2341552 Voorstel van het college aan de raad inzake Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 - 2028

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 - 2028

Portefeuillehouder

K. Schrederhof

Voorstel ingediend door

B. van Rosmalen bvrosmalen@delft.nl en N. de Leeuw ndleeuw@delft.nl

Registratienummer

5621103

Datum

3 oktober 2023

Concept-besluit(en) De gemeenteraad neemt kennis van: de raadsinformatie met betrekking tot de reflecties op Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 – 2028 van prof.dr. P.J. Boelhouwer en de stadsbouwmeester; de Nota van inspraak Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 – 2028 het advies van de Adviesraad Sociaal Domein en de reactie van het college op het advies van de Adviesraad Sociaal Domein; de Woonmonitor 2023; de Uitvoeringsagenda het overzicht van de stand van zaken van de Woonvisie 2016 – 2023; en besluit: Goed wonen in Delft, de Woonvisie 2023 – 2028 vast te stellen. Waarom nu? De nu nog van kracht zijnde woonvisie loopt over de periode 2016 -2023. Sinds 1 januari 2022 is de

gemeentelijke woonvisie op basis van de woningwet verplicht. De woonvisie mag maximaal over de komende vijf jaar gaan. De woonvisie dient ondermeer als basis voor de prestatieafspraken tussen de woningbouwcorporaties, huurdersorganisaties en gemeente. Inhoud

Op basis van het op 1 februari 2022 door het college vastgestelde plan van aanpak is Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 – 2028 opgesteld. Een uitvoeringsagenda en woonmonitor zijn als bijlage aan de woonvisie toegevoegd. De vaststelling van het woonbeleid is een verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Hiervoor is een concept- raadsbesluit voorbereid. Op 27 juni 2023 stelde het college de ‘inspraakversie’ van de Woonvisie 2023 – 2028 vast en voor een periode

van 6 weken voor een ieder ter inzage te leggen. Het college besloot tevens om de Woonvisie 2023 – 2028 voor een advies voor te leggen aan de Adviesraad Sociaal Domein (ASD). Ook werd besloten om de Woonvisie 2023 – 2028 voor een schriftelijke inspraakreactie voor te leggen aan de partijen en organisaties die betrokken waren bij de voorbereiding. In de afgelopen periode heeft de ASD een advies uitgebracht en zijn verschillende reacties gegeven op de ‘inspraakversie’ van Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 -2028. In het verlengde hiervan bijgaand de Nota van inspraak Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 – 2028. In de nota wordt per advies of reactie de zienswijze van het college en de conclusie weergegeven. Als achtergrondinformatie is aan de Woonvisie 2023 – 2028 ook de door het onderzoeks- en adviesbureau RIGO uitgevoerde Woonmonitor 2023 toegevoegd. De woonmonitor geeft inzicht in de woningbouwplannen en ontwikkelingen op de Delftse woningmarkt. Pagina 1 van 5

Conform een toezegging aan de gemeenteraad werd door wethouder Schrederhof aan prof.dr. P.J. Boelhouwer van de TU Delft/Bouwkunde gevraagd te reflecteren op de ‘inspraakversie’ van Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 – 2028. Deze reflectie is eind augustus ontvangen. Verder werd ook gereflecteerd door de stadsbouwmeester. Informatie hierover is opgenomen in bijgaande conceptraadsinformatie. In Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023 – 2028 staan de ´woontevredenheid van onze inwoners´ en een ´goede groei van de stad´ centraal. Als dat op orde is kunnen we spreken van goed wonen. Goed wonen heeft niet alleen betrekking op de eigen woning, maar gaat ook over de woonomgeving, waaronder ook goede voorzieningen en openbare ruimte. Er kan op verschillende manieren een bijdrage geleverd worden aan goed wonen. Dat kan door samen met partners in de stad te zorgen voor voldoende woningen passend bij wat er voor de verschillende bewonersgroepen in de stad nodig is. Daarnaast kan gezorgd worden voor een juiste ‘mix’ van woningen in de wijken en buurten en kunnen met woningeigenaren afspraken gemaakt worden over ondermeer betaalbaarheid, kwaliteit en duurzaamheid. - Groei van de woningvoorraad; ‘iedereen een plek’: Er is op dit moment behoefte aan woningen in zowel de huur en koop en in elk prijssegment. Het realiseren van deze woningen is gezien de woningnood belangrijker dan ooit.

