2320259 College van B&W - Jaarlijkse rapportage bestuurlijke ondermijningsaanpak Delft

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Jaarlijkse rapportage bestuurlijke ondermijningsaanpak Delft

Portefeuillehouder

M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Voorstel ingediend door

B. Hobbelink

Registratienummer

5509242

Datum

16 mei 2023

Concept-besluit(en) n.v.t.

Waarom nu? Wij informeren u jaarlijks over de voortgang van de aanpak ondermijning. Sinds enige jaren worden inspanningen

en resultaten van het bestuurlijk tegenhouden van ondermijning over het voorgaande kalenderjaar weergegeven in zogeheten ‘factsheets’. In 2022 zijn deze ook aan de gemeenteraad aangeboden samen met het Uitvoeringsplan Veiligheid. Met een toegenomen structurele inspanning op de ondermijningsaanpak wordt de raad vanaf nu jaarlijks met een uitgebreidere schriftelijke terugblik in de vorm van een raadsoplegger geïnformeerd. In verband met een grote organisatiebrede inspanning gericht op de uitbreiding van het Bibobbeleid per april 2023, dat de nodige inspanning vroeg, kon deze raadsoplegger in mei worden verstuurd. Dit in afwijking van de lange termijnagenda waar nog april vermeld stond.

Inhoud

Inleiding 2022 stond voor een belangrijk deel in het teken van implementatie van de resultaten van het Ondermijningsfondsproject, de afronding van dit zelfde project en de intensivering van de aanpak ondermijning, waartoe middels de motie ‘Ondermijn de onderwereld’ is opgeroepen. Zo werd er veel aandacht besteed aan: • de voortzetting van de zorgvuldige opbouw van het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK); • de bredere toepassing van de wet Bibob in de Horeca en de uitrol van Bibob naar andere gebieden per 1 april 2023; • het in kaart brengen van wat nodig is voor het uitvoeren van de motie ‘ondermijn de ondermijning’. E.e.a. met het oog op een intensivering van de gemeentelijke ondermijningsaanpak. • het in 2023 inrichten van de organisatie om het werk aan te kunnen dat intensivering oplevert op het gebied van bewustwording, regelgeving en informatiepositie

Pagina 1 van 6

Ondermijningsfondsproject VIK (doelstelling verbeteren informatie positie): We zijn in 2022 gestart met werksessies om te komen tot een model van casus- en analyse afhandeling. Dit heeft geresulteerd in een uitgewerkt werkproces op basis van Informatie Gestuurd Werken (IGW). Samen met het privacyprotocol vormde dit onderwerp van een DPIA (Data Privacy Impact Assessment) toets die gestart is in de tweede helft van 2022. Deze bevindt zich nu in een afrondende fase. De Functionaris Gegevensbescherming (FG) is nauw betrokken en ziet vooralsnog geen beperkingen. Parallel hieraan zijn we begonnen met het opbouwen van het VIK. Er is een virtuele gebruikers omgeving gerealiseerd en er is besloten over de implementatie van randprogrammatuur. Verder is besloten om, in navolging van de Gemeente Den Haag, een zaak- / workflowmanagementsysteem aan te schaffen. Dit om op gestructureerde opvolging te kunnen blijven geven aan de te verwachten groei van signalen en casuïstiek. Dat systeem zal gedurende het tweede kwartaal van 2023 worden geïmplementeerd. Ook is de implementatie van een netwerk-analysetool afgerond. De noodzakelijke cursussen voor de analisten, met het oog op de in de toekomst uit te voeren analyses, zijn inmiddels eveneens afgerond.

