2306073 College van B&W - Toekomst Theater de Veste

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Toekomst Theater de Veste

Portefeuillehouder

Wethouder Van Vliet

Voorstel ingediend door

Johan Boonstoppel (jboonstoppel@delft.nl)

Registratienummer

5413568

Datum

7 februari 2023

Concept-besluit(en) Niet van toepassing.

Waarom nu? Wethouder Van Vliet heeft aangegeven voor het kerstreces bij de raad terug te komen met een informatiebrief hoe we voor de zomer van 2023, conform de wens van de gemeenteraad, een voorstel aan de raad kunnen voorleggen over de toekomst van Theater de Veste.

Inhoud Aanleiding De gemeente Delft heeft de ambitie om tot 2040 15.000 woningen en 10.000 banen aan de stad toe te voegen. Hiermee is de stad op weg naar een stad van 120.000+ inwoners. De stad behoort reeds met het huidige inwoneraantal tot de rij van 30 grootste steden van Nederland. Met het oog op deze groei van de stad willen we ook het voorzieningenniveau van de stad hiermee in lijn brengen en toekomstbestendig maken. In dit kader wordt ook nagedacht over het podiumkunstenaanbod van de stad. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat het huidige theatervoorzieningenniveau in Delft niet in lijn is met de huidige en toekomstige omvang van de stad. Theater de Veste vervult een belangrijke rol bij het theateraanbod van de stad. In de afgelopen periode zijn door de gemeente analyses uitgevoerd naar de culturele infrastructuur en het podiumkunstenaanbod in Delft: • Naar een toekomstbestendig voorzieningenniveau podiumkunsten in Delft • Verkenning culturele infrastructuur Delft • Investeren in de toekomst van Delft Hieruit is gebleken dat het huidige Theater de Veste om een aantal redenen niet toekomstbestendig is: • Het huidige theater is te klein gezien de omvang van de stad Delft. Nu al, maar zeker met het oog op de groei van de stad de komende jaren. Het huidige pand heeft een zaal van 500 stoelen, waarmee het één van de kleinste stadstheaters van Nederland is.

• Het huidige theater heeft een beperkte functionaliteit waardoor de concurrentiepositie en de verdiencapaciteit van het theater onder druk staat. Het aanbod van het theater komt als gevolg van de beperkte capaciteit en functionaliteit onder druk te staan. • De huidige staat van het theater zorgt voor gestegen onderhoudskosten die op de gemeentelijke begroting drukken. Als gekozen wordt voor instandhouding van het huidige theater voor onbepaalde tijd, dan zal een hogere jaarlijkse dotatie aan de bestemmingsreserve voor onderhoud nodig zijn, omdat dan grote Pagina 1 van 5

investeringen in het gebouw moeten worden gedaan. Dit staat op gespannen voet met de beperkingen van het huidige theater. • Theater de Veste speelt een belangrijke rol in de realisatie van gemeentelijke ambities en doelstellingen op het gebied van cultuurbeleid, maar ook breder voor de ontwikkeling van de stad: op economisch gebied en in het sociaal-maatschappelijke domein. Deze ambities kunnen met het huidige theater slechts beperkt gerealiseerd worden. Kansen voor ontwikkeling en samenwerking met andere partners kunnen slechts beperkt worden benut. Deze analyse heeft reeds een plek gekregen in het Cultuurkader 2021-2030. Overwegingen bij de analyses en het vervolg In het Cultuurkader 2021-2030 is daarnaast het volgende opgenomen t.a.v. de toekomst van Theater de Veste: Een onderwerp voor de langere termijn is of en hoe Theater de Veste een nieuwe bestemming kan krijgen in de ontwikkeling Schieoevers-Noord en daar de ambitie ‘Theater van de Toekomst’ kan realiseren. Daarmee kan Theater de Veste in uitstraling en programmering verder aansluiten bij het innovatieve karakter van de stad. Hier is een verkenning naar uitgevoerd waarover besluitvorming nog moet plaatsvinden. Op basis van dit uitgangspunt uit het Cultuurkader is door BMC in 2022 een onderzoek gedaan naar nieuwbouw van Theater de Veste.

Vervolgens is bestuurlijk de wens uitgesproken de koers uit het Cultuurkader te heroverwegen en eerst vanuit de inhoud, samen met betrokken stakeholders, een visie te vormen op de toekomst van het Theater, en vervolgens verschillende scenario’s te toetsen en op haalbaarheid te onderzoeken. De uitkomsten van het BMC rapport van 2022 zullen daarom t.z.t., nadat de inhoudelijke visie is uitgewerkt, worden betrokken bij de keuze voor de toekomstrichting. Theater de Veste heeft zelf een eerste aanzet gedaan voor het concept ‘Theater voor de toekomst’ waarin ze beschrijven hoe in hun ogen de toekomst van het theater eruit zou kunnen zien. Hierbij wordt o.a. uitgegaan van een capaciteit van 800 stoelen, een multidisciplinaire zaal en van voldoende ruimte voor ontmoeting en het creëren van een totaalbeleving passend bij het creatieve en innovatieve karakter van Delft. In de verkenning van BMC uit 2019, waarbij in opdracht van de gemeente Delft onderzoek is gedaan naar het gewenste voorzieningenniveau in Delft voor een podiumkunsten-aanbod, is in het bijzonder aandacht besteed aan het concept ‘Theater voor de toekomst’. Het Theater heeft bij het opstellen van hun visie reeds met verschillende partners gesprekken gevoerd, deze gesprekken zullen tijdens het participatietraject worden voortgezet en verbreed.

