2448656 College van B&W - Voortgang Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA)

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Voortgang Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA)

Portefeuillehouder

Wethouder Gooijer-Medema

Voorstel ingediend door

J van Dijk

Registratienummer

6014025

Datum

26 november 2024

Concept-besluit(en) Nvt Waarom nu? In 2023 is de raad geïnformeerd over het Integraal Zorgakkoord (IZA), Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA) (RIS nummer 2317227). Het IZA en GALA beogen de stijging van de zorgkosten te beperken. Nu, ruim een jaar later, worden de raden van de vier gemeenten in de DWO-regio1 geïnformeerd over de voortgang van het RIGA. Inhoud In navolging van het IZA hebben ruim veertig partijen in de regio Westland, Schieland, Delfland (WSD) (zorgpartijen, Zorgverzekeraar/Zorgkantoor DSW en 8 gemeenten2) het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord (RIGA) gesloten. Ambitie van dit akkoord is gezamenlijk een transformatie van de zorg en ondersteuning te realiseren met als doel deze zorg en ondersteuning kwalitatief goed te houden en regionaal beschikbaar voor inwoners die dat nodig hebben. De opgave waar we de komende jaren in de zorg en het sociaal domein voor staan, kan niet iedere organisatie voor zich oplossen. Samenwerking is hierbij cruciaal. Om invulling aan het RIGA en daarmee ook het IZA te geven is in het afgelopen jaar een regiobeeld opgesteld, een programmastructuur met governance ontworpen en plannen opgesteld om zo geld van het Rijk te kunnen verkrijgen. Het RIGA haakt aan op en is (grotendeels) aanvullend op hetgeen lokaal gedaan wordt voor de inwoners van Delft.

Regiobeeld Voor het regiobeeld is gekeken naar de prognoses van ontwikkelingen in de zorgbehoefte, en de capaciteit en prestaties van zorg, sociaal domein en ondersteuning in de regio. De belangrijke aandachtspunten uit het regiobeeld zijn: ● Dubbele vergrijzing Er is in de WSD-regio sprake van dubbele vergrijzing. Er komen meer ouderen bij (bijna een verdubbeling) en de inwoners worden ook ouder. Door deze dubbele vergrijzing stijgt het aantal inwoners met dementie hard. ● Hoge druk op mantelzorg Door de dubbele vergrijzing en een groeiende demografische druk, neemt de druk op mantelzorger zeer sterk toe. ● Leefstijl

1 DWO betreft de gemeenten Westland, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Delft. 2 * WSD gemeenten zijn Maassluis, Vlaardingen, Schiedam, Lansingerland, Westland, Pijnacker-Nootdorp,

Midden-Delfland en Delft. Pagina 1 van 7

Net al in het landelijk beeld, wordt ook in deze regio een sterke toename van personen met overgewicht verwacht. Het risico op daaraan gerelateerde aandoeningen en ziekten neemt daardoor toe. De gevolgen zijn extra groot als men al vanaf jonge leeftijd kampt met overgewicht. In de regio wordt een groot aantal contactmomenten over leefstijlgerelateerde aandoeningen in de huisartsenzorg geregistreerd. ● Grote verschillen tussen wijken De verschillen tussen wijken en steden/dorpen zijn groot. Wat in de ene wijk een groot probleem is, speelt nauwelijks in een andere wijk. Iedere wijk vraagt om een andere aanpak. ● Arbeidsmarkttekort zal verdrievoudigen Bij ongewijzigd beleid verdrievoudigt het arbeidsmarkttekort in de zorg de komende 10 jaar. ● Leefomgeving De leefbaarheid van de regio staat onder druk. We zien een lagere luchtkwaliteit dan wenselijk en een lagere leefbaarheid in meerdere wijken. Daarnaast scoort de regio onder het landelijk gemiddelde op het gebied van beweegvriendelijke omgeving. ● >50% inwoners heeft minimaal 1 chronische aandoening Steeds meer inwoners hebben een chronische aandoening. De relatieve stijging is in de WSD-regio groter dan het gemiddelde in Nederland.

