2503021 College van B&W - Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen

Portefeuillehouder

Registratienummer

Wethouder Schrederhof Patrick Adriaanse (padriaanse@delft.nl), Marcia Kats-Oortman (mkats@delft.nl) en Paula Boom (pboom@delft.nl) 5980977

Datum

17 december 2024

Voorstel ingediend door

Concept-besluit(en) n.v.t. Waarom nu? In 2021 heeft het college kennisgenomen van de “Referentienormen Maatschappelijke Voorzieningen Delft 2021” en heeft zij opdracht gegeven voor het opstellen van een Ontwikkelperspectief voor Maatschappelijke Voorzieningen. De afgelopen periode is gewerkt aan het opstellen van het ontwikkelperspectief. Het voorliggende rapport is hiervan het resultaat. Inhoud De stad groeit. De gemeentelijke visie en ambities voor de lange termijn zijn vastgelegd in onder andere de omgevingsvisie Delft 2040. Daarnaast is er sectoraal beleid als sport(accommodatie)beleid, integraal huisvestingsplan onderwijs, (nog op te stellen integraal huisvestingsplan) cultuur, vastgoedbeleid et cetera. Hierin staan specifieke eisen en/of aandachtspunten per sector. Om de Delftse ambities te realiseren is behoefte aan voldoende, kwalitatief goede en betaalbare maatschappelijke voorzieningen die aansluiten op de behoefte van de (toekomstige) bewoners en gebruikers. Ook de openbare voorzieningen kunnen bijdragen aan ontmoeten, ontwikkeling en meedoen van/voor alle Delftenaren. Dit sluit aan bij de visie op de versterking van de sociale basis in Delft die op dit moment wordt opgesteld. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om samen met, zowel publieke als private partijen, te voorzien in een goede infrastructuur van maatschappelijke voorzieningen.

Dit betekent overigens niet dat alle investeringen voor rekening komen voor de gemeente. De sociale opgave, type voorzieningen, samengesteldheid en extern betrokken partijen (bij gebiedsontwikkelingen) bepalen of en de mate waarin de gemeente moet investeren. Het mogelijke financiële effect van het Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen is opgenomen de Strategische Investeringsagenda (SIA). De effecten vanuit het SIA krijgen een plek in het Handelingsperspectief, hetgeen weer een opmaat is naar de Kadernota 2025 waar uiteindelijk om besluitvorming wordt gevraagd. Om passend invulling te geven aan het streven om hoogwaardige, passende en toegankelijke infrastructuur van voorzieningen voor alle Delftenaren te realiseren, is een meer integrale en efficiëntere benadering van Maatschappelijke Voorzieningen nodig. Met het rapport “Referentienormen Maatschappelijke Voorzieningen Delft 2021” heeft de gemeente inzicht gekregen in de huidige en de in de toekomst benodigde infrastructuur aan maatschappelijke voorzieningen in Delft. Uit dit inzicht kwam een aanzienlijke kwantitatieve opgave naar voren. De referentienormen vormen géén lijst met harde eisen voor de realisatie van maatschappelijke voorzieningen, maar vormen een richtinggevend instrument om per gebied passende voorzieningenprogramma’s op te stellen.

Een nadere koersbepaling, en een kwalitatieve vertaling, was nodig om te bepalen welke ambitie de gemeente specifiek per type maatschappelijke voorziening nastreeft. Daarbij speelt ook mee dat de rol en verantwoordelijkheid van de gemeente per type voorziening enorm kan verschillen. Pagina 1 van 4

Het voorliggende rapport “Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen” biedt de kwalitatieve vertaling van de referentienormen (zie bijlage “Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen”. De belangrijkste bevindingen van het rapport zijn: •

Groei van Delft De groei van de stad vraagt om uitbreiding van de capaciteit van meeste type voorzieningen (met name cultuur, welzijn en eerstelijnszorg).

