2429437 College van B&W - Voortgang aanscherping logistieke zone, invoeren nul-emissiezone

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Voortgang aanscherping logistieke zone, invoeren nul-emissiezone.

Portefeuillehouder

Wethouder Huijsmans

Voorstel ingediend door

Bram Coremans, bcoremans@delft.nl

Registratienummer

5898978

Datum

2 juli 2024

Concept-besluit(en) N.v.t. Waarom nu? De invoering van nul-emissie in de logistieke zone voorzien op 1 januari 2025. Om voor die tijd voldoende ruimte te geven aan participatie moeten het ontwerp verkeersbesluit en het concept ontheffingenbeleid tijdig worden gepubliceerd. Inhoud Op 3 april 2017 is de logistieke zone ingesteld in de binnenstad, volgens afspraak uit het op 13 december 2016 vastgestelde Protocol Logistiek. Het Protocol Logistiek voorziet in diverse stappen voor aanscherping van de logistieke zone1. Met Duurzaam Zoneren zetten we de volgende stap in de aanscherping en geven we invulling aan twee belangrijke ambities uit het Protocol Logistiek, namelijk het toevoegen van de bestelwagens aan de logistieke zone en het invoeren van nul-emissie per 1 januari 2025. Vanaf 1 januari 2025 is dan sprake van een nulemissiezone voor stadslogistiek in de gehele binnenstad. Met het invoeren van de nul-emissiezone voor stadslogistiek geven we ook invulling aan de afspraken die we gemaakt hebben sinds de ondertekening van de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek in 2014. Deze Green Deal heeft geleid tot de afspraak in het Klimaatakkoord dat de 30-40 grootste gemeenten een nul-emissiezone voor stadslogistiek zullen instellen.

De intentie om invulling te geven aan deze afspraak hebben we begin 2020 bestuurlijk bevestigd en aansluitend de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek ondertekend waarin de voorbereiding van de nul-emissiezones is geregeld. De invoering van de nul-emissiezone hebben we als onderdeel van de aanscherping van de logistieke zone ondergebracht in het project Duurzaam Zoneren en als uitvoeringsprogramma opgenomen in het Mobiliteitsplan Delft 2040 en het Uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord. Om de logistieke zone aan te scherpen moet een verkeersbesluit worden genomen. Onderdeel van het verkeersbesluit zijn de ontheffingen voor brandstofvoertuigen die door redenen niet aan de voorwaarde van het hebben van een elektrisch voertuig kunnen voldoen. Door het verkeersbesluit inclusief ontheffingenbeleid eerst als

1 De aanscherping van de logistieke zone naar nul-emissie is een stap die is gekoppeld aan de afspraken uit het

Klimaatakkoord waarin de 20-30 grootste gemeenten hebben afgesproken een nul-emissiezone voor logistiek in te zullen stellen per 1 januari 2025. Het college heeft zich met het Protocol Logistiek gecommitteerd, maar ook met de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek uit 2014 en de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek uit 2020. De afspraken hebben zijn in februari 2021 bevestigd met een bestuurlijke intentieverklaring tot het invoeren van een nul-emissiezone per 1 januari 2025. . Voor uitgebreide informatie over de landelijke afspraken wordt verwezen naar de website www.opwegnaarzes.nl.

Pagina 1 van 6

ontwerp te publiceren wordt er nadrukkelijk ruimte geboden voor participatie via een uitgebreide zienswijzeperiode. De zienswijze periode start de dag na de dag van publicatie van het ontwerp verkeersbesluit. De zienswijzeperiode zou daardoor geheel tijdens het zomerreces vallen. Dat is onwenselijk omdat veel belanghebbenden dan vaak een langere periode niet in de gelegenheid zullen zijn om te reageren. De zienswijzeperiode wordt daarom verlengd tot tenminste twee weken na afloop van de zomerreces. Afhankelijk van de hoeveelheid zienswijzen en de verwerking ervan is vaststelling van het definitieve verkeersbesluit inclusief ontheffingenbeleid voorzien in september of oktober. Venstertijden Doordat het autoluwplusgebied in de nul-emissiezone/logistieke zone ligt zijn er raakvlakken. Voor een zo eenduidig mogelijk beleid sluiten de voorgestelde venstertijden voor het autoluwplusgebied aan op de al bestaande venstertijden van de logistieke zone. De venstertijden zijn: Maandag t/m vrijdag tussen 7:00 en 12:00 uur; Zaterdag tussen 7:00 en 11:00 uur; Zondag tussen 10:00 en 12:00 uur. Door het toevoegen van de bestelwagens aan de logistieke zone betekent dat nul-emissie bestel- en vrachtverkeervrij toegang heeft tijdens venstertijden in de hele binnenstad (logistieke zone + autoluwplusgebied).

