2418257 College van B&W - Voortgangsrapportage Preventie met Gezag 2024

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Voortgangsrapportage Preventie met Gezag 2024

Portefeuillehouder

Mevr. Van Bijsterveldt-Vliegenthart

Voorstel ingediend door

Sabine Steijger

Registratienummer

5830482

Datum

23 april 2024

Concept-besluit(en) Niet van toepassing. Waarom nu? Jaarlijks wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang binnen het programma Preventie met Gezag. De gemeenteraad is in april 2023 geïnformeerd over de aanvraag van Preventie met Gezag (1 (raadsinformatie.nl)) en in juli van dat jaar over de toekenning van de gelden (brief 2023-07-24 (raadsinformatie.nl)). Dit is de eerste voortgangsrapportage. Inhoud We willen dat minder kinderen, jongeren en jongvolwassenen (in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar) in contact komen met crimineel gedrag en/of daarin afglijden. Daar richt Preventie met Gezag zich op, onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid in Delft-West (Wij West). In juli 2023 heeft de gemeente rijksgelden ontvangen voor de uitvoering van Preventie met Gezag. Die uitvoering en de samenwerking daarin met partners en bewoners heeft de afgelopen periode de volledige aandacht gekregen. Enkele voorbeelden van reeds behaalde resultaten: •

Er is geïnvesteerd in het versterken van het jongerenwerk. Vanuit de bestaande vindplekken bij The Mall, De Border en Buitengewoon is het activiteitenaanbod uitgebreid door te zorgen voor meer openstelling. Daarnaast zijn de vier jongerenwerkorganisaties in Delft-West (Youth for Christ, Stichting Welbevinden Delft, CanIDream en Delft voor Elkaar) intensiever met elkaar en met de keten gaan samenwerken. Zo hebben zij hun aanbod op elkaar afgestemd. En is het kernteam Wij-West jeugd van start gegaan, waarin de jongerenwerkorganisaties op uitvoerend niveau afstemming zoeken met Toezicht & Handhaving, politie, buurtsportcoaches en de PAD-coaches. Uit de nieuwsbrief Wij West (december): ‘Deze vier organisaties kampen allemaal met gebrek aan capaciteit, aldus Vanessa. “Dankzij de extra middelen uit PmG kan ieder van ons een extra jongerenwerker aantrekken. Door daarnaast de krachten te bundelen, kunnen we meer voor elkaar krijgen. Zo gaat De Border binnenkort 5 dagen open (in plaats van 3) en kan The Mall kan 2 extra activiteiten organiseren. Op die manier kunnen we meer jongeren bereiken en meer continuïteit bieden.” Dat is belangrijk bij dit werk. Anke: “Het kost tijd om vertrouwen op te bouwen bij kwetsbare jongeren. Een stabiel team met vertrouwde gezichten is daarbij cruciaal.

Mensen die voor langere tijd betrokken zijn in de levens van jonge mensen die dat heel hard nodig hebben.’

Lees het volledige artikel via https://www.delft.nl/jongerenorganisaties-bundelen-hun-krachten of onderstaande QR-code:

Pagina 1 van 6

•

Vanwege terugkerende overlast van een groep jongeren aan de Papsouwselaan en de impact daarvan is er een domein overstijgende aanpak gestart gericht op deze groep. Doel van de aanpak is het bieden van een positief perspectief aan de jongeren (gecombineerd met effectieve repressie) waardoor de ervaren overlast door bewoners en ondernemers afneemt. Allereerst is een groepsscan gemaakt door de politie. Vanuit deze scan hebben we samen met partners die vallen onder het Zorg- en Veiligheidsconvenant vervolgstappen besproken en ingezet. Er zijn waar nodig individuele trajecten opgestart, stopgesprekken gevoerd en huisbezoeken afgelegd. Vanuit de analyse op groepsniveau zullen vervolginterventies worden verkend en nader uitgewerkt.

•

De Persoonlijke Aanpak Delft (PAD), de persoonsgerichte aanpak in Delft, is verbreed. Deze richtte zich vóór Preventie met Gezag op de overlastgevende en criminele jongeren in Delft. De toelatingscriteria zijn verruimd, passend bij de ambitie om jonge aanwas in de criminaliteit te voorkomen. Eén van de hypotheses is dat daarmee jongeren worden bereikt die dreigen af te glijden richting overlastgevend en/of crimineel gedrag. En dat de PAD-coach problematiek in de rest van het gezin eerder kan signaleren. Om dat te kunnen doen is een extra PAD-coach geworven. Er zijn al enkele zaken opgepakt binnen de verbrede PAD, waaronder uit de aanpak Papsouwselaan.

