2412158 Voorstel van het college aan de raad inzake Toekomstbestendigheid kinderboerderijen Delft - renovatie waterspeeltuinen

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Toekomstbestendigheid kinderboerderijen Delft: renovatie waterspeeltuinen

Portefeuillehouder

Wethouder Van Vliet en Schrederhof

Voorstel ingediend door

Patrick Adriaanse (padriaanse@delft.nl), Agnes van der Linden (avdlinden@delft.nl)

Registratienummer

5781269

Datum

12 maart 2024

Concept-besluit(en) De raad stelt bijgevoegde 11e begrotingswijziging vast waarmee EUR 490.512 beschikbaar wordt gesteld voor de renovatie van de waterspeeltuinen Tanthof en Stadsboerderij BuytenDelft.

Waarom nu? De volgende aspecten vormen de aanleiding om dit voorstel nu voor te leggen: -

Zonder aanpassingen kunnen de waterspeeltuinen niet open: Op dit moment zijn beide waterspeeltuinen gesloten (van 1 oktober t/m 1 april 2024). Zonder de noodzakelijke aanpassingen naar aanleiding van gewijzigde wet- en regelgeving per 1 januari jl. kunnen de waterspeeltuinen dit jaar niet open. De waterspeeltuin is een veelgebruikte voorziening, zeker in de warme zomermaanden, en vormt tevens een belangrijk onderdeel in de exploitatie van beide kinderboerderijen. De investering is noodzakelijk om deze voorzieningen te behouden en daarmee de businesscase niet te verzwakken. Kinderboerderij Tanthof heeft succesvol een subsidie aangevraagd en toegekend gekregen bij de provincie Zuid-Holland. Om de werkzaamheden op tijd gereed te krijgen, zijn vanuit de Provinciale subsidie de werkzaamheden ten behoeve van de aanpassing van waterspeeltuin Tanthof al gestart. Voor afronding van de werkzaamheden is de eenmalige bijdrage vanuit de gemeente noodzakelijk. Voor Stadsboerderij BuytenDelft geldt dat de werkzaamheden pas kunnen starten als de benodigde bijdrage vanuit de gemeente is ontvangen.

-

Door inzet middelen Fonds 2040 is gezocht naar alternatieve mogelijkheden voor de benodigde financiële bijdrage: In aanvulling op de vele fondsen die beide kinderboerderijen aanvragen, werkten de gemeente en beide kinderboerderijen gezamenlijk toe naar een aanvraag voor een financiële bijdrage vanuit Fonds 2040. In dat kader hebben de initiatiefnemers op 6 juni jl. een pitch gehouden tijdens de investeringscommissie van het Fonds 2040. Hierop is door de investeringscommissie een positief advies uitgebracht. Medio 2023 is besloten de op dat moment beschikbare middelen vanuit Fonds 2040 beschikbaar te stellen voor de stad en te koppelen aan de drie grote geprioriteerde opgaven: IDD, Energietransitie en Delft West. Dit betekent dat voor de casus van de kinderboerderijen vanuit Fonds 2040 geen middelen meer beschikbaar waren. Aangezien de kinderboerderijen midden in het proces zaten en om te voorkomen dat de waterspeeltuinen gesloten zouden blijven. is gezocht naar alternatieve mogelijkheden om de benodigde middelen vanuit de gemeente begroting tijdig beschikbaar te stellen.

-

Motie ‘Toekomst voor de kinderboerderijen’:

Pagina 1 van 6

Tijdens de raadsvergadering van 29 juni 2023 is bij de bespreking van de Kadernota 2023 de motie ‘Toekomst voor de kinderboerderijen’ aangenomen. Deze motie draagt het college op om in de Programmabegroting 2024-2027 een voorstel te doen voor meer structurelere ondersteuning voor de exploitatie van beide kinderboerderijen in Delft. Uiteindelijk kwam de Programmabegroting 2024-2027 te vroeg en is toegezegd het gewenste voorstel mee te nemen in de Kadernota 2024. Dit wordt momenteel voorbereid. De motie heeft niet direct betrekking op de waterspeeltuinen, maar de waterspeeltuinen zijn wel van invloed op de exploitatie van beide kinderboerderijen en daarmee ook op de structurele bijdrage aan beide kinderboerderijen. De renovatie van de waterspeeltuinen draagt bij de strekking van de motie om de kinderboerderijen toekomstbestendiger te maken. -

Motie ‘Haalbaarheid openluchtzwemwater’: Tijdens de raadsvergadering van 11 november 2022 is bij de bespreking van de Programmabegroting 2023-2026 de motie ‘Haalbaarheid openluchtzwemwater’ aangenomen. Deze motie draagt het college op een haalbaarheidsonderzoek te doen naar een duurzame openluchtzwemfaciliteit. De waterspeeltuinen zijn geen openluchtzwemfaciliteit, maar bieden wel een plek waar bezoekers kunnen recreëren met water en verkoeling kunnen zoeken. Gezien de strekking van de motie is het onwenselijk wanneer de waterspeeltuinen niet open kunnen.