Ook het gesprek tussen Theater de Veste en de gemeente over visie en ambitieniveau wordt verder voortgezet en uitgewerkt. De aanpak daarvan volgt hieronder bij de beschrijving van het proces. De implicaties van de keuzes voor de toekomst van Theater de Veste kunnen groot zijn. Het bouwen van een nieuw theater of het grootschalig renoveren van het huidige theater brengen immers een hoge investeringslast voor de gemeente met zich mee. Daarnaast is het voor een grote stedelijke functie als het theater niet eenvoudig een andere locatie te vinden, mocht dat nodig blijken. Uitbreiding danwel renovatie op de huidige locatie brengen eveneens stevige stedenbouwkundige ingrepen en kosten met zich mee. Daarom is het van groot belang de verschillende scenario’s voor de toekomst goed tegen elkaar af te wegen en weloverwogen tot een besluit voor de toekomst te komen. En is het van belang om tevens in beeld te brengen wat de consequenties zijn van een zogenaamd nul-scenario, te weten doorgaan met het huidige theater. Een breed gedragen (politiek, maatschappelijk) inhoudelijke visie als basis is hiervoor cruciaal. Onderdeel hiervan is ook het formuleren van een of meer mogelijke ambitieniveaus voor het theater. Op basis van de inhoudelijke visie en het ambitieniveau kunnen de verschillende scenario’s worden afgewogen en op haalbaarheid worden onderzocht.

Proces In het vierde kwartaal van 2022 zijn reeds een aantal verkennende gesprekken gevoerd tussen gemeente en Theater de Veste, waarbij o.a. de volgende vragen aan de orde zijn gekomen, die tevens aansluiten bij de uitgevoerde analyses en tijdens het proces in 2023 verder beantwoord moeten worden: • Welke rol moet een stadstheater spelen bij de toekomst van onze stad? • Welke kansen liggen er op cultureel, sociaal-maatschappelijk en economisch gebied? • Waar liggen gewenste accenten? Pagina 2 van 5

• • • • • •

Welke kansen liggen er op het gebied van multifunctionaliteit met andere voorzieningen in de stad, ook op andere domeinen dan cultuur? Wat wordt de plaats van het theater (binnenstad of elders)? Kan de gewenste ontwikkeling en uitbreiding plaatsvinden op de huidige plek? Hoe verhoudt het stadstheater van Delft zich tot de theaters in omliggende gemeenten en de regio? Hoe verhoudt het stadstheater van Delft zich tot vergelijkbare steden in Nederland? Welk effect zou een eventuele verplaatsing van het stadstheater van het centrum naar een ander deel van de stad hebben op de inwoners van Delft die het theater wel of (nog) niet bezoeken?

Ook zijn tijdens de gesprekken een aantal perspectieven benoemd van waaruit naar de toekomst van het theater kan worden gekeken, in relatie tot de toekomst van de stad: De inclusie en ontmoetingswaarde De aantrekkelijkheid voor gebruikers (aanbieders en bezoekers) De sociaal-maatschappelijke waarde De economische waarde De duurzaamheid De multifunctionaliteit Tot aan de zomer van 2023 doorlopen we een proces om te komen tot een richting voor de toekomst van Theater de Veste. Tijdens het proces (in fase 1) vullen we deze perspectieven aan en werken we deze uit in concrete beoordelingscriteria waaraan we de verschillende scenario’s toetsen (fase 2). Tijdens de beeldvormende sessie gaan we graag met u in gesprek over de beoordelingscriteria. Het proces bestaat op hoofdlijnen uit twee fasen: Fase 1: Komen tot een inhoudelijk, breed gedragen visie op de toekomst van Theater de Veste, gezamenlijk met betrokken stakeholders uit de stad. Onderdeel hiervan is ook het formuleren van een of meer mogelijke ambitieniveaus voor het toekomstige theater en het formuleren van beoordelingscriteria. Technisch-ruimtelijke analyse van verschillende mogelijke locaties. Hierbij worden de mogelijkheden en onmogelijkheden en voor- en nadelen van verschillende locaties in beeld gebracht.

