2451697 College van B&W - aanpak kostenbeheersing jeugdhulp Haaglanden december 2024

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Raadsinformatie aanpak kostenbeheersing jeugdhulp Haaglanden december 2024

Portefeuillehouder

Wethouder Gooijer

Voorstel ingediend door

Laura van der Hulst, Lvdhulst@delft.nl

Registratienummer

6029469

Datum

17 december 2024

Concept-besluit(en) Niet van toepassing. Waarom nu? Voor het zomerreces is de Gemeenteraad geïnformeerd over de regionale aanpak Kostenbeheersing Jeugd en de daarbij behorende actielijnen (2436469). Op 25 september jl. heeft een regionale raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden over o.a. de (regionale) aanpak Kostenbeheersing. Door deze brief wordt de Gemeenteraad, zoals toegezegd nader geïnformeerd over het vervolg van deze aanpak. Het gaat hier specifiek om de actielijnen ‘Sturing op het regionale zorglandschap’1 en ‘Aanpak verblijf’2. Inhoud Vooraf: De regionale samenwerking Jeugdhulp Haaglanden De gemeenten3 in de regio Haaglanden hebben voor de inkoop en contractmanagement van de jeugdhulp, gesloten jeugdhulp, jeugdbescherming, jeugdreclassering een gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoeringsorganisatie Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden ingericht (2414188). De samenwerking rond de Jeugdwet heeft de vorm van een netwerksamenwerking. Deze beleidsmatige netwerksamenwerking - op basis van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 (2137704) - wordt sinds 2020 gecoördineerd door het Programmabureau Jeugdhulp Haaglanden.

Kostenbeheersing langs de lijn van de inhoud De enorme stijging van de kosten, de maatschappelijke ontwikkelingen en de afloop van de huidige contracten per 1 januari 2027 dwingen ons opnieuw te kijken naar de huidige inrichting en manier van sturen op ons regionale zorglandschap. Ongeveer 1 op 7 jeugdigen in onze regio krijgt een vorm van jeugdzorg. Deze groei leidt niet alleen tot stijgende zorguitgaven en druk op het zorgpersoneel, maar zal ook impact hebben op de bredere gemeentelijke dienstverlening en daarmee van invloed zijn op voorzieningen die juist bijdragen aan een gezonde generatie.

1Actielijn Zorglandschap: Vanuit gezamenlijke uitgangspunten komen tot inrichting van het brede zorglandschap van zowel verblijfs- als ambulante

voorzieningen. 2 Actielijn Verblijf: Gerichter inrichten verblijfsvoorzieningen t.b.v. afschaling en verkorting verblijfsduur. 3 Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Noortdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer.

Pagina 1 van 4

Op basis van de Hervormingsagenda Jeugd hebben de gemeenten in Haaglanden vanaf 2026 een structurele financiële opgave van € 59,5 mln.4 per jaar. Hiervan valt ongeveer € 25 mln. toe te rekenen aan regionale inspanningen. Gemeenten worden vanaf 2026 gekort door het Rijk, omdat de verwachting is dat de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd op den duur leidt tot minder uitgaven aan jeugdzorg. Conform de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2026 en de Hervormingsagenda Jeugd, investeren we in een duurzaam toekomstbestendig stelsel, waarbij passende en tijdige hulp aan de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen gegarandeerd is. Een andere blik op jeugdhulp is noodzakelijk. Een sterk gedeelde wens vanuit de negen gemeenten in Haaglanden is om de jeugdhulp beschikbaar te houden voor jeugdigen die het echt nodig hebben. Met gerichte hulp willen we dat de jeugdige zo snel mogelijk weer mee kan doen aan het gewone leven, gericht op normaliseren. Niet elke hulpvraag is een zorgvraag. Dat heeft als belangrijk effect dat er minder jeugdigen in de jeugdhulp komen en blijven. Om de jeugdhulp daadwerkelijk te verbeteren, is het noodzakelijk inhoudelijk te vernieuwen. Dit betekent een andere kijk op wat jeugdhulp is met daarbij meer focus op onderliggende factoren en omgevingsfactoren.

