2242532 College van B&W - Subsidie beschikking Deelstroom Delft

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Subsidie beschikking Deelstroom Delft

Portefeuillehouder

Wethouder Zwart

Voorstel ingediend door

E. Speetjens

Registratienummer

5318488

Datum

18 oktober 2022

espeetjens@delft.nl

Concept-besluit(en) Niet van toepassing. Inhoud Op het stadskantoor van gemeente Delft ligt een PV-installatie van energiecoöperatie Deelstroom Delft. Delftse inwoners nemen deel aan Deelstroom en zijn hiermee eigenaar van lokale opwek van elektriciteit. De wens hiervoor is in 2013 door de raad uitgesproken en het college heeft destijds toegezegd de raad te informeren (niet eerder dan in 2017) over de participatie van burgers bij de realisatie van zonnepanelen op het dak van het nieuwe stadskantoor. In december 2014 heeft het college besloten op zoek te gaan naar externe financiering voor de zonnepanelen onder de nadrukkelijke randvoorwaarde dat bewoners de mogelijkheid krijgen te participeren in dit project. Op 31 mei 2017 is energiecoöperatie Deelstroom Delft (hierna: Deelstroom) opgericht met als doelstelling om collectieve energieprojecten te realiseren in Delft. Dit bood de uitgelezen kans om de wens van de raad te realiseren. De gemeente en Deelstroom zijn samen het project gestart om te komen tot zonnepanelen op het stadskantoor. De businesscase van het project had een positief maar laag rendement. De Wet markt en overheid verplicht overheden bij economische activiteiten de werkelijke kosten in rekening te brengen. Het beschikbaar stellen van een dak diende gezien te worden als een economische activiteit.

De integrale kosten moesten hiervoor doorberekend worden, inclusief een deel van de kapitaallasten voor het stadskantoor. De gemeente zag echter de tegenstelling tussen de ambitie van lokale opwekking van schone energie en de onmogelijkheid om dit realiseren indien integrale kosten werden doorgelegd. In 2018 heeft de raad besloten om "het plaatsen van zonnepanelen op gemeentelijke daken" aan te merken als een activiteit in het kader van het algemeen belang. De lijst met economische activiteiten van algemeen belang (diensten van algemeen belang, raadsbesluit van 6 november 2014) is uitgebreid met punt 6: "Het verhuren of in gebruik geven, in geval van marktfalen, van gemeentelijke daken of overige daken van maatschappelijk vastgoed voor het opwekken van duurzame energie”. Hierdoor kon het dak kosteloos beschikbaar worden gesteld aan Deelstroom. Zij heeft recht van opstal gevestigd op het dak van het stadskantoor. In juli 2021 heeft de gemeente een Scope12-keuring laten uitvoeren in verband met de continuering van haar brandverzekering van het stadskantoor. Een driejaarlijkse scope-12 keuring is een vereiste van de verzekeraar en het is de verwachting dat dit een wettelijke verplichting wordt. Door ontwikkelingen in deze markt stelt de brandverzekering veranderde eisen. Hierdoor werden tekortkomingen geconstateerd aan de PV-installatie en (het grid van) de bliksembeveiliging.

Het project stadskantoor was de eerste pilot voor collectieve opwek van elektriciteit op gemeentelijk dak. Dat uit een dergelijke pilot verbeterpunten opkomen is begrijpelijk. Voor de energietransitie is innovatie essentieel en dat gaat onvermijdelijk gepaard veranderingen in de markt, verbeteringen en leerpunten. Na uitgebreid overleg en samenwerking tussen de verzekeraar, Deelstroom en de gemeente is er nu inzicht in de noodzakelijke technische verbeteringen van (en ten behoeve van) de PV-installatie en (het grid van) de

bliksembeveiliging op het dak van het stadskantoor. Om in de tussentijd de dekking door de brandverzekering niet verloren te laten gaan, is de PV-installatie sinds 17 december 2021 uitgeschakeld. De verzekeraar heeft aangegeven dat zij deze situatie accepteert tot uiterlijk 29 november 2022. Per die datum moet de installatie voldoen aan de normen van Scope 12. Is dat niet het geval, dan vervalt de dekking voor alle schade en risico’s die herleidbaar zijn tot de PV-installatie. Ultieme consequentie daarvan zou zijn dat PV-installatie definitief buiten gebruik wordt gesteld. Dat is een onwenselijke situatie voor zowel de gemeente als Deelstroom. De wederzijdse doelen met dit project zijn onveranderd: overgaan naar schone energie, minder afhankelijkheid van fossiele energiebronnen en lokaal eigendom van energie opwekking in Delft. De afgelopen maanden is de gemeente in overleg met Deelstroom gekomen tot afspraken om de noodzakelijke verbeteringen te realiseren, zodat uiterlijk 29 november de verzekeraar van de gemeente in het bezit is van een positieve Scope12-keuring. De aanpassingen worden gemaakt aan installaties van Deelstroom en aan de blikseminstallatie van gemeente Delft. Aanleiding is de aanleg van de PV-installatie en om die reden wordt het werk uitgevoerd in opdracht van Deelstroom. De kosten van hiervan passen niet binnen het rendabel opwekken van lokale stroom.

