2317222 College van B&W - motie kennisuitwisseling met Oekraïne

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Motie Kennisuitwisseling met Oekraïne

Portefeuillehouder

J. Gooijer, M. Zwart

Voorstel ingediend door

Hilde van Slooten hvslooten@delft.nl

Registratienummer

5485775

Datum

18 april 2023

Concept-besluit(en) nvt

Waarom nu? Uw raad heeft op 30 juni 2022 de motie Kennisuitwisseling met Oekraïne aangenomen. Ondertussen ontstaan er steeds meer initiatieven vanuit overheden, maar ook vanuit het bedrijfsleven om bij te dragen aan de wederopbouw van Oekraïne. Onlangs ontving de gemeente een brief van de gemeente Utrecht om mee te doen aan het project POSIV. Het college informeert daarom uw raad over de verschillende initiatieven waarmee zij bekend is en de wijze waarop ze daarmee om wil gaan. Inhoud Op 30 juni 2022 heeft de gemeenteraad de motie Kennisuitwisseling met Oekraïne aangenomen. De motie roept op om na te gaan of expertise van Delftse kennispartners en partners uit het maatschappelijk middenveld (denk hierbij aan bijvoorbeeld de TU Delft) kan ondersteunen bij de wederopbouw van Oekraïne. Het college heeft de verschillende mogelijkheden onderzocht. Hieronder worden de mogelijke initiatieven uiteengezet en geven we aan waar we concrete inzet op gaan doen. Ukraine – the Netherlands Urban Network (UNUN) Inmiddels is het initiatief Ukraine – the Netherlands Urban Network (UNUN) opgezet door allerlei organisaties1 die actief zijn in de ontwerp- en bouwsector. Het netwerk is op vrijdag 4 november tijdens het Stadmakerscongres in Rotterdam gepresenteerd. Nederlandse en Oekraïense ruimtelijke professionals bundelen hun denkkracht voor de wederopbouw van het door oorlog getroffen Oekraïne.

De TU Delft is ook betrokken bij dit netwerk. Het netwerk zet de komende tijd in op het organiseren van studiobezoeken, onderwijsuitwisseling, workshops en een lezingenserie. Hiervoor worden ongeveer maandelijks activiteiten georganiseerd. Oekraïense architecten, landschapsontwerpers en stedenbouwkundigen die op zoek zijn naar werk in Nederland, kunnen via de website in contact komen met Nederlandse ontwerp- en ingenieursbureaus die bereid zijn mensen uit Oekraïne (tijdelijk) in dienst te nemen (voor meer informatie zie unun.nu)

1 UNUN bestaat uit vertegenwoordigers van het College van Rijksadviseurs, AIR Rotterdam, Independent

School for the City, Het Nieuwe Instituut, Kuiper Compagnons, Orange Architects en het Planbureau voor de Leefomgeving. Pagina 1 van 5

Het is van meerwaarde dat de sector een dergelijk initiatief zelf ontplooid. Het college kan lokale (kennis)partners die willen bijdragen aan de wederopbouw van Oekraïne naar dit platform verwijzen. Bijdragen van overheden In lijn met de motie is het ook goed om na te gaan wat de gemeente zelf kan doen. Daarvoor zijn er twee initiatieven bekend – een via de VNG en het POSIV-project dat de gemeente Utrecht heeft geïnitieerd. POSIV-project Het POSIV-project is ontstaan uit een initiatief van de gemeente Utrecht en Ro3kvit2 en richt zich op het versterken van lokale overheden in Oekraïne, met het oog op de wederopbouw opgave waarvoor zij zich gesteld zien. Het POSIV-project is er voor grote (100.000+) gemeenten en komt erop neer dat een deelnemende gemeente (minimaal) twee Oekraïense ambtenaren een jaar lang in dienst neemt. Gedurende deze periode werken de ambtenaren deels (50%) aan lokale projecten om zo kennis en ervaring op te doen. Deze kennis en ervaring zetten zij het andere deel van hun tijd in voor projecten in Oekraïne. Ro3kvit coördineert deze inzet. In het najaar van 2022 zijn alle (grote) gemeenten geïnformeerd over het project en een aantal gemeenten (Utrecht, Enschede, Arnhem, Amersfoort, Eindhoven) zijn er inmiddels concreet mee aan de slag.

