2421292 College van B&W - Participatietrajecten Adaptieve Mobiliteitsagenda

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Participatietrajecten Adaptieve Mobiliteitsagenda

Portefeuillehouder

Wethouder Huijsmans

Voorstel ingediend door

K. Elmi Anaraki (kelmianaraki@delft.nl); A. Boom (aboom@delft.nl)

Registratienummer

5830294

Datum

14 mei 2024

Concept-besluit(en) n.v.t.

Waarom nu? In de gemeenteraadsvergadering van 7 december 2023 heeft wethouder Huijsmans toegezegd om de gemeenteraad te informeren over de participatietrajecten die nog gestart gaan worden met betrekking tot de Adaptieve Mobiliteitsagenda, alsook bij de nieuwe Adaptieve Mobiliteitsagenda de raad uitgebreid te informeren over de geplande participatietrajecten en terug te koppelen hoe de participatie de vorige keer is verlopen. (T231207.7.7.2) Inhoud Inleiding In Delft maken we de stad met elkaar. De gemeente werkt samen met bewoners en bedrijven bij ontwikkelingen van de stad en het maken van beleid. We gebruiken hiervoor ‘Delfts Doen’, dit zijn spelregels om die participatie effectief en gestructureerd te laten verlopen. Deze spelregels gelden voor alle initiatiefnemers. Bij mobiliteitsprojecten is de gemeente zelf initiatiefnemer. In deze oplegger lichten we toe hoe we deze hebben toegepast in onze mobiliteitsprojecten. Delfts Doen Delfts Doen is de participatieaanpak die we in Delft hanteren. Deze werkwijze biedt spelregels om participatietrajecten goed en stap voor stap te doorlopen. We gebruiken deze regels bij elk plan, zowel voor grote als kleine projecten. Maar elk project heeft unieke aspecten en accenten, en afhankelijk hiervan zijn het participatiedoel en de ruimte voor participatie ook anders.

Delfts Doen is dus geen one-size-fits-all aanpak; het is maatwerk dat flexibel moet worden toegepast, afhankelijk van de situatie en de betrokken doelgroepen. De exacte spelregels zijn te vinden op de gemeentelijke website Participatie in Delft, in de verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Delft 2022 of in de Nota Participatie in Delft 2022. Delfts Doen in het mobiliteitsprogramma en projecten Ook bij het opstellen van het Mobiliteitsprogramma Delft 2040 is de stad op deze manier betrokken. Niet alleen om betrokkenheid van onze inwoners te waarborgen, maar ook om hun waardevolle, lokale kennis en ervaringen te benutten in het vormen van de plannen. In het voorwoord van het Mobiliteitsprogramma zegt wethouder Huijsmans hierover: "Het mobiliteitsprogramma hebben wij opgesteld op basis van onderzoek en nieuwe inzichten, in samenspraak met Delftenaren en partners in de stad. We zijn de stad ingegaan om op te halen hoe Delftenaren aankijken tegen mobiliteit en wat zij belangrijk vinden in hun stad, in hun woon- en leefomgeving. Dit hebben wij gedaan met stadsgesprekken, enquêtes en straatinterviews. Al deze bouwstenen hebben bijgedragen aan een echt Delfts mobiliteitsprogramma. Het college biedt het mobiliteitsprogramma nu aan de gemeenteraad aan. In juli en augustus

Pagina 1 van 5

heeft het plan ter inzage gelegen en had iedereen de gelegenheid volop mee te denken en erop te reageren. Aan de hand van deze reacties hebben we het mobiliteitsprogramma verbeterd. Zo werken we samen aan het beste mobiliteitsprogramma voor onze mooie stad." Het Mobiliteitsprogramma Delft stelt zeven hoofddoelen, of pijlers, vast die de basis vormen van onze strategie. Deze pijlers, waaronder het verbeteren van de verkeersveiligheid en het stimuleren van schone verplaatsingen, bieden samen met duurzaamheid, toegankelijkheid en leefbaarheid duidelijke kaders voor onze mobiliteitsprojecten. Het vastgestelde MPD inclusief de netwerken vormt de basis om projecten op te starten en van daaruit het participatietraject te doorlopen. In de adaptieve mobiliteitsagenda zijn, naast de bovengenoemde doelstellingen, uit tactisch oogpunt ook kostentechnische en planningtechnische overwegingen meegenomen, zoals het benutten van subsidies en het inzetten op mee-koppelkansen en werk-met-werk maken, die als uitgangspunten zijn gehanteerd. Participatie in mobiliteitsprojecten vindt plaats op verschillende niveaus. Dit betreft zowel beleid en grote lijnen, zoals bij het vormen van visies en programma's, als ook op project- en maatregelniveau, bijvoorbeeld bij het ontwerpen van een rotonde of fietsstraat.

