2428433 College van B&W - Aanpak Energiearmoede 2024-2025

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Aanpak Energiearmoede 2024-2025

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart

Voorstel ingediend door

S. Mannens (smannens@delft.nl)

Registratienummer

5904293

Datum

9 juli 2024

Concept-besluit(en) n.v.t.

Waarom nu?

Het Rijk kende een specifieke uitkering (SpUK) energiearmoede van €2.371.933 toe aan de gemeente Delft. Deze middelen moeten ingezet worden om de energierekening of het energieverbruik van een woning structureel te verlagen. De eindtermijn van de besteding van de middelen is 31 december 2025. Inhoud

Energiearmoede is een combinatie van factoren. Wij gaan uit van de definitie die we ook in het Isolatieplan Delft hebben opgenomen. Met energiearmoede worden huishoudens bedoeld met (categorie 1) een laag inkomen en een slecht energielabel (huizen met een laag definitief energielabel, label D of lager) en (categorie 2) met een laag inkomen en een hoog energieverbruik/hoge energierekening (meer dan 10% van het besteedbaar inkomen en/of onvoldoende bestedingsruimte voor het doen van noodzakelijke uitgaven na het betalen van de energierekening). In 2023 zijn er in Delft (volgens het dashboard van Nederlandse Schuldhulproute (NSR) ) 7.730 woningen met een laag label (E, F en G) en laag inkomen tot 120%. In onderstaande tabel is een verdeling weergeven.

Type woning Sociale verhuur Particuliere verhuur Koop Onbekend

Verdeling energiearmoede NSR 2023 51% 20% 25% 4%

Uitgangspunten We zetten met de aanpak vooral in op huurders van sociale huurwoningen en op het verbeteren van de energetische kwaliteit van woningen. - Sociale huurders/samenwerking met de corporaties Het grootste deel van de huishoudens met energiearmoede in Delft (51%) woont in een corporatiewoning. Deze doelgroep heeft zelf weinig tot geen mogelijkheden iets aan de huurwoning te doen en is voor een groot deel afhankelijk van partijen zoals de corporaties en de gemeente om de energierekening te verlagen. Pagina 1 van 4

De corporaties hebben zelf gezien hun brede taakveld en de op landelijk niveau gemaakte prestatieafspraken niet de middelen om extra of versneld energiebesparende projecten uit te voeren. Zeker in onze regio niet, omdat Haaglanden en Rijnmond de regio’s zijn met de grootste kloof tussen de opgave en de middelen. De gemeente heeft deze middelen wel in de vorm van de SpUK energiearmoede. Er zijn landelijk voorbeelden van gemeenten (zoals Den Haag, Rotterdam en Zaanstad) die met de SpUk energiearmoede projecten financieren die de energielasten van sociale huurders verlagen, zonder dat sprake is van staatssteun. - Woningen met een slechte energetische kwaliteit Energiearmoede hangt af van verschillende factoren: een laag inkomen en óf hoge energiekosten óf een woning met een relatief lage energetische kwaliteit (slechte energielabels). Wij kunnen als gemeente met de huidige beschikbare middelen voor energiearmoede (SpUK) geen invloed uitoefenen op het inkomen van inwoners. Ook de betaalbaarheid van energie valt buiten onze invloedsfeer. We kunnen inwoners wel helpen om minder energie te gebruiken, waardoor de energiekosten (bij gelijk blijven van de energieprijzen) zouden moeten dalen. De grootste winst is te behalen bij de aanpak van de energetische kwaliteit van woningen, bij onder andere gespikkeld bezit en VvE’s.

Landelijk (en we hebben geen aanwijzingen dat dit in Delft anders is) is de sterkste toename in de energiearmoede te vinden bij de huishoudens van de energetisch slechtste woningen (label G en F). Het zijn niet perse inwoners met de laagste inkomens. Het zijn vaak wel huurders die geen zeggenschap hebben over hun woning of woningeigenaren met onvoldoende financiële middelen. Uit onderzoek van TNO blijkt dat huishoudens waarvan de woning is gerenoveerd meer besparen op hun maandelijkse energiekosten dan huishoudens met een niet-gerenoveerde woning. Bij huishoudens waar een fixer/energiecoach langs is geweest, is de besparing ruim de helft tot twee derde minder dan gerenoveerde woningen. Renovaties hebben ook nog eens het sterkste positieve effect op het wooncomfort. Doelstelling We spannen ons tussen 2024 en 2026 in om minimaal 4.000 huishoudens intensief te ondersteunen. Dit aantal is ambitieus, maar met goede inzet ook haalbaar. We informeren een nog groter aantal huishoudens over mogelijkheden om energiearmoede aan te pakken. Dit heeft tot effect dat energiearmoede en de gevolgen hiervan worden teruggedrongen. Instrumenten De aanpak bestaat uit 6 instrumenten die we inzetten om energiearmoede terug te dringen. Het gaat om instrumenten gericht op sociale huurcomplexen en het verbeteren van de energetische kwaliteit van de woningen.