•

Tijdens het succesvolle evenement ‘The Hunt’ op 1 april bij De Border hebben circa 25 jongeren de escaperoom ‘Foute centen’ gespeeld (onderdeel van Dealbreakers, zie programmacanvas). In deze escaperoom worden jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 18 jaar geconfronteerd met klussen waarmee ze snel geld kunnen verdienen en zien ze de criminele wereld die hierachter schuilgaat. Doel van het spel is dat zij situaties herkennen waarin zij geronseld worden door drugscriminelen en zij hier weerstand tegen kunnen bieden. Er zijn in 2024 ook elf preventieve Halt-interventies uitgevoerd/in uitvoering (ook onderdeel van Dealbreakers). De interventie biedt de mogelijkheid om vroegtijdig in te grijpen. Het biedt jongeren de kans om te leren van hun fouten en recht te zetten wat ze verkeerd hebben gedaan. Daarnaast kan eerder gesignaleerd worden wanneer de inzet van hulpverlening wenselijk is. Jongeren en hun ouders zijn positief over het preventieve traject. Uit de nieuwsbrief Wij West (februari/maart): ‘We richten ons op jongeren tussen 10 en 23 jaar die grensoverschrijdend gedrag laten zien. Gedrag waarbij het niet mogelijk of niet wenselijk is om strafrechtelijk te vervolgen. Bijvoorbeeld: een kind dat geld steelt uit de jas van een medeleerling op school en waarbij ouders besluiten af te zien van aangifte.

Of een jongere van 11 jaar die leeftijdsgenoten heeft bedreigd met een mes, maar niet strafrechtelijk vervolgbaar is vanwege de jonge leeftijd. Bij dit soort incidenten past een preventieve interventie, want het is belangrijk dat jongeren leren van hun fout én de mogelijkheid krijgen deze weer recht te zetten.’ Lees het volledige artikel via https://www.delft.nl/preventieve-interventies-door-halt of onderstaande QR-code:

Doorkijk naar de komende periode De komende periode blijven we ons richten op de samenwerking met betrokken partners en bewoners en de uitvoering van en samenhang tussen de interventies. Het geheel moet op termijn gaan bijdragen aan het maatschappelijk vraagstuk rondom jeugdcriminaliteit. We gaan ons het komende jaar bijvoorbeeld richten op: • De samenwerking met sport en/of cultuurverenigingen, die niet alleen een vrijetijdsbesteding maar ook een prosociale omgeving kunnen bieden aan kinderen, jongeren en jongvolwassenen. Dit is overigens geen Pagina 2 van 6

•

•

gemakkelijke opgave, uit recent onderzoek van NOC*NSF1 blijkt bijvoorbeeld dat jongeren tussen 12 en 18 jaar sterk uitstromen bij sportclubs. In de nieuwe Sportvisie Delft 2030 van de Sportraad Delft is te lezen dat hun ambitie is dat verenigingen gaan inspelen op veranderende sportbehoeften (onder andere onder de jeugd). Daar kunnen we wellicht voor een klein deel gezamenlijk in optrekken. De samenwerking met het onderwijs. Uit een zeer recent artikel2 blijkt dat de grote meerderheid van de middelbare scholen in Nederland de afgelopen vijf jaar is geconfronteerd met een casus waarin een leerling betrokken was bij een zwaardere vorm van criminaliteit. Onderwijsmedewerkers zijn zich bewust van hun verantwoordelijkheid op het gebied van voorkomen en signaleren van risicogedrag bij leerlingen, maar het ontbreekt aan training en voorlichting voor onderwijspersoneel en aan specifieke protocollen voor het herkennen en omgaan met relevante signalen. Er is tijdelijk een leerkracht uit het onderwijs gedetacheerd naar de gemeente om met het basis- en voortgezet onderwijs te onderzoeken hoe zij ondersteund kunnen worden in die rol. De nazorg ex-gedetineerden. In 2019 is het bestuurlijk akkoord ‘Kansen bieden voor re-integratie’ opgesteld en ondertekend door Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), de reclasseringsorganisaties en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Daarin is de ambitie beschreven om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor een succesvolle re-integratie van ex-gedetineerden. We gaan vanaf Q3 een pilot doen met de Jongerenacademie van Delft Support waarbij alle gedetineerde jongeren tijdens/na detentie bezocht en waar nodig begeleid worden om te helpen hun leven op een ander spoor te krijgen. De bevindingen uit de pilot gebruiken we om de reguliere inzet van nazorg ex-gedetineerden in de toekomst te bepalen.

