2502009 College van B&W - Onderzoek over publieke sturing en rolneming gemeente Delft bij Open Warmtenet Fase 2

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Onderzoek over publieke sturing en rolneming gemeente Delft bij Open Warmtenet Fase 2

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart, Wethouder Huijsmans

Voorstel ingediend door

Robert van der Lande, Gert-Jan Lammers

Registratienummer

6009294

Datum

17 december 2024

Concept-besluit(en) Niet van toepassing. Waarom nu? De eerste fase van het warmtenet voor Voorhof en Buitenhof wordt op dit moment aangelegd. De tweede fase sluit daar idealiter direct op aan. In de eerste fase voert de gemeente haar publieke rol uit en faciliteert de totstandkoming van het warmtenet. In de tweede fase worden ongeveer 10.000 particuliere woningen aangesloten en wordt vanuit de Wet Collectieve Warmte een regisserende rol aan de gemeente gegeven. Daarom is het nu het moment om over de invulling en vormgeving van die rol na te denken in relatie tot de publieke belangen die de gemeente dient én in verhouding tot het warmtebedrijf dat het warmtenet gaat ontwikkelen en exploiteren. Inhoud Nederland zoekt naar betaalbare en haalbare alternatieven voor aardgas om gebouwen te verwarmen. De gemeente Delft wil met bewoners komen tot gedragen oplossingen waarbij alle inwoners meeprofiteren van betaalbare en duurzame warmte. Het Warmteplan Delft, vastgesteld door de raad op 16 december 2021, wees een collectief warmtenet aan als voorkeursalternatief voor het leeuwendeel van de buurten in Voorhof en Buitenhof. Criteria hiervoor waren onder andere de laagste nationale kosten, ruimte in de ondergrond en beschikbaarheid van warmtebronnen. In 2019 is de gemeente een samenwerking aangegaan voor de ontwikkeling van een warmtenet in de wijken Buitenhof en Voorhof.

Afgelopen zomer is het definitieve besluit genomen tot de aanleg van fase 1 van het open warmtenet Delft (OWD). In deze fase wordt woningcorporatiebezit in de wijken Voorhof en Buitenhof aangesloten, circa 5.000 woningen. De exploitatie zal worden verzorgd door het warmtebedrijf InWarmte dat gebruik zal maken van het distributienet van Netverder en van de geothermiebron van de warmteproducent GTD. De partijen hebben de ambitie uitgesproken om dit warmtenet zo spoedig als mogelijk in een 2e fase uit te breiden zodat ook de overige 10.000 woningen in deze wijken op dat warmtenet aan kunnen worden aangesloten. De verandering van gasgestookte verwarming naar collectieve warmte uit een duurzame bron is een ingrijpend proces voor de betrokken bewoners. Ook de gevolgen voor de buitenruimte zijn in de aanlegfase behoorlijk. De belangen voor het welslagen van deze transitie zijn groot en de ambities van de gemeente om CO2-neutraal te worden zijn hoog. De uitvoering van de eerste fase start naar verwachting in het eerste kwartaal van 2025 en het is de bedoeling dat binnen enkele jaren ook een aanbod kan worden gedaan aan de rest van deze wijken. Vanuit de Wet Collectieve Warmte (WCW) heeft de gemeente een zekere mate van regie om dit ingrijpende proces vorm te geven.

De inwoners van Voorhof en Buitenhof hebben in een representatieve raadpleging aangegeven dat betrokkenheid van de gemeente en de inwoners bij besluitvorming van het warmtebedrijf belangrijk voor hen is om vertrouwen te kunnen hebben in een warmtebedrijf. Transparantie over de inhoud van de besluitvorming is daarnaast voor de inwoners een ander belangrijk argument om een overstap naar collectieve warmte te willen maken.

Pagina 1 van 3

Als de gemeente recht wil doen aan de inzichten uit de raadpleging en als het wenselijk is om meer invloed te hebben op de gemeentelijke publieke belangen (zoals fasering van de aanleg en aansluitingen) voorziet de WCW onvoldoende in die mogelijkheid. In dat geval is het nodig dat de gemeente alternatieven onderzoekt, waaronder de mogelijkheid dat de gemeente een aandeel in het warmtebedrijf neemt. Hoe groter het aandeel, hoe meer de gemeente invloed kan uitoefenen. Maar door onderdeel te worden van een bedrijf nemen ook de risico’s voor de gemeente toe. Om daar een goed beeld van te krijgen is het noodzakelijk om dit te onderzoeken door gesprekken te voeren met betrokken partijen. Het college geeft met dit besluit daarom toestemming om in het onderzoek naar een bredere borging van publieke belangen, ook gesprekken te voeren om te verkennen of een aandeel in een warmtebedrijf opportuun zou zijn. De inzet bij deze gesprekken is om te verkennen of een goede balans is te vinden tussen aan de ene kant de gewenst geachte transparantie en invloed op de publieke belangen en aan de andere kant de investering van de gemeente, het bijbehorende financiële risico en de impact op de organisatie.