● Complexe multi-problematiek Een opstapeling van problemen (financieel, sociaal en mentaal) maakt mensen kwetsbaarder en leidt tot een vermindering van de bestaanszekerheid omdat problemen elkaar versterken. Dit leidt ook tot een verslechtering van de gezondheid van inwoners. ● Mensen met psychische klachten Het percentage meisjes met psychische klachten ligt veel hoger (40,2%) dan het percentage jongens met psychische klachten (18,3%). Het percentage mensen met een risico op een angststoornis of depressie groeit.

Het regiobeeld van de WSD-regio is te vinden op Regiobeeld regio Westland Schieland Delfland (dejuistezorgopdejuisteplek.nl) Programma Om de doelstellingen van het RIGA te realiseren en aan de opgaven uit het regiobeeld aan te pakken, wordt uitvoering van het RIGA vormgegeven in een programma. In het programma wordt zoveel als mogelijk bestaande succesvolle methoden en/of initiatieven aan elkaar verbonden, geïntensiveerd en/of uitgebreid. Er wordt gewerkt vanuit 5 programmalijnen: • Gezond Leven De doelstelling binnen Gezond Leven is een betere ervaren gezondheid en het verkleinen van gezondheidsverschillen in de WSD-regio door de inzet van preventieve interventies voor een gezond leven. Subdoelstellingen zijn het versterken van (de verbinding met) de sociale basis, een gezonde (fysieke) leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, gezonde keuzes en ontmoeten, en het stimuleren van een gezonde leefstijl en gewoonten. In deze programmalijn werken we regionaal en domeinoverstijgend samen aan de intensivering van de 5 ketenaanpakken3 uit het GALA. Ook wordt ingezet op de verbetering van de mentale gezondheid onder jongeren en jongvolwassenen. Om inwoners met beperkte gezondheidsvaardigheden hulp en ondersteuning op maat te bieden om op die manier op een laagdrempelige en positieve manier aan gezondheid te werken, zal er een regionaal netwerk van gezondheidsloketten ontstaan.

Dit wil niet zeggen dat er persé nieuwe loketten komen. Waar mogelijk zullen op bestaande plekken sociaal domein, eerste- en tweedelijns medische zorg hierin gaan samenwerken. Of zullen bestaande initiatieven die dit al doen verder geïntensiveerd worden.

3 De 5 ketenaanpakken zijn: Kind naar gezonder gewicht, Kansrijke start, Volwassenen naar gezond gewicht,

Welzijn op recept en Valpreventie. Pagina 2 van 7

• Inwoners in een Kwetsbare Situatie Zorg en ondersteuning wordt door partijen zo ingericht dat inwoners in een kwetsbare situatie niet tussen wal en schip vallen, daadwerkelijk worden bereikt en er passende hulp kan worden geboden. Subdoelstellingen zijn dat er zo vroeg mogelijk de juiste hulp en ondersteuning wordt geboden, zodat de situatie niet verergert en dat hulp en ondersteuning aansluit bij de behoefte van inwoners met complexe multi-problematiek. In deze programmalijn zal de Doorbraakmethode verder worden uitgerold. In Delft werkt het Sociaal Team van Delft Support hier al mee. De methode zal breder in het sociaal domein en ook in het zorgdomein worden ingezet. Het gezinsgericht werken is ook in deze programmalijn ondergebracht. In het jeugddomein komt het regelmatig voor dat niet (alleen) de jeugdige problemen heeft maar ook de volwassenen in het huishouden. Door domeinoverstijgende samenwerking (jeugd- en volwassenen GGZ) willen we de problemen sneller en integraal aanpakken. Het mentaal gezondheidsnetwerk moet de wachtlijsten in de GGZ terugdringen. Hierbij zullen bestaande initiatieven aan elkaar worden verbonden, opgeschaald of waar nodig aangepast. Sociaal domein, huisartsen en GGZ zullen hierin samenwerken. • Ouderen De programmalijn Ouderen heeft als doelstelling ouderen zo lang mogelijk prettig en zelfstandig thuis te laten wonen.

