2506063 Voorstel van het college aan de raad inzake Begrotingswijziging Decembercirculaire 2024

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Begrotingswijziging Decembercirculaire 2024

Portefeuillehouder Voorstel ingediend door Registratienummer Datum

Wethouder Huijsmans Auke van der Heide (avdheide@delft.nl) 6061284 28 januari 2025

Concept-besluit(en)

De raad stelt de 6e begrotingswijziging 2025 met de financiële effecten uit hoofde van de Decembercirculaire 2024 vast. Waarom nu?

De decembercirculaire is gepubliceerd op 12 december 2024 en sluit aan op de Najaarsnota van het Rijk. Deze oplegger bevat een toelichting op de circulaire en een voorstel voor verwerking van de financiële effecten in de begroting van Delft. Door de decembercirculaire verbetert het begrotings- en meerjarenbeeld en is de benodigde bijsturing door het Handelingsperspectief 2026 e.v. beperkt in omvang. Over de verdere uitwerking van het Handelingsperspectief 2026 e.v. ontvangt uw raad, volgens de planning, eind januari 2025 een raadsinformatiebrief. We stellen u voor dit raadsvoorstel gecombineerd te behandelen met de raadsinformatiebrief via de commissie EFB van 13 maart a.s. Inhoud

Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeenten. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over het gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Deze oplegger gaat over de inhoud van de circulaire en het voorstel voor verwerking van de financiële effecten. 2024 Voor het jaar 2024 zijn de uitkeringen uit het gemeentefonds hoger geworden. Omdat hierop is geanticipeerd in de bestuurlijke reactie op de septembercirculaire, zijn de effecten nu beperkt. Delft ontvangt met deze circulaire extra middelen via de decentralisatie-uitkeringen Weerbare gemeenschappen (voor preventie van ondermijnende criminaliteit) (€ 35.000), de resterende middelen van de energietoelage 2023 (€ 196.726), Meerkosten Oekraïne sociaal domein (€ 117.344), Spreidingswet (€ 58.246), het National Programma Leefbaarheid en Veiligheid (€ 50.000) en het Register Externe Veiligheid (€ 10.000). Voor de extra middelen is het niet mogelijk om ten laste van boekjaar 2024 nog uitgaven te doen. Daarom gaan deze middelen mee in de resultaatbepaling en resultaatbestemming 2024. De aanpassing van budgetten vindt plaats in 2025 en is opgenomen in de 6e begrotingswijziging 2025. 2025 e.v.

Vanaf 2025 stijgt de algemene uitkering door correctie van het volumeaccres (na een revisie van het CBS) en actualisering van diverse maatstaven (Delft: € 0,7 miljoen in 2025, oplopend naar € 2 miljoen in 2028). Voor de maatstaven zijn actuele aantallen aangeleverd door het CBS. Hierdoor stijgt de Algemene uitkering voor Delft.

Pagina 1 van 5

De financiële effecten op basis van de circulaire verbeteren het begrotings- en meerjarenbeeld en zijn aanvullend aan de Programmabegroting 2025-2028, de Najaarsrapportage 2024 (17e begrotingswijziging 2024) en de septembercirculaire 2024 (19e begrotingswijziging 2024). Saldo meerjarenbegroting Saldo Programmabegroting 2025-2028 Najaarsrapportage 2024 (17e begrotingswijziging 2024) Septembercirculaire 2024 (19e begrotingswijziging 2024) Decembercirculaire 2024 Saldo begrotings- en meerjarenbeeld

x € 1.000

2024 632 1.343 109 270 2.354

2025 61 290 125 251 727

2026 -4.087 40 2.801 1.435 189

2027 -4.197 -10 682 2.279 -1.246

2028 75 -10 -332 2.011 1.744

Na verwerking van de decembercirculaire is het begrotings- en meerjarenbeeld in alle jaren positief met uitzondering van 2027. Voor de oplossing van dit tekort zijn de aangekondigde maatregelen in het Handelingsperspectief begroting 2026 e.v. (zie bijlage 1 bij Programmabegroting 2025-2028) beschikbaar. Over de nadere uitwerking hiervan ontvangt uw raad, volgens de planning, eind januari 2025 een raadsinformatiebrief. Toelichting decembercirculaire 2024 Het gemeentefonds omvat de algemene uitkering, decentralisatie-uitkeringen en integratie-uitkeringen1. Hierna volgt (1) een overzicht van de mutaties in de decembercirculaire en (2) een voorstel voor de financiële verwerking. In een aparte bijlage staat een nadere toelichting op de taakmutaties en decentralisatieuitkeringen. De gevolgen van de decembercirculaire worden betrokken bij het Handelingsperspectief 2026 e.v. en de Kadernota 2025. 1. Inhoud decembercirculaire 2024 De tabel hierna laat voor Delft de mutaties in het gemeentefonds zien ten opzichte van de vorige circulaire (i.c. de septembercirculaire 2024). Bovenaan de tabel staat de bijdrage uit het gemeentefonds voor Delft op basis van de septembercirculaire 2024 (inclusief de verdeling naar de verschillende uitkeringen). Daarna volgen de mutaties in de decembercirculaire 2024.