Versnellingsverzoek Om ervoor te zorgen dat de waterspeeltuinen aankomende zomer open zijn, is het noodzakelijk dat de eenmalige bijdrage voor beide waterspeeltuinen zo spoedig mogelijk ter beschikking wordt gesteld. Daarom verzoekt het college u als gemeenteraad dit voorstel direct door te geleiden naar de overlegvergadering van de commissie Sociaal Domein en Wonen op donderdag 21 maart 2024, waarna de raad in de raadsvergadering van donderdag 4 april 2024 een besluit kan nemen over het voorstel.

Inhoud In 2015 zijn beide kinderboerderijen vanwege een bezuinigingsopgave verzelfstandigd. Om deze voorzieningen te kunnen behouden voor de stad is destijds met deze partijen een warme overdracht afgesproken. De warme overdracht bestaat uit een aflopende transitievergoeding en accounthouderschap om de verzelfstandiging te monitoren. Voor Kinderboerderij Tanthof was de laatste transitievergoeding in 2020 en voor Stadsboerderij BuytenDelft liep dit in 2023 af. In september 2022 hebben beide kinderboerderijen een brief gestuurd naar het college van B&W met het verzoek om structurele ondersteuning. Ondanks enorme inspanningen lukt het namelijk niet om zonder een basisfinanciering vanuit de gemeente tot een sluitende exploitatie voor beide kinderboerderijen te komen. Het behoud van deze goed bezochte (wijk)voorzieningen (+/- 40.000 bezoekers locatie Tanthof en +/- 100.000 bezoekers locatie BuytenDelft per jaar) staat hierdoor onder druk. Dit beeld wordt bevestigd door het onderzoek van het extern adviesbureau de Blauwe Noordzee. De gemeente is al geruime tijd bestuurlijk en ambtelijk met de kinderboerderijen Tanthof en BuytenDelft in gesprek over hun plannen om toekomstbestendig te worden. De kinderboerderijen hebben zich daarbij enorm ingezet om uitgebreide en inclusieve plannen te maken en de daarvoor benodigde financiën bij elkaar te brengen.

Met name Kinderboerderij Tanthof is er goed in geslaagd om externe eenmalige financiering aan te trekken met o.a. een substantiële subsidie vanuit de Provincie Zuid-Holland. Maar ook Stadsboerderij BuytenDelft heeft toezeggingen vanuit meerder fondsen. Tijdens het intensieve traject hebben beide organisaties veel van elkaar geleerd en een eigen karakter aan de plannen gegeven. Beide kinderboerderijen hebben zich maximaal ingezet om externe financiering aan te trekken. Desondanks is er onder aan de streep nog aanvullende ondersteuning nodig vanuit de gemeente. Het gaat daarbij om ondersteuning bij het versterken van de business case en het leveren van een structurele bijdrage aan die business case. 1) Versterken business case: Om de exploitatie van de waterspeeltuinen en kinderboerderijen te versterken moeten beide locaties aanpassingen en renovaties aan de bestaande voorzieningen doorvoeren: Pagina 2 van 6

a.

b.

Aanpassing waterspeeltuinen: Als gevolg van gewijzigde wet- en regelgeving dienen beide waterspeeltuinen omgevormd te worden van spelen “in” water naar spelen “met” water. De waterspeeltuinen vormen een belangrijk onderdeel van de exploitatie van beide kinderboerderijen als geheel. Het trekt bezoekers aan waarmee inkomsten worden gegenereerd. In het geval van Stadsboerderij BuytenDelft wordt een beperkte entreeprijs gevraagd, waardoor er sprake is van directe inkomsten van circa € 70.000,- per jaar. Aanbouw Kinderboerderij Tenthof: Kinderboerderij Tanthof beschikt in de huidige situatie niet over een binnenruimte. De mogelijkheden om (maatschappelijk) aanbod te organiseren en aanvullende inkomsten te genereren zijn hierdoor, in tegenstelling tot Stadsboerderij BuytenDelft, zeer beperkt. De beoogde aanbouw zou de mogelijkheden hiertoe vergroten en de exploitatie positief kunnen beïnvloeden.