De ambitie voor een netto-groei van de stad met zo’n 15.000 woningen in de periode 2018-2040 uit de omgevingsvisie van Delft blijft het uitgangspunt. - Betaalbaarheid borgen in huur en koop; ‘betaalbaar wonen’: De woonlasten stijgen als gevolg van de economische ontwikkeling, de energiemarkt en de huidige wooncrisis. Delft is een stad is voor starters, jongeren en studenten, alleenstaanden, gezinnen en ouderen, statushouders, vluchtelingen en andere kwetsbare groepen. Ingezet dient te worden op een aanbod van kwalitatief goede en betaalbare woningen. Dat lukt op korte termijn zeker niet voor alle doelgroepen. Daarvoor is de druk op de woningmarkt te groot. Per gebied en wijk zal worden gestuurd op een goede balans tussen huur- en koopwoningen, in verschillende prijsklassen. - Huisvesten van kwetsbare doelgroepen; ‘wonen zonder zorgen’: De Delftse woningcorporaties, aanbieders van zorg en welzijn, het zorgkantoor en de gemeente Delft werken samen om ervoor te zorgen dat Delftenaren langer thuis, of weer thuis kunnen wonen. Onder Langer Thuis verstaan we het geschikt zelfstandig thuis wonen van ouderen. Dat kan met zorg aan huis en aanpassingen in de woning. Onder Weer Thuis verstaan we dat mensen vanuit beschermd wonen weer op zichzelf gaan wonen. Dit gaat dan met zorg en begeleiding in de wijk.

Met het ondertekenen van een samenwerkingsconvenant in 2018 hebben partijen afspraken gemaakt voor een sterke en sociale stad met aandacht voor wonen, zorg, voorzieningen en ondersteuning op maat voor wie dat nodig heeft. In 2019 is een uitvoeringsprogramma opgesteld. -

Verduurzamen bestaande voorraad; ‘natuurlijk duurzaam’:

Onder verduurzaming van de woningvoorraad wordt - naast een klimaat neutrale energiehuishouding - verstaan het maken van stappen waar het gaat om klimaatadaptatie, natuur inclusief en circulair bouwen. Ook op dit thema is het vooral het bestendigen van beleid en het tot uitvoering brengen van de ambities, ook in relatie tot de benodigde energietransitie. De ambitie is om in 2050 een klimaat neutrale en klimaat adaptieve gebouwde omgeving te bereiken. Dit vraagt nu ten minste klimaat neutrale nieuwbouw en verduurzaming van de bestaande voorraad. De ambitie is dat in 2050 de gehele woonvoorraad in Delft voldoet aan energielabel C of beter.

- Kwaliteit van de woon- en leefomgeving: ‘Gebiedsgericht werken aan veerkrachtige wijken’: Het is van belang de woningopgave ook te gebruiken als kwaliteitsverbetering voor wijken. Dit geldt zeker daar waar geen ruimte is voor grootschalig bijbouwen van woningen of het transformeren van een deel van de huidige woningvoorraad. De omgevingsvisie is de basis voor een goede groei van de stad. In alle buurten dient prettig gewoond te kunnen worden. In sterke buurten kunnen kansen worden benut om kwetsbare buurten te ontlasten. Dit dient gebiedsgericht te worden vormgegeven via de woningbouwprogrammering en waar nodig via tijdelijke sturing op instroom. Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan enkele moties en worden toezeggingen aan de gemeenteraad opgevolgd. Dit betreffen: - M211118.8.4.2 motie Woningloten in Delftse woonvoorraad: in de uitvoeringsagenda bij de woonvisie is Pagina 2 van 5