Gemeente Delft is ervan doordrongen dat de overgang naar schone energie gepaard gaat met een leercurve. Innovaties en nieuwe ontwikkelingen zullen niet enkel vlekkeloos worden toegepast. De gemeente heeft de ambitie deze leercurve met haar eigen vastgoed te doorlopen en deze subsidie past binnen de doelstellingen van de gemeente. Echter, subsidie verstrekken aan een zakelijke onderneming mag niet zomaar vanwege staatssteun. Ook is er destijds met Deelstroom een recht van opstal ondertekend waarin is overeengekomen dat Deelstroom de kosten van de PVinstallatie draagt. Er is een oplossing gevonden in de de-minimisverordening, welke dicteert dat subsidies vanuit de verschillende overheden aan een project van een zakelijke partij onder €200.000,= over drie belastingjaren dienen te blijven. Dat is hier het geval en dat maakt deze subsidie rechtmatig is, onder de de-minimisverordening. Er is niet de verwachting dat hiermee een precedent wordt geschept door de snelle leercurve in het vakgebied. Volgende PV-installaties zullen vanaf de aanleg voldoen aan de scope-12 eisen. De gemeente heeft in het licht van deze casus, vergelijkbare situaties beoordeeld. Inmiddels werken we op vier daken samen met Deelstroom: • Stadskantoor, 304 panelen. • Loevesteinplaats, 86 panelen. Dit is een losstaande gymzaal. De scope 12 keuring heeft plaatsgevonden en er zijn geen gebreken geconstateerd.

• Duke Ellingtonstraat, 432 panelen. Dit is Sporthal Buitenhof. Het dak is eigendom van een Vereniging van eigenaren (VvE) waar de gemeente één van de leden is. De installatie is 100% goedgekeurd, dit is gebeurd aan de hand van scope 12 inspectie. • Van Bleyswijckstraat 72, dit is het dak van Scholencombinatie (SC) Delfland. Het recht van opstal is gevestigd en het project is in voorbereiding. Voor ons overig vastgoed wordt nog onderzocht of de problematiek uit deze casus speelt. Per 1 september 2022 is de Algemene mandaatregeling Delft 2022 (hierna: AMD) van kracht. In artikel 10, eerste lid onder sub b van de AMD is bepaald dat van het verleende mandaat geen gebruik wordt gemaakt, indien het besluit een afwijking zou inhouden van vastgestelde voorschriften. In artikel 8 van de Algemene subsidieverordening gemeente Delft 2022 (hierna: ASV) zijn de aanvraagtermijnen voor subsidies bepaald. Lid 1 bepaalt dat een aanvraag om subsidie die voor een tijdvak van een boekjaar of meerdere boekjaren wordt verstrekt volledig wordt ingediend uiterlijk 1 oktober voorafgaand aan het jaar of de jaren waarop de aanvraag betrekking heeft. Lid 2 bepaalt dat andere aanvragen om subsidie worden ingediend uiterlijk 8 weken voordat de aanvrager voornemens is te beginnen met de activiteiten waarvoor de subsidie wordt aangevraagd.

Volgens het vierde lid van artikel 8 kunnen bij subsidieregeling andere termijnen worden gesteld. Deze aanvraag om subsidie is te laat ingediend. Gezien de bijdrage aan de doelstellingen van de gemeente Delft is het van belang dat deze subsidie in afwijking van de voorschriften van artikel 8 van de ASV toch wordt verleend. Nadere toelichting hierop wordt opgenomen in de beschikking. Bij deze subsidieverlening zal ook nadrukkelijk aandacht worden besteed aan de aanvraagtermijnen. Waarom nu?

