2438503 College van B&W - woonmonitor 2024

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Woonmonitor 2024

Portefeuillehouder

K. Schrederhof

Voorstel ingediend door

B. van Rosmalen bvrosmalen@delft.nl

Registratienummer

5945825

Datum

10 september 2024

Concept-besluit(en) N.v.t.

Waarom nu? Het college informeert de raad over de Woonmonitor 2024. De gemeente Delft publiceert periodiek de woonmonitor waarin inzicht wordt gegeven in de woontevredenheid, nieuwbouwplannen en de ontwikkelingen op de Delftse woningmarkt in de afgelopen periode. De woonmonitor wordt ook gebruikt om doelstellingen zoals die vastgelegd zijn in de Woonvisie 2023-2028 en afspraken in de regio te monitoren. Inhoud Deze Woonmonitor 2024 heeft eenzelfde opzet als de Woonmonitor 2023. Op onderdelen is de monitor uitgebreid en verdiept. Er is bijvoorbeeld op verzoek van de raad informatie over wooncollectieven en wooncoöperaties toegevoegd. En er is meer aandacht voor de diversiteit van de woningvoorraad. Ook is er een verdiepingsslag gemaakt in het in beeld brengen van de plancapaciteit. De belangrijkste conclusies en indicatoren per huishoudenstype of woningmarktsegment komen aan de orde. Verdiepende informatie is opgenomen in de bijlage van de monitor. Ook zijn in de monitor verwijzingen opgenomen naar diverse onderliggende documenten of ‘monitoren’ waarin nog meer informatie, achtergronden en duiding te vinden zijn. Er is geen nieuw onderzoek gedaan. Er is voor gekozen om tabellen en figuren uit de brondocumenten over te nemen. Waar relevant is ervoor gekozen om data in een meerjarig perspectief te plaatsen.

Bij de sturingsindicatoren zijn met groene, oranje en rode bolletjes de scores weergegeven (pagina 5 t/m 7). De belangrijkste resultaten zijn samengevat: ❖ ❖ ❖

❖ ❖

Woontevredenheid: De woontevredenheid in Delft is licht gedaald. De rapportcijfers zijn ruim voldoende (>=6,5 tot 7,5), maar niet goed (>=7,5). Voldoende woningen: Er zijn genoeg plannen voor nieuwe woningen, maar nog onvoldoende betaalbaar en nog geen zicht op voldoende nieuwe studentenwoningen. Betaalbaarheid: De woningvoorraad telt op dit moment voldoende sociale huurwoningen (34% excl. studentenwoningen) en zeer waarschijnlijk ook in 2030. Voor de lange termijn tot 2040 zijn er zorgen dat het aandeel sociale huur in de woningvoorraad daalt onder 30%, aangezien 19% van de plannen in de plancapaciteit sociale huur betreft. Betaalbaarheid: Er zijn momenteel 28 wooncollectieven in Delft en zes wooncollectieven in ontwikkeling. Betaalbaarheid: De netto huur- en woonquote in de sociale huursector in Delft is vergelijkbaar met het Nederlandse gemiddelde. In de particuliere huursector ligt de netto huur- en woonquote hoger dan in de sociale huursector. Pagina 1 van 4

❖ ❖

❖

Woningmarkt: De druk loopt in alle segmenten op en de schaarste aan woningen neemt toe. Huisvesting doelgroepen: Nadat er te weinig sociale huurwoningen van de corporaties aan de primaire doelgroep werd verhuurd in 2022 is er stevig bijgestuurd en werd in 2023 conform de lokale prestatieafspraak en gemiddelde regio-doelstelling weer 70% aan de primaire doelgroep verhuurd. Huisvesting doelgroepen: De taakstelling voor de huisvesting van statushouders is in 2023 net aan behaald mede door extra huisvestingen in 2022.

De resultaten uit de Woonmonitor zijn de consequenties van eerder ingezet beleid. Bijsturing vindt in lokaal en regionaal verband plaats op basis van de Realisatieagenda (RRA) Wonen Haaglanden (maart 2023) en de lokale Woonvisie (december 2023). Met de Woonmonitor 2024 doet het college de volgende moties en toezeggingen af:

In M.20231207.7.1.12 (Ondersteuning van collectief wonen in de Woonvisie) heeft de raad het college opdracht gegeven om wooncollectieven als apart woningtype op te nemen in de woonmonitor en woonagenda, uitgesplitst op huur/koop en sociaal, betaalbaar en overig. We hebben dit in de Woonmonitor 2024 opgenomen. Het ontbreekt echter aan goed bronmateriaal om wooncollectieven in Delft te kunnen detecteren. Daarom hebben we contact gezocht met de organisatoren van een tentoonstelling over collectief wonen in Delft (2022). Ook zij bleken niet over zo’n compleet inzicht te beschikken. Wel hadden ze materiaal geleverd uit het maakproces van hun tentoonstelling. Op basis van hun materiaal hebben we in de Woonmonitor een overzicht opgenomen van de bij hun bekende wooncollectieven. Cijfers over aantallen, segment en dergelijke ontbreekt echter in het beschikbaar zijnde materiaal. Dit materiaal hebben we aangevuld met bij ons bekende lopende initiatieven in Delft. We hebben ervoor gekozen om hier geen nadere inzet op te verrichten. Wel hebben we een link naar hun website in de monitor opgenomen voor informatie over diverse collectieve woonvormen. In de kadernota is tevens een voorstel opgenomen voor het ondersteunen van wooncollectieven. Met dit alles beschouwt het college de motie als afgedaan.

