2327394 Voorstel van het college aan de raad inzake tijdelijke huisvesting nieuwkomersonderwijs (ISK)

Oplegger raad Raadsvoorstel

Onderwerp

Raadsbesluit tijdelijke huisvesting nieuwkomersonderwijs (ISK)

Portefeuillehouder

Wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

Marcia Kats (mkats@delft.nl)

Registratienummer

5567772

Datum

4 juli 2023

Concept-besluit(en) De raad: 1. neemt kennis van de ontwikkelingen op het gebied van nieuwkomersonderwijs en de onvermijdelijke kosten van € 1.550.000 voor het plaatsen van tijdelijke noodlokalen voor internationale schakelklassen (ISK Grotius) in Delft; 2. neemt kennis van het voorstel voor de dekking van de huur van de noodlokalen, als PM-post opgenomen in jaarstukken 2022. Het dekkingsvoorstel hier is; • Een verwacht bedrag van circa € 387.500 via de maatwerkbekostiging van COA op basis van het aantal leerlingen afkomstig uit de (nood)opvang locaties. Daadwerkelijke toekenning van de COA wordt verwerkt in de najaarsrapportage. • Bedrag € 500.000 (van de gevraagde investering uit de reserve Beleid en uitvoering – Oekraïners) • Bedrag € 662.500 (restant bedrag) uit de Algemene Reserve 3. besluit om bijbehorende 13e begrotingswijziging vast te stellen. Waarom nu? Het afgelopen jaar is het aantal leerlingen fors gegroeid naar 260 leerlingen. De verwachting is dat aan het begin van het schooljaar 2023 – 2024 ruim 200 leerlingen gehuisvest moeten worden. Een aantal van de huidige locaties/ruimtes zijn na de zomer van 2023 niet langer beschikbaar en/of geschikt om leerlingen te huisvesten. Aangezien er verder ook geen bestaande leegstaande schoolgebouwen zijn en het belang van (en recht op) onderwijs voor leerplichtige nieuwkomers is ervoor gekozen om noodlokalen te plaatsen.

Daarnaast is door de minister deze zomer het wetsvoorstel ‘tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs’ (spoedwet) opgewerkt gezien het gebrekkige onderwijsaanbod voor kinderen in asielopvangvoorzieningen. Het wetsvoorstel versterkt het recht op onderwijs dat alle nieuwkomers hebben en de verantwoordelijkheid van de verschillende betrokken partijen. Onlangs is, in bestuurlijke overleggen, zowel door de onderwijsinspectie als het ministerie van OCW benadrukt een passende en veilige onderwijsomgeving zo spoedig mogelijk beschikbaar moet komen voor deze leerlingen. Inhoud Scholen in het voortgezet onderwijs hebben de verantwoordelijkheid om nieuwkomersleerlingen, in de leeftijd van 12-18 jaar, goed en toegankelijk onderwijs te bieden. Dit onderwijs wordt gegeven in Internationale Schakelklassen en in Delft aangeboden door ISK Grotius. Nieuwkomers in het voortgezet onderwijs hebben verschillende achtergronden, perspectief en leerniveaus. Voor deze anderstalige nieuwkomersleerlingen is de mogelijkheid om onderwijs te volgen, met een focus op het beheersen van de Nederlandse Taal. De nieuwkomers betreffen vooral statushouders, maar ook ontheemden en vluchtelingen uit Oekraïne en kinderen van arbeidsmigranten en kennismigranten.

Leerlingen krijgen de kans om zich maximaal te ontwikkelen, ondanks dat ze de Nederlandse taal nog aan het lerenzijn, en kunnen doorsturen naar een passende onderwijssoort in het reguliere voortgezet onderwijs. Het aantal leerlingen fluctueert. Enerzijds stromen leerlingen het gehele schooljaar in bij het verlenen van een status (statushouders) of bij aankomst in Nederland (arbeids- en kennismigranten). Afhankelijk van de instroom blijven de leerlingen twee tot bijna drie jaar. De omvang van de instroom is afhankelijk van de stabiliteit en in de Pagina 1 van 4

wereld en de economische situatie. Daarnaast heeft ISK, net als andere scholen in het voortgezet onderwijs, een regiofunctie, ook leerlingen uit buurgemeenten worden geplaatst.