Om dit te kunnen doen, moet de jeugdhulp georganiseerd worden in verbinding met aanpalende domeinen (bijvoorbeeld in relatie tot onderwijs, bestaanszekerheid en volwassenzorg). Dit betekent ook investeren in collectieve verbetering van de omgeving van de jeugdigen en gezinnen. Liefdevolle en gelijkwaardige jeugdzorg zijn daarbij belangrijk. Essentieel hierbij is dat gerichte doelstellingen en ontwikkelopgaven uit de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden worden ingebed in het hele zorglandschap met daarbij een adequate manier van sturing en bekostiging. Dat vraagt stevige keuzes in plaats van bijschaven; niet middels losstaande interventies op ‘kleine’ onderdelen van de keten. Gerichte interventies zijn nodig op alle onderdelen van de jeugdhulpketen (van verblijf tot lichte ambulante hulp), vanuit een vernieuwende kijk op de inrichting van het zorglandschap. Dit geeft tegelijkertijd de complexiteit aan van de opgave en het besef dat er niet één oplossing is. Dat vraagt om een gezamenlijk proces, waarin betrokkenen met elkaar (gemeenten, aanbieders, verwijzers, ervaringsdeskundigen) vanuit flexibiliteit en focus op wat werkt, komen tot resultaten binnen een samenhangend en ‘dekkend’ stelsel. Immers, alles hangt met elkaar samen. Op dit moment maken we in het zorglandschap geen onderscheid tussen aanbieders en verschillende soorten jeugdhulp.

Met een nieuwe ordening van het zorglandschap wordt de jeugdhulp in verschillende delen ingericht op basis van hun inhoudelijke karakteristieken. Dit wordt ook wel segmentering genoemd. De eerste denkrichting is een nieuwe ordening van het zorglandschap aan de hand van inhoudelijke segmenten, grotendeels overeenkomstig met het advies van de landelijke inkoop sociaal domein (VNG).Het gaat om de segmenten; jeugdhulp met verblijf, hoog specialistische jeugdhulp, dagbesteding/dagbehandeling, onderwijs-jeugdhulp en veel voorkomende jeugdhulp. Een indeling aan de hand van segmenten maakt het mogelijk gerichter te kunnen werken aan de gewenste transformatie. Per segment zijn keuzes te maken, die passen bij de karakteristieken, vraagstukken en de transformatie-opdracht. Proces Het nader uitwerken van mogelijke nieuwe ordeningsprincipes, het opstellen van inhoudelijke en financiële opgaven met aanbieders, de vertaling in nieuwe contractuele afspraken en de verankering daarvan in de uitvoering, vereist een gezamenlijke inzet van alle betrokkenen (m.n. van gemeenten, jeugdhulpaanbieders, wettelijke verwijzers, jeugdigen en ouders met ervaringskennis en onderwijs- en kinderopvang partners). Het gesprek aan de Ontwikkeltafel – in de vorm van marktconsultaties5 - is daartoe al in gang gezet.

Tevens hebben gesprekken plaatsgevonden met JONG doet mee!, de regionale Oudersraad en adviesraden sociaal domein Haaglanden. De negen gemeenten vinden het belangrijk ervaringsdeskundigheid te verankeren in het komende proces. Gezien de consequenties voor het zorglandschap, de gewenste kostenbeheersing en de wens tot betrokkenheid van raadsleden is deze oplegger met raadsinformatie opgesteld. Daarnaast worden per gemeente informele

4 In de Hervormingsagenda is rekening gehouden met onzekerheidsmarges bij het realiseren van de beoogde besparingen. Vaak is daarbij het Rijk aan zet

om randvoorwaarden te creëren. 5 De voortgang van deze marktconsultaties wordt in lijn met de juridische vereisten van transparantie gedeeld via de website van het Servicebureau.

