2245566 College van B&W - Huisvestings- en opvangvraagstukken doelgroepen

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Huisvestings- en opvangvraagstukken doelgroepen

Portefeuillehouder

Wethouder Gooijer, wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

Hilde van Slooten, hvslooten@delft.nl

Registratienummer

5341235

Datum

8 november 2022

Concept-besluit(en) n.v.t.

Waarom nu? Het vraagstuk rondom de opvang van Oekraïense ontheemden en statushouders is urgent – zie opgave onder het kopje inhoud. De daar genoemde opgaven zijn allemaal urgent, maar op dit moment is blijvend onderdak bieden aan de Oekraïense ontheemden die nu al in Delft verblijven het meest urgent. Per 31 maart 2023 vervalt de locatie Marcushof waar nu 63 vluchtelingen wonen en per 1 mei 2023 nog eens een locatie voor 14 vluchtelingen. Om te voorkomen dat deze mensen op straat komen te staan moeten we alternatieve opvang vinden. De doorlooptijd om flexwoningen te plaatsen is minimaal 4 maanden, mits de nutsvoorzieningen al aanwezig zijn. Dit is het geval aan de Mozartlaan. Om op tijd klaar te zijn voor deze opgave is besluitvorming op korte termijn nodig. Inhoud De woningmarkt staat zwaar onder druk. Woningzoekenden via sociale huur hebben een wachttijd van gemiddeld 6 jaar. De extra opgaven die we hebben voor wat betreft het huisvesten van Oekraïense ontheemden en extra statushouders komen daar nu bij. Deze opgaven nemen de komende tijd waarschijnlijk nog toe. Al deze vraagstukken concurreren met elkaar en leggen momenteel een (te) hoge druk op de sociale huur. We willen voorkomen dat de wachttijd in Delft daarvoor nog langer wordt dan nu het geval is. Tegelijkertijd hebben genoemde doelgroepen huisvesting en opvang nodig.

We geven in deze oplegger aan hoe we willen zorgen voor tijdige en voldoende woonruimte voor deze doelgroepen.

Pagina 1 van 5

Huidige opgave (d.d. 14 oktober 2022) Soort opgave

Aantal

Taakstelling

Realisatie

Restant

Opgave 2023

2022

per 14-10-

taakstelling

(wettelijk en

2022

2022

bestuurlijk)

197

79 (nog geen

156

invulling voor)

(79 restantopgave

276

Oekraïense

Periode

2 tot 3 jaar1

2022 + 77

ontheemden

herplaatsing i.v.m. wegvallen tijdelijke huisvesting) Aantal

157

136

21

260

433

333

100

416

permanent

statushouders

Totaal

Locaties voor flexwoningen Het Rijk stimuleert via subsidieregelingen het snel uitbreiden van de sociale woningvoorraad met flexwoningen om zodoende meer ruimte te hebben voor het huisvesten van doelgroepen, naast de huisvesting in de reguliere sociale woningvoorraad. Uit een interne inventarisatie blijkt dat er in Delft twee locaties zijn waar het kansrijk is om op korte termijn flexwoningen te realiseren en daarmee gebruik te maken van deze regelingen. Het gaat om: de Brasserskade (locatie voormalige sporthal) waar we 88 flexwoningen kunnen plaatsen waarvan we een derde deel gebruiken voor statushouders en/of Oekraïense ontheemden. Hiervoor is een afzonderlijk voorstel opgesteld; Mozartlaan (op het voormalige terrein van voetbalvereniging Delfia): hier kunnen we flexwoningen voor circa 200 Oekraïense ontheemden plaatsen gedurende 3 tot 4 jaar. Indien nodig is uitbreiding hier mogelijk. De duur hangt af van hoe snel de herontwikkeling van de Gilliswijk kan plaatsvinden. Het aantal woningen is afhankelijk van welk type wordt gekozen. Van deze locaties kunnen we de Mozartlaan het snelst realiseren omdat op deze plek de nutsvoorzieningen al aanwezig zijn. We kunnen een korte vergunningenprocedure doorlopen, omdat we deze locatie minder dan 10 jaar gebruiken. Uiteraard moeten wel de gebruikelijke onderzoeken op het gebied van milieu, mobiliteit en leefbaarheid worden gedaan.

