwaterwet staat dat het waterbedrijf drie liter per persoon per dag aan nooddrinkwater beschikbaar stelt op daarvoor door de gemeenten aangewezen punten. Gekozen is voor een flexitank in een container op het onderstel van een vrachtwagen. Landelijk zijn maximaal 120 van dergelijke units beschikbaar. Dit is gebaseerd op een landelijk worst case scenario, namelijk de uitval van twee productiestraten op Evides-locatie Berenplaat. De systemen zijn opgeslagen bij Brabant Water en Vitens en op afroep beschikbaar voor alle drinkwaterbedrijven. Op 29 juni vond een crisisoefening plaats waarbij de monteurs van Evides hebben geoefend met het opbouwen van de nooddrinkwatervoorziening in de praktijk. De deelnemers constateerden in de evaluatie dat de oefening goed was verlopen. De monteurs waren in staat de nooddrinkwaterzak binnen een half uur operationeel te krijgen en hygiënisch te werken.

Drinkwaterleidingen vervangen in Delft.

Aanleg ruwwatertransport leiding bij Wouw voor Biesbosch Systeem.

18

Evides Waterbedrijf • Jaarverslag 2024

Ons werk in 2024

Duurzaam inzetbare medewerkers

“Een veilige werkomgeving en aantrekkelijke werkgever voor iedereen.”

Interview met Nienke de Wolff

Evides zorgde in 2024 voor meer naamsbekendheid van Evides als werkgever in Zeeland. Met name in die provincie waren en zijn veel nieuwe medewerkers nodig. Fysieke en sociaal veiligheid blijft ook een belangrijk onderwerp. Uitgangspunt is dat iedereen weer gezond en blij naar huis gaat na het werk.” Directeur van het bedrijfsonderdeel Human Resources (HR) Nienke de Wolff vertelt er meer over. Evides heeft afgelopen jaar in Zeeland alle storings- en onder­ houdswerkzaamheden overgenomen van netbeheerder DNWG, onderdeel van Stedin. Daarvoor waren 45 nieuwe medewerkers nodig, waaronder 26 nieuwe monteurs. “Doordat DNWG de werkzaamheden uitvoerde, waren we minder zichtbaar als werkgever in die regio. Daarnaast is ook in deze regio de arbeidsmarkt uitdagend”, legt Nienke uit. Op 1 mei begon Evides daarom een grote wervingscampagne in Zeeland. Die bestond uit een uitgebreide social media campagne en de website www.pakdeleiding.nl.