2340543 College van B&W - stand van zaken m.b.t. aanbevelingen DRK-rapport ‘Woningbouw Delft 2017-2040-van goed naar nog beter'

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Stand van zaken aanbevelingen rapport ‘Woningbouw Delft 2017-2040: van goed naar nog beter’ van de Delftse Rekenkamer

Portefeuillehouder

Wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

B. van Rosmalen, bvrosmalen@delft.nl

Registratienummer

5622825

Datum

26 september 2023

Concept-besluit(en) n.v.t.

Waarom nu? Op 1 oktober 2020 heeft de raad het Voorstel van de cie. SDW inzake rapport DRK onderzoek Woningbouw Delft 2017-2040 aangenomen (kenmerk 2039756). Het college informeert de raad over de huidige stand van zaken m.b.t. de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport ‘Woningbouw Delft 2017-2040: van goed naar nog beter’. Inhoud In het rekenkamerrapport stonden vijf aanbevelingen centraal. Vier van de vijf aanbevelingen zijn destijds overgenomen. Deze informatiebrief neemt deze vier aanbevelingen als leidraad. We schetsen telkens de kern van de reactie uit mei 2020 en laten deze volgen door een update. Stuur op woningbouwdifferentiatie met het oog op de ambitie van inclusieve stad (aan raad en college) Reactie mei 2020 Het college ondersteunde deze aanbeveling destijds van harte en gaf aan hier inmiddels uitwerking aan te geven. Het college gaf aan de combinatie van woonmilieu(-differentiatie), doorstroming, de monitoring op veerkrachtige wijken en slaagkansen én de sturing op de categorieën sociaal, middeldure huur en koop plus het sturen op de verhouding studentenwoningen versus reguliere woningen te zien als middel om de tweedeling in de Delftse samenleving minder groot te laten worden. Update augustus 2023 Het standpunt van het huidige college is hetzelfde: we ondersteunen dit ook nu van harte.

Sturen op woningdifferentiatie met het oog op de ambitie van een inclusieve stad is een belangrijk uitgangspunt in het Coalitieakkoord. Het heeft in inmiddels ook een stevige plek gekregen in de Beleidslijnen woonvisie die het college heeft vastgesteld en met uw raad besproken zijn. Het heeft ook een plek gekregen in de inspraakversie van de nieuwe Woonvisie 2024-2028 die in de zomer van 2023 ter (verdere) inspraak aan de stad werd voorgelegd. In dat laatste document is ook een tabel opgenomen waarin is aangegeven welke segmenten voor een wijk bovengemiddeld, gemiddeld dan wel benedengemiddeld interessant zijn om toe te voegen. Inmiddels hebben we ook de eerste ervaringen opgedaan met breed Stedelijk Programmeren: de juiste ontwikkeling op de juiste tijd op de juiste plek in de stad. De Woonvisie biedt handvatten voor het Stedelijk Programmeren. In Haaglanden wordt in 2023 als ‘koploper’ gewerkt aan een regionale woonzorgvisie die als doel heeft om in gezamenlijk overleg in alle negen regiogemeenten ‘een thuis voor iedereen’ te geven. In ‘een thuis voor iedereen’ staan aandachtsgroepen centraal. Aandachtsgroepen zijn groepen mensen met minder kansen dan anderen op de

Pagina 1 van 4

woningmarkt. Bijvoorbeeld door hun behoefte aan een specifiek soort woning of woonvorm, wat zij kunnen betalen voor de huisvesting, wat extra nodig is aan begeleiding en zorg en het draagvlak in de buurt.

Vraag de marktpartijen zich te organiseren tot een ‘Woningbouwforum’ (aan college) Reactie mei 2020 Het college is van mening dat de vorming van een Woningbouwforum op stadsniveau niet zal leiden tot een structurele uitwisseling van ‘zoet en zuur’, zoals de Rekenkamer veronderstelt. Het college geeft aan dat dit welk kan op een tussenliggend schaalniveau: dat van grotere gebiedsontwikkelingen zoals Reinier de Graaf buurt / Junius. Bijvoorbeeld door de koppeling van marktpartijen aan toegelaten instellingen om het gewenste woonmilieu te laden én om de doelstelling van de inclusieve stad (het mengen van doelgroepen) effectief te bewerkstelligen. Het college stelde voor dat het zowel de woonmonitor als de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport met marktpartijen deelt en hun reflectie te vragen op de voorgestelde strategie van samenwerken en delen van “zoet en zuur”. Wel onderschrijft het college dat de uitwisseling met marktpartijen belangrijk is en dat er meer mogelijkheden kunnen worden benut om dit vorm te geven. Het Vastgoedcafé is de plek om dit vorm te geven. Update augustus 2023 Het huidige college onderschrijft het standpunt van het vorige college. Inmiddels is betaalbare nieuwbouw stevig geagendeerd door de rijksoverheid.