VNG-project Binnen het strategisch partnerschap tussen VNG International en het Ministerie van Buitenlandse Zaken, Sustainable Development through improved Local Governance (SDLG), is budget vrijgemaakt voor technische ondersteuning aan Oekraïense gemeenten. De VNG werkt in dit proces actief samen met de Association of Ukrainian Cities (AUC), waarmee ze al sinds 1996 samenwerken aan projecten voor vrouwenrechten, huisvesting en integer en transparant bestuur. Het lokale expertteam van VNG International heeft na een zorgvuldige selectie onder geïnteresseerde gemeenten gekozen voor 4 gemeenten in de regio’s Cherson en Mikolajiv; Cherson (stad), Otsjakiv, Beryslav en Vysokopillia. Netwerkbenadering Vanuit de VNG wordt opgeroepen tot samenwerken en een netwerkbenadering. Gecoördineerd door VNG International ‘poolen’ gemeenten daarbij hun expertise en capaciteit om vandaaruit gericht te kunnen ingaan op prioritaire behoeften van Oekraïense steden en gemeenten. Ook aan Oekraïense zijde, bijv. de AUC, wordt dan een coördinerende organisatie ingericht. Ondersteuningsbehoefte Dit project draait hoofdzakelijk om technische ondersteuning bij het ontwikkelen van Local Recovery Plans. Deze documenten moeten gemeenten helpen op lange termijn een plan te ontwikkelen richting duurzaam en inclusief herstel.

Er is een vraag uitgezet naar Nederlandse gemeenten om hieraan bij te dragen, bijvoorbeeld door gemeentelijke experts beschikbaar te stellen om de Oekraïense werkgroepen te ondersteunen. Vanuit de Oekraïense werkgroepen is een lijst met belangrijkste uitdagingen gecommuniceerd. Deze kan als volgt worden samengevat: • Stedelijke planologie en huisvesting • Afvalverwerking en verwerking verwoeste bebouwing • Herstel lokale economie; arbeidsmarkt en lokale bedrijfsleven • Duurzaam energiegebruik • Fondsenwerving en projectmanagement • Verbinding met de samenleving en informatievoorziening • Transparante overheid en anti-corruptiebeleid • Regionale en intergemeentelijke samenwerking De VNG is op zoek naar gemeentelijke experts die tijd vrij kunnen en willen maken om op deze thema’s ondersteuning te bieden. In eerste instantie via online webinars of presentaties. Dit kan een vervolg krijgen in meer gespecificeerde hulpvragen en andere vormen van ondersteuning. Naast een inhoudelijke bijdrage kunnen gemeenten ook financieel ondersteuning bieden. Gemeenten kunnen doneren via het VNG Fonds voor Noodhulp, Wederopbouw en Vredesbevordering

Pagina 2 van 5

Mogelijke bijdrage gemeente Delft aan de wederopbouw Nadenken over wederopbouw van Oekraïne lijkt nog vroeg aangezien de oorlog nog gaande is. Direct handelen is in die zin nu nog nauwelijks aan de orde, maar nadenken over wat straks nodig is maakt dat er na de oorlog sneller gehandeld kan worden. De aanpak van de VNG spreekt het college meer aan dan die van POSIV, omdat de VNG samenwerkt met een Oekraïense organisatie en uitgaat van de vraag vanuit Oekraïne en die toespitst op 4 gemeenten. Door deze focus aan te brengen is meer directe impact te genereren. De VNG houdt de gemeente Delft ambtelijk op de hoogte van ontwikkelingen in het project. Als er concrete vragen komen die aansluiten bij de expertise van de gemeente Delft kan het college ervoor kiezen om hieraan bij te dragen. Dit vraagt in dat geval een besluit over inzet van capaciteit en waarschijnlijk ook geld. OpenDoorUkraine Tegelijkertijd is er in Delft een initiatief gestart om militairen die door de oorlog een been of arm missen in Nederland aan een prothese te helpen en te leren hiermee om te gaan. De bedoeling is ook Oekraïense fysiotherapeuten op te leiden op het gebied van de benodigde revalidatie en daarnaast Oekraïense vakmensen te leren om protheses te maken. De kennis voor het maken van protheses is in Oekraïne nog onvoldoende aanwezig en er is een tekort aan protheses2.