Buiten de venstertijden heeft alle bestel- en vrachtverkeer een ontheffing nodig voor toegang tot de logistieke zone. Bestel- en vrachtverkeer op brandstof dient ook voor toegang tijdens de venstertijden ontheffing aan te vragen (tenzij het voertuig onder een landelijke overgangsregeling of vrijstelling valt). Onderdeel van toegang tot de logistieke zone is toegang tot het autoluwplusgebied. Voor bestelverkeer betekent de toevoeging aan de logistieke zone dat (indien nodig) voortaan geen ontheffing meer moet worden aangevraagd voor het autoluwplusgebied, maar voor de logistieke zone en gelden daarmee de regels voor de gehele binnenstad in plaats van alleen het autoluwplusgebied. Behalve dat de toevoeging van bestelwagens aan het regime van de logistieke zone een afspraak is uit het Protocol Logistiek (2016, instellen logistieke zone) zorgt deze stap er ook voor dat er eenduidige en heldere bebording op straat mogelijk is en we een uniform beleid voeren met andere gemeenten die een nul-emissiezone invoeren. Ontheffingen Met het instellen van een nul-emissiezone moeten ondernemers uiteindelijk overstappen op een schoon alternatief. Dit kan door diverse omstandigheden een lastige stap zijn. Dit loopt uiteen van een voertuig dat niet leverbaar is of simpelweg niet bestaat tot het niet kunnen betalen van een voertuig en onvoorziene omstandigheden.

Om te voorkomen dat ondernemers in verschillende gemeenten met verschillende voorwaarden worden geconfronteerd is er in de mede door ons ondertekende Uitvoeringsagenda Stadslogistiek afgesproken om te zorgen voor een uniform beleid voor alle nul-emissiezones. Een bijkomend voordeel van een uniform beleid is de mogelijkheid om de ontheffingverlening centraal af te handelen met één loket waar de ondernemer in één aanvraag ontheffing voor alle nul-emissiezones kan aanvragen en hiervoor maar één keer leges hoeft te betalen. Centraal Loket Naar aanleiding van de afspraken uit de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) opdracht gegeven om het Centraal Loket Ontheffingen Nul-emissiezones per 1 juli 2024 in te richten en de uitvoering te verzorgen. Helaas bleek deze opdracht door uiteenlopende zaken niet tijdig uitvoerbaar voor de RDW. De trage gang van zaken heeft er vervolgens voor gezorgd dat de gemeente Amsterdam het initiatief heeft genomen zelf een loket te bouwen. Landelijk is afgesproken dat we starten met het Centraal Loket van Amsterdam. Alle ZE- zone gemeenten moeten Amsterdam wel mandateren deze taken voor de betreffende gemeente uit te laten voeren. Dat geldt ook voor Delft. De betreffende stukken worden na het zomerreces ter besluitvorming aangeboden.

Het blijft de bedoeling dat er uiteindelijk een Centraal Loket voor de ontheffingen van de ZE zone bij de RDW komt. Het is echter niet duidelijk op welke termijn. Besluitvorming over onze deelname aan het Centraal Loket is voorzien na het zomerreces.

