2338503 College van B&W - Reactie motie ‘Stel paal en perk aan partnergeweld'

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Reactie motie ‘Stel paal en perk aan partnergeweld’.

Portefeuillehouder

Burgemeester van Bijsterveldt en wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

Franciska Ederveen

Registratienummer

5605454

Datum

5 september 2023

Concept-besluit(en) De raad: 1) Neemt kennis van de raadsinformatie en beschouwt de motie ‘Stel paal en perk aan partnergeweld’ als afgedaan.

Inhoud Op 9 maart 2023 is de motie ‘Stel paal en perk aan partnergeweld’ ingediend, met het volgende verzoek aan het college: • De gangbare definitie van femicide in Nederland te hanteren met actief oog voor de aangegeven context van partnergeweld; • Signalen van risico’s van femicide vroeger en beter te leren onderkennen en te zorgen voor preventie, steun en hulp, ook in samenwerking tussen politie en sociaal domein; • Dit op te nemen in de uitvoering van Veilig Thuis Haaglanden (VTH); • De raad periodiek (bijvoorbeeld als paragraaf binnen de veiligheidsmonitor) kwalitatief en eventueel kwantitatief te informeren over femicide of gevaar daartoe in Delft, alsmede over de acties (herkenning, preventie) die worden ondernomen om femicide in Delft te bestrijden. Met deze raadsoplegger geeft het college inzicht en antwoorden op de gevraagde aandachtspunten in de motie. Geweld tegen vrouwen is niet iets van de afgelopen periode. Het is niet nieuw. Huiselijk geweld is een ernstig en complex maatschappelijk probleem. Dwingende controle, ook wel intiem terreur genoemd, is één van de vormen van huiselijk geweld waarbij slachtoffers worden gedomineerd en gecontroleerd. Dit varieert van kleineren, vernederen tot het verbieden van omgang met anderen en het isoleren van het slachtoffer. Hier is vaak sprake van extreme angst bij het slachtoffer.

Er zijn bij intiem terreur grote risico’s op ernstige incidenten. Ook door, en juist ná het beëindigen van een relatie, lopen slachtoffers grote risico’s soms met dodelijke afloop. Helaas is het moeilijk om partnergeweld of femicidei volledig te voorkomen, zelfs bij een huis- of straatverbod kan het zo zijn dat er toch sprake is van partnergeweld (eventueel met fatale afloop). Dit zullen we als college helaas niet kunnen veranderen maar we zetten wel alles op alles om het zoveel mogelijk te voorkomen. Want elk slachtoffer van huiselijk geweld vinden we er één te veel. Daarom doen we samen met diverse lokale en (boven)regionale samenwerkingspartners veel op het gebied van voorkomen, herkennen en behandelen van huiselijk geweld ii. Helaas zal er ook altijd een zorg mijdende groep blijven waarop het zicht op ontbreekt. De ontwikkelopgaven rondom huiselijk geweld (waar

(ex)partnergeweld/ femicide onderdeel van uitmaakt) en de begeleiding binnen de vrouwenopvang vraagt om een lange adem. Als college vinden we dat we op de goede weg zijn met de ingezette trajecten en projecten, zie voor meer informatie onder het blok beleidskaders. In essentie zullen we vooral stimuleren om nog beter samen te werken in de keten en willen we professionals in staat stellen te doen wat nodig is. Zoals onder andere binnen de pilot Intensief Case Management (ICM) gebeurt.

Waarom nu? Om te komen tot het terugdringen en voorkomen van partnergeweld is samenwerking in de keten essentieel. Daarom is de afgelopen tijd ook in samenwerking met belangrijkste samenwerkingspartners (GGD, Veilig Thuis, Perspektief Vrouwenopvang, Politie, Delft Support) afgestemd om tot de beantwoording van de motie te komen.

Essentie: wat verandert er?

