2438507 Voorstel van het college aan de raad inzake Maatregelverordening IOAW-IOAZ 2024

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Maatregelverordening IOAW/IOAZ 2024

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart

Voorstel ingediend door

Maarten Buddingh (mbuddingh@delft.nl)

Registratienummer

5948494

Datum

10 september 2024

Concept-besluit(en)

De raad: 1. besluit de Maatregelverordening IOAW en IOAZ gemeente Delft 2024 vast te stellen; 2. maakt de verordening op de gebruikelijke wijze bekend in het elektronisch gemeenteblad.

Waarom nu? De Maatregelverordening Participatiewet 2021 (PW 2021) heeft betrekking op de Participatiewet. De Maatregelverordening IOAW en IOAZ gemeente Delft 2024 (verder: Maatregelverordening IOAW/IOAZ heeft betrekking op de ‘Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers’ en de ‘De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen’. In 2021 is de Maatregelverordening PW 2021 vastgesteld. De oude Maatregelverordening PW 2015 was gebaseerd op een strak handhavingsregime dat inmiddels achterhaald was. Dit geldt ook voor de Maatregelenverordening IOAW/IOAZ 2015. Bij de wijziging van de maatregelverordening PW 2021 is de Maatregelverordening IOAW/IOAZ 2015 abusievelijk niet ook gewijzigd. Dit had wel gemoeten. Om beide verordeningen weer op elkaar aan te laten sluiten wordt de raad voorgesteld nu ook de nieuwe Maatregelverordening IOAW/IOAZ vast te stellen. Inhoud In 2021 is de Maatregelverordening PW 2021 vastgesteld. De Maatregelverordening PW 2015 is tegelijkertijd komen te vervallen. Reden voor deze wijziging was dat de oude maatregelverordening een zeer strak maatregelregime bevatte, wat niet meer aansloot bij de huidige tijdsgeest. De maatregelen uit de oude verordening werden als ‘te streng’ ervaren en zijn versoepeld in de nieuwe verordening.

De Maatregelverordening IOAW/IOAZ is in 2021 echter niet ook gewijzigd. Vandaar dat de Maatregelverordening IOAW/IOAZ nu ook opnieuw ter vaststelling wordt voorgelegd. Vooruitlopend op de vaststelling, wordt de werkwijze vanuit de maatregelverordening PW nu ook al toegepast bij inwoners met een IOAW- of IOAZ-uitkering. Zo wordt bij het niet verschenen op afspraak ook bij inwoners met een IOAW- of IOAZ-uitkering eerst een waarschuwing gegeven, terwijl deze mogelijkheid in de huidige verordening nog niet is ingeregeld. Om het sanctieregime wel bij elkaar te laten aansluiten, wordt er bij de maatregelbeoordeling voor inwoners die een uitkering ontvangen op grond van de IOAW of IOAZ nu al aangesloten bij het sanctieregime van de Maatregelverordening PW 2021. Dit is dus buitenwettelijk begunstigend beleid. Wat is een maatregel Wanneer een bijstandsgerechtigde bijvoorbeeld zijn arbeidsverplichtingen niet nakomt, moet het college een maatregel overwegen. Dit is een verlaging van de uitkering voor een bepaald percentage. De hoogte van de maatregel is afhankelijk van de ernst van de gedraging. Daarom zijn de gedragingen ingedeeld in drie categorieën. Hoe hoger de categorie, hoe ernstiger de gedraging en hoe hoger dus de maatregel. Voordat een maatregel wordt

Pagina 1 van 4

opgelegd, wordt de inwoner eerst uitgenodigd om zijn zienswijze naar voren te brengen. Dit heet het ‘horen’ van de inwoner. Voor welke gedragingen het college een maatregel oplegt en hoe hoog de verlaging is, wordt geregeld in de maatregelverordening. De Verordening dient hierbij als kader. Binnen dit kader is maatwerk nog steeds mogelijk. Verschil tussen PW en IOAW/IOAZ De Maatregelverordening PW 2021 heeft betrekking op de Participatiewet. De Maatregelverordening IOAW/IOAZ heeft betrekking op de ‘Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers’ en de ‘De Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen’. De gemeente Delft heeft ervoor gekozen om een aparte maatregelverordening voor inwoners met een PW-uitkering en inwoners met een IOAW- of IOAZ-uitkering op te stellen. En PW-uitkering is een reguliere bijstandsuitkering. De IOAW en IOAZ is bedoeld voor inwoners geboren vóór 1 januari 1965 én die na hun 50ste levensjaar werkloos zijn geworden vanuit reguliere arbeid of als zzp’er. Het grote verschil met deze doelgroep ten opzichte van de doelgroep die een uitkering op grond van de Participatiewet ontvangt, is dat er voor deze inwoners geen vermogensgrens geldt. Dit betekent dat zij niet eerst al hun spaargeld hoeven op te maken voordat zij in aanmerking komen voor een bijstandsuitkering.