Wat verandert er? Om deze onderwijsvorm permanent te huisvesten in een veilige leeromgeving is in 2019 reeds besloten om nieuwbouw te realiseren voor 150 leerlingen. Deze nieuwbouw aan de Aart van der Leeuwlaan 12-14 wordt naar verwachting in 2025 opgeleverd. De Internationale Schakelklassen van Grotius zijn tot de zomer van 2023 tijdelijk gehuisvest op vier verschillende locaties. Door de forse groei van leerlingen, onder andere door de noodopvangvoorziening, zijn er afgelopen jaar tijdelijk gebouwen/lokalen in bestaande onderwijsvoorzieningen beschikbaar gesteld. Doordat een aantal gebouwen en/of lokalen na de zomer niet meer beschikbaar zijn en de omgeving van de onderwijsvoorziening aan de Clara van Sparwoudestraat een bouwlocatie wordt, is er dringend behoefte aan een (tijdelijke) centrale locatie tot de nieuwbouw gereed is. Zowel voor de kwaliteit van het onderwijs, maar ook voor het schoolbestuur en de interne organisatie, is het noodzakelijk dat de leerlingen op één locatie worden gehuisvest. Als oplossing is, samen met het schoolbestuur, gekozen om noodlokalen te plaatsen op de locatie Juniusstraat 6, het terrein van het voormalige Delfland college. De noodlokalen passen binnen het vigerende bestemmingsplan en liggen naast de locatie van Grotius op nummer 8.

Het bestaande onderwijsgebouw van Grotius kan dienen als locatie waar de ISK leerlingen ook gebruik kunnen maken van de gymvoorzieningen en als toekomstige uitbreidingslocatie indien het aantal leerlingen in de nabije toekomst nog verder toeneemt. Beleidskaders Onderwijswetgeving; wetsvoorstel tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen (spoedwet), Wet op het primair onderwijs, Wet op het voortgezet onderwijs Het wetsvoorstel tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs borgt het (recht op) onderwijs van leerplichtige nieuwkomers en garandeert dat dit recht ook in de toekomst verwezenlijkt kan worden. Daartoe bevat het wetsvoorstel twee maatregelen. Ten eerste een plicht voor gemeente- en schoolbesturen om jaarlijks in overleg te treden en gezamenlijk afspraken te maken over het onderwijs aan nieuwkomers. En ten tweede een bevoegdheid van de minister om in beginsel het college van burgemeester en wethouders toestemming te verlenen om in die gemeente een of meer tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in te laten richten. Daarbij geeft het wetsvoorstel tevens de kaders waarbinnen die inrichting vorm moet krijgen. Wet op het voortgezet onderwijs (Wvo) In de Wpo staat bij artikel 6.1 lid 1 aangegeven dat de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders de zorg dragen voor de voorzieningen in de huisvesting op het grondgebied van de gemeente.

In artikel 6.2 Voorzieningen huisvesting lid 1 staat omschreven wat onder de voorziening onder andere wordt begrepen; voor tijdelijk gebruik bestemde voorzieningen bestaande uit nieuwbouw, terreinen alsmede eerste aanschaf van onderwijsleerpakketten en meubilair. Integraal Huisvestingplan (IHP) Onderwijs 2020-2036 Het IHP kijkt 16 jaar vooruit op de ontwikkelingen van scholen in Delft. Gemeente en schoolbesturen trekken hierbij gezamenlijk op, waardoor er oog is voor zowel de betrokkenheid en invloed van schoolbesturen als de wettelijke zorgplicht van de gemeente. In het door de raad vastgestelde IHP Onderwijs 2020- 2036 zijn de toekomstige ambities voor het onderwijs, en de hieruit volgende onderwijshuisvestingsbehoefte, de onderwijspartners en de Gemeente Delft vastgelegd. Verordening voorziening huisvesting onderwijs Delft 2021 (verordening) Schoolbesturen kunnen aanvragen doen om te worden opgenomen in het Onderwijshuisvestingsprogramma (OHP) voor huisvesting en de eerste inrichting. Conform artikel 9 is de afdeling onderwijshuisvesting in overleg getreden met de schoolbesturen over de wijze waarop de huisvesting kan worden ingevuld.