Het college zet de ingezette lokale en (boven)regionale lijn rondom de aanpak huiselijk geweld, partnergeweld en femicide door omdat we vertrouwen hebben in deze aanpak. Naar aanleiding van de motie kunnen wij u melden dat: • Wij de gangbare definitie van femicide in Nederland zullen hanteren met actief oog voor de aangegeven context van partnergeweld; • Wij veel vertrouwen hebben in de professionals die werken met deze kwetsbare doelgroep en dat wij hen blijvend in staat zullen stellen te werken aan verdere verbetering daar waar mogelijk. Enerzijds voor wat betreft het eerder signaleren van risico’s van femicide. Anderzijds door te zorgen voor preventie, steun en hulp, ook in samenwerking tussen politie en sociaal domein zoals wij nu ook al doen;iii • Dit reeds is opgenomen in de uitvoering van Veilig Thuis Haaglanden;iv • De raad eens per jaar, in de rapportage van de politiecijfers, geïnformeerd zal worden over het aantal gevallen van femicide. Tevens zal de raad twee keer per jaar de bestuurs-rapportage van Veilig Thuis ontvangen met daarin de cijfers over het percentage meldingen waar sprake is van alle vormen van huiselijk geweld waaronder (ex) partnergeweld.v Preventie- en voorlichtingsactiviteiten ter voorkoming van femicide vallen onder de verlengde regiovisie aanpak huiselijk geweld.

Daarnaast zal het college de uitkomsten van de oproep van het landelijk netwerk Veilig Thuis en het landelijk netwerk Vrouwenopvang (maart 2023) aan het kabinet, om gezamenlijk een integrale aanpak te ontwikkelen om de cijfers van femicide omlaag te brengen, met interesse volgen en waar mogelijk overnemen.

Tot slot stippen we graag de aandachtspunten aan die we als college hebben meegekregen tijdens het bespreken/ uitwerken van de motie met onze samenwerkingspartners. •

De criteria voor AWARE-trajectenvi zijn streng en richten zich voornamelijk op stalking. Onlangs moest er een AWARE-traject worden afgewezen, waarna er toch een geweldsincident binnen de casus heeft plaatsgevonden. Ketenpartners geven aan dat AWARE in sommige gevallen breder zou moeten kunnen worden ingezet. Reactie van het college: Momenteel wordt samen met de gemeente Den Haag gewerkt aan een nieuw werkproces voor stalking. Daarin wordt ook de inzet van AWARE-kastjes meegenomen. Daarnaast wordt voor de DWO-regio, samen met Perspektief bekeken of het aantal AWARE- en andere (crisis)trajecten in de subsidieaanvraag voor 2024 omhoog moet gezien de stijgende aantallen van stalking zaken en de lokale, regionale en landelijke problemen bij in-, door- en uitstroom in de vrouwenopvang.

•

Vanuit teamleiders Perspektief en de pilot ICM klinkt de roep om implementatie van de systeemgerichte Oranjehuis-aanpak binnen Delft te realiseren. Reactie van het college: dit signaal is nieuw in Delft. De gemeente Den Haag voert momenteel over deze aanpak verkennende gesprekken met Perspektief. We zullen deze verkenning volgen en in de toekomst de adviezen meenemen in onze verdere overweging.