Pagina 2 van 6

De aanscherping van de logistieke zone wordt verder toegelicht in de voortgangsrapportage “Duurzaam Zoneren: aanscherping van de logistieke zone naar nul-emissie” waarmee ook de gemeenteraad kan worden geïnformeerd. Als bijlage bij de voortgangsrapportage horen het ontwerp verkeersbesluit, het concept ontheffingenbeleid en de brief aan de Stichting Marktmanagement Delft. Wat verandert er? Het publiceren van het ontwerp verkeersbesluit inclusief het concept ontheffingenbeleid zetten de besluitvorming in gang richting invoering van nul-emissie in de logistieke zone per 1 januari 2025. Na publicatie volgt de zienswijzeperiode. Samen met de publicatie bieden we ondernemers vanaf dat moment actief en kosteloos de mogelijkheid om een eventuele ontheffingsaanvraag voor te bereiden en te toetsen. Zie verder onder “vervolg”. Het verkeersbesluit regelt de omvang van de nul-emissiezone voor logistiek. De venstertijden die voor de logistieke zone al gelden blijven van kracht, maar gelden, zodra de nul-emissiezone voor logistiek van kracht is naast vrachtwagens dan ook voor bestelauto’s. Toegang tijdens de venstertijden Voor toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek tijdens de venstertijden gelden alleen eisen aan de uitstoot van een voertuig. Voertuigen zonder uitstoot uit de uitlaat mogen tijdens de venstertijden in de nul-emissiezone voor logistiek komen zonder ontheffing.

Voertuigen met uitstoot mogen tijdens de venstertijden alleen in de nulemissiezone komen als ze onder een vrijstelling of overgangsregeling vallen of ontheffing hebben gekregen van de nul-emissie-eisen zoals geregeld in het concept ontheffingenbeleid nul-emissiezone zoals onderdeel van deze besluitvorming. Dit ontheffingenbeleid volgt de landelijke afspraken over toegang tot de nul-emissiezones zodat er sprake is van uniformiteit tussen de verschillende nul-emissiezones. Voertuigen met toegang tot de nulemissiezone voor logistiek tijdens de venstertijden hebben ook toegang tot het autoluwplusgebied. Toegang buiten de venstertijden Buiten de venstertijden hebben bestelauto’s en vrachtwagens geen toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek ongeacht de uitstoot van het voertuig. Is er sprake van een voertuig zonder uitstoot uit de uitlaat dan is er alleen een ontheffing nodig voor toegang buiten de venstertijden. Heeft het voertuig wel uitstoot, dan gelden ook de regels zoals beschreven onder toegang tijdens de venstertijden en is er dus een ontheffing nodig vanwege toegang met een brandstofvoertuig én ontheffing voor toegang buiten de venstertijden. Ook hier geldt dat men met toegang tot de nul-emissiezone ook toegang heeft tot het autoluwplusgebied.

Ontheffing voor toegang buiten de venstertijden Toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek buiten de venstertijden is voor vrachtwagens geregeld in het geldende beleid voor toegang tot de logistieke zone. Dit beleid zal aangevuld worden met de ontheffingen voor bestelvoertuigen zoals die gelden voor toegang tot het autoluwplusgebied, al dan niet met wijzigingen als gevolg van de participatie over de uitbreiding van autoluwplus. Deze besluitvorming gaat uitsluitend over het instellen van het gebied waar nul-emissie geldt en de ontheffingen vanwege de nul-emissie-eisen. Hardheidsclausule Ontheffingen kunnen zijn voorzien en worden dan geregeld in het beleid. Bijvoorbeeld dagontheffingen met een bepaald aantal keer toegang per jaar of een ontheffing omdat er geen schoon voertuig leverbaar is. Links- of rechtsom geldt altijd dat niet iedere situatie kan worden voorzien. Zo kan het maximaal aantal ontheffingen per jaar ontoereikend zijn, maar desondanks sprake van een noodzaak om vaker toegang te krijgen. Voor dergelijke gevallen is goed ontheffingenbeleid altijd voorzien van een zogenaamde hardheidsclausule. Dit is het geval voor het ontheffingenbeleid voor toegang tot de nul-emissiezone voor logistiek, maar ook voor het autoluwplusgebied. Uiteraard geldt wel dat niet iedereen die aanspraak op de hardheidsclausule zomaar een ontheffing krijgt.