Bovendien is er een keuze gemaakt voor een tool om op basis van reeds voorhanden zijnde programmatuur een ruimtelijke component aan de casuïstiekafhandeling toe te voegen. Voorts is binnen het VIK de implementatie van het gebruik van het Meld Misdaad Anoniem platform afgerond. Om als voorbeeld te kunnen dienen voor mede-gemeenten is er tot slot een stappenplan opgeleverd hoe informatie gestuurd te gaan werken binnen de lokale ondermijningsaanpak. Hierover is een presentatie verzorgd aan enkele tientallen gemeenten in de regio (het werkgebied van de politie Eenheid Den Haag). Geïnteresseerde gemeenten hebben zo kennis kunnen nemen van mogelijkheden, voorwaarden en uitdagingen in het traject naar het uiteindelijke werken in een VIK structuur. Met het operationeel krijgen en het voldoen aan alle randvoorwaarden voor ingebruikname verwachten we een daadwerkelijke start met het VIK te kunnen maken in de zomer van 2023. Signaal- en casusverwerking zal dan volgens een nieuw, op privacyregelgeving getoetst, proces plaatsvinden waarbij we met behulp van ICT een beter beroep op aanwezige informatie kunnen doen. Versterken maatschappelijke weerbaarheid Er is gedurende het project ook op diverse manieren ingezet op het vergroten van de weerbaarheid van de Delftse ondernemers en bewoners. De volgende acties hebben hier o.a.

aan bijgedragen: een webinar over ondermijning voor alle Delftse ondernemers, verschillende artikelen gepubliceerd over ondermijning op de website van de gemeente, in de nieuwsbrief voor ondernemers, de Stadskrant en op de sociale media kanalen van de gemeente. Verder is er een (digitale) flyer ontwikkeld m.b.t. risico's op criminele investeerders. Deze flyer is zowel digitaal als fysiek verspreid onder de Delftse ondernemers. Daarnaast is er aan de website van de gemeente Delft een pagina toegevoegd over ondermijnende criminaliteit. Op deze pagina wordt een korte uitleg gegeven over ondermijning, de signalen die kunnen duiden op ondermijning en de manieren waarop inwoners/ondernemers melding kunnen maken van ondermijning. Voorts is er een animatie ontwikkeld waarin kort en bondig wordt uitgelegd wat ondermijning is, wat signalen zijn van ondermijning en waar deze gemeld kunnen worden. De animatie is op onze webpagina over ondermijning geplaatst ( https://www.delft.nl/wonen/wonen-delft/veiligheid/ondermijning ) en zal ook gebruikt worden tijdens presentaties en voorlichtingsbijeenkomsten. We spreken inmiddels periodiek met alle Delftse woningcorporaties over het thema ondermijning. De woningcorporaties hebben aangegeven graag een training te willen volgen om hen bewuster en weerbaarder te maken tegen ondermijning.

Samen met een externe partij is een passend programma ontwikkeld voor de woningcorporaties. In mei 2022 hebben deze trainingen plaatsgevonden. Hier hebben we een zeer goede feedback op ontvangen van de deelnemers. Aankomende tijd blijven we de inspanningen om de maatschappelijke weerbaarheid te versterken voorzetten. Zo wordt er in 2023 samen met de woningcorporaties onderzocht op welke manier huurders het beste kunnen worden geïnformeerd over ondermijning.

Pagina 2 van 6

Op basis van actualiteiten hebben we een aantal aanpassingen doorgevoerd op de webpagina over ondermijning. Zo is er een link toegevoegd aan de webpagina naar SHOP, het kennis- en expertisecentrum over sekswerk en mensenhandel. Daarnaast is er een link toegevoegd naar een online platform voor veiliger sekswerk. Ten slotte is er een presentatie georganiseerd voor de beheerders van de buurtpreventiegroepen om met hen aan kennis- en expertise-ontwikkeling op het gebied van ondermijning te doen. Buiten de scope van het ondermijningsfondsproject zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: (Pilot) Dealbreakers Met de pilot Dealbreakers willen we jonge aanwas in de georganiseerde drugscriminaliteit voorkomen. E.e.a. is en wordt vormgegeven door de preventieve Halt-interventie, Escaperoom “foute centen” en lessen Halt: Preventieve Halt-interventie De preventieve Halt-interventie is een vroegtijdige, preventieve gedragsinterventie op maat waarbij de focus ligt op de behoefte(n) van de jongere, diens ouders en het eventuele slachtoffer. Er wordt gebruik gemaakt van het reguliere Halt aanbod (bijv. weerbaarheidstrainingen, excuusgesprek, etc.). De jongeren en ouders moeten toestemming geven voor de inzet van de preventieve Halt-interventie. Afgelopen zomer is er een plan van aanpak opgesteld voor het inzetten van de preventieve halt-interventie in Delft.