Beleidskaders Regiovisie Huiselijk Geweld. Femicide is een vorm van (ex) partnetgeweld en valt onder de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. In de regio Haaglanden hebben we voor de aanpak van huiselijk geweld een regiovisie. Deze regiovisie is in december 2022 verlengd tot maximaal eind 2026. De doelstelling van de regiovisie is om huiselijk geweld zoveel mogelijk te voorkomen, zo snel mogelijk te herkennen en behandelen waardoor de veiligheid duurzaam wordt geborgd. Dit gebeurd via zes pijlers. Te weten: Preventie, vroegsignalering, advies & melden, inzet interventies, monitoring en ketensamenwerking. Concreet is er de afgelopen jaren gewerkt aan het geven van trainingen, voorlichtingen en webinars. Ook is de samenwerking tussen Veilig Thuis en Delft Support versterkt middels het bespreken van casuïstiek en ketenrapportages. Daarnaast is er met vele partners gewerkt aan de totstandkoming van een eenduidig werkproces om te komen tot een netwerkbenadering voor het gefaseerd samenwerking aan veiligheid. Tevens zijn de interventies ICM en MDA++ (Multidisciplinaire Aanpak ++) beproefd. ICM gaat het 2e jaar van de pilot in en MDA++ is inmiddels geborgd als onderdeel van het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden. Aanpak Veiligheid Voorop.

De Aanpak Veiligheid Voorop richt zich op verbeterslagen in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling waar het de samenloop zorg-straf betreft. Het betreft een bovenregionale aanpak waarin we als regio Haaglanden samenwerken met de regio Hollands-Midden (centrumgemeenten Gouda en Leiden). De afgelopen jaren is door Veilig Thuis, de politie, het openbaar ministerie, de reclassering en de Raad voor de Kinderbescherming gewerkt aan de verbetering van de aanpak vanaf het eerste uur van een crisis (Samen op in acuut). Centrumgemeenten vrouwenopvang/ geweld in huiselijke kring Alle gemeenten zijn verantwoordelijk voor de opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring. Voor deze taak zijn er in Nederland centrumgemeenten en regiogemeenten. Formeel gezien bestaat er geen onderscheid tussen centrumgemeenten en regiogemeenten, maar centrumgemeenten hebben een regierol en ontvangen financiële middelen van het Rijk. Delft is centrumgemeente voor de DWO-regio (Delft, Westland, Midden-Delfland en Pijnacker-Nootdorp). Als centrumgemeente hebben we een subsidierelatie met GGZ-Delfland en Perspektief. De GGZ voert groepstrainingen voor kinderen uit en empowerment trainingen voor vrouwen. Perspektief verzorgt naast de vrouwenopvang (inclusief crisisplaatsingen) ook de ambulante trajecten bij huiselijk geweld & huisverboden.

Tot slot bieden zij ook begeleiding bij een AWARE-traject. Participatie De beantwoording van de motie is tot stand gekomen in samenwerking met de GGD, Veilig Thuis, Perspektief Vrouwenopvang, Politie en Delft Support. Zij werken in de dagelijkse praktijk al samen aan het principe: ‘Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid’.

Financiën Veilig Thuis is onderdeel van het taakveld 6.81b maatschappelijke- en vrouwenopvang. Op dit moment zijn er geen financiële gevolgen. Dit zal wel het geval kunnen zijn als tot uitbreiding van het aantal AWARE- of andere trajecten besloten wordt of mogelijk in de toekomst als gekozen wordt voor de Oranjehuis-aanpak. Eventuele toekomstige mutaties zullen onderdeel worden van de regionale begroting die onderdeel is van de regiovisie Huiselijk geweld en daarmee een plek krijgen in ons beleidscyclusproces. Vervolg Niet van toepassing.

Communicatie Niet van toepassing. Bijlage(n)

Geen

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om ‘Stel paal en perk aan partnergeweld’ als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

M. Huijsmans Loco-Burgemeester

i De definitie van femicide die we hanteren bij de jaarlijkse rapportage van de politiecijfers is als volgt: het doden van

een vrouw door een man omdat zij vrouw is; ofwel de moord op een vrouw door een man gemotiveerd door minachting, een gevoel van eigendom, plezier of de veronderstelling dat een vrouw ondergeschikt is aan de man. En opvallend vaak bij het verbreken van een al dan niet vermeende relatie. Dit is ook de nu gangbare definitie in Nederland. Zie voor meer informatie over de inzet onder andere de eerder ontvangen rapportage ‘Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld 2019-2022’ en de bestuurs-rapportage van Veilig Thuis die u twee keer per jaar namens de gemeenschappelijke regeling ontvangt. ii

iii Naar aanleiding van de motie zijn medewerkers van politie, lokale veiligheidskamer, afdeling handhaving & toezicht,