opgenomen dat binnen de woningmarktregio zal worden onderzocht hoe woningloten effectiever kan worden ingezet; - M211104.8.1.5 motie zelfbewoningsplicht: zelfbewoningsplicht is verwerkt in de Huisvestingsverordening 2023 (met het onderdeel opkoopbescherming); - T221221.9.4.1 toezegging Doorvertaling Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting: in de Woonvisie 2023 – 2028 is opgenomen dat we de ambitie hebben om in de periode 2021-2030 3.500 studentenwoningen toe te voegen binnen de gemeentegrenzen en aanvullend extra studentenhuisvesting in nabije gemeenten, LAS wordt betrokken bij overleg met DUWO en TU; - T230511.4.5.2 toezegging Gezinnen in woonvisie: in de Woonvisie 2023 – 2028 is over wonen voor gezinnen in de stad opgenomen dat het huisvesten van gezinnen nog steeds belangrijk is. Voor zowel ‘startende’ als ‘gevorderde’ gezinnen zijn meer gezinswoningen nodig. Dit zullen in de Delftse situatie vaak stadswoningen in stedelijke dichtheden zijn. Ook ontstaan er voor deze groep kansen. Wanneer de doorstroming op gang komt, komen bestaande eengezinswoningen vrij; - T230511.4.5.3 toezegging Inzicht realisatie vorige woonvisie: als bijlage is een overzicht van wat in het kader van de Woonvisie 2016 – 2023 is gerealiseerd en wat wordt meegenomen bij de Woonvisie 2023 – 2028; - T230511.4.5.4 toezegging Prof. dr. P.J.

Boelhouwer (TU Delft – Bouwkunde) vragen een relectie te geven op de concept- Woonvisie 2023 – 2028: een reflectie van Prof. dr. P.J. Boelhouwer op de Woonvisie 2023 – 2028 is toegevoegd; - T230516.7.6.1 toezegging Plan van aanpak wonen jongeren: in de Woonvisie is rekening gehouden met de behoefte aan voldoende betaalbare appartementen die ook interessant zijn voor jongeren/starters; in de uitvoeringsagenda bij de Woonvisie 2023 – 2028 is opgenomen dat we de mogelijkheden die er zijn om woningen te verhuren met tijdelijke (doelgroep)contracten van vijf jaar, onder meer gericht op de beschikbaarheid van deze woningen voor jongeren en starters, zullen benutten;

- T230516.7.6.2 toezegging mogelijkheden particulier opdrachtgeverschap: in de Woonvisie is opgenomen dat de gemeente cpo- initiatieven zal faciliteren en in het Uitvoeringsprogramma is vastgelegd dat sturing via op het aandeel sociale huur, middenhuur, betaalbare koop en (collectief) particulier opdrachtgeverschap plaats zal vinden via het planologisch kader en doelgroepenverordening.

Wat verandert er?

De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de Woonvisie 2016-2023 zijn: 1. meer regie van de overheid, realisatie woningbouw belangrijk; 2. verstedelijkingsopgave, minder nieuwbouw van traditionele eengezinswoningen; 3. compacte woningen, oog voor collectieve voorzieningen en eigenaarschap buitenruimte; 4. inzetten op betaalbare woningen; 5. sturen op veerkracht van wijken, samen met de bewoners; Reeds genomen besluiten over wonen met zorg (opgave langer en weer thuis) en de verduurzaming van de woningvoorraad blijven van kracht. In vergelijking met de op 27 juni 2023 vastgestelde ‘inspraakversie’ van Goed wonen in Delft, Woonvisie 2023-2028 zijn er op basis van de bijgevoegde Nota van inspraak en het bijgevoegde advies van de Adviesraad Sociaal Domein en de reactie van het college hierop enkele tekstwijzigingen en aanscherpingen opgenomen in de woonvisie. Tevens zijn enkele redactionele wijzigingen doorgevoerd. Beleidskaders

