2244553 College van B&W - Beleidsregel tijdelijke individuele bijzondere bijstand energiekosten 2022 gemeente Delft

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Beleidsregel tijdelijke individuele bijzondere bijstand energiekosten 2022 gemeente Delft

Portefeuillehouder

Wethouder Gooijer

Voorstel ingediend door

Edmar Voeten (evoeten@delft.nl)

Registratienummer

5332382

Datum

1 november 2022

Concept-besluit(en) nvt

Waarom nu? De energiekosten zijn dit jaar fors gestegen. Huishoudens met een laag inkomen kunnen de eenmalige (categoriale) energietoeslag aanvragen voor de gestegen energiekosten. Omdat de eenmalige (categoriale) energietoeslag niet voor alle inwoners beschikbaar of toereikend is, maken we het mogelijk in die situaties individuele bijzondere bijstand aan te vragen. Omdat de gestegen energiekosten vooralsnog betrekking hebben op het jaar 2022, stellen we de bijzondere bijstand nu beschikbaar. Inhoud De energiekosten zijn dit jaar fors gestegen. Het Rijk wil huishoudens met een laag inkomen compenseren voor deze gestegen kosten en heeft daarvoor een regeling energietoeslag gemaakt. Dit is gedaan in de vorm van categoriale bijzondere bijstand. Categoriaal wil zeggen dat iedereen die voldoet aan geformuleerde criteria de toeslag krijgt. De gemeente keert de energietoeslag uit. Deze energietoeslag is deels ambtshalve toegekend (zie ris nota 5162119) en wordt deels op aanvraag verstrekt (zie ris nota 5179215). In beide gevallen gaat het om categoriale (bijzondere) bijstand. Sommige doelgroepen komen echter niet in aanmerking voor de eenmalige energietoeslag. En voor sommige inwoners is de al toegekende energietoeslag, gelet op de hoge gestegen kosten, niet toereikend.

Het Rijk heeft aangegeven dat de gemeente dan aanvullend op de categoriale bijzondere bijstand, individuele bijzondere bijstand kan toekennen. Bij individuele bijzondere bijstand bepaalt het college de voorwaarden. Wanneer iemand denkt te voldoen aan de voorwaarden kan de inwoner een aanvraag doen. De gemeente moet elke aanvraag vervolgens individueel beoordelen. Voor de beoordeling van de vraag of er mogelijk recht op individuele bijzondere bijstand bestaat zijn 4 hoofdvragen van belang, die uit artikel 35 van de Participatiewet voortvloeien: 1. Doen de kosten zich voor? 2. Zijn de kosten in het individuele geval noodzakelijk? 3. Komen de kosten voort uit bijzondere individuele omstandigheden? 4. Kunnen de kosten worden betaald uit eigen middelen? Het Rijk heeft in het wetsvoorstel tot wijziging van de Participatiewet in verband met de verstrekking van de energietoeslag al aangegeven dat de stijging van de energiekosten voortvloeit uit bijzondere omstandigheden. Vraag drie wordt hiermee bevestigend beantwoord.

Pagina 1 van 5

De overige drie vragen zullen per persoon individueel getoetst worden. Er zijn 3 groepen te onderscheiden die mogelijk in aanmerking komen voor individuele bijzondere bijstand voor energiekosten: - Inwoners van 18 t/m 20 jaar zonder gemeentelijke uitkering komen niet voor de eenmalige (categoriale) energietoeslag in aanmerking, omdat zij volgens de Participatiewet een beroep moeten doen op de onderhoudsplicht van de ouders. - Studenten zijn uitgesloten van de eenmalige (categoriale) energietoeslag. De gemeente Delft heeft hierop al een uitzondering gemaakt voor studenten die een eigen energiecontract hebben. - Inwoners die al energietoeslag hebben ontvangen, maar waarbij de energietoeslag ontoereikend is om de gestegen energiekosten volledig te kunnen betalen. Algemene voorwaarden Anders dan bij de categoriale energietoeslag zal de individuele bijzondere bijstandsaanvraag moeten worden getoetst aan de regels die voor de individuele bijzondere bijstand gelden: - Er geldt een vermogensgrens, waarbij wij aansluiten bij de beleidsregels bijzonder bijstand 2021. Alleenstaanden met een vermogen van meer dan € 6.505,- en echtparen of alleenstaande ouders met een vermogen van meer dan € 13.010,- komen niet in aanmerking voor individuele bijzondere bijstand en dus ook niet voor individuele bijzondere bijstand energiekosten. - Ook geldt er bij de bijzondere bijstand een inkomensgrens.