Financiën

Pagina 2 van 4

De kosten voor de huur van de lokalen tot de zomervakantie van 2025 – 2026 (22 maanden), inclusief plaatsingsen verwijderingskosten bedragen € 1.550.000,- incl. BTW. Ieder daaropvolgend jaar huur kost € 330.000,- incl. BTW. We gaan vooralsnog uit van het huren van de lokalen tot de zomervakantie van 2025. Gemeente Delft gaat een verplichting aan voor 22 maanden waarbij verlenging optioneel is. De reguliere bekostiging van de huisvesting in het voortgezet onderwijs is via het gemeentefonds geregeld. De rijksmiddelen/reguliere bekostiging voor het VO is niet toereikend. Gemeenten met een (crisis) noodopvanglocatie en hiervoor tijdelijk onderwijs moeten inrichten kunnen in aanmerking komen voor maatwerkbekostiging. Als deze redelijkerwijs in verhouding staan tot de noodopvang, betaalt het COA een deel van deze kosten. Gezien de herkomst van de leerlingen kan anderzijds ook een deel van de dekking worden gevonden vanuit de rijkscompensatie voor Oekraïne. Bovenstaande, onvermijdelijke kosten, worden als volgt gedekt; • Een verwacht bedrag van circa € 387.500 via de maatwerkbekostiging van COA op basis van het aantal leerlingen afkomstig uit de (nood)opvang locaties. Daadwerkelijke toekenning van de COA wordt verwerkt in de najaarsrapportage. • Bedrag € 500.000 (van de gevraagde investering uit de reserve Beleid en uitvoering - Oekraïners.

• Bedrag € 662.500 (restant bedrag) uit de Algemene Reserve. In de Jaarstukken 2022 is in de risicoparagraaf het risico opgenomen t.b.v. ‘Opvang en huisvesting ontheemden, statushouder en asielzoekers’ als PM-post. Hierbij staat o.a. als toelichting: ‘Voor de ontheemden uit Oekraïne en statushouders vervult de gemeente een regierol als het gaat om de beschikbaarheid en financiering van huisvesting, onderwijs(huisvesting) voor kinderen en sociale/maatschappelijke voorzieningen.’ Het risico is in deze casus gematerialiseerd en dit is de basis om de benodigde middelen waarvoor geen dekking is te onttrekken aan de Algemene Reserve. Deze inzet van de Algemene Reserve gaat ten koste van de vrije ruimte die ook geldt voor de incidentele tekorten in de Kadernota 2023. Op basis van de Kadernota 2023 is er nog een vrije ruimte van circa € 10 miljoen. De vrije ruimte van de Algemene Reserve betreft het saldo van de algemene reserve minus de geplande bestedingen minus de benodigde financiële buffer n.a.v. het risicoprofiel. De financiële gevolgen van deze aanpassing worden middels een raadsvoorstel en besluit, incl. bijbehorende begrotingswijziging, naar de raad gestuurd. Dit omdat een begrotingswijziging door de raad moet worden vastgesteld.

Bij de najaarsrapportage verwachten we duidelijkheid omtrent de hoogte van de bijdrage van COA, waardoor de definitieve hoogte van de onttrekking uit de Algemene Reserve bepaald kan worden. Indien de daadwerkelijke bijdrage van het COA afwijkt van de verwachte bjidrage, dan wordt de raad hierover geïnformeerd middels de najaarsrapportage. Vervolg Het streven is de noodlokalen, zo spoedig mogelijk, naar verwachting eind 2023 te plaatsen. Zodra er sprake is van relevante nieuwe ontwikkelingen op het gebied van nieuwkomersonderwijs informeren we wederom de raad. Participatie Het voorstel voor het plaatsen van noodlokalen op de locatie Juniusstraat 6 is in overleg met het betrokken schoolbestuur en de schoolleiding tot stand gekomen. Bewoners en omwonenden worden geïnformeerd doormiddel van brieven en een inloopavond.

Communicatie Schoolbesturen in Delft via reguliere overlegstructuren (Lokabel) informeren Via ruimtelijke procedure ook de gebruikelijke communicatie en participatie met buurt/bewoners.

Bijlage(n) Pagina 3 van 4

1. 2.

Brief Wetsvoorstel tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs (6 juni 2023) Raadsbesluit, incl. bijbehorende 13e begrotingswijziging

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Nee

☐ Ja,

☐ Niet van toepassing

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

A.M. Zwart Loco-burgemeester

Pagina 4 van 4