Fase 2: In de tweede fase worden de inhoudelijke visie en de mogelijke ambitieniveaus gekoppeld aan de mogelijke locaties. In deze fase worden ruimtelijke/financiële/maatschappelijke consequenties in beeld gebracht. Dit leidt tot een aantal scenario’s die worden beoordeeld en afgewogen. Op hoofdlijnen zijn de drie hoofdscenario’s: 1. Renovatie/uitbreiding huidige theater 2. Nieuwbouw op de huidige locatie 3. Nieuwbouw locatie elders Dit wordt afgezet tegen een zogenaamd nul-scenario (doorgaan met het huidige theater). Hieruit volgt een voorkeursscenario incl. globale investeringsraming en dekkingsmogelijkheden. De uitkomsten hiervan worden in de zomer van 2023 naar de raad gestuurd. Hierbij wordt tevens een advies voor het vervolgproces gegeven.

Wat verandert er? Niet van toepassing (pas bij het te nemen besluit in 2023).

Beleidskaders Pagina 3 van 5

Agenda Delft 2040 en Omgevingsvisie Delft 2040 Op 15 juli 2021 heeft de gemeenteraad de ‘Omgevingsvisie Delft 2040’ vastgesteld met daarin uitgewerkt het verhaal van Agenda Delft 2040. Hierin wordt de Delftse koers beschreven: Voor maatschappelijke voorzieningen is daarin het volgende opgenomen: “Delft heeft in 2040 hoogwaardige, passende en toegankelijke voorzieningen die nodig zijn voor zorg, welzijn, cultuur, onderwijs en sport. Delft streeft naar een goede spreiding van voorzieningen en clustert waar mogelijk.” Daarnaast beschrijft de ‘Omgevingsvisie Delft 2040’ ook dat de openbare ruimte en de voorzieningen moeten bijdragen aan ontmoeten, ontwikkeling en meedoen van/voor alle Delftenaren. Om de Delftse koers te realiseren moet in nieuwe gebiedsontwikkelingen en in bestaande woongebieden voldoende, kwalitatief goede en betaalbare ruimte en middelen gereserveerd worden voor maatschappelijke voorzieningen. De vraag waar en hoe het theater een plek in de stad krijgt heeft hier raakvlakken mee. Cultuurkader Het Cultuurkader beschrijft de gemeentelijke visie op cultuur voor de komende 10 jaar. Het Cultuurkader zet een duidelijke stip op de horizon: Cultuur in Delft is inclusief, past bij ons DNA en maakt de stad aantrekkelijk om in te wonen, te werken en te bezoeken. Om als stad aantrekkelijk te zijn, is een passend cultureel voorzieningenniveau nodig.

Dit geldt voor de binnenstad en de wijken, nu en in de toekomst. Het cultuurkader geeft aan hoe dat te bereiken. Voor de kortere termijn gaat het in het cultuurkader om het opvangen van de maatschappelijke en economische gevolgen van de coronapandemie. Voor de langere termijn het behouden en ontwikkelen van de culturele infrastructuur in de stad. Het cultuurkader heeft daarom een looptijd van 10 jaar om invulling te geven aan de gemeentelijke ambities en goed aan te sluiten op de fysieke, sociaal maatschappelijke en economische ontwikkeling van de stad. Het cultuurbeleid staat niet op zichzelf. Cultuur is onderdeel van de ‘basisvoorzieningen’. Het cultuurkader draagt bij aan de uitvoering van diverse beleidsdoelstellingen. Deze lopen door de inhoudelijke ambities en doelen van het cultuurkader heen. De (fysieke) culturele infrastructuur is vanwege de groei van Delft en in de verdere stedenbouwkundige ontwikkeling van Delft een belangrijk onderwerp. Dit cultuurkader hangt dan ook nauw samen met de Omgevingsvisie Delft 2040, gebiedsvisies en Agenda Delft 2040. In de drie programmalijnen Meedoen met Cultuur, Stedelijke Aantrekkelijkheid en Cultuur & Innovatie zijn de ambities en doelen uitgewerkt. In het Cultuurkader 2021-2030 speelt Theater de Veste met name een belangrijke rol in de programmalijnen ‘Stedelijke Aantrekkelijkheid’ en ‘Cultuur & Innovatie’.

Aan de programmalijn ‘Meedoen met cultuur’ draagt het Theater ook actief bij, dit zou afhankelijk van het gekozen toekomstscenario verder ontwikkeld kunnen worden. Coalitieakkoord In het coalitieakkoord staat de volgende passage opgenomen over Theater de Veste: ‘Wij onderzoeken wat de toekomst van een theater in Delft is. Wij maken een plan voor onderhoud en behoud van Theater de Veste. Dit vraagt voor 2023 al een voorstel met financiële consequenties.’ Financiën Afhankelijk van de te onderzoeken scenario’s worden bijbehorende financiële gevolgen verder onderzocht.

Vervolg Zie onder kopje proces.

Participatie

Pagina 4 van 5

Een en ander wordt opgezet in nauwe samenspraak met Theater de Veste, (cultuur-)partners, ondernemers en bewoners in de stad.

Communicatie In aanloop naar het participatietraject zal hierover worden gecommuniceerd via de media-kanalen van de gemeente Delft. Bijlage(n)

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

F.W.J. Vliet, van Loco-burgemeester

Pagina 5 van 5