Per project bekijken we op maat welke vorm van participatie nodig is en aansluit bij het betreffende besluitvormingsniveau. Tussen deze niveaus zit vaak een verschil in de betrokkenheid van de doelgroepen. Vooral wanneer we inzoomen op wat er voor hen in de straat speelt, kunnen andere belangen naar voren komen. ‘Prima meer groen in de stad, maar niet in plaats van de parkeerplaats bij mij voor de deur’. Wanneer het impact heeft op je directe leefomgeving kan er toch ineens anders naar aspecten gekeken worden. Ook kan er veel tijd zitten tussen de vertaling van een visie in een concreet project. Bewoners kunnen in een andere levensfase terecht zijn gekomen, waardoor ze op een andere manier tegen mobiliteit aan kijken. Inmiddels slecht ter been, of in bezit van een kinderwagen. Delfts Doen in uitvoering Het toepassen van de spelregels 'Delft Doen' heeft niet alleen geleid tot succesvolle en breed gedragen projecten, maar heeft ons ook waardevolle inzichten gegeven over effectieve participatie. We hebben geleerd dat vroegtijdige betrokkenheid van belanghebbenden, flexibiliteit in onze aanpak en heldere communicatie cruciaal zijn voor het succes van participatietrajecten. Een markant voorbeeld hiervan is onze zeer succesvolle samenwerking met de bewoners van Bagijnhof, die 35 parkeerplaatsen opgaven voor een groene hof, welke zij zelf willen onderhouden.

Voor onze inspanningen in de Vogelbuurt-West ontvingen we de participatiebokaal van Bewonersvereniging Heel Tanthof Delft. Bovendien waren we genomineerd voor de Galjaardprijs van Logeion, het landelijke platform voor communicatieprofessionals. Deze resultaten tonen aan dat een persoonlijke aanpak en de inzet van een app ter ondersteuning van het omgevingsmanagement hun vruchten afwerpen. Tegelijkertijd hebben we gemerkt dat er risico's kleven aan projecten die een langdurig participatietraject kennen, vooral wanneer er in de loop van het traject door voortschrijdend inzicht of wijzigingen in bestuurlijke of wettelijke kaders van de eerder gemaakte procesafspraken moet worden afgeweken. Hieronder volgen enkele voorbeelden van projecten waarbij we volgens de 'Delft Doen' spelregels te werk zijn gegaan, en welke inzichten dit heeft opgeleverd: Eénrichtingen Fietsverkeer Delflandplein (reeds uitgevoerd) Het project op het Delflandplein richtte zich op het verminderen van het aantal fietsongevallen, in lijn met de Mobiliteitspijlers van het MPD, met specifieke aandacht voor de verkeersveiligheid van fietsers. Gezien de complexiteit van de rotonde op het Delflandplein, is er een uitgebreid verkeersveiligheidsonderzoek uitgevoerd door een extern verkeersadviesbureau, met de inzet van verkeerskundig adviseurs en een verkeerspsycholoog.

Dit team bracht adviezen uit over mogelijke oplossingsrichtingen. Gezien de technische aard van het project en omdat veel verkeerskundige keuzes al vastlagen, was de participatie van de omgeving beperkt en voornamelijk gericht op specialistische input. Echter, de Fietserbond is actief betrokken geweest, met name om mee te denken over het minimaliseren van negatieve effecten voor fietsers. Tijdens de uitvoeringsfase is specifiek samenwerking gezocht met de winkeliersvereniging om de bereikbaarheid van de Hovenpassage te waarborgen. Fietsstraat Adriaan Pauwstraat (reeds uitgevoerd) Dit project betrof de herinrichting van de Adriaan Pauwstraat, oorspronkelijk een 50 km/u straat met fietsstroken, die is omgevormd tot een fietsstraat met een snelheidslimiet van 30 km/u. Dit sluit aan bij de doelstellingen van het MPD, waarbij het fietsnetwerk wordt uitgebreid en de verkeersveiligheid, als een van de mobiliteitspijlers, verbeterd Pagina 2 van 5

