2338506 Voorstel van het college aan de raad inzake Aanvraag Fonds 2040 'bijdrage future proof warmtepompcentrale'

Oplegger raad Raadsvoorstel Onderwerp

Aanvraag Fonds 2040: bijdrage future proof warmtepompcentrale

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart

Voorstel ingediend door

H.J. Hoogeveen

Registratienummer

5603611

Datum

19 september 2023

Concept-besluit(en) De raad besluit: in te stemmen met een maximale bijdrage van maximaal € 4,0 mln uit Fonds Delft 2040 voor de overdimensionering van de Warmtepompcentrale ten behoeve van toekomstige aansluitingen in de wijken Voorhof en Buitenhof, daar de voorwaarde aan te stellen dat de subsidie alleen wordt verstrekt als er vooraf een overeenkomst is gesloten waarin afspraken zijn vastgelegd over tenminste: o de condities voor terugbetaling van de subsidie, inclusief de indexering van het gesubsidieerde bedrag, en o een of meer terugvalopties voor het geval fase 2 van het Open Warmtenet Delft niet wordt gerealiseerd of niet wordt beleverd door het consortium dat de aanvraag doet. de begroting met betrekking tot het jaar 2024 te wijzigen door € 4 mln te onttrekken aan de Reserve Stad, conform de bij het besluit behorende begrotingswijziging en in overeenstemming met het advies van de investeringscommissie. Waarom nu? Het consortium Geothermie Delft (GTD) zal vanuit de geothermiebron op de campus van de TU Delft, het Open Warmtenet Delft voorzien van warmte. De temperatuur van de warmte die uit de bron komt, moet worden verhoogd in een warmtepompcentrale. De bouw van de warmtepompcentrale start naar verwachting begin 2024. De voorbereidingen voor de bouw zijn gestart.

De vraag of de warmtepompcentrale ook al op de toekomst moet worden voorbereid, dient daarom nu te worden beantwoord. Specifiek is het nodig om het voorstel tijdens de raadsvergadering van 2 november en dus versneld te behandelen op de commissievergadering van 5 oktober 2023. Inhoud Op de campus van de TU Delft wordt een geothermiebron ontwikkeld. De warmte die in de toekomst wordt gewonnen vanuit die geothermiebron, zal via het Open Warmtenet Delft worden gedistribueerd. De ontwikkeling van het Open Warmtenet Delft en de ontwikkeling van de geothermiebron, vormen kernprojecten binnen het programma Energietransitie. In fase 1 van het Open Warmtenet worden ca. 5.000 woningen aangesloten. Dit zijn woningen die in het bezit zijn van de woningcorporaties Vidomes, Duwo, Stedelink en Woonbron. Deze woningcorporaties voeren dan ook de regie in deze fase van de ontwikkeling van het Open Warmtenet Delft. Fase 2 van het Open Warmtenet biedt potentie om nog eens ca. 10.000 woningen van particuliere eigenaren (VVEs en grondgebonden woningen) in Voorhof en Buitenhof aan te sluiten op het warmtenet. De aard van deze groep vereist dat de gemeente in deze fase de regie voert. De woningen die in fase 1 worden aangesloten op het warmtenet, worden verwarmd vanuit de bovengenoemde geothermiebron. De ontwikkeling van fase 2 staat nog in de kinderschoenen: veel is nog onduidelijk.

De gemeente stelt wel vast dat het waarschijnlijk is dat ook in fase 2 gebruik wordt gemaakt van geothermie als warmtebron. De warmtepompcentrale die nodig is om de warmte op de juiste temperatuur te brengen voordat het in het warmtenet Pagina 1 van 4

wordt ingebracht, moet daarom voldoende capaciteit hebben om zowel de woningen te bedienen die worden aangesloten in fase 1, als die in fase 2. De gemeente en het GTD-consortium dat verantwoordelijk is voor de bouw van de warmtepompcentrale, zagen zich gesteld voor de vraag wat het beste moment zou zijn om de capaciteit van de warmtepompcentrale te dimensioneren op fase 2. Optie 1: de warmtepomp nu realiseren alleen voor fase 1, en later uitbreiden naar fase 2 als er meer zekerheden zijn over fase 2 en de afname van geothermie in fase 2. Kosten: ca. € 26 mln. Optie 2: de warmtepomp reeds nu realiseren met voldoende capaciteit voor fase 1 en 2 gezamenlijk. Kosten: ca. € 22 mln. Omdat de meerkosten van optie 1 aanzienlijk zijn (ca. €4 miljoen extra in vergelijking met optie 2), ligt de voorkeur bij optie 2. De businesscase van het GTD-consortium laat een dergelijke investering op dit moment echter niet toe. Om die reden doet het consortium een aanvraag bij het Fonds 2040 voor een subsidie met terugbetalingsverplichting voor de meerkosten van het ‘overdimensioneren’ van de warmtepompcentrale. Op verzoek van de gemeente is door Blueterra een onafhankelijke second opinion uitgevoerd op de aanvraag en de cijfers die aan de aanvraag ten grondslag liggen.

