2412159 College van B&W - Raadsinformatiebrief ontwikkelingen JeugdhulpPlus

Oplegger raad Raadsinformatie

Onderwerp

Raadsinformatiebrief ontwikkelingen JeugdhulpPlus

Portefeuillehouder

Wethouder Gooijer

Voorstel ingediend door

Maxine Werff (mwerff@delft.nl)

Registratienummer

5793358

Datum

12 maart 2024

Concept-besluit(en) Niet van toepassing. Waarom nu? Vanuit het ministerie van VWS is de opdracht om elk half jaar het Bovenregionale Plan JeugdhulpPlus voor het landsdeel Zuid West te actualiseren, met onder andere de actuele capaciteit en voortgang op de af- en ombouw van de JeugdhulpPlus. Inhoud Met de raadsinformatiebrief van 14 april 2023 (RIS: 2315191) hebben wij u geïnformeerd over de beoogde landelijke afbouw van de gesloten jeugdhulp, het interbestuurlijk toezicht en de vaststelling van het bovenregionale plan voor onze regio. Eind november 2023 is ons plan van de regio Zuid West geactualiseerd (zie bijlage 1). Parallel hieraan wordt gewerkt aan alternatieven voor deze hoog specialistische jeugdhulp in een open setting. Met deze brief brengen wij u op de hoogte over de actuele stand van zaken. We gaan in op: • De wijzigingen ten opzichte van het vorige plan • Ontwikkelopdrachten aan aanbieders • Regionale alternatieven voor de afbouw Deze ontwikkelingen passen binnen de inspanningen vanuit de regiovisie Jeugdhulp Haaglanden, waarbij er aandacht is voor de ambitie dat jeugdigen zo thuis mogelijk opgroeien. Dit past binnen de landelijke ‘beweging naar 0’ uithuisplaatsingen. Tegelijkertijd beseffen we dat er altijd omstandigheden blijven waarbij verblijf op een andere plek noodzakelijk is.

Bovenregionale plan (Zuidwest): wijzigingen Vanuit VWS is de opdracht om elk half jaar het Bovenregionale Plan JHP te actualiseren, met o.a. de actuele capaciteit en voortgang op de af- en ombouw van de JHP. Bij de recente actualisatie is de input van de Herstel- en Continuïteitsplannen van zowel JeugdhulpPlus aanbieder Schakenbosch als iHUB meegenomen en de onderwerpen die het afgelopen half jaar zijn uitgewerkt. Dit zijn o.a. de invoering van hybride groepen, waar jeugdigen met en zonder machtiging gesloten jeugdhulp bij elkaar zitten om te zorgen voor minder overplaatsingen en de beweging naar minder vrijheidsbeperkende maatregelen en repressie te bevorderen. De uitgebreide beschrijving van hybride groepen en het vernieuwde Bovenregionale Plan JHP (versie november 2023) zijn als bijlage toegevoegd. Daarnaast zullen de sporen om te komen tot alternatieven voor de JHP worden toegelicht. Samenvattend zijn er drie wijzigingen in vergelijking met het vorige Bovenregionaal plan: 1. Capaciteitsambitie is bijgesteld 2. Thema’s voor doorontwikkeling zijn toegevoegd 3. Ontwikkelopdrachten per locatie opgenomen

Pagina 1 van 5

Capaciteitsambitie is bijgesteld Op 1 januari 2024 zijn er 135 JHP plekken in het landsdeel. Daarvan zijn 45 bedden bezet door kinderen uit Haaglanden, waarvan 6 uit Delft (peildatum: 01-01-2024). De ambitie in de eerste actualisatie was dat er per 1-12025 nog maximaal 54 gesloten bedden zouden zijn, aangevuld met 45 hybride bedden. De realiteit op dit moment is dat de huidige capaciteit (135 plekken voor JHP) voor 100% bezet is en de alternatieve capaciteit nog niet voldoende gerealiseerd is. De eerder geformuleerde ambitie van afbouw naar 54 gesloten bedden blijft overeind, maar we temporiseren deze ambitie door de streefdatum voor de afbouw naar 2028 te schuiven. Thema’s voor doorontwikkeling toegevoegd In het bovenregionale plan worden vier thema’s benoemd die doorontwikkeld moeten worden: 1.

Aanbod voor doelgroep met intensieve zorgbehoefte In de jeugdhulpplus gaat het om jeugdigen met een intensieve zorg- en veiligheidsbehoefte (zie bijlage voor toelichting). Deze groep valt uiteen in twee categorieën: met een Machtiging Gesloten Jeugdhulp (MGJ) en zonder MGJ. Voor al deze jongeren geldt dat een doorontwikkeling nodig is om passend zorgaanbod te kunnen blijven bieden.

2.