2) Structurele bijdrage exploitatie: Ondanks enorme inspanningen kunnen beide kinderboerderijen geen sluitende exploitatie draaien zonder structurele gemeentelijke bijdrage. De inkomsten die beide kinderboerderijen kunnen genereren is onvoldoende om de kosten voor beheer en onderhoud te dekken. Dit beeld wordt ook bevestigd door het adviesrapport van De Blauwe Noordzee, dat in gezamenlijke opdracht van de kinderboerderijen en de gemeente is opgesteld. Het voortbestaan van beide voorzieningen staat hierdoor onder druk. Om de exploitatie van beide kinderboerderijen sluitend te krijgen is per locatie een structurele bijdrage nodig van € 95.000,- per jaar. Onderlinge relatie vraagstukken Dit voorstel heeft alleen betrekking op de eenmalige bijdrage aan de waterspeeltuinen. Om te voorkomen dat de waterspeeltuinen dit jaar gesloten blijven en om te voorkomen dat de exploitatie van beide kinderboerderijen hierdoor verder verzwakt is besluitvorming over de eenmalige bijdrage ten aanzien van de waterspeeltuinen vooruitlopend op de Kadernota 2024 noodzakelijk. Om de kinderboerderijen toekomstbestendig te behouden voor Delft is het verstrekken een eenmalige bijdrage t.b.v. de waterspeeltuinen niet voldoende. Vanuit de gemeente dient daarnaast ook een structurele bijdrage aan beide kinderboerderijen toegekend te worden om de exploitatie sluitend te krijgen.

Hiervoor wordt een voorstel voor de Kadernota 2024 opgewerkt. De beoogde aanbouw bij kinderboerderij Tanthof dient nog verder uitgewerkt te worden. De aanbouw zou een positieve uitwerking moeten hebben op de exploitatie van de kinderboerderij. Daarentegen is voor de realisatie mogelijk een aanvullende eenmalige bijdrage nodig. Zodra dit voorstel concreet is, wordt een separaat voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd worden.

Wat verandert er? De benodigde financiële ondersteuning is nodig voor het behoud, de continuïteit en ontwikkeling van de kinderboerderijen als belangrijke laagdrempelige maatschappelijke voorziening voor het in contact brengen van Delftenaren met boerderijdieren en de natuur. Daarnaast vervullen de waterspeeltuinen een unieke buitenspeel- en ontdekplek voor kinderen. Met de bijdrage van de gemeente zal kinderboerderij Tanthof het laatste deel van de renovatie bekostigen en afronden en deze zomer open kunnen. Met de bijdrage van de gemeente zal Stadsboerderij BuytenDelft de renovatie kunnen starten en grotendeels afronden en ook deze zomer voor dat deel gerealiseerd is, open kunnen.

Beleidskaders De kinderboerderijen zijn een maatschappelijke, groene en laagdrempelige voorziening voor alle Delftenaren (vaak het eerste uitje voor jonge kinderen). De kinderboerderijen in Delft hebben tot doel om dichtbij huis kennis te maken met (de verzorging van) dieren, respect voor de omgeving en te leren over en van de natuur (ze ontvangen jaarlijks veel schoolklassen). Op de kinderboerderij kunnen kinderen (en hun ouders) dat zelf ervaren. Op beide boerderijen in Delft is ook de sociale component van belang: ontmoeting, recreatie, een veilige plek om (vrijwillig) te werken of te re-integreren. Kortom een basisvoorziening waarmee wordt bijgedragen aan verschillende doelstellingen van de gemeente. Pagina 3 van 6