In september zijn we gestart met het inzetten van de interventie. In 2022 zijn er 3 casussen aangemeld voor de preventie Halt interventie. Samen met de ketenpartners is besloten de pilot periode te verlengen om beter te kunnen beoordelen of we de preventieve Halt-interventie structureel willen inzetten in Delft. Escaperoom “foute centen” + lessen Halt De mobiele escaperoom “Foute Centen” maakt jongeren bewust van de gevaren en gevolgen van criminele activiteiten. Tijdens de escaperoom leren de leerlingen “foute” situaties herkennen. Verder leren ze wat de gevolgen kunnen zijn van het doen van bepaalde “klusjes”. Het een speelse en laagdrempelige manier om het onderwerp drugscriminaliteit bespreekbaar te maken. In 2022 is op drie VO-scholen in Delft de escaperoom “Foute Centen” gespeeld in klas 2 en 3. Aansluitend is een les van Halt verzorgd in klas 3 met het thema “de kosten van snel geld verdienen”. In klas 2 is de les over groepsdruk verzorgd door Halt. Het bereik aan leerlingen was daarmee ca. 60. De combinatie van deze interventies is nabesproken met de docenten en zij ervaarden het als een positief initiatief. Docenten en leerlingen waren enthousiast over deze lessen. In 2023 willen we bovenstaande activiteiten voortzetten en waar mogelijk de focus verbreden. Zo willen we ouders/verzorgers gaan informeren/betrekken bij het voorkomen van jonge aanwas.

Daarnaast willen we onderzoeken hoe (sport)verenigingen betrokken kunnen worden bij het voorkomen van jonge aanwas. Ook willen we inventariseren wat passend is voor het basisonderwijs. Om dit mogelijk te maken is onlangs een aanvraag voor Preventie met Gezag ingediend. Reguliere interventies – uitoefening burgemeestersbevoegdheden De eerste resultaten van intensivering van Bibob binnen de horeca-beschikkingen en de uitbreiding (van alcoholwetvergunning) naar het verlof alcoholvrij per 2022 zijn zichtbaar. Alle, liefst 35, aanvragen voor een horeca-beschikking zijn onderworpen aan een Bibob-toetsing. 3 aanvragen zijn in verband met de inzet van dit middel buiten behandeling gesteld. De toevoeging van art. 2:59 aan de APV (verbod op drugshandel in de openbare ruimte) per 15 februari 2022 heeft over de rest van 2022 geresulteerd in 12 uitgebrachte lasten onder dwangsom aan drugsdealers. Bij de toepassing van de gemeentelijke sluitingsbevoegdheid uit artikel 13b van de Opiumwet zijn er 4 dealpanden, 1 cocaïnelaboratorium en 1 illegale growshop gesloten.1

1 Voor de goede orde: overige bestuurlijke sluitingen die los staan van het tegengaan van ondermijning worden in deze

opsomming buiten beschouwing gelaten.

Pagina 3 van 6

Bibob Met vaststelling door het college op 21 december 2022 zijn de bestaande Bibob-beleidsgebieden horeca beschikkingen, subsidies en aanbestedingen geactualiseerd opgenomen in één overkoepelende Beleidsregel Bibob gemeente Delft. Daaraan toegevoegd zijn de terreinen omgevingsvergunningen, huisvestingsvergunning, evenementenvergunningen en vastgoed. Deze uitbreiding is op 1 april 2023 in werking getreden. We intensiveren hiermee het Bibob beleid en verbreden tegelijkertijd de inzet van dit wettelijke instrument. Evenals de uitrol begin 2022 van Bibob van Alcoholwetvergunning naar het verlof Alcoholvrij zal ook deze meest recente verbreding/intensivering naar verwachting gaan bijdragen aan het tegengaan van ondermijnende criminaliteit. Dit door de toegenomen mogelijkheid om meer en meer soorten (aanvragen voor) begunstigende beschikkingen te toetsen op een mogelijk risico op witwassen en/of het plegen van strafbare feiten.