NB: in 2026 is de afname van middelen zichtbaar ten opzichte van 2025 die het gevolg is van de nieuwe financieringssystematiek (het ‘ravijn’). In het begrotings- en meerjarenbeeld zijn de consequenties hiervan grotendeels al opgevangen dankzij de inspanningen die de afgelopen jaren zijn geleverd door de uitvoering van het Herstelplan Delft in balans en door een robuust begrotingsbeleid waarmee tijdig is geanticipeerd op het ravijnjaar 2026. Uitkering Gemeentefonds

x € 1.000

Stand Gemeentefonds Septembercirculaire 2024

2024 284.863

2025 294.481

2026 283.041

2027 283.491

2028 284.582

w.v. Algemene uitkering

244.475

242.574

252.747

241.928

242.949

w.v. Decentralisatie- en integratie-uitkeringen

8.492

8.341

7.998

7.529

7.515

w.v. Integratie-uitkeringen Sociaal domein

33.797

33.394

33.116

33.013

32.592

3.308 198 476 3.982 288.845

728

1.435

2.279

2.011

728 295.209

1.435 284.476

2.279 285.770

2.011 286.593

Decembercirculaire 2024 1.

2.

Algemene uitkering: - Algemene mutaties (accres, maatstaven, belastingcapaciteit) - Taakmutaties Integratie- en decentralisatie-uitkeringen Totaal mutaties Decemb ercirculaire 2024 Gemeentefonds Decembercirculaire 2024

Toelichting: 1. Algemene uitkering - Algemene mutaties (accres, maatstaven, belastingcapaciteit) De groei (‘accres’) van het gemeentefonds volgt de meerjarige ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (bbp). De laatste bijstelling van het bbp door het CBS (revisie) is door de fondsbeheerders (ministers van Binnenlandse Zaken en Financiën) abusievelijk niet meegenomen. De algemene uitkering wordt verdeeld op basis van maatstaven (bijv. inwonertal, oppervlakte gemeente). Decentralisatie-uitkeringen zijn voor een bepaald doel en kennen een eigen verdeelsystematiek. Een integratieuitkering kent ook een eigen verdeling, maar wordt op termijn overgeheveld naar de algemene uitkering. 1

Pagina 2 van 5

-

Het volledig doorvoeren van de CBS-revisie leidt tot een hogere bbp-index voor 2025-2029 dan in de Miljoenennota 2025 is geraamd. Voor een aantal maatstaven (met name Inwoners met een migratieachtergrond, Loonkostensubsidie, centrumfunctie en Waardering Onroerende Zaken) heeft het CBS actuele informatie geleverd. Na verwerking ontstaat meerjarig een voordeel. Taakmutaties Taakmutaties hebben in principe gevolgen voor corresponderende uitgaven. Het staat gemeenten echter vrij om de daadwerkelijke besteding te bepalen. In de decembercirculaire zijn extra middelen opgenomen voor de compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg (Delft: € 153.000) en minimale bijstellingen voor cruciale jeugdzorg en hervormingsagenda jeugdzorg (Delft: € 45.000).

2. Integratie- en decentralisatie-uitkeringen Delft ontvangt extra middelen voor de preventie van ondermijnende criminaliteit. (€ 35.000), de restantmiddelen van de Energietoelage 2023 (€ 196.726), Meerkosten Oekraïne sociaal domein (€ 117.344), Spreidingswet (€ 58.246), het National Programma Leefbaarheid en Veiligheid (€ 50.000) en het Register Externe Veiligheid (€ 10.000). 2. Voorstel voor verwerking financiële verwerking Decembercirculaire 2024 In de tabel hieronder is het voorstel voor verwerking van de decembercirculaire opgenomen. In de bijlage is het voorstel voor verwerking per mutatie toegelicht. De effecten in 2024 worden verwerkt in de Jaarstukken 2024. Voor de meerjarige effecten vanaf 2025 is ter vaststelling de 6e begrotingswijziging 2025 bijgevoegd. De concrete voorstellen voor ophogingen van uitgavenbudgetten zijn getoetst met inachtneming van de begrotingsspelregels (zie Beleidskaders). Effect Gemeentefonds op financieel meerjarenbeeld Decembercirculaire 2024 Totaal mutaties Decembercirculaire 2024 Voorstel verdeling financiële ruimte 1. Budgetaanpassingen voor taakmutaties 2. Budgetaanpassingen decentralisatie- en integratie-uitkeringen 3. Verrekening oude jaren 4. Bijstelling op o.b.v. Betaalspecificatie BZK Effect voorstellen financieel meerjarenbeeld Totaal effect financieel meerjarenbeeld

