2322300 College van B&W - Verlenging en uitbreiding tijdelijke opvang asielzoekers

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Verlenging en uitbreiding tijdelijke opvang asielzoekers

Portefeuillehouder

Wethouder Joëlle Gooijer

Voorstel ingediend door

Patrick Adriaanse, Marjon Bouwkamp, Esther Sprangers

Registratienummer

5510857

Datum

23 mei 2023

Concept-besluit(en) Niet van toepassing

Inhoud Terugblik Sinds 3 september 2022 gebruikt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) de bouwkavel aan het Manderspark 10, dat eigendom is van de TU Delft, ten behoeve van een tijdelijke noodopvang van 220 asielzoekers. Hier worden momenteel 170 reguliere asielzoekers en 50 AMV’ers (alleenstaande minderjarige vreemdelingen) opgevangen. COA en gemeente hebben hiervoor op 16 juni 2022 een bestuursovereenkomst gesloten met een looptijd van 5 maanden. In november 2022 ontvingen we van het COA het verzoek om de opvang in Delft te verlengen en uit te breiden. Het college wil graag haar steentje bijdragen aan het oplossen van de crisis in de asielopvang en is met het COA en de TU Delft in gesprek gegaan of en in welke mate invulling gegeven kan worden aan dit verzoek. Om voldoende tijd te hebben voor de uitwerking van de afspraken en ervoor te zorgen dat de bewoners van de opvang hun onderdak zouden behouden, verlengden we de huidige bestuursovereenkomst met het COA met 5 maanden, tot en met 2 juli 2023. Hierover informeerden we uw raad op 31 januari jl. De afgelopen maanden hebben we met de TU Delft en het COA onderzocht of en in welke mate invulling gegeven kan worden aan het verzoek om de opvang te verlengen en uit te breiden.

Hierbij is onder andere gekeken naar haalbaarheid, ontwikkelplannen in het gebied en naar de randvoorwaarden, zoals inrichting, veiligheid en onderwijs. Afspraken COA, gemeente en TU hebben de volgende afspraken gemaakt: Termijn: De termijn van de opvang wordt verlengd met een maximale looptijd van 5 jaar, waarvan 2 jaar in een keer en daarna de mogelijkheid tot 3 keer verlenging met een jaar. Hierbij geldt 3 februari 2023 als ingangsdatum van de verlenging en 3 februari 2028 als uiterste einddatum. Uitbreiding: De opvang wordt uitgebreid met maximaal 100 personen. Deze uitbreiding vindt plaats op het niet gebruikte deel van het reeds uitgegeven terrein. De schaalbaarheid en controle op beheersbaarheid van het geheel is voor de TU Delft van groot belang. Er worden tussentijdse evaluatiemomenten ingepland met de mogelijkheid om de hoeveelheid personen ‘terug te schalen’ naar maximaal 270 personen. Inrichting: Het COA gaat een kwaliteitsverbetering doorvoeren in de woonunits en de inrichting van het terrein. Er komen andere woonunits en betere sanitaire voorzieningen. Daarnaast worden was- en kookfaciliteiten bijgeplaatst naar rato. Dit betekent een herinrichting van het terrein. Het COA werkt momenteel de plannen hiertoe uit, waarna deze getoetst worden t.b.v. een nieuwe omgevingsvergunning.

Het college is blij met de gemaakte afspraken. De investeringen door het COA betekenen een flinke kwaliteitsverbetering voor de bewoners van de opvang. Het college is de TU Delft zeer erkentelijk voor de goede samenwerking en voor het langjarig ter beschikking stellen van hun terrein. De afspraken tussen gemeente en COA worden vastgelegd in een nieuwe bestuursovereenkomst. De TU en COA sluiten een nieuwe gebruikersovereenkomst voor het terrein. Wensen en bedenkingen gemeenteraad De raadscommissie Sociaal Domein en Wonen heeft in haar vergadering van 15 december 2022 haar wensen en bedenkingen geuit met betrekking tot de mogelijke verlenging en uitbreiding. Het college ondersteunde een groot aantal van de uitgebrachte wensen en bedenkingen en heeft zich ingespannen om in de overleggen met het COA en de TU Delft deze wensen in te brengen en het optimale af te spreken binnen wat mogelijk en reëel is. Zoals toegezegd in de raadsoplegger van 31 januari geven we uw raad, nu we tot concrete afspraken zijn gekomen met het COA en de TU Delft, hierbij een terugkoppeling van de wijze waarop en de mate waarin de door uw raad geuite wensen en bedenkingen zijn meegenomen in de overeengekomen afspraken. Hieronder gaan we in op de wensen en bedenkingen en hoe deze zijn meegenomen in de nieuwe afspraken met het COA en de TU Delft. Goede onderwijsvoorzieningen voor alle bewoners.

