2409108 College van B&W - Invoering spreidingswet en svz opvanglocaties asielzoekers

Raadsinformatie Onderwerp

Invoering Spreidingswet en stand van zaken huidige opvanglocaties asielzoekers

Portefeuillehouder

Wethouder Gooijer

Voorstel ingediend door

Patrick Adriaanse, Esther Sprangers, Marjon Bouwkamp

Registratienummer

5774942

Datum

27 februari 2024

Concept-besluit(en) Niet van toepassing.

Waarom nu? In deze oplegger informeren wij u over de recent ingevoerde Spreidingswet die een nieuwe wettelijke taak voor gemeenten tot gevolg heeft. Daarnaast informeren wij u over de stand van zaken rond de verlenging en beoogde uitbreiding van de bestaande opvanglocatie aan het Manderspark en de gang van zaken rond de opvanglocatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) in het Campanile hotel aan de Kleveringweg.

Inhoud Spreidingswet Op 23 januari 2023 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel “Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen” vastgesteld, ook wel de “Spreidingswet” genoemd. De wet is per 1 februari 2024 in werking getreden. Met de Spreidingswet wordt het aantal asielopvangplaatsen dat Nederland naar verwachting nodig heeft verdeeld over de provincies en gemeenten. Provinciale opgave en indicatieve verdeling per gemeente Iedere twee jaar maakt het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor 1 februari een capaciteitsraming bekend. Op basis van deze capaciteitsraming wordt de provinciale opgave en een indicatieve verdeling voor het op te vangen aantal asielzoekers per gemeente bepaald. Deze indicatieve verdeling per gemeente wordt gebaseerd op het aantal inwoners van de betreffende gemeente en de Sociaaleconomische status – Welvaart, Opleiding en Arbeidsscore (SES-WOA-score) op gemeenteniveau. De provinciale opgave voor Zuid-Holland voor 2024 en 2025 bedraagt 19.776 opvangplaatsen. De indicatieve verdeling voor Delft komt uit op 434 opvangplaatsen, waarvan 37 voor de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). Provinciale regietafel (PRT) en regionale regietafel (RRT) Elke provincie heeft een provinciale regietafel (PRT). Aan deze provinciale regietafel worden afspraken gemaakt over de invulling van de provinciale opvangopgave.

Hier vindt de afstemming plaats over opening, continuering, uitbreiding, verlenging of sluiting van bestaande opvangvoorzieningen. Opdracht aan de PRT is invulling van de provinciale opvangopgave met duurzame en tijdelijke locaties. Locaties vallen onder duurzame opvang wanneer deze minimaal 5 jaar beschikbaar zijn. De beschikbare duurzame locaties worden in mindering gebracht op de provinciale opvangopgave en op de indicatieve verdeling per gemeente De som van de duurzame en tijdelijke locaties moet optellen tot de provinciale opvangopgave die voortvloeit uit de Spreidingswet. In Zuid-Holland zijn 5 regionale regietafels (RRT). De vijf RRTs stellen regionale opvangplannen op, die de input vormen voor het provinciale opvangplan. Delft zit samen met de andere Haaglanden-gemeenten (Den Haag, Zoetermeer, Westland, Rijswijk, Midden-Delfland, Wassenaar, Pijnacker-Nootdorp en Leidschendam-Voorburg) in het RRT Haaglanden. Pagina 1 van 3

Het proces voor het opstellen van de regionale opvangplannen en het provinciale opvangplan moet nog worden vormgegeven. Van provinciaal opvangplan naar verdeelbesluit Op basis van het provinciaal opvangplan neemt de minister in november 2024 een eerste verdeelbesluit. Hierin is het aantal plekken opgenomen dat elke gemeente moet realiseren. Wanneer het provinciaal opvangplan minder plaatsen realiseert dat de provinciale opgave, dan wijst de minister in het verdeelbesluit gemeenten aan die plaatsen moeten realiseren. Hoe dit precies in zijn werk gaat is op dit moment nog niet bekend. Standpunt college De komende periode brengt de gemeente in kaart wat er op welke termijn mogelijk is om aan de indicatieve opgave te voldoen. Daarbij is het college bereid te doen wat binnen de mogelijkheden kan om invulling te geven aan de Spreidingswet. Huidige opvang Manderspark Op de opvanglocatie aan het Manderspark worden momenteel 220 asielzoekers opgevangen, waarvan 170 regulier en 50 AMV. Op verzoek van het COA heeft de gemeente in mei 2023 besloten medewerking te verlenen aan het verlengen van de termijn van de opvanglocatie en uitbreiding met maximaal 100 opvangplaatsen. Voor de beoogde verlenging en uitbreiding is een kwalitatieve verbetering van de opvanglocatie als voorwaarde gesteld.