Daarnaast zetten wij reeds ingezette aanpak voort, dat vaak is gericht op kleine elektriciteits- en gasbesparingen. Sommige instrumenten kunnen op korte termijn worden uitgevoerd of worden gecontinueerd. Andere maatregelen moeten verder worden uitgewerkt en afgestemd met (mogelijke) partners. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Energiebesparen bij sociale huurwoningen Gespikkeld bezit Inzicht, advies en begeleiding VvE’s Energiehulpen Witgoedregeling Holy Folie

Wat verandert er?

Ondanks eerdere aanpakken energiearmoede en een daling van de energieprijzen, zijn er nog steeds huishoudens met energiearmoede in Delft. We zetten daarom de aanpak uit 2022-2023 met energiehulpen en de witgoedregeling voort. Nieuw is dat we meer aandacht aan sociale huurwoningen gaan besteden. Hiervoor verstevigen we de samenwerking met de woningcorporaties. Zij krijgen meer ruimte om maatregelen te treffen, zonder dat sprake is van staatssteun. Pagina 2 van 4

Ook komt er uitgebreidere aandacht voor VvE’s en gespikkeld bezit. De nadruk bij gespikkeld bezit en VvE’s ligt bij het verbeteren van de energielabels. Beleidskaders

De aanpak energiearmoede komt voort uit incidentele middelen van het Rijk. De aanpak sluit nauw aan bij het Isolatieplan Delft. Financiën

De lasten van dit voorstel bedragen € 3.969.933 incidenteel en komen ten laste van het taakveld Duurzaam Delft, programma Energietransitie. Het voorstel leidt niet tot een overschrijding van het budget van het taakveld. De 6 instrumenten worden betaald uit verschillende beschikbare middelen: - SpUK Energiearmoede 2e tranche 2024-2025 (€2.371.933) en resterende middelen SpUK Energiearmoede 1e tranche 2022-2023 (€1.035.000).Totaal € 3.406.933 - Rijksmiddelen voor ‘flankerend beleid energiearmoede’ (€343.000) - Uit de reserve beleid en uitvoering naar programma Duurzame Stad (€ 430.000). In totaal €430.000 evenredig te verdelen over 4 jaar. Voor 2024 en 2025 is jaarlijks €110.000 beschikbaar. De tijd om de middelen uit te geven is krap. De eindtermijn van de besteding van het grootste deel van de middelen (de SpUK energiearmoede) is 31 december 2025. Geld uit die SpUK dat we tot die tijd niet hebben uitgegeven, moeten we terugbetalen aan het Rijk. Door de middelen te spreiden over verschillende instrumenten en uitvoerende partijen, vergroten we de kans dat we de middelen daadwerkelijk voor het doel kunnen uitgeven. De monitoring van de SpUK Energiearmoede gebeurt via de jaarlijkse SISA-rapportage aan het Rijk. Vervolg Het college houdt de raad op de hoogte van de voortgang via de halfjaarrapportage energietransitie.

Daar bovenop monitoren we de SpUK Energiearmoede via de jaarlijkse SISA-rapportage aan het Rijk.

Participatie De voorgestelde aanpak komt voort uit continue evaluatie van huidige aanpakken zoals de energiehulpen en witgoedregeling met de uitvoerende partners. In gesprekken met de woningcorporaties zijn nieuwe ideeën over het ondersteunen van huurders in sociale huurwoningen besproken. Ook de wens om gespikkeld bezit aan te pakken, komt voort uit gesprekken met de woningcorporaties. Communicatie Communicatie naar de doelgroep toe, gebeurt via brieven aan de inwoners, via de site Delft Doet Duurzaam, via spreads in de Stadskrant en via sociale media. Ook partners communiceren naar de doelgroep, via brieven en mailing, maar ook tijdens activiteiten in de stad. Afhankelijk van de doelgroep en het instrument, bekijken we welke manieren van communiceren we nog meer inzetten. Bijlage(n)

Memo aanpak energiearmoede 2024-2025

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad Pagina 3 van 4

☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Maaike Zwart Loco-burgemeester

Pagina 4 van 4