Op dit moment kunnen alle kinderen en jongeren die op de opvanglocatie worden opgevangen onderwijs volgen binnen het basisonderwijs en voortgezet onderwijs (ISK) in Delft. Voor de ISK is er sprake van een huisvestingsvraagstuk. Tot aan de zomer is dit opgelost en vanaf de zomer worden noodlokalen geplaatst. Als gevolg van de uitbreiding kan het aantal basisschoolleerlingen licht toenemen. De verwachting is dat deze kinderen opgevangen kunnen worden binnen het basisonderwijs. Op de opvanglocatie is een speciale (recreatie)ruimte voor deze doelgroep gemaakt. Deze ruimte kan ook gebruikt worden voor het maken van huiswerk. Alle bewoners van de opvanglocatie krijgen taalles aangeboden. Kwaliteit van de opvang en inrichting van het terrein. Zoals hierboven aangegeven gaat het COA het terrein opnieuw inrichten. Het COA doet dit op basis van haar eigen programma van eisen. Voor de doelgroep AMV blijft er een apart gedeelte met eigen voorzieningen. De herinrichting betekent een flinke verbetering van de leefbaarheid en kwaliteit van de voorzieningen voor de bewoners van de opvang. Gezondheidszorg Voor elke 100 bewoners rekent het COA een dag GZA (Gezondheidszorg Asielzoekers). Op basis van het huidige aantal bewoners is er twee dagen (dagdeel) een dokter, een doktersassistent en een verpleegkundige aanwezig op de locatie. Bij een ophoging naar 320 plekken worden dit drie dagen.

Dagbesteding en contact huidige inwoners/nieuwkomers De dagbesteding op de huidige locatie is op verschillende manieren georganiseerd. Activiteiten worden georganiseerd door vrijwilligers, personeel en door de bewoners zelf. Voorbeelden zijn een tafeltennistoernooi, Zumba lessen en taallessen. Het COA organiseert geen structurele dagbesteding, maar ondersteunt en stimuleert dit wel. Daarnaast moedigt het COA de bewoners aan om te gaan sporten. Hier krijgen de bewoners financiële middelen voor. Ook worden er posters opgehangen om activiteiten in Delft onder de aandacht te brengen. Bij een ophoging van 100 plekken zijn er ook meer klusjes op het terrein zelf, zoals het schoonmaken van de gemeenschappelijke keukens, wasvoorzieningen en de buitenruimte. Meer bewoners betekent vaak ook dat er meer initiatieven zijn vanuit de bewoners zelf.

Veiligheid op en rondom de opvanglocatie Er is voldoende COA-personeel aanwezig om de veiligheid te kunnen waarborgen. Bij ophoging van het aantal opvangplekken wordt ook het personeel evenredig uitgebreid.

De huidige werkafspraken tussen COA, gemeente en TU Delft met betrekking tot de veiligheid waaronder een periodiek veiligheidsoverleg tussen gemeente, COA, politie Delft en afdeling veiligheid van TU Delft, onder regie van de gemeente (afdeling Openbare Orde en Veiligheid), worden voorgezet. Een aandachtspunt is de verkeersveiligheid rond de ingang van het terrein. Komende weken brengen gemeente, TU Delft en COA samen in beeld of en welke maatregelen wenselijk zijn om de verkeersveiligheid te verbeteren. Dit is ook mede afhankelijk van de herinrichting. Draagvlak onder inwoners en bestuur Sinds de eerste bekendmaking van de komst van de opvanglocatie medio 2022 is het sentiment in de omgeving van de locatie en in de stad neutraal tot positief. Op brieven en mails van de gemeente aan bewoners en bedrijven rond de locatie is weinig tot geen reactie gekomen. Diverse organisaties en bewoners hebben zich rechtstreeks bij de locatie gemeld met de wens om te helpen. Voorbeelden zijn Stichting Delftse Buur die kleding uitdeelt en spelletjesmiddagen voor de kinderen organiseert en een aantal bewoners is actief bij Firma van Buiten. De gemeente, TU Delft en het COA bespreken periodiek de stand van zaken rond de opvanglocatie. De raad wordt twee keer per jaar over de stand van zaken geïnformeerd. Communicatie naar de directe omgeving en bewoners vindt plaats als daar aanleiding voor is.