De doelgroep uitkeringsgerechtigden met een IOAW- of IOAZ-uitkering is daarmee ook veel kleiner dan de doelgroep met een PW-uitkering. In mei 2024 ontvangen 3.206 inwoners een uitkering op grond van de Participatiewet en 80 inwoners een uitkering op grond van de IOAW of IOAZ. Daarnaast geldt dat de doelgroep IOAW/IOAZ gelet op hun leeftijd vaak ook een grotere afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Er is dus vaker sprake van ontheffing van de arbeidsverplichting. Hierdoor komen maatregelen op grond van de Maatregelverordening IOAW/IOAZ ook aanzienlijk minder voor dan maatregelen op grond van de Maatregelverordening PW. Belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de oude verordening Het aantal redenen om af te zien van het horen van de inwoner wordt verminderd. Een inwoner horen nadat er sprake is geweest van een maatregelwaardige gedraging is een belangrijk goed. Vandaar dat er niet teveel ruimte kan zijn om af te zien van een dergelijk hoorgesprek. Dit staat in artikel 5. Voor maatregelen van de eerste en tweede categorie geldt dat deze lagere zijn dan in de vorige maatregelverordening. De hoogtes van de maatregelen zijn terug te vinden in artikel 10. Wanneer een inwoner niet verschijnt op een fysieke afspraak of niet reageert op een telefonische afspraak kan eerst een waarschuwing worden opgelegd en hoeft er niet direct een maatregel te worden opgelegd.

Dit staat in artikel 10, tweede lid. Voor sommige gedragingen is het op grond van de IOAW en IOAZ niet mogelijk om een maatregel op te leggen, maar wordt in plaats daarvan de uitkering geweigerd. Dit is bijvoorbeeld aan de orde als de inwoner door eigen toedoen zijn baan niet behoudt. Voorheen gaf de maatregelverordening aan dat desondanks een maatregel werd opgelegd. Dit is in strijd met de IOAW/IOAZ. Vandaar dat in artikel 11 nu is opgenomen in welke gevallen de uitkering (gedeeltelijk) wordt geweigerd. In de vorige maatregelverordening stond een artikel over samenloop met de wet inburgering. In die gevallen dat een gedraging zowel een strijd met de IOAW/IOAZ als de Wet Inburgering opleverde kon er in theorie zowel een boete (op grond van de wet Inburgering) als een maatregel (op grond van de IOAW/IOAZ) worden opgelegd. De oude maatregelverordening bepaalde dat er dan een maatregel wordt opgelegd voor de hoogte van de boete die volgens de Wet Inburgering zou worden opgelegd. Dit is een onwenselijke samenloop van 2 verschillende regelingen: • Of: er wordt aangesloten bij de Wet Inburgering en er wordt een boete opgelegd • Of: er wordt aangesloten bij de IOAW/IOAZ en er wordt een maatregel overwogen conform de Maatregelverordening. In de Verordening Wet inburgering 2021 gemeente Delft staat opgenomen dat in de gevallen van samenloop een maatregel wordt opgelegd.

Het verdient aanbeveling om dan bij de beoordeling van de maatregel ook aan te sluiten bij de reguliere beoordeling volgens de Maatregelverordening. Om die reden is de oude bepaling over samenloop eruit gehaald en wordt er bij samenloop een maatregel conform de verordening opgelegd, waarbij niet meer wordt aangesloten bij de hoogte van de boete conform de wet inburgering.

Pagina 2 van 4

Wat verandert er? Wanneer de Maatregelverordening is vastgesteld en bekendgemaakt, sluit deze weer aan bij de Maatregelverordening PW. Er verandert in de uitvoering niet veel, aangezien de nieuwe werkwijze al wordt toegepast en er bijna geen maatregelen worden opgelegd aan inwoners met een IOAW- of IOAZ-uitkering. Beleidskaders De Maatregelverordening is een wettelijke taak vanuit de IOAZ en IOAW. Financiën Maatregelen hebben financiële invloed op de BUIG. De nieuwe verordening zal een minimale financiële impact hebben op dit budget. Vervolg Zodra de raad akkoord is, wordt de nieuwe Maatregelverordening IOAW/IOAZ vastgesteld. Participatie Er is een aantal verordeningen en beleidsregels op het thema ‘inkomen’ dat geüpdatet moeten worden omdat de landelijke wet- en regelgeving is veranderd. Binnen de uitvoering werkt de gemeente al volgens deze nieuwe landelijke regelgeving, maar ons lokale beleid moet hier nog op worden aangepast. Hierover is de raad al eerder geïnformeerd (zie bijvoorbeeld kenmerk 2335459). De Maatregelverordening IOAW/IOAZ valt hier ook onder. De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) is hier ook van op de hoogte. Met de ASD is afgesproken dat deze beleidsregels en verordeningen niet voor een officiële adviesvraag worden aangeleverd bij de ASD. Wel worden alle gewijzigde beleidsregels en verordeningen ter kennisname naar de ASD gestuurd.

Wanneer de ASD essentiële op- of aanmerkingen heeft, zullen deze uiteraard worden gedeeld met het college en de raad. De verordening is op 2 september 2024 ter informatie naar de ASD gestuurd. Communicatie De Maatregelverordening zal na besluitvorming worden gepubliceerd. Verdere communicatie hierover is niet nodig. Bijlage(n) -

(Concept) raadsbesluit incl verordening

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☒ Ja

☐ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Pagina 3 van 4

Joelle Gooijer - Medema Loco-burgemeester 17-09-2024

Pagina 4 van 4