Beide kinderboerderijen vervullen vanwege de ligging een eigen bijdrage. Kinderboerderij Tanthof vervult voornamelijk een buurtfunctie voor de wijken Tanthof, Buitenhof en Voorhof. Daarmee vormt kinderboerderij Tanthof een waardevolle maatschappelijke voorzieningen in en voor Delft West. Veel (buurt)bewoners voelen zich betrokken bij deze plek. Dat uit zich in de Stichting, die voornamelijk bestaat uit betrokken bewoners uit de wijk Tanthof. Stadsboerderij BuytenDelft vervult meer een stedelijke functie en vormt vanwege haar specifieke ligging een verbindende functie tussen de stad en het recreatie- en groengebied de Delftse Hout. Er is daarmee raakvlak met beleid gericht op maatschappelijke voorzieningen en de Nota Groen en duurzaamheidsbeleid in Delft. Kadernota 2023 In de Kadernota 2023 is het behoud en de continuïteit van de kinderboerderijen opgenomen als belangrijk speerpunt. De gemeente bekijkt samen met de kinderboerderijen hoe deze voorzieningen toekomstbestendig behouden kunnen blijven. In 2024 volgt hiervoor een voorstel.Er is daarmee raakvlak met beleid gericht op maatschappelijke voorzieningen en de Nota Groen en duurzaamheidsbeleid in Delft.

Financiën De investeringsraming voor de waterspeeltuinen ziet er als volgt uit: Kinderboerderij Tanthof Gevraagde eenmalige subsidie gemeente i.v.m. planvoorbereidingskosten Investering renovatie waterspeeltuin Bijdrage fondsen/derden renovatie waterspeeltuin Gevraagde investeringssubsidie gemeente i.v.m. renovatie waterspeeltuinen

Stadsboerderij BuytenDelft

€ 41.000,-

€ 31.310,-

€ 863.000,-

€ 402.519,-

€ 600.000,-

€ 175.000,-

€ 263.000,-

€ 227.519,-

Vraag aan de gemeente en dekking € 72.310,-

€ 490.519,-

In totaal wordt een incidentele bijdrage van € 562.829,- aan de gemeente gevraagd, te splitsen in € 72.310 voor planvoorbereidingskosten en € 490.519 voor de investering: - de subsidie van € 72.310 voor de planvoorbereidingskosten is al verantwoord in 2023 en wordt gedekt uit het bestaande budget op taakveld Samenkracht en burgerparticipatie binnen programma Samenleven, onderwijs en cultuur. - de investeringssubsidie van € 490.519 voor de te plegen investeringen in de renovatie van beide waterspeeltuinen komt ten laste van het begrotingssaldo 2024 en wordt geraamd op het taakveld Samenkracht en burgerparticipatie van programma Samenleven, onderwijs en cultuur. We stellen hiertoe voor om de 11e begrotingswijziging van boekjaar 2024 goed te keuren. Structurele bijdrage – voorstel Kadernota 2024 Om beide kinderboerderijen te behouden is naast de eenmalige bijdrage ten behoeve van de aanpassingen van de waterspeeltuinen ook een structurele bijdrage in de exploitatie nodig. Dit komt neer op € 95.000,- per locatie, dus € 190.000,- in totaal. Dit bedrag is gebaseerd op een aangepaste waterspeeltuin. Indien de waterspeeltuin niet aangepast wordt, ligt de benodigde structurele bijdrage hoger. Binnen de bestaande budgetten van programma Samenleven, onderwijs en cultuur taakveld Samenkracht en burgerparticipatie is € 45.000 dekking beschikbaar.

Pagina 4 van 6

Voor de structurele bijdrage wordt een voorstel opgewerkt voor de Kadernota 2024. In verband met het feit dat de gemeente structureel beperkte financiële ruimte in de begroting heeft, wordt daarbij ook gekeken naar de optie om eenmalig een bijdrage te doen voor meerdere jaren ineens. Op deze wijze kan met de inzet van incidentele middelen over meerder jaren ondersteuning geboden worden.

Vervolg Na besluitvorming door uw raad kunnen beide kinderboerderijen formeel een subsidieaanvraag indienen voor de benodigde bijdrage in de investeringskosten. Beide kinderboerderijen worden hierover geïnformeerd. Voor de structurele bijdrage wordt een voorstel voor de Kadernota 2024 opgesteld.

Participatie Dit proces wordt vanuit de gemeente Delft in co-creatie met beide besturen van de kinderboerderijen doorlopen. Het gaat om Waterspeeltuin en kinderboerderij Tanthof en Waterspeeltuinen en stadsboerderij BuytenDelft. Bij de planvorming bij Tanthof zijn bv bezoekers betrokken.

Communicatie Niet van toepassing.

Bijlage(n) 1) 2)

Raadsbesluit Renovatie waterspeeltuinen kinderboerderijen Tanthof en Stadsboerderij BuytenDelft 11e begrotingswijziging.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Niet van toepassing

☒ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Frank van Vliet, van Loco-burgemeester

Pagina 5 van 6

Pagina 6 van 6