wordt. Bij de start van de participatie werd dit uitgangspunt aan de omgeving voorgelegd, waarbij het algemene belang, zoals het verbeteren van de verkeersveiligheid en bereikbaarheid en het stimuleren van het fietsgebruik, prevaleerde. Er was echter aanzienlijke ruimte voor participatie bij de verdere invulling van de straat. Actieve betrokkenheid van omwonenden zorgde ervoor dat lokale kennis en ervaringen, evenals specifieke wensen en zorgen, werden meegenomen in het participatietraject. Bewoners hebben bijgedragen aan beslissingen over de plaatsing van fietsrekken en de inrichting van groenvakken. Er waren zorgen over trillingen veroorzaakt door (zwaar) verkeer, wat leidde tot een terughoudende benadering bij het toepassen van snelheidsremmende maatregelen en het vermijden van inritconstructies bij de zijstraten. De participatieaanpak, uitgevoerd volgens het 'Delfts Doen' principe, resulteerde in een breed draagvlak voor de nieuwe straatinrichting. Dit participatieproces heeft aanzienlijk bijgedragen aan het creëren van een prettigere woonomgeving. Halteverplaatsing Martinus Nijhofflaan (in voorbereiding) Het project Halterverplaatsing Martinus Nijhofflaan heeft als doel het verbeteren van de toegankelijkheid en bereikbaarheid van de halte voor het winkelgebied De Hoven en sluit daarmee aan op de Delftse mobiliteitspijlers.

Het participatietraject richt zich op het verbeteren van de kwaliteit van de projectuitvoering en het bevorderen van de draagvlak onder de belanghebbenden, waaronder de winkeliers. Binnen het project is de participatieruimte gericht op de locatie van nieuwe voetgangersoversteekplaatsen, en de gevolgen hiervan voor de huidige laad- en losplaatsen en de aanwezigheid van bomen. De participatieaanpak is gestoeld op de principes van 'Delfts Doen', waarbij in een vroeg stadium actief betrokkenheid wordt gezocht met de voornaamste belanghebbenden zoals de winkeliersvereniging, MRDH en HTM. Verbreding Fietspad Michiel de Ruyterweg (in voorbereiding) Het project aan de Michiel de Ruyterweg is gericht op het creëren van meer ruimte voor fietsers en het veiliger maken van oversteekplaatsen voor gemotoriseerd verkeer vanuit de Zeeheldenbuurt. Dit draagt bij aan zowel de verbeterde bereikbaarheid als verhoogde verkeersveiligheid. In een vroeg stadium, tijdens de initiatiefase, is besloten de omgeving te betrekken en actief mee te laten denken over oplossingen. De groeiende stroom fietsers richting de TU en de noodzakelijke herinrichting van het Mijnbouwplein hebben geleid tot druk op de bereikbaarheid van de Zeeheldenbuurt. Signalen uit de omgeving in 2018 hebben ertoe geleid dit project gezamenlijk op te pakken.

Met de buurt zijn diverse workshopsessies georganiseerd om samen oplossingsrichtingen te onderzoeken. Dit resulteerde in onder meer twee gereguleerde fietsoversteken op de Jaffalaan. Een werkgroep, met onder meer Belangenvereniging TU Noord, TU Delft en de Fietsersbond, is opgericht om een variantenstudie uit te voeren voor een passende oplossing aan de oostkant van de Zeeheldenbuurt. De conclusie was het verbreden van het bestaande fietspad, wat nu samen met Belangenvereniging TU Noord en actieve omwonenden verder wordt uitgewerkt. Dit project toont aan hoe belangrijk vroegtijdige participatie is, door de omgeving vanaf het begin te betrekken bij het bedenken van oplossingsrichtingen. Participatie kost tijd en beleidsveranderingen in deze periode kunnen impact hebben op de gekozen oplossingen. Zo is met de vaststelling van het MPD gebleken dat er meer prioriteit aan fietsverkeer wordt gegeven. Ook groene aspecten zijn belangrijker geworden, wat aanpassingen in het ontwerp vereist en meer tijd in de voorbereiding kost. Leerervaringen en uitdagingen Bij het toepassen van de spelregels 'Delft Doen' hebben we waardevolle lessen geleerd over effectieve participatie, die ons hebben geholpen in het realiseren van succesvolle en breed gedragen projecten.

