2503024 College van B&W - Terugkoppeling VNG-ALV 29 november 2024

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Terugkoppeling VNG-ALV 29 november 2024

Portefeuillehouder

Marja van Bijsterveldt

Voorstel ingediend door

I. de Groot; idgroot@delft.nl

Registratienummer

6060352

Datum

14 januari 2025

Concept-besluit(en) Niet van toepassing.

Waarom nu? De Algemene Ledenvergadering (ALV) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft plaatsgevonden op 29 november 2024. Het is gebruikelijk dat het college schriftelijk terugkoppeling geeft aan de gemeenteraad over stemuitslag tijdens de VNG-ALV. Inhoud College-terugkoppeling aan de raad over VNG-ALV van 29 november 2024 Het college informeert de raad over de uitkomsten van de VNG-ALV, gehouden op 29 november 2024. Bij de Ledenvergadering zijn alle colleges van Burgemeester & Wethouders vertegenwoordigd om samen o.a. de koers richting het Rijk te bepalen. De VNG is de vaste gesprekspartner tussen het Rijk en de Gemeenten. Informatie over de agendapunten en stemuitslag van Algemene Ledenvergaderingen van de VNG Als bijlage treft u een overzicht met per ALV-agendapunt de stemuitslag van de deelnemende gemeenten samen en de stemkeuze (voor/tegen) van de gemeente Delft daarbij. De informatie over de ALV is publiekelijk toegankelijk op de VNG-website: vooraf via publicatie van agendastukken, inclusief moties; achteraf via publicatie van besluiten en stemmingsuitslagen. Zie https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/vng-jaarcongres-en-algemene-ledenvergadering-alv. Op deze website treft u ook de inhoud van de ingediende moties en de reflectie daarop in de preadviezen van het VNG-bestuur.

Ook vindt u er video’s van de VNG-ALV, en – via de nieuwsberichten – nadere informatie over de lijn van de gezamenlijke gemeenten voor afspraken met het Rijk, zoals verwoord tijdens de VNG-ALV. Speech van VNG-voorzitter Dijksma: ‘Het is één voor allen en allen voor één!’ VNG-voorzitter Sharon Dijksma benadrukte in haar openingsspeech voor de ALV het belang van samen optrekken. Als gemeenten onderling, als het ‘stormt’ in de samenleving. Ook benadrukte ze het samen niet accepteren van aanvallende woorden van Tweede Kamerleden over lokale bestuurders (zoals recent na de straatrellen in Amsterdam richting Femke Halsema). En ze noemde het belang van samen optrekken richting en met het kabinet, als het gaat om de grote opgaven van Nederland. Daarbij benoemde ze specifiek de thema’s Wonen & Bereikbaarheid, Zorg & Welzijn, Bestaanszekerheid en Natuur & Klimaat. Zie voor de volledige speech van voorzitter Dijksma de bijlage. Inhoudelijke context van de besluitvorming bij deze VNG-ALV In de juni-ALV, net na de presentatie van het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet, was de VNG-boodschap aan het Rijk: 'er moet óf geld bij óf er moeten taken af.’ In deze najaars ALV was de oplossing nog niet dichterbij.

Pagina 1 van 4

De situatie is zelfs verslechterd door onder andere de aangekondigde bezuinigingen op preventie. Daarom steunde Delft met de andere gemeenten het VNG-besluit om de samenwerking met het Rijk aan het vervolg op het Integraal Zorgakkoord (IZA) te stoppen. Dit besluit kwam op een cruciaal moment, omdat de minister van VWS een akkoord wil over verlenging van het IZA met vier jaar. Hierbij is het de bedoeling is dat het nieuwe IZA wordt uitgebreid met het sociaal domein, waarin gemeenten een centrale rol moeten spelen. In dat ‘Integraal Zorg- en Welzijnsakkoord’ zou de onderlinge samenwerking worden vastgelegd tussen de wijk- en ouderenzorg, sociaal domein en eerstelijnszorg. Het amendement van Hilversum en ’s-Hertogenbosch bij die IZA-Resolutie werd verworpen. Delft en de meerderheid van de gemeenten deelden de mening van de VNG, dat de afzwakking van de resolutie via dit amendement ongewenst is. Want hoewel ook Delft hecht aan de beweging van zorg naar gezondheid die met het IZA is ingezet, moet nu een heldere en sterke streep worden getrokken. Gemeentelijke taken, financiële middelen en beleidsruimte moeten door het Rijk in balans worden gebracht. Dat was al duidelijk met de voorwaardelijke ondertekening van het IZA met het Rijk in 2022 (“ja, mits”). Bovendien zitten de gemeenten bij de IZA-partners nu ongelijkwaardig aan tafel qua bestuurlijke en financiële sturingskracht.