Weging en Triage De ontwikkeling naar hybride groepen heeft het afgelopen half jaar geleid tot een definitie van zo’n groep, inclusief een set aan voorwaarden. Echter om geplaatst te worden op zo’n groep is een zorgvuldige weging en triage nodig. Het afgelopen half jaar is gebruikt om een (concept) procesbeschrijving te maken. Een verdere uitwerking door jeugdbeschermers van de GI’s in afstemming met o.m. aanbieders, Plaatsingscoördinatie, Raad voor de Kinderbescherming, kinderrechters en ervaringsdeskundigen is nodig. Alle betrokkenen zijn het wel over de directe meerwaarde van het zo snel mogelijk opstarten van afschaling vanuit geslotenheid eens.

3.

Regionale alternatieven Iedere regio binnen het landsdeel Zuidwest heeft een eigen plan van aanpak opgesteld om alternatieven voor JHP te ontwikkelen. In Haaglanden wordt de focus gelegd op het voorkomen van instroom o.a. door het door ontwikkelen/versterken van de open residentiele jeugdhulp. Immers de meeste jongeren in de Jeugdhulpplus zijn afkomstig vanuit de open verblijfsvoorzieningen. Daarnaast wordt geïnvesteerd in kleinschaligheid, hybride groepen en passende uitstroomvoorzieningen. Verderop in deze brief geven we hier een nadere toelichting op.

4.

Residentieel onderwijs Het residentieel onderwijs is de afgelopen jaren samen met de jeugdzorg doorontwikkeld. Centraal hierbij staat het borgen van een doorlopende leerlijn. Er zijn ontwikkelingen geweest op het gebied van kleinschalige groepen, doorlopend integraal dagprogramma op maat en de inzet op alternatieven. In juli is de subsidieregeling “onderwijscoalities af-en ombouw gesloten jeugdhulp” gepubliceerd. Deze subsidie is een belangrijke stap om het onderwijs te ondersteunen bij het af- en ombouwen van deze vorm. Het doel hiervan is om goed onderwijs en passende ondersteuning te kunnen blijven bieden aan jongeren van 1218 jaar in residentiële jeugdzorginstellingen. In landsdeel Zuidwest is één grote coalitie van alle 15 samenwerkingsverbanden passend onderwijs gevormd, om gezamenlijk deze subsidie aan te vragen. De coalitie zet zich in om inclusief onderwijs te realiseren voor de groep leerlingen met zeer complexe problematiek op meerdere leefgebieden, verblijvend in een JHP-instelling of gebruikmakend van een alternatief voor JHP.

Ontwikkelopdrachten per JHP-locatie toegevoegd Voor de vier bovengenoemde thema’s is in samenwerking met gemeenten en de jeugdhulpaanbieders een ontwikkelopdracht opgesteld. Een ontwikkelopdracht is een aanpak waarin met één of meerdere partijen gezamenlijk een specifieke dienst of product wordt ontwikkeld, die een bijdrage moeten leveren aan het bereiken van de gezamenlijk (regio’s en aanbieders) opgestelde doelstellingen. Met de ontwikkelopdrachten kunnen gemeenten in samenwerking met aanbieders sturen op de ambities om de JHP te verbeteren. Het is de bedoeling dat voor elk van de 4 locaties een strategisch transformatieplan opgesteld gaat worden, in samenwerking met het lansdeel Zuidwest, met een financiële vertaling. De locaties zijn: Schakenbosch, Bergse Bos, Rijnhove en Harreveld. De aanbieders werken in afstemming met de regio(‘s) een concept plan uit. Dit wordt bovenregionaal vastgesteld. Het strategische locatieplan zal de basis vormen voor de eerstvolgende actualisatie. Pagina 2 van 5

Regionale alternatieven voor JHP De 3 sporen om te komen tot alternatieven voor JHP in Haaglanden zijn hieronder visueel weergegeven. De daadwerkelijke uitwerking van de sporen wordt meegenomen in het proces van Regionale kostenbeheersing en moet plaatsvinden binnen de kaders van de verwachte specifieke uitkering voor de transformatie van residentiele jeugdhulp. Er is al wel een aanvang gemaakt met de versterking van de open residentiele jeugdhulp door het invoeren van kleinschaligheid in de 3 milieus-voorzieningen (verblijf, behandeling en onderwijs). Omdat zij ook de grootste instroom in de JHP verzorgen, is de verwachting dat dit een significant effect op gaat leveren. Ambitie landsdeel Zuidwest/Haaglanden •

Geen kinderen jonger dan 12 in gesloten jeugdhulp

1-1-2024: Max. capaciteit 90 bedden in en voor Zuidwest + aanvullend

•

hybride bedden (aanname ca. 45 o.b.v. capaciteit 1-1-2023) •

1-1-2028: ambitie max. capaciteit naar 55 + aanvullend 45 hybride bedden (scenario’s ontwikkelen)