De intentie is om daarnaast op termijn bij te dragen aan de herbouw van een ziekenhuis met een afdeling revalidatie in Odesa in Oekraïne. Dit is een project dat is opgezet door Delftse inwoners met connecties in Oekraïne in samenwerking met maatschappelijke partners en onder verantwoordelijkheid van de stichting OpenDoorUkraine. Deze stichting verzorgt samen met derden ook de fondsenwerving hiervoor. Verschillende bedrijven en ziekenhuizen hebben hun medewerking al toegezegd. De Delftse uitvinding en productie van een bionische prothese maakt de regio hiervoor heel geschikt. Het college vindt dat dit een project is dat in lijn is met de bedoeling van de motie ‘Kennisuitwisseling met Oekraïne’ en heeft besloten om bij te dragen in de huisvesting van de mensen die een prothese nodig hebben en van degenen die hier een opleiding komen volgen. Dit is mogelijk door hier een klein deel van de flexwoningen voor vrij te houden of ruimte in een van de andere locaties. Het gaat om circa 8 personen die gelijktijdig gedurende steeds 8 weken stage lopen of een prothese krijgen. Dit traject wordt gedurende 2 jaar herhaald om voldoende opgeleide personen te krijgen. Er wordt samengewerkt met twee Oekraïense organisaties: Superhumans en Unbroken beiden in Lviv west Oekraïne. www.superhumans.com en unbroken.org.ua.

Wat verandert er? De gemeente ondersteunt het project van OpenDoorUkraine om militairen die een arm of been moeten missen aan een prothese te helpen en tegelijkertijd Oekraïense vakmensen op te leiden deze zelf te maken. Evenals Oekraïense fysiotherapeuten die worden opgeleid om een goed revalidatieproces te begeleiden. De gemeente ondersteunt dit met name door het bieden van tijdelijke huisvesting. Mogelijk dat op termijn de gemeente ook via het VNG-project kan bijdragen aan de wederopbouw van Oekraïne. Met deze informatie stelt het college voor om Motie M20220630.8.2.3 (Kennisuitwisseling met Oekraïne) als afgedaan te beschouwen. Beleidskaders Niet van toepassing

Financiën

2 Artikel NOS - Oekraïne heeft een tekort aan protheses, en dat wordt misschien nog wel groter

https://nos.nl/l/2469247 Pagina 3 van 5

Er zijn geen financiële consequenties. Er zijn voldoende opvangplekken hiervoor beschikbaar en deze worden gerealiseerd uit de beschikbare Rijksmiddelen. Vervolg Met de initiatiefnemer van het particuliere project worden afspraken gemaakt over de gemeentelijke ondersteuning in het project. Daarnaast wordt het VNG-project gevolgd. Indien zich er een vraag voordoet naar expertise die Delft in huis heeft wordt bij het DT en het college een voorstel voorgelegd om daar aan bij te dragen.

Participatie De initiatiefnemer voor het particuliere project via Opendoor Ukraine is betrokken bij dit voorstel.

Communicatie Niet van toepassing. Bijlage(n) Motie Kennisuitwisseling met Oekraïne

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om motie Kennisuitwisseling met Oekraïne met nummer M20220630.8.2.3 als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

J.K. Gooijer - Medema Loco-burgemeester

Pagina 4 van 5

Pagina 5 van 5