De uitkomst van deze gesprekken is een voorstel aan college en raad, dat de gemeente in staat stelt om met voldoende informatie een besluit te nemen over de wijze waarop de gemeente het beste de publieke belangen kan borgen in relatie tot het warmtebedrijf en de levering van warmte. Indien de voorkeursoptie in dat voorstel een deelneming in het warmtebedrijf zou zijn, worden daarbij ook de belangrijkste voorwaarden in beeld gebracht.

Wat verandert er? Het besluit ziet op het starten van gesprekken met betrokken partijen om een voorstel voor te bereiden voor het al dan niet deelnemen in een warmtebedrijf, en daar de benodigde gesprekken voor te voeren. Tijdens de onderzoeksfase verandert er niets. Na deze onderzoeksfase volgt besluitvorming over de publieke sturing die de gemeente wil geven op het warmtebedrijf, en de wijze waarop dat zou kunnen worden vormgegeven. Beleidskaders -

In het Warmteplan Delft 2021 zijn de wijken Voorhof en Buitenhof aangewezen als geschikt voor collectieve warmte Warmtenet Delft Raamovereenkomst OWD De Wet Collectieve Warmte regelt de wijze waarop dergelijke collectieve warmtenetten tot stand komen en de rol die de gemeente daarbij moet spelen Samenwerken in een verbonden partij of PPS 2025 20 oktober 2024 (concept) Resultaten raadpleging: Rapportage sociale haalbaarheid warmtenet in Voorhof en Buitenhof, Delft', 17 oktober 2024, uitgevoerd door Populytics

Financiën Financiële consequenties zijn in dit geval tweeledig, 1) de kosten om het voorstel uit te werken en 2) de mogelijke uitkomst van het voorstel, namelijk een eventuele investering die nodig is om een deelname in het warmtebedrijf te realiseren. 1. Er zijn voldoende middelen beschikbaar binnen het programma energietransitie om het voorstel uit te werken. 2. Indien de uitkomst een voorkeur voor deelname zal zijn, is de omvang in euro’s en risico’s daarvan op dit moment nog niet in te schatten. In de begroting van 2025 en verder is hiervoor geen dekking gereserveerd. Een voorstel voor deelname vergt een integrale afweging die kan worden betrokken bij de Kadernota 2025 of de Begroting 2026-2029. Gegeven de financiële positie van de gemeente is duidelijk dat bij deze afweging scherpe keuzes noodzakelijk zijn. Vervolg Na besluitvorming door het college zullen de gesprekken met de betrokken interne en externe partijen worden gevoerd. Dit zal naar verwachting eind 2025 leiden tot een afgewogen voorstel voor de wijze waarop de gemeente haar relatie met het warmtebedrijf vormgeeft teneinde de gemeentelijke, publieke en inwonersbelangen voldoende Pagina 2 van 3

te borgen tegen een acceptabel kosten- en risiconiveau. Hierbij wordt niet alleen gekeken vanuit de belangen van de energietransitie, maar zullen ook de gevolgen voor de gemeentelijke financiën op de korte en lange termijn en de relatie met de strategische investeringsagenda in beeld worden gebracht, De concept-notitie ‘Samenwerken in een verbonden partij of PPS 2025 20 oktober 2024’ zal hierbij als leidraad dienen. Dit voorstel zal worden voorgelegd ter besluitvorming aan college en raad. Participatie Het bedrijf Populytics, een spin-off van de TU Delft, heeft een representatieve raadpleging onder de woningeigenaren van Voorhof/Buitenhof gehouden. Deze inwoners maken te zijner tijd zelf een keuze of ze willen aansluiten op het warmtenet. Om het warmtenet haalbaar te maken is het noodzakelijk dat een groot aantal van deze inwoners kiest voor het warmtenet als alternatief voor gas. De raadpleging geeft antwoord op de vraag wat voor deze inwoners zaken zijn waarop ze hun keus baseren. De belangrijkste uitkomsten van deze raadpleging zijn hierboven opgesomd en zijn een belangrijke reden om te onderzoeken of de gemeente deel moet gaan uitmaken van een warmtebedrijf. De rapportage van de raadpleging is bijgevoegd. Communicatie Niet van toepassing Bijlage(n) 1. 2.

Rolneming Gemeente Delft bij Open Warmtenet Fase 2 Rapportage sociale haalbaarheid warmtenet in Voorhof en Buitenhof, Delft', 17 oktober 2024, uitgevoerd door Populytics

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Frank van Vliet, van Loco-burgemeester

Pagina 3 van 3