Wanneer noodzakelijk zijn passende woonvoorzieningen beschikbaar. De programmalijn Ouderen bouwt inhoudelijk voort op het programma Regionale Aanpak Ouderenzorg en projecten hierbinnen (die inmiddels zijn overgegaan in het RIGA). Over de voorgang in de Regionale aanpak ouderenzorg bent u recent geïnformeerd (RIS nummer 2417244). In de programmalijn zullen de lopende projecten worden voortgezet en/of doorontwikkeld. Zo zullen de werking en het gedachtegoed van de Sociale Benadering Dementie verankerd worden in de werkwijze en samenwerking tussen zorg en welzijn. Het Multidisciplinair Team Ouderen wordt verder doorontwikkeld naar aanleiding van de eerste positieve resultaten in Delft. Binnen Gezond en Wel Thuis start naast de Prelude en de Sterflats ook de pilot bij de Lindenhof en Parkzicht. In de Gezond en Wel Thuis complexen krijgt wonen tussen thuis en het verpleeghuis vorm en inhoud. • Acute zorg Acute zorg is alle zorg die zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval binnen een paar uren, verleend moet worden. Doelstelling van de programmalijn Acute Zorg is het beperken van de instroom van niet-acute zorgvragen en het optimaliseren van het triageproces. Subdoelstelling is het realiseren van de juiste acute zorg op de juiste plek waarbij het belang van zorgcoördinatie binnen de WSD-regio, als middel om dit te bereiken, wordt onderstreept.

Uiteraard vindt er nu en in de toekomst afstemming plaats met de twee ROAZ4-regio’s, omtrent de ROAZ-plannen en de relatie met het regioplan van de WSD-regio, om maximale verbinding te realiseren. De WSD-regio valt binnen twee ROAZ regio’s: West en Zuidwest-Nederland. In de programmalijn Acute zorg valt de "geboortezorg in de keten” en de implementatie van het Regioplan Continuïteit Huisartsenzorg • Digitale transformatie Digitale Transformatie heeft een eigen programmalijn. Voor een succesvolle digitale transformatie is een regionale aanpak (overkoepelend over alle doelgroepen en de vier andere programmalijnen) noodzakelijk. Dit is een voorzetting van het reeds bestaande programma ‘Digitale Transformatie in de Regio’ waarin huisartsen, VVT5-organisaties, GGZ, het sociaal domein en ziekenhuizen samenwerken aan digitalisering van zorg. Er wordt gewerkt aan het (meer) mogelijk maken van thuismonitoring en een regionaal zorgcommunicatie platform.

Governance In het RIGA werken ruim 40 partijen samen. Om de doelen binnen het RIGA te kunnen verwezenlijken, een passende samenwerkingsstructuur opgezet. Hierin wordt rekening gehouden met al lopende, regionale en lokale projecten.

4 Regionaal overleg acute zorgketen 5 VVT: Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg

Pagina 3 van 7

Daarnaast ligt in de structuur van de governance vast hoe besluiten worden genomen, hoe sturing plaatsvindt, hoe voortgang wordt gemonitord en hoe geborgd wordt dat deelnemende partijen en inwoners voldoende zeggenschap hebben. Uitgangspunten voor de governance: ● De governance draagt bij aan versnelling; ● Mensen en middelen zijn snel beschikbaar; ● We zoeken een pragmatische samenwerking; ● We voorkomen overlappende overlegtafels; ● De programmalijnen worden ondersteund door een regionaal programmabureau, waarin programmamanagement en de capaciteit van projectleiders gebundeld is (hier is ook de capaciteit voor communicatie, inwonersparticipatie en monitoring geborgd, en hierin wordt samengewerkt met de lokale verantwoordelijken); ● Alle deelnemende partijen vormen samen de RIGA Alliantie. ● De bestuurlijke aansturing van het programmabureau vindt plaats vanuit het bestuurlijk kernteam. Hierin zijn de deelnemende partijen middels afvaardiging vertegenwoordigd (het bestuurlijk kernteam). De wethouder van Delft vertegenwoordigt de DWO-gemeenten in het bestuurlijk kernteam.

De huidige samenwerking binnen het RIGA biedt een krachtige basis om de komende jaren de transformatie in samenhang aan te sturen en te begeleiden. Het bestuurlijk kernteam vertegenwoordigt de brede achterban (RIGA alliantie). Per programmalijn is een programmaleider aangesteld. Zij vormen samen met een coördinator het programmabureau en zijn voor de dagelijkse uitvoering van het RIGA programmaverantwoordelijk. Zij zijn ook verantwoordelijk voor de inwonersparticipatie. Eerder dit jaar heeft er ook een bijeenkomst plaatsgevonden voor inwoners om mee te denken over de uitvoering van het RIGA.

