2515161 College van B&W - Voorbereiding keuze vorm nieuwe welzijnsorganisatie Delft

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Voorbereiding keuze vorm nieuwe welzijnsorganisatie Delft

Portefeuillehouder

Wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

Hilde van Slooten hvslooten@delft.nl

Registratienummer

6127192

Datum

1 april 2025

Concept-besluit(en) Niet van toepassing

Waarom nu? Aanleiding Het college heeft u eerder geïnformeerd zelf de regie en de coördinatie op het welzijnswerk in handen te willen nemen, en de uitvoering dichter bij de gemeente te organiseren (zie ‘RIS 6020864’). Besloten is het voorkeursscenario uit te werken, zijnde ‘het inrichten en verbinden van een Delftse partij, en daarbinnen aan te sluiten bij een bestaande verbonden partij’. Met deze raadsoplegger wordt u geïnformeerd over een belangrijke vervolgstap die hierin is gezet, namelijk het vaststellen van de doelstellingen voor de op te richten verbonden partij en de daarin onder te brengen werkzaamheden. Ook wordt u geïnformeerd over de vorm van de verbonden partij die wordt geadviseerd op basis van extern juridisch advies. Op basis van de doelstelling kunnen de conceptstatuten en andere benodigde documentatie worden uitgewerkt voor deze nieuwe verbonden partij. Deze documenten worden vervolgens na vaststelling in het college aan uw raad voorgelegd voor een wensen- en bedenkingenprocedure. Eerdere besluitvorming In november 2023 bent u per raadsinformatiebrief geïnformeerd over het traject voor het versterken van de sociale basis. Een van de te nemen stappen was te komen tot een nieuwe inrichting en sturing op het welzijnswerk per 2026. Op 23 januari jl.

heeft u de raadsinformatiebrief ‘Analyse, richting en sturing op de sociale basis’ (kenmerk 6020864) besproken in de raadscommissie SDW. Op 30 januari jl. heeft uw raad de motie ‘Samen naar een nieuwe structuur welzijnswerk in Delft’ aangenomen. Inhoud Huidige situatie welzijnswerk in Delft Voor de uitvoering van het professionele welzijnswerk wordt momenteel subsidie verstrekt aan de vier formele netwerkpartners van Delft voor Elkaar: MEE ZHN, Kwadraad, Haaglanden Beweegt en Partcipe Delft. Netwerkorganisatie Delft voor Elkaar voert activiteiten uit op o.a. het gebied van welzijn en preventie, zoals het maatschappelijk werk, het sociaal werk en het jongerenwerk, ouderenwerk, ondersteuning vrijwilligersorganisaties, individuele cliëntondersteuning en ondersteuningsactiviteiten en laagdrempelig beweegaanbod in de wijken. Het welzijnswerk vormt een belangrijk gemeentelijk instrument ter versterking van de sociale basis van inwoners van Delft. We willen dit instrument versterken door het anders te organiseren, maar tegelijkertijd de continuïteit behouden door de inzet van de huidige werknemers van Delft voor Elkaar te behouden.

Pagina 1 van 6

Juridisch advies vorm oprichten nieuwe rechtspersoon voor het welzijnswerk Voor de advisering over de vorm van de op te richten nieuwe welzijnsorganisatie is juridisch advies ingewonnen bij het bureau BarentsKrans. Gevraagd is om in beeld te brengen welke vormen mogelijk zijn en wat de voor- en nadelen van de verschillende opties zijn en daarbij de ‘Nota Bestuurlijke rolneming & Verbonden partijen 2025’ als kader mee te nemen. Zie bijlage voor hun advies. BarentsKrans stelt dat, gezien hetgeen de gemeente beoogt met de herinrichting van het welzijnswerk, de oprichting van een BV met 100% aandeelhouderschap vanuit de gemeente de beste vorm is. Bij de BV kan de Gemeente sturen op de rechtspersoon via haar rol als aandeelhouder. Dit in lijn met hoe de eerstelijns toegang tot zorg is georganiseerd in de BV Delft Support. Toelichting advies rechtsvorm In de raadsinformatiebrief van december jl. is gesteld dat een duidelijke knip tussen de opdrachtgevende en uitvoerende rol van de gemeente richting de sociale basis en daarmee het welzijnswerk noodzakelijk is. Voor de uitvoering van het maatschappelijke en sociale werk past enige afstand tot de overheid, mede vanwege de gewenste samenwerking met andere maatschappelijke organisaties. Daarmee vervalt de optie om het welzijnswerk binnen de gemeentelijke organisatie uit te voeren.