Hier kunnen we dan de huidige Oekraïense ontheemden van de locatie Marcushof en de Buitenwatersloot onderbrengen samen met nieuwe Oekraïense ontheemden die nog steeds dagelijks ons land binnenkomen. Om aan onze huidige taakstelling te voldoen zijn minimaal 155 plekken nodig. De verwachting is echter dat dit aantal toeneemt aangezien het totale aantal Oekraïense ontheemden in Nederland stijgt van 60.000 nu naar waarschijnlijk 90.0000 in het 2e kwartaal 2023 volgens recente informatie van het Rijk. Bovendien huren we de overige opvanglocaties (Stefanna, Abtswoude en camping) tijdelijk. Op termijn is het mogelijk dat deze locaties ook wegvallen. Vandaar dat we inzetten op woonruimte voor minimaal 200 Oekraïense

1 De Europese Commissie heeft tijdens de JBZ-Raad op 14 oktober 2022 aangekondigd dat de Richtlijn Tijdelijke Bescherming met een

jaar in ongewijzigde vorm wordt verlengd tot 4 maart 2024. Dit staat in de verzamelbrief opvang Oekraïne van de staatssecretaris J&V aan de 2e kamer van 14 oktober jl. Kamerbrief over opvang Oekraïne (Verzamelbrief) | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Pagina 2 van 5

ontheemden op deze plek. Indien nodig is uitbreiding op deze locatie mogelijk. Vanuit de Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne is dekking aanwezig om dit te doen voor deze doelgroep. Ook doen we een beroep op de transitiegelden regeling voor dekking van de investeringskosten. De Brasserskade volgt later in 2023. Voor deze locatie geldt dat de betreffende woningcorporatie aan zet is voor het eigendom van de flexwoningen, het beheer van de flexwoningen en de toewijzing van huisvesting en opvang. Hier is immers sprake van directe verhuur aan de bewoners. Alleen voor de Oekraïense ontheemden geldt dat de gemeente de kosten betaalt. Rol van Rijk en Regio In de bestuurlijke afspraken tussen rijk, Veiligheidsberaad, IPO en VNG van 26 augustus jl. is het streven opgenomen om versneld statushouders op te vangen door niet alleen de taakstelling 2022 in te vullen, maar ook al een deel van de taakstelling van 2023-I. Aan regio’s is de vraag gesteld om onderling afspraken te maken over de huisvesting van de verschillende doelgroepen. Uitruil van groepen is mogelijk. Hiervoor is het noodzakelijk dat Delft stelling neemt en duidelijk maakt wel aandeel geleverd kan worden en wat voor Delft lastiger is. Randvoorwaarden Wanneer de gemeente bijzondere doelgroepen huisvest, moeten er ook randvoorwaarden worden gerealiseerd, zoals onderwijs en zorg.

Voor het primair onderwijs in Delft lukt dit goed, maar voor het voortgezet onderwijs is hier, op de korte termijn in relatie tot de huisvesting, een knelpunt. Regionaal wordt ook gekeken wat hierin mogelijk is. In de Kamerbrief over opvang van Oekraïense ontheemden van 14 oktober jl. geeft de staatssecretaris aan dat Oekraïense ontheemden die ingeschreven staan bij een gemeente recht hebben op ondersteuning vanuit de WMO. Het ministerie van VWS werkt samen met de VNG een meerkostenregeling uit waarmee gemeenten een bijdrage krijgen voor eventuele meerkosten aan onder andere Wmo-voorzieningen en Jeugdhulp. Wat verandert er? Er ontstaat duidelijkheid in de organisatie, bij partners en bewoners over de wijze waarop de gemeente tijdig tot geschikte woonruimte wil komen voor de verschillende doelgroepen. We zijn verder voorbereid op een mogelijke verhoging van de verschillende opgaven.