Roadshow Ondermijning In november 2022 heeft de gemeente Delft in samenwerking met het RIEC de Roadshow Ondermijning georganiseerd. Tijdens de Roadshow hebben ongeveer 200 interne en externe collega’s uit de veiligheidsketen op een interactieve manier kennis opgedaan over ondermijning. Dit a.d.h.v. een quiz, een hennepcontainer met daarin een ‘echte’ kwekerij, een ondermijning bus, een informatietentje en een escaperoom in een geldtransporter. De deelnemers kijken terug op een leerzaam en innovatief evenement. Met de opgedane kennis kunnen de collega’s de signalen van de georganiseerde (drugs)criminaliteit beter herkennen. Intensivering aanpak ondermijning Mede onder invloed van en dankzij de motie ‘Ondermijn de onderwereld’ kunnen we vanaf 2023 met een significant toegenomen structureel jaarlijks budget werken waardoor de volgende ontwikkelingen mogelijk zijn: Toezichthouders Een aantal geselecteerde toezichthouders wordt verder gespecialiseerd in technieken en kennis die de integrale ondermijningsaanpak vergt door (verdiepings-)trainingen. Daarnaast wordt een met enige regelmaat terugkerende reeks aan bewustwordingstrainingen aangeboden aan alle toezichthouders. Dit i.v.m. natuurlijk personeelsverloop en de noodzaak voor het opfrissen van kennis.

We richten de capaciteit dusdanig in dat collega’s van de toezichthoudende afdelingen daadwerkelijk het frequente beroep kunnen waarmaken dat op ze gedaan wordt bij casuïstiek waar (mogelijk) sprake is van ondermijning. Juridische capaciteit Ook verderop in de keten wordt bij intensivering van de aanpak een vergroot beroep op de organisatie gedaan. Zo vergroten we de juridische capaciteit om adequaat opvolging te geven aan: • de uitbreiding van de werkingssfeer van Bibob in Delft; • de toename van het aantal dossiers die inherent is aan de investeringen in informatiepositie, bewustzijn en toezichthoudende formatie Analyse Het VIK en de versterkte inzet van meerdere gemeente afdelingen op ondermijning vereist een analysecapaciteit die past bij de grootte van gemeente en casuïstiek. In dat kader is extra analysecapaciteit aangetrokken. Vergunningen

De impuls aan het ondermijningsbudget heeft tenslotte extra capaciteit op de vergunningsverlening van bijzondere wetten mogelijk gemaakt. Daarbij gaat het om vergunningen o.b.v. de Alcoholwet, Wet op de kansspelen, Winkeltijdenwet en APV-regelingen. Hierdoor kan functiescheiding beter worden toegepast en daarmee kan aan de voorkant kwetsbaarheid voor ondermijning verminderd worden.

Pagina 4 van 6

Wat verandert er? Door de structurele intensivering van de aanpak tegen ondermijning kunnen we bij de bestuurlijke aanpak van ondermijning meer aandacht besteden aan: • toezicht • verdere bewustwording in de organisatie door meer (regelmatige) trainingen • proces van casusafhandeling inclusief de inzet van ICT • analyse • capaciteitsvergroting en functiescheiding bij de vergunningverlening op het gebied van bijzondere wetten • juridische inzet van meer middelen als Bibob

Beleidskaders Veiligheidsbeleid 2023-2026 ‘Samen veilig in Delft’.

Financiën N.v.t.

Vervolg De raad wordt jaarlijks over de voortgang van de aanpak ondermijning geïnformeerd.

Participatie We geven onze aanpak tegen ondermijnende criminaliteit vorm in samenwerking met diverse landelijke, regionale en Delftse partners.

Communicatie Partners in de veiligheidsketen zullen worden geïnformeerd over de inhoud van deze oplegger met bijbehorende factsheet. Vastgestelde factsheets zullen ook een plek krijgen op de gemeentelijke webpagina voor ondermijning.

Bijlage(n) Factsheet Aanpak Ondermijning Delft 2022

Pagina 5 van 6

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om toezegging T230209.4.6.1 (rapporteren over BIBOB-onderzoeken) als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft, , burgemeester

, secretaris

Pagina 6 van 6