Deze ervaringen en de uitdagingen die we tegenkwamen, hebben ons belangrijke inzichten geboden: Leerervaringen: • Heldere communicatie: Duidelijke communicatie is de sleutel tot het managen van verwachtingen en het vermijden van misverstanden. Dit helpt bij het creëren van een transparant en vertrouwensvol proces. Het is belangrijk om duidelijk te communiceren over het doel en de participatieruimte. Bovendien is herhaling van deze informatie essentieel, vooral voor nieuwe bewoners of mensen die later bij het project betrokken raken. • Vroegtijdige betrokkenheid: Het betrekken van belanghebbenden in een vroeg stadium is cruciaal. Dit zorgt voor meer draagvlak en begrip bij alle betrokken partijen.

Pagina 3 van 5

• •

Flexibiliteit in aanpak: Door flexibel te zijn in onze aanpak, kunnen we beter inspelen op veranderende behoeften en omstandigheden binnen een project. Persoonlijke aanpak en omgevingsmanagement: Door een persoonlijke aanpak en effectief omgevingsmanagement worden betere resultaten behaald, zoals blijkt uit onze samenwerking met de bewoners van Bagijnhof en de erkenning in de vorm van nominaties en prijzen.

Uitdagingen: • Risico's van langdurige participatietrajecten: Bij langdurige trajecten bestaat het risico dat eerder gemaakte afspraken moeten worden aangepast door nieuwe inzichten of veranderingen in bestuurlijke of wettelijke kaders. • Feedbackloop/Evalueren: Met het organiseren van een feedbackloop of met een goede evaluatie kunnen waardevolle inzichten uit projectparticipatie worden gehaald. Hierdoor kunnen we beter inspelen op de veranderende behoeften van de stad en ons beleid hierop continu verbeteren. Door deze leerervaringen en uitdagingen te integreren in ons participatieproces, streven we ernaar onze aanpak te verfijnen en inclusievere projecten te realiseren Wat verandert er? De bovengenoemde leerervaringen integreren we in ons participatieproces, met als doel om de toekomstige informatievoorziening naar de raad te verbeteren. De participatieaanpak legt meer nadruk op de stapsgewijze uitvoering en verslaglegging van de gevolgde participatietrajecten bij de mobiliteitsprojecten. Dit zal resulteren in meer transparantie en een verbeterde documentatie, waardoor we bij de volgende herziening van de Adaptieve Mobiliteitsagenda de gemeenteraad uitgebreider kunnen informeren over het gevolgde traject. De verschillende niveaus van participatie en de bijbehorende vormen brengen uiteenlopende kosten en doorlooptijden met zich mee.

Deze variëren per project en worden integraal opgenomen in de raming van de projectkosten. Beleidskaders - Mobiliteitsprogramma Delft 2040, waarin de kaders zijn vastgesteld. - Adaptieve Mobiliteitsagenda Delft update 2023, dit is de geactualiseerde uitvoeringsagenda van het MPD - Delfts Doen! Delftenaren maken de stad 2017 - Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Delft 2022 - Nota Participatie in Delft 2022 Financiën Deze informatieve rapportage bevat geen financiële consequenties.

Vervolg Bij de volgende actualisatie van de Adaptieve Mobiliteitsagenda wordt een participatieparagraaf geïntroduceerd. Hierdoor zal de gemeenteraad uitgebreider geïnformeerd worden over de participatietrajecten. Participatie

Communicatie

Bijlage(n)

Pagina 4 van 5

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om de toezegging Participatietrajecten Adaptieve Mobiliteitsagenda als afgedaan te beschouwen (T231207.7.7.2)

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Martina Huijsmans Loco-Burgemeester

Pagina 5 van 5