2334448 Stadsbouwmeester - Jaarprogramma 2023-2024

Aan

Gemeenteraad Delft Commissie R&V Van

Tako Postma Afschrift aan

Memo Onderwerp

23 aug. 2023; gew. 29 aug 2023 Jaarprogramma stadsbouwmeester 2023-‘24

Opsteller

T.P. Postma

Datum

Bijlage

Jaarprogramma stadsbouwmeester 2023-’24. De Stadsbouwmeester adviseert over de samenhang van (fysieke) projecten, zo veel mogelijk samen met de stad. Dat betekent dat ik mij dagelijks bezighoud met: Beleid/projecten Er wordt aan heel veel verschillende projecten gewerkt in Delft. Op verzoek van raad of evt college zal ik nieuw beleid of omgevingsplannen voorzien van advies. Effectiever is het als ik bij de start van die projecten al een bijdrage kan leveren. Mee denken over de inzet van de gemeente en de gemeentelijke diensten. Wat is er uit zo’n project (meestal op initiatief van derden) te halen voor de stad? Daarnaast ben ik intensiever betrokken bij: - Projecten met een directe relatie naar de stad als geheel (voorbeeld: Kop Buitenhof; DeHoven) - Projecten waar sprake is van problemen door de vastgoedcrisis (voorkomen van stilstand) (Voorbeeld: Schoemakerplantage/Staal) - Projecten waarvan gemeente opdrachtgever is (Bijv. scholen/openbare ruimte) Lange termijn Daarnaast lever ik een bijdrage aan de discussie over de lange termijn. Welke stad willen wij zijn? Wat moeten we vandaag doen, of juist niet, om ook een fijne stad te zijn voor onze kinderen? Als bijlage vindt u de PDF “Met de stadsbouwmeester fietsen in Delft Zuid”, met mijn verhaal over de stad en de toekomst die ik voor me zie. Dit verhaal is de basis voor de hierna geformuleerde keuzes.

In de afgelopen jaren heeft dat verhaal intern bij de gemeente geleid tot de werkwijze “stedelijk programmeren”. Daarbij blijf ik graag betrokken, ook op verzoek van het college. Vooral om samen

lijnen naar de toekomst uit te zetten en te vertalen naar de keuzes die we vandaag moeten maken. En om te helpen hierover in gesprek te blijven met partners in de stad. De waarde van het bestaande. In het kader van de klimaatcrisis en de enorme verbouwing die de stad toch al ondergaat, zou het geen vreemd idee zijn om in Delft een sloopverbod in te voeren. Dat gaat voor nu misschien wat ver, maar aan de andere kant: Er worden nu wel veel gebouwen verhandeld met het idee dat sloop en nieuwbouw veel geld gaat opleveren, ook als het niet in het bestemmingsplan past. Goed (her)gebruik van bestaande panden is veel milieuvriendelijker en sneller bovendien. De stadsbouwmeester kan bijdragen door bewustzijn te vergroten, duidelijkheid naar de toekomst te etaleren en partijen bij elkaar te brengen. In woonwijken zou het kunnen gaan om (samen met de TU?) te inventariseren welke buurten waardevol zijn en daar ook bewoners meer van bewust te maken. In de werkgebieden om te zorgen dat een aantal functies en/of gebouwen behouden blijven, door harder te communiceren dat ook voor de toekomst geen bestemmingswijziging wordt overwogen… Selectie ontwerpers Afspraak is dat ik altijd adviseer als de gemeente een ontwerp-bureau inschakelt. Dat gaat dan vooral over de opdracht die dat bureau krijgt.

Is het effectief? Welke competenties hebben we zelf in huis en welke huren we in? Hoe zorgen we ervoor dat ze worden uitgedaagd tot maximale ruimtelijke kwaliteit binnen de mogelijkheden? Hoe vinden we het bureau dat het beste geschikt is voor de opgave, liefst in samenspraak met de stad? Een aanzienlijk deel van de tijdsbesteding van de stadsbouwmeester is min of meer continu: - Vaste overleg-momenten: Afstemming ambtelijk/bestuurlijk/AOK, samenwerking stedenbouw & planologie - Gesprekken met “de stad” (incl. gemeenteraad) - Bijeenkomsten ihkv participatie en informatie/lezingen - Architecten-café (mede-organisatie met Delft Design)