Onderzoek en monitoring De monitoring binnen Preventie met Gezag is onderdeel van de monitoring van Wij West. Centraal daarbinnen staat het ontwikkelen en uitvoeren van effectieve interventies, met zo groot mogelijke impact voor de inwoners van Delft. De monitoring biedt inzichten waarmee de uitvoering voortdurend wordt aangescherpt en verbeterd. Daarbij worden wetenschappelijke kennis, beschikbare data over de thema’s van Wij West, ervaringen van bewoners en professionele kennis gebruikt. Deze worden gecombineerd met de resultaten en inzichten van de diverse initiatieven die onder Wij West vallen. De monitoring en evaluatie vindt op twee niveaus plaats: • Macro niveau/programmaniveau: De monitoring en evaluatie tonen op macroniveau de periodieke voortgang op basis van lokale en nationale kernindicatoren. Voor Preventie met Gezag heeft het ministerie van Justitie & Veiligheid een aantal outputindicatoren vastgesteld, die vooral betrekking hebben op het bereik, uitstroom en doorverwijzing van jongeren. Daarnaast hebben we met partners een set lokale indicatoren opgesteld, die te vinden zijn in het programmacanvas. Dit gesprek heeft ook geleid tot aanscherping van de doelen zoals die in de aanvraag waren opgenomen. Een eerste rapportage op de voortgang aan de hand van de indicatoren volgt in 2025 en zal daarna jaarlijks plaatsvinden.

• Micro niveau/interventieniveau: Voor de langjarige monitoringsstructuur worden de interventies in de wijken structureel voorbereid en gevolgd. Voor iedere interventie wordt samen met de uitvoerende organisatie een evaluatie- en meetplan op maat opgesteld. Het doel daarvan is drieledig: voortgang en ontwikkeling van de interventie inzichtelijk krijgen, de behaalde resultaten van de interventie in beeld krijgen en verantwoording op de besteding van de middelen. De meetplannen worden opgesteld met behulp van de Delftse methode Waardebepaling innovaties. Deze bevatten in ieder geval de input, output en outcome. Vanzelfsprekend is daarbij aandacht voor de meetinstrumenten die gebruikt worden, zoals harde data (bijvoorbeeld het aantal jongeren dat bereikt is) en zachte data (zoals interviews met jongeren en professionals). Het format van het meetplan is terug te vinden in het programmacanvas. De meetplannen van de interventies zoals opgenomen binnen Preventie met Gezag zullen in juni 2024 gereed zijn. Een eerste rapportage op de voortgang aan de hand van de indicatoren op programmaniveau en de meetplannen op interventieniveau zal in 2025 volgen en zal daarna jaarlijks plaatsvinden.

1 Sportgedrag in Nederland. NOC*NSF 2 Jongeren in zware en georganiseerde criminaliteit: signalen en de rol van het voortgezet onderwijs. Jennifer van den Broek

Pagina 3 van 6

Wat verandert er? Het hoofddoel van Preventie met Gezag is dat minder kinderen, jongeren en jongvolwassenen in contact komen met crimineel gedrag en/of afglijden of doorgroeien in ongewenst gedrag. Daarbij hebben we de volgende subdoelen geformuleerd: -Minder jongeren worden verdacht van een delict dan op dit moment het geval is; -Minder jongeren komen in contact met criminaliteit dan op dit moment het geval is; -Er zijn minder meldingen van overlast dan op dit moment het geval is; -Er zijn minder recidieven onder criminele jeugd dan op dit moment het geval is. Dit gaan we de komende jaren monitoren. De bijbehorende indicatoren zijn, net als alle andere indicatoren, terug te vinden in het programmacanvas.

Beleidskaders Het thema van de kadernota 2024 is ‘uitvoeren en afmaken’ binnen de drie opgaven, waaronder Delft-West. Preventie met Gezag is één van de deelprogramma’s binnen die opgave. In de aanvraag voor Preventie met Gezag is destijds aangesloten bij het huidige veiligheidsbeleid (Samen veilig in Delft, 2023-2026), het Regionaal Beleidsplan van de politie en de verschillende uitvoeringsplannen van de afdelingen Veiligheid Advies en Toezicht & Handhaving. Vanuit het sociaal domein is er een belangrijke samenhang met het Manifest Opvoeden en Opgroeien dat in 2020 samen met vele partners gevormd is.