Bij vrijwel alle vormen van bijzondere bijstand gaan we uit van een inkomensgrens van 110% van de geldende bijstandsnorm. Bij de energietoeslag gaat het Rijk echter uit van een inkomensgrens van 120% van de bijstandsnorm. Die grens hebben we overgenomen en gehanteerd bij de toekenning van de categoriale bijzondere bijstand energietoeslag. We stellen voor deze inkomensgrens (120%) ook te hanteren bij de individuele bijzondere bijstand energietoeslag. Bij bijzondere bijstand wordt ook altijd beoordeeld of er voorliggende voorzieningen zijn waar iemand gebruik van kan maken. Zo is de maximale lening van studenten een voorliggende voorziening. Maar ook een verstrekte energietoeslag is een voorliggende voorziening. Dit soort bedragen worden afgetrokken van het bedrag aan bijzondere bijstand waar iemand mogelijk recht op zou hebben. In de rekenvoorbeelden hieronder leggen we dat iets verder uit. Draagkracht De draagkracht wordt vastgesteld conform de beleidsregels bijzondere bijstand 2021. De draagkracht wordt berekend vanaf de inkomensgrens van 120% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm. Daarmee kunnen huishoudens die iets meer verdienen dan de inkomensgrens van 120% afhankelijk van de meerkosten aan energie die ze hebben, toch nog voor een (gedeeltelijke) vergoeding in aanmerking komen.

Voorbeelden draagkrachtberekening Voorbeeld 1: Alleenstaande met een WIA-uitkering van € 1.400 per maand incl. vakantietoeslag. 120% van de bijstandsnorm (alleenstaande): € 1.322- per maand incl. vakantietoeslag. Draagkracht per maand: € 78,Onzuivere draagkracht per jaar: € 78 x 12 = € 936 Huur bedraagt € 700,Af: gemist aan huurtoeslag (€ 13 x 12) € 156,Ruimte in het inkomen: € 780,Bij ruimte in het inkomen tot € 1.500,- wordt 30% hiervan meegenomen (plus het in aanmerking te nemen vermogen). Er is dus 30% van € 780,- is € 234,- draagkracht. Als de energiekosten met € 80,- per maand zijn gestegen, zijn de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt aangevraagd: € 80 x 12 = € 960,-. Aangezien deze persoon in aanmerking komt voor € 500,- eenmalige energietoeslag is deze voorliggend. Er kan in dit voorbeeld € 960 – € 500 – € 234 = € 226,- individuele bijzondere bijstand worden verstrekt voor de gestegen energiekosten in 2022. Stel deze persoon heeft een vermogen van € 8.000,-. De vermogensgrens (€ 6.505,-) wordt dan met € 1.495 overschreden. Dit meerdere dient te worden opgeteld bij draagkracht ad. € 234. De draagkracht is dan € 1.729,-. Er bestaat dan geen recht op bijzondere bijstand.

Pagina 2 van 5

Voorbeeld 2 Echtpaar, 1 werkend, 1 AOW-gerechtigd: Inkomen uit AOW: Inkomen uit arbeid: Totaal inkomen: 120% van de AOW-norm: Draagkracht per maand: Onzuivere draagkracht per jaar: 237 x 12 = Af: Af: Ouderenkorting Af: gemis aan huurtoeslag: (€ 55 x 12) Af: gemis aan zorgtoeslag: (€ 45 x 12) Ruimte in het inkomen:

€ 830 per maand incl. VT. € 1.500+ per maand incl. VT. € 2.330 € 1.993€ 337 € 4.044 € 143 € 660 € 540€ 2.701