De uitzondering moet wel goed worden onderbouwd en bij een uitzondering hoort ook een oplossing waarmee de uitzondering in de toekomst niet meer nodig is. Beleidskaders

Pagina 3 van 6

Op 3 april 2017 is de logistieke zone ingesteld in de binnenstad, volgens afspraak uit het op 13 december 2016 vastgestelde Protocol Logistiek. Het Protocol Logistiek voorziet in diverse stappen voor aanscherping van de logistieke zone. Met Duurzaam Zoneren zetten we de volgende stap in de aanscherping en geven we invulling aan twee belangrijke ambities uit het Protocol Logistiek, namelijk het invoeren van nul-emissie per 1 januari 2025 voor logistiek verkeer en het toevoegen van de bestelwagens aan de logistieke zone. Met het invoeren van nul-emissie in de logistieke zone geven we ook invulling aan de afspraken die we gemaakt hebben sinds de ondertekening van de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek in 2014. Deze Green Deal heeft geleid tot de afspraak in het Klimaatakkoord dat de 30-40 grootste gemeenten een nul-emissiezone voor stadslogistiek zullen instellen. De intentie om invulling te geven aan deze afspraak hebben we begin 2020 bestuurlijk bevestigd en aansluitend de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek ondertekend waarin de voorbereiding van de nul-emissiezones is geregeld. De invoering van de nul-emissiezone hebben we als onderdeel van de aanscherping van de logistieke zone ondergebracht in het project Duurzaam Zoneren en als uitvoeringsprogramma opgenomen in het Mobiliteitsplan Delft 2040 en het Uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord.

Het autoluwplusgebied ligt in de nul-emissiezone, Omdat nul-emissiezone en het autoluwplusgebied beide van toepassing zijn zullen we de bestelwagens ook onder het regime van de logistieke zone laten vallen. Hier staat wel tegenover dat we de noodzaak voor het aanvragen van een ontheffing voor toegang tot de logistieke zone tijdens de venstertijden voor nul-emissievoertuigen komt te vervallen. Zowel vrachtverkeer als bestelwagens hebben dan vrij toegang tijdens de venstertijden maar niet daarbuiten. Hiermee maken we ons beleid uniform met andere gemeenten en behouden we de mogelijkheid om het logistiek verkeer buiten de venstertijden te beperken via de ontheffingsvoorwaarden. Voor de eenduidigheid is het voorstel dat we dezelfde venstertijden kiezen voor het autoluwplusgebied. Financiën De voorbereiding en de invoering van nul-emissie voor logistiek wordt gedekt vanuit de overheidsbijdrage CDOKE en nul-emissie. Vanuit de Adaptieve Mobiliteitsagenda, binnen het programma Bereikbare stad zijn middelen opgenomen voor de uitbreiding van het camerahandhavingssysteem die aangevuld worden vanuit de CDOKEregeling. Vervolg Besluitvorming Centraal Loket Om deel te nemen aan he centraal loket sluiten we een uitvoeringsovereenkomst met de gemeente Amsterdam. Om die uitvoering mogelijk te maken moeten we via een mandaatbesluit de gemeente Amsterdam mandateren.

Omdat er sprake is van de verwerking van gegevens die we zorgvuldig moeten verwerken zorgen we ook voor een zogenaamde verwerkersovereenkomst en voeren we een DPIA (Data protection impact assessment). Na het zomerreces wordt de besluitvorming in gang gezet om deel te nemen aan het Centraal Loket per 1 januari 2025. Tot slot moet ook de legesverordening worden aangepast. Dat doen we via de reguliere procedure voor de jaarlijkse herziening van de leges.

Ontheffingencheck Zolang we niet deelnemen aan het Centraal Loket kan een ondernemer via die weg geen zekerheid krijgen over een ontheffing voor onze nul-emissiezone. Die zekerheid is echter wel van groot belang voor ondernemers om de juiste investeringsbeslissing te kunnen nemen. Samen met de logistiek adviseur van Zuid-Holland bereikbaar bieden we de ondernemers hiervoor een alternatief. Voorheen gaf de logistiek adviseur alleen kosteloos advies aan de ondernemers, maar dit wordt uitgebreid met de mogelijkheid om een tot komen tot een complete ontheffingsaanvraag indien nodig. Voorwaarde van die aanvraag en de kosteloze begeleiding door de logistiek adviseur is dat aan een ontheffing ook een oplossing is gekoppeld om uiteindelijk wel te voldoen aan de regels. Door de aanvraag met de gemeente af te stemmen kunnen we de ondernemer zekerheid geven over toegang tot de nul-emissiezone. Vooraf getoetste ontheffingen kunnen we per 1 januari direct verlenen en voor de nieuwe aanvragen per 1 januari hebben we ruimte in de gedoogperiode van de eerste 6 maanden. Gestart met de