Blueterra heeft geconstateerd dat de door het GTD-consortium opgevoerde meerkosten een redelijke verwachting vormen van de uiteindelijke kosten. Blueterra constateert eveneens dat de businesscase van het project dusdanig krap is, dat het redelijk is dat het consortium in deze fase om een bijdrage vraagt van de gemeente, die later wordt terugbetaald. Vanuit het programma Energietransitie van de gemeente is naar aanleiding van de aanvraag een memo opgesteld waarin de rol van de warmtepompcentrale wordt toegelicht, en die de aanvraag plaatst in de context van de ambities van de gemeente op weg naar een CO2-neutraal Delft 2050. De investeringscommissie van het Fonds2040 heeft de aanvraag, de second opinion en het toelichtende memo in samenhang beoordeeld en heeft een positief advies afgegeven. De investeringscommissie geeft als aandachtspunten mee dat de subsidie alleen zou moeten worden verstrekt als er een overeenkomst is gesloten waarin afspraken zijn gemaakt over de terugbetaling, en duidelijkheid wordt gegeven over alternatieven mocht fase 2 van het Open Warmtenet niet worden gerealiseerd, of vanuit een andere bron worden beleverd. Dit positieve advies kan in samenhang worden bezien met het positieve advies van de investeringscommissie en de daaropvolgende instemming van de gemeenteraad in 2021 om aan NetVerder een Fonds2040-subsidie te verstrekken.

Met die subsidie werd, eveneens vooruitlopend op fase 2, overdimensionering van de leidingen van het warmtenet mogelijk gemaakt. Staatssteun Zodra overheden investering- of exploitatieverliezen gaan dekken of risicofinancieringen aanbieden, is er al snel sprake van staatssteun. Dit is ook het geval bij een subsidieverlening aan GTD ten behoeve van de bouw van de warmtepompcentrale zodat deze in fase twee ook kan worden ingezet. Staatssteun is nodig om ontwikkelingen in de markt te stimuleren. Daarom zijn er zijn verschillende manieren om deze staatssteun rechtmatig te verstrekken. Voor de bouw van de warmtepompcentrale kan, zoals het er nu naar uitziet, een beroep worden gedaan de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV). De stukken die aan de investeringscommissie zijn voorgelegd, worden hierbij ook aan de gemeenteraad verstrekt. De raad heeft het budgetrecht en neemt daarom het uiteindelijke besluit over aanvragen voor het Fonds Delft 2040. Dit is vastgelegd in het proces van het Fonds Delft 2040, en beschreven in de meerjarenprogrammabegroting 2018. Gelet op de bestemming van het Fonds 2040 en de besluitvorming bij de Kadernota op dat vlak, zal het college breder kijken naar de reserves en de raad daarover informeren. Risico De gemeente loopt het risico dat de subsidie niet, niet geheel, of later dan verwacht wordt terugbetaald.

Om die reden heeft de investeringscommissie om fallback scenario's gevraagd. Deze zijn door het GTD-consortium aangegeven. Tegelijkertijd constateren wij dat realisatie van Fase 2 met gebruikmaking van de Delftse geothermiebron de grootste kans biedt op terugbetaling. De gemeente heeft de regie bij de vormgeving van Fase 2 van het Open Warmtenet Delft, en zal dit risico bij de vormgeving van Fase 2 betrekken. Wat verandert er?

Pagina 2 van 4

Levering van warmte vanuit de geothermiebron aan de tweede fase van het Open Warmtenet wordt mogelijk gemaakt door deze aanvraag. Door in te stemmen met het gevraagde besluit, wordt ca. € 4 mln bespaard ten opzichte van het later alsnog uitbreiden van de warmtepompcentrale. Deze € 4 mln zou anders onderdeel zijn van de businesscase van het GTD-consortium en via de beprijzing van de warmte uiteindelijk door inwoners moeten worden opgebracht. Beleidskaders De ontwikkeling van het warmtenet en de rol van de geothermiebron worden beschreven in het Warmteplan 2021. Het Warmteplan 2021 vloeit voort uit het landelijke Klimaatakkoord en de ambitie om in Delft in 2050 geheel aardgasvrij te zijn.

Financiën De Raad wijzigt de begroting met betrekking tot het jaar 2024 door het subsidiebedrag van € 4 mln ten laste te brengen van de Reserve Stad, conform de bij het besluit behorende begrotingswijziging en in overeenstemming met het advies van de investeringscommissie.

Vervolg Het college verzoekt de raad om dit onderwerp versneld te behandelen in de commissievergadering van 5 oktober en vervolgens in de raadsvergadering van 2 november, met het oog op het feit dat de bouw van de warmtepompcentrale op korte termijn start. Bij een positief besluit van de raad wordt aan het GTD-consortium een subsidie toegekend van € 4,0 miljoen en zal de extra capaciteit voor de warmtepompcentrale worden meegenomen in het ontwerp, de verdere voorbereiding en uitvoering van de warmtepompcentrale. De subsidie wordt gekoppeld aan de voorwaarde dat de subsidie alleen wordt verstrekt als er vooraf een overeenkomst is gesloten waarin afspraken zijn vastgelegd over tenminste:  de condities voor terugbetaling van de subsidie, inclusief de indexering van het gesubsidieerde bedrag, en  een of meer terugvalopties voor het geval fase 2 van het Open Warmtenet Delft niet wordt gerealiseerd of niet wordt beleverd door het consortium dat de aanvraag doet.

Participatie Niet van toepassing.

Communicatie Via de kanalen van de gemeente en het consortium, zal gecommuniceerd worden dat de gemeente hiermee anticipeert op fase 2 van het Open Warmtenet Delft. Bijlage(n) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Advies Investeringscommissie Fonds 2040; 20230811 - GTD WPC - Definitieve aanvraag Fonds 2040 Delft; Toelichtende Memo Aanvraag Fonds 2040 WPC; Second opinion Blueterra.WPC 11-08-2023; Ingevulde raadschecklist WPC Fonds 2040; Begrotingswijziging; Brief aan Geothermie Delft Pagina 3 van 4

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

J.M. Bijsterveldt, van Burgemeester

Pagina 4 van 4