Pagina 2 van 4

bijeenkomsten met de raden georganiseerd om hen goed bij de afwegingen te betrekken en de uitgangspunten te bespreken. In Delft vindt deze bijeenkomst plaats op donderdag 9 januari 2025 om 19.30 uur. Het gaat hierbij om de volgende uitgangspunten: • Inzet op de gewenste transformatie in aansluiting op de regiovisie Jeugdhulp Haaglanden. • De jeugdhulp in te richten aan de hand van segmenten, waarbij de karakteristieken van de segmenten bepalend zijn voor de wijze van sturing en bekostiging. • Focus op strategische partners vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid en doelconsensus. Na deze bijeenkomsten wordt het formele besluitvormingsproces in gang gezet. Het volgen van een strakke planning is noodzakelijk voor het borgen van juridische doorlooptijden om te komen tot een (her)inrichting van het zorglandschap. De (her)inrichting is geen doel op zich maar een middel om in te zetten op het verbeteren van de zorg en ondersteuning van jeugdigen en/of hun ouder(s)/verzorger(s). Immers, de huidige jeugdhulpcontracten lopen per 2027 af. Juridisch is zelfs vereist dat het traject van contractering per 1-7-2026 is afgerond. Wij achten het daarom noodzakelijk om in regionaal verband een solide projectorganisatie te realiseren.

De raden in Haaglanden zullen in het voorjaar van 2025 een kaderstellend besluit nemen over de vernieuwde uitgangspunten voor de transformatie (in aansluiting op de regiovisie) en de inkoop 2027 e.v.. Tevens is het voornemen om volgend op de formele besluitvorming halfjaarlijks een regionale raadsledenbijeenkomst te organiseren voor raadsleden. Wat verandert er? De Gemeenteraad wordt middels de raadsoplegger geïnformeerd over de voortgang van de regionale aanpak kostenbeheersing, het vervolgproces en de rol van de gemeenteraden in de jeugdhulpregio Haaglanden. Daarnaast wordt de gemeenteraad geïnformeerd over een informele bijeenkomst over dit onderwerp. Deze bijeenkomst vindt plaats op donderdag 9 januari 2025 van 19.30 tot 21.00 uur. Beleidskaders • • • •

Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 (2137704) Uitvoeringsplan regiovisie jeugdhulp Haaglanden (2321277) Raadsinformatie aanpak kostenbeheersing jeugdhulp Haaglanden september 2024 (2436469) Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (2414188)

Financiën De inhoud van deze oplegger heeft op zichzelf géén financiële impact. De aanpak kostenbeheersing op de lange termijn heeft wel financiële impact. De aard en omvang van deze financiële impact is thans nog niet inzichtelijk. Vervolg • • •

Op donderdag 9 januari 2025 om 19.30 uur wordt een informele raadsbijeenkomst georganiseerd over de aanpak kostenbeheersing jeugdhulp Haaglanden In het eerste kwartaal van 2026 wordt een regionale raadsinformatiebrief opgesteld met betrekking tot de voortgang aanpak kostenbeheersing. Tevens is het voornemen om volgend op de formele besluitvorming in het voorjaar 2024 halfjaarlijks een regionale raadsledenbijeenkomst te organiseren voor raadsleden.

Participatie De afgelopen maandenzijn gesprekken gevoerd met partners over de inrichting van het zorglandschap. Denk hierbij aan o.a. jeugdhulpaanbieders, ervaringsdeskundigen via JONG doet mee! en de regionale Oudersraad. De negen gemeenten vinden het belangrijk ervaringsdeskundigheid te verankeren in het komende proces. Communicatie Niet van toepassing. Bijlage(n)

Pagina 3 van 4

Niet van toepassing.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Frank van Vliet, van Loco-burgemeester 18-12-2024

Pagina 4 van 4