De aanpassing aan de PV-installatie en het grid van de bliksembeveiliging dienen eind november 2022 gereed te zijn om de brandverzekering van het gebouw te behouden. Het college dient deze subsidie beschikking af te geven omdat de werkzaamheden reeds zijn gestart. Essentie: wat verandert er? Deze subsidie dient het behoud van zonnepanelen op het stadskantoor. Het is onderdeel van de innovatie en ontwikkelingen rondom zonnepanelen. Bij het maken van de technische aanpassingen aan worden lessen geleerd die nodig zijn om volgende daken in gebruik te nemen voor zonnepanelen. Beleidskaders Deze subsidie past binnen de ambitie Delft Energie Neutraal 2050. Deze ambitie is onderdeel van het Delftse duurzaamheidsbeleid zoals beschreven in de nota “Bouwen aan een Duurzaam Delft” uit 2018. Daarnaast draagt het lokaal eigendom van zonnepanelen via Deelstroom bij het streven in het Nationaal Klimaatakkoord van 50% lokaal eigendom van energie. Participatie Deelstroom Delft is de energie coöperatie van Delft en een belangrijke partner van de gemeente om lokaal eigendom van energie opwek te realiseren. Als tegemoetkoming aan inkomstenderving wordt het Recht van Opstal via de notaris verlengd met een gelijke periode als het tijdvak waarin de PV-installatie afgekoppeld is geweest. Hierover is gecommuniceerd met Deelstroom.

Alle andere kosten, schade, inkomstenderving en dergelijke zijn voor rekening en risico van Deelstroom. Financiën Met Deelstroom is destijds een recht van opstal ondertekend waarin is overeengekomen dat Deelstroom de kosten van de PV-installatie draagt. In principe zouden ook deze kosten hieronder vallen, en moet Deelstroom (of haar leden) deze kosten dragen. Echter uit het feit dat de kosten voorvloeien uit veranderde eisen uit de brandverzekering van de gemeente, kan afgeleid worden dat deze kosten voor rekening gemeente komen. Om te voorkomen dat hier een precedent richting Deelstroom (of vergelijkbare situaties) ontstaat, moet duidelijk worden gemaakt wat de inhoudelijke redenen zijn om in deze unieke situatie dit zo op te lossen. In principe kan de gemeente geen subsidie verstrekken aan een zakelijke onderneming vanwege staatssteun, wel zijn er mogelijkheden onder bepaalde voorwaarden. Eén hiervan is de minimisverordening. De deminimisverordening dicteert dat subsidies vanuit de verschillende overheden aan een project van een zakelijke partij onder €200.000,= over drie belastingjaren dienen te blijven. Dat is hier het geval en dat maakt deze subsidie rechtmatig is, onder de de-minimisverordening. De dekking voor deze subsidie past binnen programma (en doelstelling) energietransitie zoals onderdeel van Duurzame stad in de vastgestelde programmabegroting 2022-2025.

Het is een eenmalige subsidie die niet tot kosten na 2022 zal leiden. Vervolg Na toekenning van deze subsidie zal Deelstroom Delft de benodigde aanpassingen doen. Zoals eerder genoemd heeft de gemeente op nog drie daken recht van opstal verleend aan Deelstroom voor een PV-installatie. Bij twee van deze daken is de scope-12 keuring afgerond en is er een certificaat afgegeven, bij de derde wordt het meegenomen in de voorbereiding. Het past bij de duurzaamheidsambities van de gemeente om meer gemeentelijk dak in gebruik te nemen voor zonnepanelen. Gemeente Delft heeft echter nog geen beleid over het gebruik van haar daken (voor zonnepanelen of anderszins). De afdeling Vastgoed & Facilitair gaat aan de slag met het opmaken van een dakenbeleid. Er ligt ook voor de hele stad geen dakenvisie. Daken kunnen voor meerdere functies worden ingezet, denk aan • Waterberging • Groen • Elektriciteitsopwekking eigen gebruik • Elektriciteitsopwekking voor derden

Daarnaast heeft gemeente Delft geen beleid op lokaal eigendom. Het Klimaatakkoord stelt als nationaal doel dat 50% van de energie opwekking in 2050 lokaal eigendom is. Dit is nog niet vertaald naar Delfts beleid of een Delftse aanpak. Deelstroom Delft is de enige energie coöperatie in Delft op dit moment en daarmee de belangrijkste speler die lokaal eigendom van elektriciteitsopwekking verwezenlijkt.

Communicatie De PV-installatie staat sinds december 2021 uit en de leden van Deelstroom zijn hierover geïnformeerd waarbij de gemeente heeft deelgenomen aan de informatie-avond. Het Algemeen Dagblad Delft heeft hierover bericht waarop Deelstroom en de gemeente gezamenlijk hebben gereageerd dat er hard wordt gewerkt aan de oplossing. Zodra de panelen weer worden ingeschakeld worden de leden van Deelstroom uiteraard geïnformeerd en zal er een gezamenlijk persbericht uitgaan. Bijlage(n) Geen

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

J.K. Gooijer - Medema Loco-burgemeester