•

Samengestelde voorzieningen Vooral in de kwetsbare wijken is een grote behoefte aan en noodzaak naar (meer) samengestelde voorzieningen. De samengesteldheid heeft vooral tot doel om de inhoudelijke samenwerking tussen instellingen te bevorderen/vergemakkelijken om op die manier effectiever te zijn bij talentontwikkeling, voorkomen van achterstanden en preventie. Door de samengesteldheid zijn er minder drempels bij inwoners om hulp of ondersteuning te zoeken of te vragen.

•

Schaalniveau In de huidige situatie zijn sommige voorzieningen op een te groot schaalniveau gepland. Vooral in kwetsbare wijken is een aanbod van ontmoeting, informatie- en hulpverlening op buurtniveau van belang.

•

Differentiatie Delft kent wijken en buurten met een relatief omvangrijke maatschappelijke opgave. In die gebieden is transformatie van het aanbod van voorzieningen van groot belang (van sectoraal naar integraal, van wijk naar buurt). Er zijn ook gebieden waar de maatschappelijke opgave beperkter is en waar de veranderingen van het voorzieningenaanbod minder ingrijpend en complex zijn. De rol van de gemeente kan/moet per gebied verschillend zijn.

•

Organisatievorm Op basis van bovenstaande adviseert Hospitality Group een andere werkwijze voor om te kunnen komen tot meer samengestelde voorzieningen in de kwetsbare wijken. Het vraagt om integrale afstemming van voorzieningenplanning tussen domeinen. En dient zicht te richten voorzieningen en accommodaties met een: 1. hoog samengesteld karakter; 2. grote bijdrage aan maatschappelijke opgaves, en; 3. schaalniveau buurt, wijk, stadsdeel of stad.

Het Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen geeft op hoofdlijnen de globale opgave weer voor maatschappelijke voorzieningen, nu en in de toekomst. Het Ontwikkelperspectief gaat niet om de programmering van aanbod voor en/of ondersteuning van Delftenaren, maar wel om het zo optimaal mogelijk faciliteren daarvan. In de nog op te stellen visie op de versterking van de sociale basis staat juist de programmatische invulling en lichte ondersteuning in de wijken dichtbij inwoners centraal. In deze visie zal het versterken van sociale verbindingen, netwerken van inwoners en hun samenredzaamheid voorop staan. Dit veronderstelt wijkgericht denken, doen, werken en organiseren. Zodat het aansluit bij de dynamieken in de buurten en de wijken. En dat het integraal en in samenhang wordt uitgevoerd. Een belangrijke voorwaarde is hiervoor de beschikbaarheid van laagdrempelige voorzieningen. De gemeente geeft invulling aan het realiseren van deze opgave met de reeds opgestelde integrale huisvestingsplannen en investeringsplannen, voor bijvoorbeeld onderwijshuisvesting en sport. Daarnaast zetten we in op het definiëren en verder concretiseren van voorzieningenprogramma’s, integrale huisvestingsplannen en nieuw op te stellen huisvestingsplannen.

Om het faciliteren van maatschappelijk aanbod voor en ondersteuning van Delftenaren zo optimaal mogelijk in te vullen, worden bij de verdere concretisering, afhankelijk van het type maatschappelijke voorzieningen, maatschappelijke partners en/of bewoners betrokken. Dit kan vereisen dat de gemeente optreedt als maatschappelijk ontwikkelaar. De gemeente verkent welke en hoe zij de gemeentelijke rol in ontwikkelingen op het gebied van Maatschappelijke Voorzieningen kan vormgeven. Wat verandert er?

Pagina 2 van 4

Landelijk, en ook in Delft, is het versterken van de sociale basis een belangrijke opgave. Een sterke sociale basis bevordert de sociale samenhang in buurten en wijken, en zorgt ervoor dat inwoners samenleven en meedoen. Om dit ook in de toekomst te faciliteren is voldoende ruimte nodig. Met de groei van de stad, groeit ook de diversiteit aan mensen. Ieder met een eigen leefstijl en eigen wensen. Het Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen stemt het aanbod Maatschappelijke Voorzieningen van de gemeente beter af op de wensen en behoeftes van de verschillende buurten en wijken. In kwetsbare wijken kan dit bijvoorbeeld een kleiner schaalniveau met meer samengestelde voorzieningen betekenen Samen met zowel publieke als private partijen, inwoners en organisaties, geven we verder invulling aan de realisatie van nieuwe en bestaande maatschappelijke voorzieningen die we als gevolg van de groei van de stad gaan realiseren.