Vanaf 2025 dient ook het regionale nieuwbouwprogramma te bestaan uit ten minste 2/3 deel betaalbare woningen, waarvan de helft te realiseren door corporaties. Betaalbaar betreft in deze definitie sociale huurwoningen, middenhuurwoningen en koopwoningen tot 355.000 euro. In regioverband is dit ook nog gekoppeld aan een meer evenwichtige spreiding van sociale huurwoningen. Onlangs is raadsbreed nog een initiatiefvoorstel van het CDA aangenomen waarin de noodzaak van echte sociale huur onderschreven werd. In deze zin wordt het ‘zuur’ meer en meer gangbaar en daarmee als ‘een nieuwe sociale norm’ neergezet. Tegelijkertijd is de omgeving waarin we werken zodanig veranderd dat de voorspelbaarheid en realisatiemogelijkheden sterk gedaald zijn. O.a. schaarste aan middelen (zowel materialen als menskracht bij planvorming en -uitvoering), gestegen bouwprijzen, wet- en regelgeving maken -uitvoering van – een haalbare businesscase uitermate weerbarstig. Gebrek aan menskracht vraagt enerzijds om keuzes welke plannen op te pakken en anderzijds om tot nieuwe oplossingen en denkrichtingen te komen om tot realisatie van woningbouw te blijven komen. Niet elk plan kan opgepakt worden. Dergelijke keuzes moeten in onze ogen in samenspraak met onze samenwerkingspartners gemaakt worden.

Daarnaast moeten er - voor een belangrijk deel - op rijksniveau belemmeringen worden weggenomen om tot woningbouwproductie te blijven komen. Daartoe hebben we in maart 2023 in het kader van de Regionale Realisatieagenda (RRA) Wonen Haaglanden afspraken gemaakt over de vorming van lokale bouwtafels en een regionale Versnellingstafel waar BZK en de provincie Zuid-Holland aanschuiven. Aan deze tafels zullen samenwerkingspartners zoals ontwikkelaars en woningcorporaties kunnen deelnemen, zodat er met de kennis en inbreng van eenieder tot goede afwegingen voor een realistisch na te streven woningbouwprogramma, doorstroombevordering en verbeteringen in werkwijzen gekomen kan worden.

Zorg voor een zo evenwichtig mogelijke productie, vermijd grote schommelingen per jaar (aan college) Reactie mei 2020 Het college onderschrijft dit maar wijst erop dat er naar handelen lastig is. Er zijn weinig locaties waar de gemeente vanuit haar grondpositie direct kan sturen. De gemeente wil bij projecten het gesprek blijven voeren en ziet dit ook als anti-cyclisch plannen als is het maar om te voorkomen dat plannen met eengezinswoningen in groten getale omgezet worden naar kleine beter renderende woningen. Hetgeen op gespannen voet staat met de vanuit de lokaal benodigde productie. Update augustus 2023

Pagina 2 van 4

Het huidige college heeft eenzelfde standpunt en wil opmerken dat in de huidige situatie het ernaar handelen nog lastiger is. Het blijven realiseren van nieuwbouwproductie is – zoals we hebben geschetst in het vorige punt momenteel al een uitdaging. Laat staan schommelingen vermijden. We beseffen dat er veel lichten op rood kunnen staan. Eén rood licht maakt al dat een project niet van kant komt, ook al staan de overige lichten op groen. Dat alles vergt samenwerking. Het college investeert t/m 2025 daarom in het opzetten van een intensievere monitoring, bijsturing bouwprogramma en realisatie van de lokale bouwtafel. Daartoe breiden we de formatie uit met een procesmanager / woningbouwregisseur.

Stuur bewust en voorspelbaar, met ruimte voor uitvoeringsflexibiliteit (aan raad) Reactie mei 2020 Dit is een aanbeveling aan de raad, maar met consequenties voor de uitvoering door het college. Het college kan zich vinden in de mogelijke knoppen om mee te sturen die de Rekenkamer benoemt. Wel ziet het ook een spanning met de conclusie van de Rekenkamer dat er géén opeenstapeling van eisen dient plaats te vinden. De knop “flexibiliteit tussen projecten” behoeft, naar de mening van het college, verdere uitwerking hoe de Rekenkamer dit voor zich ziet. Tot slot is het college blij dat de Rekenkamer aanbeveelt om “over de impact van alle sectorale eisen” een debat te voeren. De impactanalyse van 2018 was een mooie proeve hiervan en ook de geschetste uitdagingen aan het eind van de woonmonitor geven onzes inziens aanleiding om de ontwikkelingen in samenhang met elkaar te bediscussiëren. Update augustus 2023 Met de komst van een procesmanager / woningbouwregisseur en op basis van een intensievere monitoring denken we bewuster en meer voorspelbaar te kunnen handelen. Naar verwachting zal dit bij de projecten geleidelijk aan kunnen resulteren in een meer transparante en een meer bewuste afweging op de invalshoeken tijd, kwaliteit en geld. Wat verandert er? n.v.t. Beleidskaders n.v.t. Financiën n.v.t.

Vervolg Voor het college is het gesprek over het rekenkamerrapport ‘Woningbouw Delft 2017-2040: van goed naar nog beter’ afgerond. Het verdere gesprek over de materie kan plaatsvinden aan de hand van de periodieke Woonmonitor. Participatie n.v.t.

Communicatie n.v.t. Bijlage(n) n.v.t.

Pagina 3 van 4

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

A.M. Zwart Loco-burgemeester

Pagina 4 van 4