Ook is geconstateerd dat continuïteit in de dienstverlening en vaste gezichten in de wijken een belangrijke voorwaarde vormen voor de versterking van de sociale basis. Dit vraagt onder meer om meerjarige financiering en bestuurlijk commitment dat geworteld is in Delft. Het instrument van subsidie past niet goed bij continuïteit, en landelijke partners past niet bij lokale binding. Dit leidt tot de conclusie dat het oprichten van een verbonden partij, met behoud van de huidige werknemers, voor de uitvoering van het welzijnswerk in Delft de beste optie is. Vanuit juridisch oogpunt wordt dit nu bevestigd door BarentsKrans. Zij stellen: Gelet op de wensen van de Gemeente, menen wij, BarentsKrans, dat de besloten vennootschap de meest geschikte rechtsvorm is om de welzijnsactiviteiten in onder te brengen. De Gemeente kan via haar aandeelhoudersrol sturing uitoefenen op het bestuur, de rechtspersoon en de (welzijns)taken die de rechtspersoon uitoefent. Deze rechtspersoon dient te worden ingericht aan de hand van strikte voorwaarden, zodat de Gemeente opdrachten (zonder aanbesteding) kan gunnen aan deze rechtspersoon (quasi-inbesteding). De gemeente gaat daarmee vanuit haar opdrachtgeversrol over het ‘wat’. De op te richten BV gaat over het ‘hoe’ en dus over de uitvoering.

BarentsKrans stelt verder dat een eventuele holdingstructuur van de nieuwe welzijnsorganisatie met Delft Support, in juridische zin, geen meerwaarde biedt. Een holdingstructuur zorgt juist voor een iets minder directe sturing vanuit de gemeente en de oprichting ervan vereist meer stappen en heeft daarmee het risico in zich dat niet tijdig voor het nieuwe jaar de nieuwe structuur gereed is. Ook zonder holdingstructuur is de samenwerking met Delft Support goed vorm te geven. Enerzijds door als gemeente de opdrachten voor beide BV’s goed op elkaar te laten aansluiten en anderzijds door afspraken te maken over de samenwerking tussen beide organisaties. De intentie is verder om te werken met dezelfde leden in beide Raden van Commissarissen. Vervolgproces vormgeving BV De nieuw op te richten BV voor het welzijnswerk wordt idealiter vormgegeven volgens dezelfde structuur als Delft Support. Dit betekent met een aandeelhoudersvergadering met 100% aandeelhouderschap van de gemeente, een Raad van Commissarissen en een directeur-bestuurder. Het van toepassing zijnde beleidskader waaraan de nieuwe BV moet voldoen is de Nota Bestuurlijke rolneming & Verbonden partijen 2025. BarentsKrans is gevraagd om de benodigde documentatie op te stellen, zijnde de statuten, de reglementen voor bestuur (indien er meer dan 1 bestuurder in functie is) en die voor de raad van commissarissen.

Deze stukken zijn nodig voor het college om een ontwerpbesluit tot oprichting van de rechtspersoon te nemen (in overeenstemming met artikel 160 lid 2 Gemeentewet). Uw raad wordt vervolgens in de gelegenheid gesteld om uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken aan het college (de wensen en bedenkingenprocedure). Het is daarna aan het college om een definitief besluit te nemen, waarbij de wensen- en bedenkingen van uw raad in de afweging worden meegenomen. Inhoudelijke doelstellingen BV Om de gewenste documentatie te kunnen opstellen is het noodzakelijk om daarvoor nu alvast de inhoudelijke richting aan te geven in de vorm van doelstellingen op hoofdlijnen. Die maken straks immers onderdeel uit van de Pagina 2 van 6

statuten, en zijn ook bepalend voor de keuze welke werkvormen er ondergebracht worden in de BV. Op basis van eerder vastgesteld beleid zijn de volgende inhoudelijke doelstellingen opgesteld en meegegeven voor het uitwerken van de statuten: Doel: De nieuwe welzijnsorganisatie is de zelfstandige uitvoeringsorganisatie van de gemeente Delft die ervoor zorgt dat inwoners en informele organisaties in staat worden gesteld om de eigen kracht van hen die dat nodig hebben te versterken, zodat Delft een verbonden stad is met veerkrachtige inwoners die naar elkaar kunnen en willen omkijken en gezien en gehoord worden. Daarbij draagt deze nieuwe organisatie eraan bij dat inwoners en hun sociale verbanden en netwerken saamhorigheid ervaren, elkaar ondersteunen, respect voor elkaar hebben, naar elkaar luisteren en oog hebben voor elkaar. De organisatie doet dit onder andere door (wijkgericht) in te zetten op het stimuleren en faciliteren van ruimte (fysieke plekken in de binnen- of buitenruimte), aanbod (programma en activiteiten) en begeleiding en ondersteuning van en door vrijwilligers, sleutelfiguren, informele organisaties en professionals in de wijk, dus menskracht. Dit doet zij door: •