Ten aanzien van de verlenging van de opvanglocatie zijn de TU Delft en het COA een gebruikersovereenkomst voor het gebruik van de grond overeengekomen voor een periode van 2 jaar, met de mogelijkheid de overeenkomst drie keer met een jaar te verlengen (tot uiterlijk februari 2028). Inmiddels heeft de TU Delft de eerste verlenging bevestigd, waardoor het perceel in ieder geval tot 2 februari 2026 door het COA gebruikt kan worden voor het opvangen van asielzoekers. De beoogde uitbreiding van de opvanglocatie is complexer dan gedacht. De afgelopen periode heeft het COA in overleg met de gemeente in kaart gebracht wat de mogelijkheden zijn voor uitbreiding en kwalitatieve verbeteringen. Als gevolg van technische beperkingen rond geluid en bodem op de huidige locatie is een kwalitatieve verbetering niet mogelijk zonder de capaciteit terug te schroeven. Gezien de druk op de asielketen en het huidige tekort aan opvangplaatsen is dit onwenselijk. De gemeente en het COA zijn in overleg over de invulling en toekomst van de huidige opvanglocatie aan het Manderspark. Huidige opvanglocatie Campanile hotel (Kleveringweg) Medio december jl. heeft het college besloten om medewerking te verlenen aan het verzoek van het COA om in het Campanile-hotel aan de Kleveringweg tijdelijk maximaal 60 AMV op te vangen tot uiterlijk 31 maart aanstaande. Begin januari is de opvang van start gegaan.

De opvang verloopt sindsdien zonder noemenswaardige incidenten. Het COA organiseert een dagprogramma met sport en recreatie en Nederlandse les. Voor het organiseren van dagbestedingsactiviteiten werkt het COA samen met lokale sportverenigingen, waaronder verenigingen op het nabijgelegen Sportpark Brasserskade.

Wat verandert er? Voordat de Spreidingswet van kracht was, was de opvang van asielzoekers een opgave waar gemeenten vrijwillig een bijdrage aan konden leveren. Met de Spreidingswet is dit een gemeentelijke taak geworden.

Beleidskaders Het beleid ten aanzien van de opvang van asielzoekers wordt bepaald door de Rijksoverheid. Zij heeft dit vastgelegd in de Wet COA en de recent ingevoerde Spreidingswet. De gemeente Delft heeft geen specifiek/aanvullend beleid voor dit thema. Het COA is primair verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers.

Financiën Het Rijk heeft een specifieke uitkering beschikbaar gesteld voor gemeenten en provincies die het mogelijk maken asielzoekers op te vangen. Gemeenten kunnen deze specifieke uitkering aanvragen als aan bepaalde voorwaarden Pagina 2 van 3

wordt voldaan. In hoeverre de gemeente Delft aanspraak kan doen op de specifieke uitkering is afhankelijk van in welke mate de provincie Zuid-Holland en Delft invulling gaan geven aan de Spreidingswet. De hoogte van de specifieke uitkering voor Delft is daarom op dit moment nog niet bekend. De Spreidingswet vergt inzet van ambtelijke capaciteit, maar leidt niet tot kosten voor de gemeente. De kosten voor realisatie van eventuele opvangplaatsen zijn voor rekening en risico van het COA.

Vervolg De komende periode wordt onderzocht hoe en in welke mate de gemeente invulling kan geven aan de Spreidingswet. Zodra wij hier beter zicht op hebben informeren wij u verder.

Participatie Niet van toepassing

Communicatie Niet van toepassing

Bijlage(n)

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Maria Berger Loco-secretaris

Martina Huijsmans Loco-Burgemeester

Pagina 3 van 3