Bij ruimte in het inkomen tot € 1.500,- wordt 30% hiervan meegenomen (plus het in aanmerking te nemen vermogen). Het meerdere wordt voor 50% in aanmerking genomen. Er is dus € 450 + € 600,50 = € 1.050,50,- draagkracht. Als de energiekosten met € 120,- per maand zijn gestegen, zijn de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt aangevraagd: € 120 x 12 = € 1.440,-. Het gezin komt dan voor een vergoeding van € 389,50 over 2022 in aanmerking. Zijn de energiekosten met € 300,- per maand gestegen? Dan zijn de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt aangevraagd € 300 x 12 = € 3.600. Er kan dan voor een bedrag van € 2.549,50 bijzondere bijstand worden verstrekt in verband met de gestegen energiekosten Hoogte van de bijzondere bijstand Voor de hoogte van de te verstrekken bijzondere bijstand kijken we naar de mate waarin de energiekosten zijn gestegen ten opzichte van 2021. Hiervoor vergelijken we de jaarnota van het energiebedrijf met de jaarnota van het voorafgaande jaar. Het verschil tussen beide nota’s komt voor vergoeding in aanmerking, voor zover die meerkosten niet gedekt zijn door een toegekende categoriale verstrekking energiekosten. Drempelbedrag Voor alle aanvragen geldt dat energie-meerkosten onder de € 50,- per kalenderjaar niet voor vergoeding in aanmerking komen.

Specifieke voorwaarden Naast de algemene voorwaarden voor bijzondere bijstand waar iemand aan moet voldoen stellen we voor de verschillende doelgroepen aanvullende voorwaarden. Inwoners van 18 t/m 20 jaar Voor inwoners van 18 t/m 20 jaar geldt een wettelijke onderhoudsplicht van de ouders. Indien zij een beroep kunnen doen hierop is dit een voorliggende voorziening. Er is dan geen recht op bijzondere bijstand. Er wordt getoetst of er een beroep op de onderhoudsplicht kan worden gedaan. Als dit niet kan is er mogelijk recht op bijzondere bijstand. Er geldt een inkomens- en vermogenstoets, waarbij het inkomen wordt afgezet tegen de geldende bijstandsnorm voor een 21+’er. Bij de jongerennorm wordt namelijk ook rekening gehouden met de onderhoudsplicht van de ouders, maar die ontbreekt. Studenten Voor studenten is de studiefinanciering een voorliggende voorziening. Bij de berekening van het inkomen moet worden gekeken naar het normbedrag voor levensonderhoud. Dit is de basisbeurs plus de maximale lening. Het is niet relevant of daadwerkelijk gebruik wordt gemaakt van die lening. Daarnaast wordt er gekeken naar de overige inkomsten. Als de totale inkomsten onder de inkomensgrens vallen en het vermogen niet hoger is dan de vermogensgrens kan mogelijk bijzondere bijstand worden verstrekt. Studenten met een eigen energiecontract hebben recht op de eenmalige energietoeslag.

De eenmalige energietoeslag is een voorliggende voorziening op de individuele bijzondere bijstand. Studenten waarbij de energiekosten in de huurprijs zijn verwerkt hebben geen recht op eenmalige (categoriale) energietoeslag. Zij moeten aantonen dat er sprake is van een bijzondere stijging van de energiekosten in de huur. Pagina 3 van 5

Voorbeeld De kamerhuur van een student is in 2022 per maand met € 15,- gestegen ten opzichte van 2021 als gevolg van hogere energielasten en de student kan aantonen dat de huurverhoging komt door de energielasten. Dan komt de student in aanmerking voor bijzondere bijstand van in totaal 12 keer € 15,- is € 180,-. Inwoners die al eenmalige energietoeslag hebben gekregen Voor inwoners die al eenmalige (categoriale) energietoeslag hebben gekregen geldt dat er nu ook moet worden gekeken naar het vermogen van de aanvrager. Daarnaast is de eenmalige energietoeslag een voorliggende voorziening op de kosten waarvoor bijzondere bijstand wordt aangevraagd. Voor zover de kosten meer bedragen dan € 1.300,- (of € 500,- voor huishoudens met een inkomen tussen de 120% en 130%) kan er voor het meerdere bijzondere bijstand worden verstrekt als aan de overige voorwaarden wordt voldaan. Aanvraagperiode In principe moet individuele bijzondere bijstand aangevraagd worden voordat de kosten gemaakt zijn. Bij de energiekosten is de beoordeling van deze regel lastig, omdat mensen eerst per maand een voorschot betalen en pas bij de jaarrekening duidelijk is wat de werkelijke energiekosten waren. De individuele bijzondere bijstand energietoeslag 2022 kan daarom worden aangevraagd tot en met 31 december 2023 en wordt achteraf toegekend.