Delft voor Elkaar, Delft Support, Perspektief en Veilig Thuis door de gemeente uitgenodigd gezamenlijk deel te nemen aan de training RelatieWijs! Dit is een extra aanbod van de gemeente naast het reguliere regionale aanbod. In de training wordt ingegaan op wat te doen als er sprake lijkt te zijn van (ex) partnergeweld. iv Binnen de aanpak van huiselijk geweld worden door VTH en samenwerkingspartners onder meer de volgende

instrumenten ingezet op het voorkomen van (ernstige vormen van) huiselijk geweld (waaronder femicide): • VTH heeft een aanpak ontwikkeld voor complexe echtscheidingsproblematiek. Bij een aanzienlijk deel van de complexe scheidingen is er al partnergeweld voorafgaand aan de scheiding. VTH onderzoekt de aard van het

•

•

• •

geweld en de onderliggende patronen om patronen van het geweld te doorbreken. Om partnergeweld te screenen en te bepalen welke aanpak passend is maakt VTH gebruik van een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst, de MASIC. Bij meldingen over stalking is er afstemming tussen VTH en de politie. Samen met de politie wordt er beoordeeld of er sprake is van stalking, wat er nodig is én op welke termijn. Veilig Thuis kan aan de politie vragen om een Screening Assessment for Stalking and Harassment (SASH) uit te voeren. In overleg met de politie en/of Perspektief worden de mogelijkheden besproken om in casuïstiek waarbij sprake is van stalking te begrenzen en beschermen, zoals een STOP gesprek, een Afspraak op Locatie (AOL), contact- of locatieverbod, een AWARE-knop of opvang. Sinds februari 2021 is het Actie Gericht Overleg (AGO) tussen Veilig Thuis Haaglanden (VTH), politie en het Openbaar Ministerie (OM) in de regio Haaglanden gestart. Dit overleg is gericht op casuïstiek met acute en/of structurele onveiligheid, (het vermoeden van) strafbare feiten en een hoog veiligheidsrisico. Het is bedoeld om te komen tot een geïntegreerde aanpak om het geweld te doen stoppen en om de veiligheid en nazorg op de lange termijn te borgen; MDA++ is een specialistische multidisciplinaire aanpak voor de meest ernstige en complexe casuïstiek waarin straf, zorg en medische partners samenwerken.

Daarbij vervult VTH een centrale rol in de toeleiding naar MDA++, de uitwerking en het borgen van de casusregie binnen het Zorg- en Veiligheidshuis. In het kader van de Wet Tijdelijk Huisverbod voert Veilig Thuis de coördinatie uit. Veilig Thuis stelt het zorgadvies op voor de burgemeester over het (niet) verlengen van het huisverbod en ondersteunt de procesregisseurs van de gemeenten (behandeling van voorlopige voorzieningen en beroepszaken bij de rechtbank). De coördinatoren werken samen met de andere partijen die betrokken zijn bij het huisverbod. Zij beoordelen de veiligheidsafspraken en brengen hun expertise in.

v Op de CBS-website kunnen alle cijfers bekeken worden. Daar is ook een onderverdeling van (ex) partnergeweld te

vinden in: fysiek geweld, emotionele mishandeling, seksueel misbruik, stalking, financieel misbruik en de categorie ‘anders’. vi AWARE is een persoonlijk alarmsysteem voor mensen die te maken hebben met ernstige belaging (stalking) of

bedreiging in hun relatie of thuis. Het betekent Abused Women Active Response Emergency. Het systeem bestaat uit een GPS, is 24 uur per dag actief en staat rechtstreeks in verbinding met de politie.