Pagina 4 van 6

ambulante handel nodigen we ondernemers met twijfels actief uit om zich te melden. De eerste marktondernemer heeft dat inmiddels gedaan. Camerahandhaving Bij de aanscherping van de logistieke zone hoort ook de uitbreiding van het camerahandhavingssysteem. Het ontwerp voor de cameraposities is weergegeven op het bebordingsplan. Dit plan wordt in samenwerking met ParkerenDelft opgewerkt tot een concrete opdracht voor de uitrol van het camerasysteem door ParkerenDelft. Ontheffingenbeleid Als gevolg van het instellen van de nul-emissiezone en de aanpassingen aan de logistieke zone en het autoluwplusgebied verandert er het nodige in het ontheffingenbeleid. Veranderingen zijn het gevolg van participatie, zoals recent vanwege het autoluwplusgebied en nu als gevolg van het ontwerp verkeersbesluit voor de aanscherping van de logistieke zone en zullen worden verwerkt in het beleid. Hiernaast is sprake van noodzakelijke technische maar beleidsneutrale aanpassingen om te zorgen voor een eenduidig en goed uitvoerbaar beleid. Vanwege de grote onderlinge samenhang van ontheffingenbeleid voor de verschillende gebieden wordt deze actualisatie integraal uitgevoerd en de aanpassingen gelijktijdig verwerkt. De actualisatie wordt met begeleiding vanuit Duurzaam Zoneren uitgevoerd door een extern team van vakspecialisten en juridische experts.

Brommers en scooters Na het instellen van de nul-emissiezone voor logistiek gaat Duurzaam Zoneren aan de slag met de uitbreiding van de milieuzone en de afweging of we nieuwe bronnen aan de regelgeving willen toevoegen zoals brommers en scooters. In de eerste helft van 2025 kunnen we u hier nader over informeren. Participatie Met de publicatie van het ontwerp verkeersbesluit en het concept ontheffingenbeleid start een belangrijk deel van de participatie met de zienswijzeperiode. De participatie bestaat verder uit: -

Inzet logistiek adviseur Zuid-Holland Bereikbaar Structureel overleg met de Commissie Bevoorrading Delft Communicatie

De voortgangsrapportage gaat hier verder op in Communicatie Er is zoveel aandacht voor de komst van nul-emissie voor logistiek dat ondernemers via veel kanalen informatie krijgen. Er zijn diverse kanalen waar ondernemers terecht kunnen voor informatie over de aankomende regelgeving en mogelijkheden die ze hebben voor toegang. De belangrijkste bron is de website die door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is opgezet namelijk www.opwegnaarzes.nl. Een heel handig instrument op die website is de kentekenchecker waarmee voor elk kenteken opgezocht kan worden welke regels en eventuele overgangsbepalingen van toepassing zijn. In een gerichte brief naar alle eigenaren van een bestel- of vrachtauto in Delft hebben we eind mei de ondernemers geïnformeerd. In de brief besteden we aandacht aan de bronnen, maar vooral ook aan de hulp die we kunnen bieden bij de transitie naar nul-emissie. De publicatie van het ontwerpverkeersbesluit en concept ontheffingenbeleid is het volgende communicatiemoment. Met deze voortgangsrapportage informeren we de gemeenteraad en is er gedurende de uitgebreide zienswijzeperiode de mogelijkheid om te reageren. Tot slot sturen we op verzoek van de Stichting Marktmanagement Delft een brief over de zekerheden die we kunnen bieden aan de marktondernemers om hun activiteiten ook na de komst van nul-emissie voort te kunnen zetten op de markt.

Alle regels en aanvullende informatie zijn ook te vinden via de gemeentewebsite www.delft.nl/nul-emissiezone. Bijlage(n)

Pagina 5 van 6

-

Ontwerpverkeersbesluit met bijlagen: “Gemeente Delft, ontwerpverkeersbesluit binnenstad, invoering nulemissiezone Delft 2025” met kenmerk 5898986; Voortgangsrapportage Duurzaam Zoneren: aanscherping logistieke zone naar nul-emissiezone voor stadslogistiek (juni 2024) met kenmerk 5898979; Brief aan Stichting Marktmanagement Delft (kenmerk: 5898980).

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☒ Ja

☐ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Maaike Zwart Loco-burgemeester

Pagina 6 van 6