Beleidskaders Woonvisie Integratiebeleid

Financiën De manier waarop huisvesting voor de verschillende doelgroepen gefinancierd wordt verschilt per doelgroep. Voor opvang van Oekraïense ontheemden ontvangt de gemeente tot 14 oktober 2022 een vergoeding van € 100,per persoon per dag van het Rijk. Vanaf 15 oktober is dit bedrag € 83,- per persoon per dag. Hieruit moet de gemeente alle kosten betalen: huur, leefgeld, inrichting van woonlocaties, maar ook de kosten voor inzet eigen personeel. Daarnaast kan de gemeente in aanmerking komen voor vergoeding van transitiekosten van het Rijk. Transitiekosten worden (op aanvraag) vergoed op basis van werkelijke kosten. Hieronder vallen onder andere investeringen voor op orde brengen van: Sanitair Verlichting Schilderwerk Kookvoorzieningen Verwarming.

Pagina 3 van 5

Onduidelijk is hoe lang deze regeling geldt. We doen de aanvraag zo snel mogelijk om hier nog gebruik van te kunnen maken. De aanvraag voor vergoeding van de transitiekosten voor zowel de Marcushof als de Surinamestraat heeft het Rijk recent goedgekeurd. Tot op heden is deze financiering naar verwachting toereikend voor de huidige opvang van Oekraïense ontheemden. Voor de realisatie van tijdelijke opvang aan de Mozartlaan wordt ook een transitiekostenvergoeding aangevraagd bij het Rijk. Voor het huisvesten van statushouders ontvangt de gemeente geen vergoeding. Dit is een wettelijke taakstelling. Deze mensen huisvesten we in reguliere of flexwoningen. Uitzondering hierbij is de tijdelijke Hotel-en Accommodatieregeling (HAR). Deze regeling is gestart op 6 november 2021 en eindigt op 31 december 2022. Of zoveel eerder dan dat er landelijk 2500 statushouders via de HAR zijn geplaatst. Het COA houdt de aantallen bij. Als het een gemeente niet lukt om statushouders tijdig (binnen 10 weken na koppeling aan de gemeente) te huisvesten in een reguliere woning, kan de gemeente kiezen voor tijdelijk onderdak bijvoorbeeld in een hotel of recreatiewoning. De gemeente ontvangt dan maximaal een half jaar lang € 100,- per dag per gehuisveste statushouder in het kader van de HAR. Risico’s De opgaven zijn groot en de tijd en gemeentelijke capaciteit is beperkt.

Het grootste risico is daarmee dat we niet tijdig de flexwoningen aan de Mozartlaan kunnen realiseren om de groep Oekraïense ontheemden die nu in de Marcushof en de Buitenwatersloot wonen te herhuisvesten. Bijvoorbeeld omdat het niet lukt de benodigde omgevingsvergunning tijdig te verkrijgen. Mogelijke oplossingen zijn te proberen in overleg met de eigenaren van deze panden de gebruiksduur te verlengen. Ook kunnen opnieuw afspraken met hotels en camping gemaakt worden voor een overbruggingsperiode. Indien er echt geen oplossing is te vinden in Delft kunnen mensen via de Broodfabriek elders in de regio of Nederland worden herplaatst. Een ander risico is vertraging in de uitvoering door bijvoorbeeld bezwarenprocedures en/of het niet snel genoeg kunnen leveren van flexwoningen en/of capaciteit bij aannemingsbedrijven. Met de toevoeging van de flexwoningen wordt de woningvoorraad weliswaar uitgebreid, maar de druk op de sociale woningvoorraad blijft groot aangezien de huisvesting van statushouders maar beperkt kan worden ingevuld op de Bras. Hiervoor zoeken we in samenspraak met de woningcorporaties naar aanvullende oplossingen.

Vervolg We informeren externe partijen die het aangaat en direct omwonenden en versturen een persbericht. Verder worden de benodigde vergunningenprocedures doorlopen voor elk van deze locaties.

Participatie We hebben overleg gehad met de woningcorporaties over met name de opgave voor statushouders.

Communicatie Via een persbericht informeren we de inwoners van Delft over de wijze waarop het college invulling wil geven aan de verschillende taakstellingen. Daarnaast informeren we direct betrokkenen – bv naastgelegen bedrijven en direct omwonenden – via een brief. Dit in nauwe samenspraak met hierin samenwerkende partijen. Pagina 4 van 5

Bijlage(n) 1.

VNG brief van 13 oktober 2022

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

M. Huijsmans Loco-Burgemeester

Pagina 5 van 5