Ontwikkellijn 1

Ontwikkellijn 2

Ontwikkellijn 3

Versterken van

Ontwikkeling nieuw

Versnellen

huidig aanbod

aanbod (dekkend

Uitstroom uit JHP

(voorkomen

zorglandschap)

instroom)

In samenwerking met o.a.: Lokale teams, 5 jeugdhulpregio’s in Zuidwest, Schakenbosch, iHUB, open residentiele aanbieders, onderwijs, Gecertificeerde Instellingen (GI), Expertise Team Complexe Zaken (ECZ), ervaringsdeskundigen, Inspectie Jeugd en Gezondheid (IJG)

Interbestuurlijk toezicht De 51 gemeenten in landsdeel Zuidwest staan sinds 24 november 2023 onder Interbestuurlijk Toezicht (IBT). Dat betekent dat het Rijk toezicht houdt op de uitvoering door de gemeenten over de continuïteit van zorg bij iHUB en Schakenbosch. Schakenbosch en iHUB hebben medio september 2023 hun herstel- en continuïteitsplannen opgeleverd. Schakenbosch heeft voor de komende 2 jaar zorgcontinuїteit bereikt en vraag geen bijdrage meer in de zorgkosten. Wel vragen zij nog een bijdrage voor transformatie en frictiekosten, onder het kopje financiën wordt hier nader op ingegaan. Het plan van iHUB voldeed niet aan de kaders van het bovenregionaal plan. Hierbij moet gedacht worden aan de voorwaarde om geen kind meer buiten het landsdeel te plaatsen en de wens van het landsdeel om geen vrijheidsbeperkende maatregelen meer toe te passen op kinderen onder de 12 jaar. Ook was er geen beweging naar afbouw opgenomen. Omdat de af en ombouw van JHP in het landsdeel in samenhang gezien moet worden, heeft hierdoor geen besluitvorming op beide plannen plaatsgevonden. In plaats daarvan is in het bovenregionaal plan vastgelegd om de plannen uit te werken via ontwikkelopdrachten per locatie, zoals hierboven ook aangegeven. Op 18 januari is een bestuurlijk gesprek met de demissionaire staatssecretaris over het interbestuurlijk toezicht geweest.

De Jeugdautoriteit heeft de staatssecretaris geadviseerd om het interbestuurlijk toezicht nog te verlengen. Pagina 3 van 5

De reden hiervoor is dat zij de uitwerking van de ontwikkelplannen willen monitoren. Daarnaast heeft het ministerie aangekondigd dat zij in Q2 met een nieuwe Specifieke Uitkering (SPUK) zullen komen om de frictiekosten bij de afen ombouw van JHP te financieren. Om alle ambities en de ontwikkelingen over JHP in ons landsdeel terug te lezen, verschijnen regelmatig nieuwsbrieven. Deze zijn terug te vinden onder: www.jeugdhulpplusperspectief.nl. Rapport ZIKOS-afdelingen Op 12 maart jl. heeft ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass zijn onderzoek gepubliceerd over ervaringen van jongeren op ZIKOS-afdelingen (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie). Dit betreft een landelijk, door de VNG ingekocht arrangement bij 2 aanbieders, IHub en Pactum. Op dit moment zijn er geen jongeren uit de regio Haaglanden bij betrokken. De VNG heeft een statement gepubliceerd waarin zij ingaan op hoe zij de ondersteuning voor de jongeren regelen, en het zorgvuldige en onafhankelijke onderzoek. Dit is te lezen op: https://vng.nl/nieuws/uitkomsten-onderzoek-zikos-afdelingen-voorlopig-opnamestop Wat verandert er? N.v.t. Beleidskaders N.v.t. Financiën Bovenregionaal is afgesproken dat de kosten voor de af en ombouw van de JHP binnen de middelen moeten vallen die het rijk hiervoor beschikbaar stelt.

Landelijk komt hiervoor 295 miljoen beschikbaar, waarvan ongeveer 180 miljoen voor JeugdhulpPlus. Deze middelen komen via de account houdende gemeente Rotterdam binnen. Voor de transformatiekosten zijn de middelen die het landsdeel ontvangt voor het bovenregionale expertise netwerk (BREN) een logische keuze, voor de frictiekosten de nieuwe bovengenoemde SPUK frictiepot. De structurele kosten hangen samen met de (reële) tarieven. Een efficiënte bedrijfsvoering is hierbij een randvoorwaarde. Vervolg Later dit jaar volgt een 3e actualisatie van het bovenregionale plan. Het strategische locatieplan van de vier JeugdhulpPlus locaties vormt de basis voor deze actualisatie. Participatie N.v.t.

Communicatie N.v.t. Bijlage(n) -

Bijlage 1: definitie hybride groepen Bijlage 2: actualisatie bovenregionaal plan JZ+

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing Pagina 4 van 5

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Martina Huijsmans Loco-Burgemeester

Pagina 5 van 5