2407089 TU Delft - Urgentie Diagoonwoningen

Our reference

15 februari 2024 2024022WQ

Your reference

/

Date

Telephone E-mail Subject

Dr.ir. W. Quist 0639251159 w.j.ciuist@tudelft.nl Urgentie Diagoonwoningen

i

• r”

I U I_.)

Deift University of Technology

Faculty of Architecture and the Built Environment Architectural Engineering + Technology HA Section Heritage & Architecture Aan de gemeenteraad van de gemeente Delft Postbus 78 2600 ME DeIft Via: griffie@delft.nl CC: Frank van Vliet (wethouder Klimaat, Cultuur en Openbare ruimte)

Visiting addres Julianalaan 134 2628 BL Deift Postal address Postbus 5043 2600 GA DeIft

www.bk.tudelft.nl

Geachte eden van de gemeenteraad Deift, Het is goed nieuws dat de gemeente Delft door de dienst Erfgoed Deift op korte termijn een participatie-programma zal laten starten voor een inventarisatie van gebouwd erfgoed in Delft uit de periode 1965-1990. Op basis van zulke inventarisaties werden elders in Nederland reeds diverse objecten op gemeentelijke erfgoedlijsten geplaatst, zoals de experimentele Bolwoningen te ‘s-Hertogenbosch die gereedkwa men in 1984. Ook zijn deze inventarisaties uit heel het land de basis waarop de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de komende jaren tot voorstellen zal komen voor het aanwijzen van rijksmonumenten uit deze periode. Dit programma ‘Post 65’ van de RCE zal ongeveer vier jaar vergen. Als markering van het nationale programma zal naar verwachting een eerste groep van tien prominente Post 65 gebouwen nog dit jaar worden aangewezen als rijksmonument. Desondanks wil de Sectie Heritage & Architecture van de TU Delft haar zorg uitspreken over de zogenaamde diagoonwoningen aan de Gebbenlaan 32-29, ontworpen in 1967-1969 en gebouwd in 1970-1971 door de befaamde architect Herman Hertzberger, die internationaal grote bekendheid genieten. Voor het belang van het ontwerp en de gerealiseerde woningen zelf verwijzen wij graag naar de recente correspondentie tussen de gemeente Delft en Erfgoedvereniging Heemschut (17.01.

2019, 18.06.2019, 15.10.2023 en 21.12.2023) en de Vereniging Hendrick de Keyser (11.01.2024). Wij hebben de indruk dat Erfgoed Delft dit belang op hoofdlijnen weliswaar onderkent maar onze zorg is, dat de zorgvuldige instandhouding deze woningen juist nu en in de komende periode onder grote druk staat. Daardoor zou besluitvorming over vier jaar voor deze woningen weleens te laat kunnen komen. Daarom is er in onze visie sprake van urgentie. Tot nu toe heeft de gemeente Delft geen blijk gegeven op deze urgentie te willen acteren. De noodzaak om op korte termijn in actie te komen, is onder andere dat de woningen bij verkoop een eigenaar kunnen krijgen met minder affiniteit met de sociaal-historische betekenis en architectonische kwaliteiten ervan. Vanwege de hoge energielasten is verduurzaming die met subsidies aan particulieren wordt gestimuleerd voor alle woningen zeer actueel. Recent is reeds één van de woningen van het gas af gegaan met grote gevolgen voor de karakteristieke woning. Renovatie brengt inderdaad onvermijdelijk ingrijpende wijzigingen met zich mee, eens te meer als er geen gemeentelijke instrumenten worden ingezet om dit in goede banen te leiden. De huizen zijn kwetsbaar voor onzorgvuldige ingrepen en de kans is zeer reëel dat sluipenderwijs de woningen in de komende jaren onherstelbaar aangetast worden. -

-

Daarnaast staat de instandhouding van Hertzberger’s werken in brede zin juist op dit moment onder zware druk. Wellicht heeft ook u op 31 januari jI. op NPO de documentaire ‘Proof of the pudding’ gezien. Hierin voert de architect een ongelijke strijd voor instandhouding van zijn wereldberoemde kantoorgebouw Centraal Beheer in Apeldoorn, dat

Datum Kenmerk Pag./van

15 februari 2024 2024022WQ 2/2

TU Deift in slechts enkele jaren tijd in een rulneuze staat is geraakt. Het ministerie van Sociale Zaken in Den Haag staat een ingrijpende transformatie te wachten, en vele van zijn werken zijn eveneens onherkenbaar verminkt of reeds gesloopt. In dit tempo zal er weinig van zijn oeuvre bewaard blijven. Vier jaar lijkt misschien kort maar er kan in de huidige constellatie in enkele jaren aan zulke gebouwen heel veel mutilatie en schade ontstaan. Maatregelen voor de diagoonwoningen bieden de kans om althans van deze unieke woningen de instandhouding te borgen. Instandhouding van de woningen past bovendien bij de profilering van Deift als ontwerpgericht innovatiecentrum, waaraan wij als Technische Universiteit een grote bijdrage leveren. De woningen waren destijds bijzonder innovatief, vanwege de opvallend moderne gedachte dat ‘systeembouw’ en standaardisatie niet tot ‘denken vanuit systemen’ hoefde te leiden, maar de menselijke behoeften voorop stelde. Op dit moment is dit een groot en maatschappij-breed thema. Met de huidige woningnood is dit ook voor de verdere ontwikkeling van de gebouwde omgeving opnieuw actueel en onmiskenbaar een prioriteit in het vakgebied. In die zin zijn de woningen als prototype nog altijd innovatief en uniek.

De band met onze Faculteit Bouwkunde wordt verder onderstreept door de benoeming van Herman Hertzberger als hoogleraar aan de faculteit van 1970-1999. Veelzeggend is ook dat een eigenzinnige denker als de architect Carel Weeber, van 1970 tot 2003 hoogleraar en decaan van de Faculteit, zich als één van de eerste in één van de woningen vestigde. Met deze brief willen wij de urgentie van deze zaak bij u onder de aandacht brengen en er op aandringen dat de gemeente zich niet langer afwachtend opstelt. Het voornemen van de RCE om de aanwijzing tot rijksmonument van tien Post 65 gebouwen naar voren te trekken laat zien dat het nemen van maatregelen op korte termijn een zorgvuldig meerjarenprogramma niet in de weg hoeft te staan. Wij vragen de gemeente dan ook om snel verder te onderzoeken welke instrumenten ingezet kunnen worden om de instandhouding van deze unieke woningen te borgen. Veel van onze studenten en toekomstige generaties zouden u daarvoor weleens heel dankbaar kunnen zijn. Graag zijn wij desgewenst bereid tot een persoonlijke toelichting. Namens de sectie Heritage & Architecture, Met vriendelijke grot, Prof.ir. Wessel de Jnge Hoogleraar Heritaq & Desigi

Dr.ir. Wido Quist Sectieleider Heritage & Architeture