Beleidskaders Het Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorziening is nieuw overkoepelend beleid voor maatschappelijke voorzieningen en de diverse onderliggende sectoren, waaronder: • Visie Sport en Bewegen 2017 – 2025 - 1 (raadsinformatie.nl) • Investeringsagenda Sportaccommodaties - 1 (notubiz.nl) • Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020 – 2036 - 1 (raadsinformatie.nl) • IHP Cultuur (wordt nog opgesteld) • Grondprijzenbeleid/brief • Omgevingsvisie 2040 • Stedelijk Programmeren: stadsbeeld en gebiedsbeelden Financiën Aan dit besluit zitten geen directe financiële gevolgen. In het Ontwikkelperspectief voor Maatschappelijke Voorzieningen is een indicatieve financiële opgave benoemd van circa € 200 miljoen voor de periode t/m 2035. Gerekend met een afschrijvingstermijn van 40 jaar en een indicatieve rente van 3% zullen de hieruit volgende kapitaallasten maximaal € 5 miljoen afschrijvingen en 6 miljoen rentekosten bedragen voor de geschetste investeringen t/m 2035. In de Programmabegroting 2025-2028 zijn geen middelen beschikbaar om de indicatieve financiële opgave zoals benoemd in het Ontwikkelperspectief voor Maatschappelijke Voorzieningen te dekken. De indicatieve financiële opgave van circa EUR 200 miljoen vormt onderdeel van de strategische investeringsagenda (SIA), hetgeen betrokken wordt bij het Handelingsperspectief.

Het Handelingsperspectief vormt de opmaat naar de Kadernota waar uiteindelijk om besluitvorming wordt gevraagd omtrent het eventueel toekennen van financiële middelen. Op deze wijze wordt de raad in een positie gebracht om een integrale afweging te kunnen maken. Echter, de investeringen voor uitbreiding van het aanbod van maatschappelijke voorzieningen komen niet altijd voor rekening van de gemeente. De sociale opgave, type voorzieningen, samengesteldheid en extern betrokken partijen (bij gebiedsontwikkelingen) bepalen of en de mate waarin de gemeente moet investeren. In beleid en uitwerkingskaders (IHP's) vindt een verdere concretisering van de (ook gecombineerde) opgaves plaats en moet duidelijk worden welke investeringen en bedragen daadwerkelijk (aanvullend) nodig zijn. Vervolg Er zijn meer voorzieningen nodig, veelal op een kleiner schaalniveau (buurt) en meer samengesteld (combinatie van bewegen, onderwijs, ontmoeten, sport, welzijn en zorg). Ook is sprake van een veelal verouderd aanbod aan accommodaties en is een kwaliteitsslag nodig. Een dergelijke verandering kan een gemeente vereisen die optreedt als maatschappelijk projectontwikkelaar. De gemeente verkent of en hoe zij de gemeentelijke rol in ontwikkelingen op het gebied van Maatschappelijke Voorzieningen kan vormgeven.

De verdere concretisering van het Ontwikkelperspectief landt in verschillende integrale huisvestingsplannen en investeringsagenda’s per beleidsthema. Daarnaast zijn er aanvullende onderzoeken waarin de uitkomsten van het Ontwikkelperspectief worden meegenomen, zoals het onderzoek naar de actualisatie van de opdracht voor beheer en exploitatie van de wijkcentra. Dit onderzoek wordt op korte termijn afgerond. Participatie

Pagina 3 van 4

Het Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen is met behulp van maatschappelijke partners in Delft tot stand gekomen. Zij hebben input gegeven tijdens sessies en hebben meegelezen op tussentijdse concepten. Communicatie n.v.t. Bijlage(n) • •

Ontwikkelperspectief Maatschappelijke Voorzieningen Referentienormen Maatschappelijke Voorzieningen Delft 2021

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Maaike Zwart Loco-burgemeester 16-01-2025

Pagina 4 van 4