Versterken sociale basis: Het versterken van de sociale basis. Zorgdragen voor een stad waar iedereen kansen krijgt, meedoet en ontplooit. Waar jeugdigen gezond opgroeien. Waar een passend en divers aanbod van basisvoorzieningen is én blijft. Waar inwoners een gezond en vitaal leven leiden en geen fysieke, mentale, digitale en sociale drempels ervaren om mee te doen. Het fundament hiervoor moet versterkt worden door in te zetten op gelijke kansen, gezondheid voor iedereen (fysiek en mentaal, gericht op preventie), een gezonde leefomgeving en basisvoorzieningen die op orde zijn en blijven.

•

Passende zorg: Samen met DelftSupport er zorg voor draagt dat iedereen die dat nodig heeft passende zorg, kwalitatief, dichtbij en betaalbaar krijgt. Uitgangspunt is daarbij dat niet iedere hulpvraag een zorgvraag is. En daarbij inzetten op gezins- en/of systeemgericht netwerksamenwerking (met brede verklarende analyse aan de voorkant (per casus)).

•

Bestaanszekerheid: Samen met o.a. Werkse!, Financiële Winkel en de woningcorporaties er zorg voor dragen dat iedereen in Delft voldoende bestaanszekerheid heeft. Een bestaan met voldoende en voorspelbaar inkomen, een woning, toegang tot onderwijs en zorg en een buffer voor onverwachte uitgaven. Dit is nodig om mee te kunnen doen in de samenleving. Voor veel Nederlanders is dit niet vanzelfsprekend en ontstaan er problematische gevolgen op meerdere levensdomeinen. Bestaanszekerheid is een randvoorwaarde voor het welzijn van alle mensen en voorkomt deze problematische gevolgen. Kernelementen zijn hierbij een organisatie die: • Uitgaat van eigen kracht van inwoners en informele organisaties; • Dat leidend laat zijn en alleen handelt indien noodzakelijk; • Bovenstaande ondersteunt, faciliteert, aanjaagt maar niet overneemt; • Samenwerkt met informele en formele partijen; • De specifieke kennis van doelgroepen in huis heeft en duurzaam borgt; • Inzet op sociale verbinding en samenredzaamheid; • Werkt op basis van zeggenschap en eigenaarschap van inwoners; • Inwoners bijstaat die iets willen betekenen voor een ander; • Aanbod en ondersteuning in de wijken dichtbij inwoners faciliteert; • Inwoners helpt met (lichte) zorg- en hulpvraagstukken; • Die vraagstukken van inwoners in samenhang benadert; • Inzet op preventie en lichte ondersteuning; • Gezondheid van inwoners bevordert; •

Jeugdigen kansrijk laat opgroeien; • Bijdraagt aan fijn en veilig wonen en een plek voor iedereen.

Welke werkvormen in nieuwe welzijnsorganisatie Eerder zijn de volgende uitgangspunten vastgesteld voor het vormgeven van de nieuwe welzijnsorganisatie: Het versterken van de directe sturing op de sociale basis; En het waarborgen van continuïteit van het welzijnswerk in de gemeente.

Pagina 3 van 6

Op basis van deze uitgangspunten en bovenstaande doelstellingen is het logisch om zoveel mogelijk welzijnswerkzaamheden en huidig personeel van formele welzijnsorganisaties onder te brengen in de nieuwe welzijnsorganisatie. Dit betekent in ieder geval alle door de gemeente gesubsidieerde werkzaamheden van Participe, MEE ZHN en Kwadraad. De werkzaamheden van genoemde organisaties liggen in elkaars verlengde en vullen elkaar aan. Weliswaar kent iedere organisatie zijn eigen deskundigheid, maar juist door hen in één organisatie samen te voegen wordt voldoende massa gecreëerd om enerzijds ruimte te hebben voor generalisten met voldoende kennis van veel werkvormen en anderzijds met voldoende vakspecialisten om ook bewoners met specifieke vraagstukken te kunnen begeleiden. Van de vier formele organisaties van Delft voor Elkaar wordt op dit moment een uitzondering gemaakt voor Haaglanden Beweegt. Hun werkzaamheden kenmerken zich door altijd primair gericht te zijn op sport als middel en is daarmee zeer specifiek. De cultuur is proactief en uitvoeringsgericht, waarbij de onderlinge vervangbaarheid – ook regionaal - een groot goed is.