-

Plan van aanpak woonvisie 2023, 1 februari 2022 Goed wonen in Delft; de Beleidslijnen voor de Woonvisie 2023, 18 april 2023 Omgevingsvisie Delft 2040, 15 juli 2021 Tussenakkoord ‘Samenwerken aan een solide woningmarkt in Haaglanden - de eerste stap 20212030’ Programmabegroting 2023 – 2026 Kadernota 2023 Woonvisie 2016 - 2023 Pagina 3 van 5

Verder is aangesloten bij beleidskaders voor de energietransitie, natuurinclusief bouwen, klimaatadaptatie en het grondbeleid. Ook is waar mogelijk aansluiting gezocht bij bestaande convenanten (Langer en Weer thuis, Bemoeizorg, Housing First) en het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Delft West.

Financiën

De gemeente heeft binnen haar begroting een beperkt budget voor woonbeleid beschikbaar. Dit wordt ingezet voor onderzoek, advies en communicatie. Daarnaast zijn v.w.b. nieuw woonbeleid in de Programmabegroting 2023-2026 reeds middelen opgenomen voor verkenning van betaalbare koop, de oprichting van een huurteam en uitbreiding van de seniorenmakelaar. In de Kadernota 2023 zijn de structurele inzet van de seniorenmakelaar, de inzet van het huurteam in 2024 en middelen voor sturing op het bouwprogramma (versnelling/realisatie van de woningbouw) opgenomen. Vervolg Na de vaststelling van de Woonvisie 2023 – 2028 door de gemeenteraad zal de uitvoering van het woonbeleid op basis van de uitvoeringsagenda ter hand worden genomen. De gemeenteraad zal jaarlijks worden geïnformeerd over de stand van zaken. Voorafgaand aan de behandeling in de gemeenteraad zal de door het college vastgestelde woonvisie nog worden bewerkt door een vormgever. Participatie Op 15 en 22 mei 2023 werden n.a.v. de vaststelling van de beleidslijnen stadsgesprekken over de woonvisie georganiseerd en vonden gesprekken plaats met de professionele partners. Een verslag van de stadsgesprekken is bijgevoegd. Daarna werd de ‘inspraakversie’ van de Woonvisie 2023 – 2028 opgesteld.

De ‘inspraakversie’ van de Woonvisie 2023 – 2028 werd ter advisering voorgelegd aan de Adviesraad Sociaal Domein en werd voor eenieder ter inzage gelegd. De woonvisie werd ook voorgelegd aan de partijen en organisaties die betrokken waren bij de voorbereiding. In het verlengde hiervan is de bijgevoegde Nota van inspraak Woonvisie 2023 – 2028 opgesteld. Communicatie Middels een persbericht wordt gecommuniceerd over de Woonvisie 2023 - 2028 Bijlage(n) -

Woonvisie 2023 – 2028 met uitvoeringsagenda Woonmonitor 2023 Nota van inspraak Woonvisie 2023 – 2028 (met inspraakreacties) Advies ASD Reactie op advies ASD Stand van zaken Woonvisie 2016 - 2023 Verslag stadsgesprekken 15 en 22 mei (+bijlage) concept- raadsbesluit raadsinformatie met betrekking tot reflecties reflectie P. Boelhouwer reflectie stadsbouwmeester

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om de moties M211118.8.4.2 en

M21104.8.1.5 en de toezeggingen T221221.9.4.1, T230511.4.5.2, Pagina 4 van 5

T230511.4.5.3, T230511.4.5.4, T230516.7.6.1 en T230516.7.6.2 als

en/of toezegging?

afgedaan te beschouwen ☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

Pagina 5 van 5