Wat verandert er?

Pagina 4 van 7

Met het RIGA wordt beoogd de samenwerking tussen de partijen uit het medisch- en zorgdomein (ziekenhuizen, eerstelijnszorg, GGZ, etc) en het sociaal domein te versterken en beter op elkaar aan te laten sluiten. Het doel daarvan is ondanks een groeiende krapte in de beschikbaarheid van de zorg, deze voor onze inwoners wel beschikbaar en bereikbaar en van goede kwaliteit te houden. Beleidskaders • Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) • Integraal Zorg Akkoord (IZA) • Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO).

Financiën De uitvoering van het RIGA programma heeft meerdere financieringsstromen. 1. De SPUK IZA Deze middelen heeft Delft voor de DWO-regio en Lansingerland ontvangen. Het bedrag dat bestemd is voor de DWO-regio en Lansingerland is € 2.521.097,00, per jaar (2024-2026). Dit bedrag is exclusief BTW. Er zal voor deze uitkering een afdracht aan het BTW-Compensatiefonds plaatsvinden. Het geld is bestemd voor het behalen van de IZA doelen en de investeringen die dit van gemeenten vraagt. De begroting van de SPUK IZA heeft twee posten: regionale coördinatie/personele kosten en financiering inhoudelijke activiteiten. Bij een SPUK dienen de middelen uit te worden gegeven aan het door het Rijk beoogde doel. Niet uitgegeven middelen moeten teruggestort worden, dus de baten en lasten zullen in de begroting aan elkaar gelijk zijn. De SPUK IZA valt onder programma Gezonde en sociale stad, taakveld 671d overige maatwerkarrangementen. • Transformatiemiddelen Dit zijn de middelen die zorgorganisaties kunnen aanvragen via transformatieplannen. De middelen worden pas uitgekeerd bij het behalen van in de plannen benoemde prestaties. Dit betekent dat de zorgorganisaties de plannen moeten voorfinancieren. Voor de WSD-regio wordt nu één groot transformatieplan gemaakt. Dit plan wordt beoordeeld door zorgverzekeraars.

Als hiervoor transformatiemiddelen beschikbaar komen, kunnen gemeenten hier mogelijk ook een beroep op doen via de SPUK Transformatie. Gemeenten ontvangen deze middelen dan wel vooraf, met een inspanningsverplichting. Vervolg Recent is bekend geworden dat de VNG tijdens de algemene ledenvergadering van 29 november een resolutie zal voorleggen om deelname aan het IZA te beëindigen. Reden hiervoor is dat het Rijk zich niet heeft gehouden aan eerder gestelde randvoorwaarden, waaronder een oplossing voor het "ravijnjaar” 2026 en structurele middelen voor preventie en gezondheid. Nu, halverwege de looptijd van het IZA, wordt geconstateerd dat er geen oplossing is voor het ravijnjaar en dat op preventie zelfs nog verder bezuinigd wordt. Als de resolutie wordt aangenomen, zult u in Q1 van 2025 worden geïnformeerd over de consequenties hiervan voor het het uitvoeren van het RIGA. Het college onderstreept de doelstellingen van het RIGA en zal zich daar, binnen de financiële kaders, vooralsnog voor blijven inzetten. Als de resolutie niet wordt aangenomen, dan wel het Rijk alsnog aan de randvoorwaarden voldoet, zult u in Q2 van 2025 verder worden geïnformeerd over de uitvoering van het RIGA. Participatie

Pagina 5 van 7

In het RIGA wordt samengewerkt door 40 partijen. Vorig jaar is een informatiebijeenkomst georganiseerd voor cliënt/patiëntraden en adviesraden. Via de programmalijnen worden inwoners bij de uitvoering van het RIGA betrokken.

Communicatie Communicatie over het RIGA en de activiteiten die daaruit voortkomen, zullen vooral vanuit het programmabureau worden geïnitieerd. De gemeente zal hierop aansluiten. Bijlage(n)

NVT

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Frank van Vliet, van Loco-burgemeester 27-11-2024

, burgemeester

, secretaris

Pagina 6 van 7

Pagina 7 van 7