Verondersteld wordt dat het onderbrengen van deze werkzaamheden binnen een verbonden partij niet past bij het profiel van de medewerkers en zal leiden tot het zoeken van ander werk binnen de Sportief Besteed Groep (waar Haaglanden Beweegt onderdeel van is) of extern. Vanwege dit risico, dat als groot wordt ingeschat door alle betrokkenen, is het college voornemens vooralsnog deze werkzaamheden niet onder te brengen in de nieuwe verbonden partij, maar te blijven subsidiëren of inkopen en daarbij afspraken te maken over de samenwerking met de welzijnsorganisatie. Bij gerede aanleiding kan hier, over één tot enkele jaren, opnieuw een afweging in gemaakt worden. Op termijn zijn er wellicht ook andere werkzaamheden - ook buiten die van het huidige Delft voor Elkaar - die van meerwaarde zijn om onder te brengen in de nieuwe welzijnsorganisatie. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan sport en cultuurondersteuning en financiële dienstverlening.

Wat verandert er? Met het vaststellen van de doelstelling is de eerste stap naar de oprichting van een verbonden partij genomen. Door het oprichten van een verbonden partij met als enige aandeelhouder de gemeente ontstaat directe sturing vanuit de gemeente op de verbonden partij vanuit de aandeelhoudersrol van de gemeente en continuïteit in het aanbod en de dienstverlening voor bewoners en een integrale aanpak van het welzijnswerk. Het management binnen de nieuwe verbonden partij kan direct sturen op de integraliteit en daarmee een beter aanbod realiseren gericht op de opgave in een wijk of buurt of op de vraag van individuele bewoners. De kennis van de aanpak van deze opgaven en vragen wordt binnen één organisatie opgebouwd en geborgd, doordat geen periodieke aanbestedingen nodig zijn en de organisatie voldoende massa heeft om diverse werkvormen te kunnen inzetten. Daarmee vormt deze welzijnsorganisatie een belangrijke pijler om de beweging van zorg naar preventie binnen het sociaal domein vorm te geven. Dit mede met de directe partner Delft Support. Door als gemeente de opdrachten aan beide partijen op elkaar af te stemmen ontstaat ook duidelijkheid over wie waarvan is en wordt de onderlinge samenwerking gemakkelijker.

Eén van de opdrachten van de nieuwe welzijnsorganisatie zal zijn om de samenwerking met diverse andere formele en informele maatschappelijke organisaties te onderhouden. Dit wordt nu ook al gedaan door Delft voor Elkaar, maar omdat Delft voor Elkaar een netwerkorganisatie is bestaande uit meerdere partijen, is het toch minder duidelijk met wie de samenwerking plaatsvindt. Met de nieuwe verbonden partij moet dit duidelijker worden en de samenwerking met diverse partijen eenvoudiger. De keten van preventie naar zorg wordt eveneens eenvoudiger, waarbij wordt gestuurd op een bedrijfscultuur die primair uitgaat van eigen kracht en samenkracht van bewoners en van wat mensen kunnen en waar ze plezier in hebben in plaats van te focussen op zorgvragen. Uiteraard moeten ook zorgvragen goed worden opgepakt, maar altijd uitgaande van de vraag van de cliënt en sturend op het versterken van de eigen kracht en oplossend vermogen. Op die manier zijn duurzamere en betere stappen in het versterken van de zelfredzaamheid van bewoners te verwachten. Beleidskaders

Pagina 4 van 6

Landelijk beleid: De gemeente is verantwoordelijk voor de versterking van de sociale basis op basis van verschillende wetten, namelijk: - Wet maatschappelijke ondersteuning; - Jeugdwet; - Wet Publieke Gezondheid. Landelijke akkoorden: - De landelijke akkoorden Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn ingericht om versneld in te zetten op de transformatie van het medische naar het sociale domein. Het doel van de akkoorden is een gezonde generatie in 2040 die fit, vitaal en zelfstandig ouder wordt. - Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord moeten gemeenten om die reden een visie op de sociale basis opstellen. Op dit moment wordt (parallel aan de inrichting van het welzijnswerk) de visie op de sociale basis opgesteld waarin de doelen/ambities voor de komende jaren worden vastgelegd. Lokaal beleid: Kadernota Innovatie Sociaal Domein 2017 – 2030, deel III Basis ‘Sterke basis voor een sociale stad’, 2017 OMGEVINGSVISIE DELFT 2040 'Samen maken we de stad!', vastgesteld op 15 juli 2021 Nota Bestuurlijke rolneming & Verbonden partijen 2025 Opgave: De versterking van de sociale basis draagt bij aan een betere en duurzamere invulling van de opgave Delft West. Inbreng vanuit gemeenteraad: M 7.4.1 Motie Samen naar een nieuwe structuur welzijnswerk in Delft.