Het college heeft toegezegd om in de woonmonitor op wijkniveau in te gaan op de diversiteit van de woningvoorraad (T231130.4.4.1). Deze Woonmonitor 2024 biedt inzicht in de diversiteit van de deelsegmenten (prijs) op wijkniveau. In motie M20231102.7.4.1 (Maak de belofte voor gedeelte studentenwoningen waar) heeft de raad het college opgeroepen bij de Woonmonitor jaarlijks inzichtelijk te maken wat de verdeling is van zelfstandige, onzelfstandige en tussenvormen van onzelfstandige studentenwoningen binnen de huidige voorraad. In de Woonmonitor 2024 is dit opgenomen: 65% betreft kamers met gedeelde voorzieningen. Het overige deel van de motie betreft nieuwbouw onzelfstandige studentenwoningen dan wel STING-eenheid. Dat deel van de moties was al afgedaan via de prestatieafspraken die we eind december 2023 met de woningcorporaties (i.c. DUWO) en huurdersraden maakten. Tot slot bericht het college via de raadsinformatie de raad tussentijds over het afdoen van motie M.20231207.7.1.13 Betaalbaarder wonen in Delft. De raad heeft het college opdracht gegeven om inzichtelijk te maken hoe tweederde van de te bouwen woningen na 2025 betaalbaar (sociale huur, middenhuur, betaalbare (sociale) koop gebouwd gaat worden (naschrift: zonder de nieuwbouw van studentenwoningen mee te tellen) en de resultaten van dit onderzoek zo mogelijk te presenteren bij de Kadernota 2024.

Uit deze monitor blijkt dat als we studentenwoningen in de planvoorraad (d.d. april 2024) meetellen we nog geen tweede deel betaalbare nieuwbouw in de pijplijn hebben. Exclusief studentenwoningen is 19% van de reguliere nieuwbouw een sociale huurwoning. Dat is te weinig om structureel een reguliere woningvoorraad met tenminste 33% sociale huurwoningen te behouden. Bijsturen naar meer betaalbare woningen kent op dit moment belemmeringen, zoals: • Veel projecten zijn redelijkerwijze al te ver om te kunnen bijsturen; • Bijsturen levert vanuit een ontbrekende structurele financiering vanuit het Rijk substantieel minder (grond)opbrengsten op bij ontwikkelaars en gemeente; • Haalbaarheid van businesscase en schaarste aan (aanvullende) locaties is nu al een majeure belemmering; • Op de Lokale Bouwtafel geven de Delftse woningcorporaties aan dat zij het aantal sociale huurwoningen niet gemakkelijk kunnen ophogen: Pagina 2 van 4

zij maken nu al afwegingen welke projecten wel/niet opgepakt kunnen worden; projectsteun van corporaties buiten de regio moet aangeboord worden om voldoende te kunnen investeren, dan wel anderszins zal meer investeringscapaciteit gegeneerd moeten worden (regio Haaglanden wordt een pilot vanuit het Rijk om te bekijken hoe het gat tussen opgaven voor corporaties en hun middelen overbrugd kan worden); o optoppen kan locatiedruk verminderen maar is veel werk voor kleine aantallen o bestaande woningen splitsen kan als (ver)nieuwbouw op kleine schaal mogelijk wat soelaas bieden. De eerste indruk om tweederde deel betaalbare nieuwbouw te realiseren is dus niet hoopgevend. Evenwel willen wij de motie later afdoen inclusief de resultaten van lopende studies van externe bureaus naar betaalbare middenhuur / koop via erfpacht en sociale koop via diverse constructies. o o

Wat verandert er? Er zijn geen veranderingen. We gebruiken de monitorresultaten ter agendering in diverse gremia. Via de reguliere planning- en controlcyclus vindt zo nodig bijsturing plaats. Beleidskaders Woonvisie Delft 2023-2028 Regionale Realisatieagenda (RRA) Wonen Haaglanden Prestatieafspraken 2024-2031 Wettelijke taakstelling huisvesting statushouders Financiën Het voorstel heeft geen financiële consequenties. Vervolg Volgend jaar verschijnt Woonmonitor 2025.

Participatie Niet van toepassing. Communicatie De Woonmonitor 2024 wordt geplaatst op het gemeentelijke intranet. Bijlage(n) Woonmonitor 2024, kenmerk 5945827

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om motie M.20231207.7.1.12

(Ondersteuning van collectief wonen in de Woonvisie) en M20231102.7.4.1 (Maak de belofte voor gedeelde studentenwoningen waar) en toezegging T231130.4.4.1 als afgedaan te beschouwen ☐ Nee

Pagina 3 van 4

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Pagina 4 van 4