De aanvrager wordt verzocht de eindafrekening over de betreffende maanden in 2022 mee te sturen. Aan aanvragers die geen energiecontract hebben (bijvoorbeeld kamerbewoners) wordt gevraagd om op een andere wijze schriftelijk aan te tonen welke energie-meerkosten er zijn gemaakt ten opzichte van het voorafgaande jaar.

Wat verandert er? Het wordt voor inwoners met een laag inkomen mogelijk individuele bijzondere bijstand aan te vragen voor de gestegen energiekosten.

Beleidskaders -

-

Artikel 35 van de Participatiewet bepaalt dat er recht op bijzondere bijstand bestaat voor individuele, bijzondere en noodzakelijke kosten. Het verstrekken van bijzondere bijstand is daarmee een wettelijke taak. Het Rijk heeft bepaald dat de gestegen energiekosten hieronder vallen. De gemeente mag regels stellen voor de individuele bijzondere bijstand. Beleidsregel eenmalige energietoeslag gemeente Delft 2022, vastgesteld op 24 mei 2022.

Financiën De kosten voor de individuele bijzondere bijstand worden betaald vanuit het in de begroting opgenomen budget voor bijzondere bijstand. De hoogte van de kosten die uit deze regeling voortkomt is moeilijk te schatten. Dit komt omdat de te verstrekken bijzondere bijstand afhangt van de hoogte van de energiekosten. De verwachting is dat de grootste groep die voor individuele bijzondere bijstand in aanmerking komt, de studenten zijn die geen eenmalige energietoeslag hebben ontvangen. Delft heeft in totaal ongeveer 12.000 uitwonende studenten van 21 jaar of ouder. Een klein deel hiervan ontvangt de eenmalige energietoeslag.. Het is echter niet in te schatten hoeveel studenten individuele bijzondere bijstand gaan aanvragen. Voor de uitbetaling van de energietoeslag (inclusief de personele kosten die dit met zich meebrengt) heeft de gemeente van het Rijk in totaal € 9.539.000,- ontvangen. Daarnaast is er via de Najaarsrapportage bij het programma Economische zelfstandigheid een reservering van € 1,5 miljoen voor dit doel opgenomen. Tot 7 oktober 2022 is er € 4.248.000,- excl. uitvoeringskosten uitgekeerd. Op basis van het aantal nog openstaande aanvragen t/m 7 oktober 2022 komt daar nog € 3.929.000,- excl.

uitvoeringskosten bij als alle aanvragen gehonoreerd worden en de gemeente de € 500,- ambtshalve gaat nabetalen aan iedereen die de energietoeslag al toegekend heeft gekregen. De extra te verwachten kosten individuele bijstand kunnen worden betaald uit het bedrag dat het Rijk voor de energietoeslag beschikbaar heeft gesteld in combinatie met de reservering van € 1,5 miljoen.

Pagina 4 van 5

Vervolg Er zal een aanvraagformulier worden opengesteld voor individuele bijzondere bijstand energiekosten 2022. Inwoners met een laag inkomen en laag vermogen die de gestegen energiekosten (ondanks de eenmalige (categoriale) energietoeslag) niet kunnen betalen, kunnen hiervoor individuele bijzondere bijstand aanvragen. Participatie n.v.t.

Communicatie Inwoners benaderen via de verschillende communicatiekanalen. Denk hierbij aan de website: https://www.delft.nl/inkomen/weinig-geld-gemeente-helpt/compensatie-energiekosten. Ook de stadskrant en sociale media worden ingezet. Bijlage(n) -

Beleidsregel tijdelijke individuele bijzondere bijstand energiekosten 2022 gemeente Delft.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om - Motie M 3.1.5 Eerlijke compensatie energiekosten, en -Toezegging besteding rijksgelden energiearmoede (zaaknummer T20220630.8.2.2) als afgedaan te beschouwen.

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

M. Huijsmans Loco-Burgemeester

Pagina 5 van 5