Dit gebeurt door middel van brieven en via de speciale websitepagina op de gemeentewebsite die hiervoor is ingericht. Overige wensen Samenstelling bewonersgroep: de verwachting is dat de bewoners die erbij komen vooral bestaan uit de doelgroepen alleenreizenden en in minder mate gezinnen. De huidige AMV-groep blijft 50 personen. De prognose is dat de toestroom van jongeren blijft groeien. Mocht de opvangsituatie voor deze doelgroep heel nijpend worden, dan zou het COA een beroep op de welwillendheid van de gemeente en de TU Delft. Dit is echter niet het uitgangspunt. Juridische status: Er wordt een nieuwe bestuursovereenkomst gesloten tussen de gemeente en het COA. De TU Delft sluit een overeenkomst met het COA voor het gebruik van de grond. Niet gehonoreerde wensen en bedenkingen Een aantal wensen en bedenkingen kan het college niet honoreren, omdat we daar als gemeente geen invloed op hebben. Voorbeelden zijn de doorstroom van asielzoekers naar statushouders in Delft en het verbeteren van het COA zelf. We nemen als gemeente deel aan het recent ingestelde regieoverleg Haaglanden over de asielopvang. In dit regieoverleg worden afspraken gemaakt over de opvang van asielzoekers in de regio. Vanuit deze regionale samenwerking kunnen we indien nodig onderwerpen in regionaal verband oppakken of landelijk agenderen.

Een aantal wensen en bedenkingen stelt dat we niet vooruit moeten lopen op de spreidingswet en taakstelling die we als gemeente gaan krijgen. Het college kiest ervoor om dit wel te doen. Er is nog steeds een groot tekort aan opvangplekken en de verwachting is dat dit tekort in de komende maanden verder oploopt. Het college wil haar steentje bij te dragen aan het verminderen van deze opvangcrisis. Bovendien lukt het alleen als we meer mensen opvangen om een kwaliteitsslag voor de locatie te realiseren. Daar hechten we als college sterk aan. Wij gaan ervanuit met deze oplegger uw raad afdoende geïnformeerd te hebben over hoe de wensen en bedenkingen zijn meegenomen in de nieuwe afspraken.

Waarom nu? Het COA, de TU Delft en de gemeente zijn tot overeenstemming gekomen over de verlenging en uitbreiding van de tijdelijke opvang voor asielzoekers aan het Manderspark.

Essentie: wat verandert er?

De opvanglocatie wordt uitgebreid met maximaal 100 personen en blijft tot minimaal 2 februari 2025 in gebruik. Daarna wordt deze mogelijk 3 keer met een jaar verlengd, tot uiterlijk 3 februari 2028. Het terrein wordt de komende tijd opnieuw ingericht.

Beleidskaders Niet van toepassing

Participatie Over de verlenging en uitbreiding vindt geen participatie plaats. Wel worden de bedrijven, instellingen en bewoners in de directe omgeving geïnformeerd. Zie verder onder communicatie.

Financiën

De investeringen op het terrein zijn voor de rekening van het COA. Met betrekking tot speelvoorzieningen en

verkeersveiligheid rond de ingang van het terrein zijn er wensen voor verbetering waar we als gemeente mogelijk een rol in kunnen spelen. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de wensen van uw raad.

Vervolg Met het COA wordt een nieuwe bestuursovereenkomst gesloten. Hierin worden de omvang, duur, voorwaarden en werkafspraken voor de verlenging en uitbreiding vastgelegd. De directe omgeving wordt geïnformeerd over de verlenging en uitbreiding per brief en mail.

Communicatie We vervolgen we de huidige communicatieaanpak en -inzet. We zorgen voor communicatie op maat naar directe omwonenden en aangrenzende bedrijven (per brief, mail). Daarnaast zorgen we voor up to date informatie via de gemeentelijke kanalen, waaronder de speciale informatiepagina over de tijdelijke opvang. Op 19 juni organiseert het COA in nauwe samenwerking met de TU Delft en de gemeente een informatieve rondleiding. Doel hiervan is mensen informeren over de verlenging en uitbreiding en wat dit voor hen betekent en het creëren van begrip en verbinding, als buren. De direct omwonenden en bedrijven worden hier persoonlijk voor uitgenodigd. De bijeenkomst wordt via verschillende mediakanalen aangekondigd en staat open voor alle Delftenaren.

Bijlage(n) Geen

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

A.M. Zwart Loco-burgemeester