Jaarprogramma (stadsbouwmeester-projecten) voor 2023-‘24 3 grote projecten In de kadernota is gekozen om komende jaren in te zetten op drie grote projecten: Energietransitie; Innovatie District Delft en Delft West. Het lijkt me zinvol dat de stadsbouwmeester zich vooral richt op de samenhang tussen deze grote projecten. Hoe bereiken we dat IDD en West onderdeel worden van de stad als geheel? Dat IDD niet iets is van de TU en een paar specialisten maar de trots van de hele stad? Dat de werkgelegenheid in IDD ook betekenis krijgt voor andere wijken? Dat de groene ruimte in West gebruikt mag worden door ons allemaal? Energietransitie interpreteer ik hier even wat breder inclusief (riool-) onderhoud en vergroening van de stad. Hoe zorgen we dat de openbare ruimte inclusiever wordt? Dat we ons allemaal veilig voelen in de hele stad? Op die manier geformuleerd is dit natuurlijk een opgave die niet door een persoon kan worden ingevuld, maar dat hoeft ook niet. Iedereen die eraan werkt moet zich ervan bewustzijn, ook als de projecten praktisch en binnen budget en tijd moeten worden afgerond. De stadsbouwmeester kan wel eigen acties in de stad doen, met als doel de verschillende projecten inhoudelijk te ondersteunen. Mijn voorstel is om door kleinschalige acties de relaties tussen de grote projecten te laten zien en daarmee te bevorderen dat er samen aan gewerkt wordt.

Daartoe stel ik een tweetal acties in ’23-’24 voor: 1. Inclusieve openbare ruimte (najaar) Een workshop in 2 of 3 stappen met Delftse ontwerpers: Hoe kunnen de herinrichting van de openbare ruimte en het vergroenen van de stad bijdragen aan inclusie? Hoe kunnen inwoners daar zelf aan bijdragen? Dit zou kunnen starten met het samen maken van een “zachte atlas” van bijzondere plekken, in de week van de diversiteit (begin okt). “Experiment”: Op een aantal plekken 2 a 3 weken testen wat verandering kan opleveren voor de buurt door deze tijdelijk in te richten en er ter plekke met de stad over in discussie te gaan.

2. Innovatie District en de woonwijken (voorjaar) Een publiek debat met interne en externe sprekers over de relatie tussen Delft West en Delft ZuidOost. Gericht op de samenhang van de stad. Met als conclusie een aantal concrete acties. “Excursie”: Mede organiseren dat studenten en docenten bewust worden uitgenodigd om een bijdrage te leveren in de Delftse woonwijken. (Reeds begonnen bij Fac.Bouwkunde). Tegelijkertijd stimuleren dat inwoners actief worden uitgenodigd op de TU. Concrete doelen (voor zomer ’24): - Verslag/advies over keuzes die gemaakt zijn in het kader van stedelijk programmeren. - Advies (ambtelijk) over de wijze waarop behoudenswaardige panden in omgevingsplan of visie worden opgenomen (sloopverbod/beperking wijzigingen omgevingsplan in de toekomst). Wellicht met een - Actieplan openbare ruimte: Mee te nemen in openbare ruimte plannen in het kader van rioolvervanging of energietransitie; Investeringsvoorstel kansrijke vergroening. - Advies met concrete acties relatie IDD-woonwijken. Uitstellen Er spelen uiteraard nog veel meer belangrijke thema’s in de stad. Met dit jaarprogramma constateer ik dat er bij de stadsbouwmeester te weinig tijd overblijft om in 2023-’24 extra aandacht te besteden aan: - Hoogbouw- en verdichtingsvisie.

(Deze naar later geschoven vanwege de constatering: de grote projecten lopen al, voor nieuwe (kleinere) projecten is onvoldoende capaciteit) - Wonen voor ouderen; stimuleren van collectieve woonvormen. (Is eigenlijk wel een belangrijk speerpunt, maar de andere hebben nu meer prioriteit, meenemen in de advisering van projecten). - Prijsvragen (school-)gebouwen. De gemeente geeft veel opdrachten voor nieuwe gebouwen, vooral scholen. Hoe betrekken we meer architecten en andere vormgevers om de beste gebouwen te krijgen? Hoe betrekken we de stad bij de keuzes? Dit zou ook een goede stimulans zijn voor de creatieve industrie (belangrijk voor de Delftse economie), waar op dit moment veel financiële onzekerheid is. Uiteraard kom ik met raad en college in gesprek over afwegingen en keuzes. Ik zie met vertrouwen uit naar een vruchtbare samenwerking in het komende jaar. Met vriendelijke groet, Tako Postma Stadsbouwmeester