Door het ontbreken van structurele uitvoeringsmiddelen kunnen de IZA-plannen bovendien geen werkelijkheid worden. Doorgaan op deze manier leidt dus sowieso niet tot het gewenste resultaat. Kort voor de ALV werd met het rijk over de jeugdzorg afgesproken dat het rijk niet langer kijkt óf er geld bij moet, maar hóé dat geregeld kan worden. De VNG geeft aan duidelijke afspraken met het kabinet te hebben gemaakt over jeugdzorgkosten. De financiële vertaling volgt in februari. De VNG spreekt uit erop te vertrouwen dat het Rijk deze nieuwe afspraken uit het Overhedenoverleg van 21 november jl. nakomt en de jeugdzorgkosten voor gemeenten compenseert. De deskundigencommissie (commissie Van Ark) in het kader van de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd, brengt momenteel die jeugdzorgkosten nader in beeld. De VNG kondigde tijdens de ALV wel een gang naar de rechter aan, indien er vanuit het Rijk in februari geen oplossing is voor de jeugdzorgkosten. De jeugdzorgkosten zullen eind januari zijn gespecificeerd door de deskundigencommissie. Een resolutie met de VNG-inzet richting het nieuwe kabinet op de jeugdzorgkosten werd aangenomen met 97% van de stemmen, met steun van Delft.

Tijdens de ALV liet VNG-voorzitter Dijksma zich een button opspelden door het actiecomité ‘Raden in verzet’ met de tekst ‘geen taken zonder knaken.’ Verder was er massale steun van de gemeenten (98%) voor de oproep aan het Rijk om het bestaande asielinstrumentarium (de 'spreidingswet') te behouden tot de keten op orde is: breng eerst de asiel-instroom op orde voordat voor het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers), de IND (Immigratie- en Naturalisatie Dienst) en de gemeenten hun financiering èn hun verplichte inzet rond asielzoekers wordt teruggeschroefd. De gemeenten steunden de VNG-resolutie voor een langetermijnplan voor de huisvesting van Oekraïners: langjarige financiering voor zowel de opvanglocaties voor Oekraïners als voor hun leefbaarheid en integratie. Dus ook voor de taken die de gemeenten op Rijksverzoek hebben overgenomen van het COA. Ook Delft steunde deze twee oproepen aan het Rijk over asiel, opvang en integratie. Sliedrecht riep in een motie op om als gemeenten - ongeacht het kabinetsbeleid – onderling solidair te blijven in de opvang van asielzoekers. Deze asielopvang-motie werd na een plenaire bespreking tijdens de ALV door Sliedrecht aangehouden. Het VNG-bestuur deed de toezegging om met de gemeenten onderling een dialoog te voeren over deze solidariteit.

Ook de gemeente Sliedrecht gaf aan dat solidariteit niet is af te dwingen met een motie en vroeg vanaf het podium aan de collega-gemeenten om dat gesprek dus ook onderling te voeren in ieders regio. Het voorstel van het VNG-bestuur voor contractstandaarden Wmo werd aangenomen. Deze standaarden zijn ontwikkeld om bij gemeenten en aanbieders de administratieve lasten voor Wmo-diensten (hulp bij het huishouden en begeleiding) te verlichten. Ook Delft stemde voor deze standaardisering, die zal helpen bij aanbestedingen. Ook de verantwoording van het VNG-bestuur over uitvoering van moties uit eerdere ALV-en werd aangenomen. De andere moties die door gemeenten werden ingebracht bij de ALV werden veelal gesteund door een ruime meerderheid van de gemeenten. Veel moties hebben een relatie met de VNG-resoluties, of met de voorgestelde Wmo-contractstandaarden. Er staan ook moties over andere beleidsvelden op de agenda, o.a. over omgevingsdiensten; uitvoeringslasten klimaat; wet kwaliteitsborging bouwen; en bouwkostenstijging onderwijshuisvesting. De motie van gemeente Goirle om bij het Rijk opnieuw een dringende oproep te doen voor een passende compensatie toenemende kosten voor onderwijshuisvesting, waar gemeenten mee te maken hebben, is gesteund door Delft en bij acclamatie aangenomen. Pagina 2 van 4