x € 1.000

2024 3.982

2025 728

2026 1.435

2027 2.279

2028 2.011

1.435

2.279

2.011

-198 -279 -492 -3.220 -3.712 270

-477 251

Toelichting: 1. Budgetaanpassing voor taakmutaties (-/- € 198.000) Taakmutaties gaan over de financiële consequenties van wijzigingen in wet- en regelgeving en overeenkomsten tussen Rijk en gemeenten. Omdat het algemene dekkingsmiddelen zijn, besluit de gemeente autonoom over de daadwerkelijke aanpassing van de budgetten waarop de wijzigingen betrekking hebben. Hierbij is getoetst of middelen exact in deze omvang benodigd zijn. Voorstel is om extra budgetten te ramen voor jeugdzorg. 2. Budgetaanpassingen decentralisatie- en integratie-uitkeringen (-/- € 279.000) De aanpassingen leiden tot een ophoging van lasten vanwege uitbreiding van het takenpakket. Ook hier is sprake van algemene dekkingsmiddelen en bepaalt de gemeente, na toetsing op noodzaak, de daadwerkelijke inzet. Voorstel is om extra budgetten te ramen voor wet betaalbare huur, ondermijning, NPLV, externe veiligheid, spreidingswet en meerkosten Oekraïne sociaal domein. 3. Verrekening oude jaren (-/- € 492.000) Gedurende het jaar vinden verrekeningen plaats van de gemeentefondsuitkeringen over oude jaren op basis van nagekomen informatie van het CBS over maatstaven. Voor- of nadelen worden uitbetaald in het lopende jaar.

4.Bijstelling op basis van Betaalspecificatie ministerie van Binnenlandse Zaken (-/- € 3.220.000) Het ministerie stuurt periodiek een onderbouwing van de (bijstelling van) de uitkeringen die Delft ontvangt. Bij de septembercirculaire is reeds rekening gehouden met extra inkomsten op basis van de toen actuele specificatie. Nu vindt opnieuw een bijstelling plaats die nadelig is omdat in de laatst ontvangen specificatie nog geen rekening is gehouden met een aantal actuele maatstaven en gewichten. Hiervoor vindt in komende jaren een verrekening plaats. Wat verandert er? Pagina 3 van 5

De decembercirculaire wordt verwerkt in de Jaarstukken 2024 (rekeningresultaat en bestemming van het resultaat) en het begrotings- en meerjarenbeeld (6e begrotingswijziging 2025). Beleidskaders

Het gemeentefonds bevat algemene dekkingsmiddelen. Voor de inzet van de middelen geldt lokale autonomie met achtneming van de begrotingsregels van het college. Dit betreft met name regel 12: “Voor (volledige) toekenning van budgetten uit hoofde van taakmutaties, integratie- en decentralisatie-uitkeringen vanuit het Gemeentefonds wordt - conform bestaand gebruik - om een onderbouwing gevraagd aan het betrokken organisatieonderdeel aan de hand van onderstaande aspecten: a) de gemeente heeft voor de aanvullende taak nog geen middelen (budget, uren) beschikbaar gesteld; b) de taak wordt gestart in het jaar waarin het budget beschikbaar wordt gesteld (hiervoor is of wordt voldoende capaciteit geregeld); c) de taak kan niet met de huidige beschikbare middelen worden uitgevoerd. Bij negatieve mutaties geldt het omgekeerde: deze worden in principe (volledig) gekort op het bestaande budget tenzij kan worden onderbouwd dat dit, eveneens volgens bovenstaande aspecten, onjuist zou zijn.”. Financiën

Verwerking is onderdeel van de Jaarstukken 2024 (rekeningresultaat en bestemming van het resultaat) en het begrotings- en meerjarenbeeld van de Kadernota 2025 (6e begrotingswijziging 2025). Vervolg

De uitkomsten worden verwerkt in de Jaarstukken 2024 en het begrotings- en meerjarenbeeld. Participatie

N.v.t. Communicatie

N.v.t. Bijlage(n)

1. Toelichting op Algemene uitkering, decentralisatie- en integratie-uitkeringen 2. 6e Begrotingswijziging 2025 3. Raadsbesluit Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M Berger Loco-secretaris

Pagina 4 van 5

JK Gooijer - Medema Loco-burgemeester 31-01-2025

Pagina 5 van 5