Financiën Het ministerie J&V stelt financiering beschikbaar voor het programma Preventie met Gezag. Voor het gemeentelijk deel voor 2024 is dat € 750.000. Daarnaast zijn onlangs aanvullende middelen toegekend voor de inzet van gezagspartners op basis van nacalculatie. Voor 2024 gaat het om bijna € 320.000. De politie, het Openbaar Ministerie en de volwassenreclassering (Reclassering Nederland) ontvangen rechtstreeks middelen van het ministerie. In de komende jaren zullen wij de volgende bedragen ontvangen: In 2025 € 1.000.000 + Aanvullend voor inzet gezagspartners € 302.000 In 2026 € 500.000 + Aanvullend voor inzet gezagspartners € 127.500 Alle aanvullende gelden worden verleend op basis van nacalculatie en het ministerie J&V heeft het recht om niet gebruikte gelden terug te vorderen. Er zijn en zullen nog (aanvullende) afspraken gemaakt worden met het ministerie J&V met betrekking tot de wijze van aanvulling bij een eventueel tekort of teruggave/reservering bij een eventueel overschot.

Vervolg De uitvoering van Preventie met Gezag is gestart voor een substantieel deel van de interventies. Een aantal interventies zijn nog in voorbereiding en hierover wordt de raad in de volgende voortgangsrapportage in naar verwachting in het derde kwartaal van 2025 geïnformeerd. De monitoring is gedeeltelijk van start gegaan en zal volledig gestart zijn als de meetplannen op interventieniveau afgerond zijn (juni 2024).

Participatie Samenwerken met partners en bewoners in Delft-West is één van de uitgangspunten binnen het programma Preventie met Gezag, vanuit de gedachte dat dit het gemeenschappelijk vermogen versterkt om de vraagstukken die betrekking hebben op criminaliteit onder jongeren aan te kunnen. Die samenwerking is belangrijk, omdat we met elkaar onderdeel zijn van en invloed kunnen uitoefenen op de sociale omgeving van kinderen, jongeren en jongvolwassenen.

Pagina 4 van 6

Preventie met Gezag wordt uitgevoerd door de kernpartners gemeente, politie en het Openbaar Ministerie in samenwerking met lokale en regionale partners en bewoners. De uitvoering wordt aangejaagd door een multidisciplinair programmateam, die bestaat uit de trekkers van de verschillende interventies. Deze betrokkenen binnen het programma zetten hun schouders onder een initiatief en zorgen dat het van de grond komt, geven het voorbeeld en dragen het uit. Zij zijn ook de stuwende kracht achter het bredere netwerk Preventie met Gezag. In het programmacanvas is een afbeelding opgenomen waar alle betrokkenen in beeld zijn gebracht. We brengen het netwerk met elkaar en met het bredere netwerk van Wij West in verbinding via de bestaande bewonerscafés en nieuwsbrieven van Wij West. Daarnaast hebben we na ontvangst van de rijksmiddelen een startbijeenkomst georganiseerd gericht op het kennismaken met elkaar en de interventies binnen Preventie met Gezag (op verschillende locaties in Delft-West). Eind februari heeft een netwerkdag plaatsgevonden met een inhoudelijk thema, namelijk het cultureel sensitief samenwerken met vaders/vaderfiguren3. Als vervolg hierop is een training aangeboden voor uitvoerend professionals in Delft-West. Communicatie Het programmacanvas zal met het netwerk van Preventie met Gezag worden gedeeld.

Om de communicatie over het programma te vergemakkelijken wordt ook een factsheet gemaakt die inzicht biedt in de interventies die onderdeel zijn van Preventie met Gezag. In de maandelijkse nieuwsbrief Wij West heeft Preventie met Gezag een vaste plek en worden verhalen gedeeld over de ontwikkelingen binnen het programma. Bijlage(n) -Programmacanvas Preventie met Gezag 2023-2026.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Frank van Vliet, van Loco-burgemeester

3 Vaderbetrokkenheid heeft een positieve werking op de cognitieve, emotionele, sociale en fysieke ontwikkeling van kinderen

en jongeren. De afwezigheid van vaders in het gezin verhoogt de kans op problemen op school en op problematisch crimineel gedrag. In de preventie van criminaliteit is het daarom belangrijk om de vaderbetrokkenheid (van vaders of vaderfiguren) bij kinderen en jongeren te vergroten. Daarbij is culturele sensitiviteit van belang.

Pagina 5 van 6

Pagina 6 van 6