In reactie op een voorgenomen motie van Schiedam, deed de VNG de toezegging om de teruglopende financiële middelen van de gemeenten mee te wegen bij het voorstel in juni voor de VNG-contributie 2026, naast het belang van contributie voor een sterke vereniging. Enkele moties konden niet op steun rekenen. De VNG had de moties bij de Resolutie ‘VNG-inzet richting kabinet’ betrokken in de actualisatie van de resolutie voor zover zij er gedeeld draagvlak voor zag en de VNG had de indieners verzocht om de moties in te trekken. Bij de moties die toch in stemming werden gebracht, stemde Delft met de meerderheid van de gemeenten tegen. We steunden de VNG in de insteek om vanuit alle gemeenten één onverdeeld signaal te geven via de geactualiseerde resolutie, in plaats van (verdeeld) stemmen over moties. Meer weten over de VNG-koers en samenwerking? De VNG heeft een Raadsledennieuwsbrief, digitale (introductie)dossiers op diverse beleidsterreinen en organiseert digitale en fysieke bijeenkomsten, ook voor raadsleden. Ook is er een VNG-commissie Raadsleden & Griffiers. Wilt u meer weten? Kijk op vng.nl/artikelen/startpagina-raadsleden-en-bestuurders. De VNG-actualiteiten zijn ook rechtstreeks te benaderen via vng.nl/nieuws.

Wat verandert er? De agendastukken en stemuitslagen van de VNG-ALV geven de raad inzicht in de inzet en actuele koers van de VNG en in de accenten die de gemeenten daarbij aanbrachten via moties tijdens de Algemene Ledenvergadering. Met deze oplegger en de bijlage heeft de raad ook de informatie over de keuzes die het college van Delft heeft gemaakt bij het stemmen tijdens de VNG-ALV. De raadsleden kunnen in hun contacten in de landelijke politiek en in de contacten met burgers in onze stad ondersteuning geven aan de VNG-lijn. Beleidskaders B&W is op basis van de gemeentewet als dagelijks bestuur bevoegd tot stemming tijdens de VNG-ALV. B&W stemt daarbij overeenkomstig de kaders uit de programmabegroting en kadernota.

Financiën Niet van toepassing.

Vervolg Het volgende VNG Jaarcongres, met ALV, zal plaatsvinden op 17 en 18 juni 2025 in de 21 gemeenten uit de regio Brainport Eindhoven. Het ministerie van VWS heeft op 17 december laten weten dat de Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord (SPUK IZA) in 2025 doorloopt. Gemeenten kunnen de ingezette activiteiten in de regio in het kader van het bestaande zorgakkoord dus voortzetten. De gesprekken in december 2024 over gelijkwaardigheid tussen het Rijk en gemeenten en tussen zorgverzekeraars en gemeenten zijn positief verlopen. Gelijkwaardigheid is een van de randvoorwaarden voor een gesprek over een nieuw, breder integraal zorgakkoord. Begin januari 2025 wordt daarover de balans opgemaakt in het Bestuurlijk Overleg IZA. Participatie Delft overlegt regelmatig in G40-verband. In het algemeen stemt Delft dan ook in lijn met de stemadviezen van het G40-bestuur bij de VNG-bestuursvoorstellen en bij de door gemeenten ingediende moties voor de VNG-ALV.

Communicatie

Pagina 3 van 4

Niet van toepassing.

Bijlage(n) 1. 2.

Bijlage Stemmingsuitslag en Delftse stem, VNG ALV 29 november 2024 Bijlage Speech Sharon Dijksma, VNG ALV 29 november 2024

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M Berger Loco-secretaris

JM van Bijsterveldt Burgemeester

15-01-2025

Pagina 4 van 4