Financiën Deze oplegger heeft nog geen financiële consequenties, aangezien het een voorstel betreft voor de uitwerking van een voorkeursscenario. Bij de vervolgstappen dienen ook de (financiële) risico’s in kaart gebracht te worden, zoals eventuele kosten die voortvloeien uit het oprichten van een nieuwe onderneming, dan wel (frictie)kosten die het gevolg zijn van een mogelijke overgang van onderneming. Bijzondere aandacht verdienen ook de eventuele fiscale gevolgen of risico’s (BTW etc.). Het financieel kader wordt begrensd door maximaal de hoogte van de subsidies aan de huidige 4 formele partners van Delft voor Elkaar ter hoogte van € 7,4 mln en (een deel) van de bij de Kadernota 2023 structureel beschikbaar gekomen € 1 mln voor doorontwikkeling van preventie. Deze budgetten zijn met name beschikbaar binnen het taakveld Samenkracht en burgerparticipatie van het programma Samenleven, onderwijs en cultuur. Belangrijk aandachtspunt en risico hierbij is dat ca. 1,3 mln euro van genoemde 7,4 mln dekking niet als structureel maar als tijdelijk budget in de begroting beschikbaar is.

Eventuele voordelen die mogelijk gaan ontstaan doordat de focus verlegd wordt van (duurdere) zorg en hulp naar (goedkopere) preventie en sociale basis zullen onderzocht en meegenomen dienen te worden in de concrete uitwerking van de inrichting van de nieuwe BV.” Vervolg Uw raad ontvangt in april/mei een concreet voorstel voor het oprichten van een verbonden partij welzijn. Uw raad wordt dan gevraagd uw wensen en bedenkingen hierover kenbaar te maken aan het college. Nog voor de zomer wordt ook de visie sociale basis aan uw raad toegezonden. Participatie Om input op te halen voor de visievorming m.b.t. de sociale basis in Delft zijn het afgelopen 1,5 jaar diverse gesprekken en bijeenkomsten georganiseerd. Dit heeft mede input gegeven voor het huidige voorstel voor het anders inrichten van het welzijnswerk in Delft. Daarnaast hebben verschillende bestuurlijke gesprekken plaatsgevonden met de bestuurders van Delft voor Elkaar gezamenlijk vanaf december 2024. Ambtelijk zijn er ook afzonderlijke gesprekken geweest met de bestuurders en management van elk van de vier formele organisaties binnen Delft voor Elkaar. Daarbij is hun visie gevraagd op de voorgestelde beweging, hun wensen voor de toekomst van het welzijn in Delft, maar ook hun zorgen en kritische kanttekeningen. Communicatie Pagina 5 van 6

De communicatie met de direct betrokken partijen binnen Delft voor Elkaar heeft tot nog toe vooral op bestuurlijk niveau plaatsgevonden. Dit op verzoek van hen zelf. Het is ook een logisch verzoek aangezien het eerst aan de organisaties zelf is om hun personeel te informeren. Voorgesteld wordt aan de bestuurders om hun personeel te informeren direct nadat dit voorstel is vastgesteld in het college. Vanuit de gemeente is verder een kwartiermaker aangesteld voor het inrichten van de nieuwe verbonden partij. Hij zal op uitnodiging van de bestuurders dit voorstel en het te doorlopen proces naar de nieuwe verbonden partij toelichten aan het personeel en als aanspreekpunt fungeren voor het management en de bestuurders. Tegelijk met de verzending van de raadsoplegger wordt een informatiebrief gestuurd aan de besturen van de vier formele en 5 informele partijen binnen Delft voor Elkaar. Ook wordt bijgevoegde conceptbrief verstuurd naar maatschappelijke organisaties in de stad om hen te informeren over deze ontwikkeling. We houden contact met deze maatschappelijke organisaties om te horen wat zij van de beweging vinden en waar zij kansen zien of zorgen hebben. Alle vragen houden we centraal bij, zodat we weten wat er speelt.

Bijlage(n) 1.

Juridisch advies BarentsKrans

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M Berger Loco-secretaris

FWJ van Vliet Loco-burgemeester 04-04-2025

Pagina 6 van 6