2240512 College van B&W - afdoening toezegging informatiebrief Hoogbrug

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Afdoening toezegging informatiebrief Hoogbrug

Portefeuillehouder

F. van Vliet

Voorstel ingediend door

M. Dofferhoff, mdofferhoff@delft.nl, 06-23025917

Registratienummer

5301820

Datum

4 oktober 2022

Concept-besluit(en) n.v.t.

Inhoud

Sinds maart 2019 is de Hoogbrug (op de hoek Achterom / Lange Geer) afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Kort daarna is geconstateerd dat de staat van de Hoogbrug verder afnam waardoor volledige afsluiting noodzakelijk bleek (19 april 2021). Door verschillende factoren is nog niet begonnen met het fysieke herstel van de brug. In deze informatiebrief wil het college u nader informeren over de stand van zaken. In het bijzonder over de monumentwaarde van de Hoogbrug, de technische complexiteit, de beoogde tijdslijn voor herstel en de communicatie met omwonenden. Monumentwaarde van de Hoogbrug De toegepaste kalksteen in de Hoogbrug maakt duidelijk dat de Hoogbrug een zeer oude brug is. Een bouwdatering in het begin van de 16e eeuw is een laatst mogelijke tijdsperiode. Waarschijnlijk is de brug ouder, 15e of zelfs 14e eeuw. Zelfs uitgaande van de veilige datering begin 16e eeuw is deze brug de oudste nog bestaande brug van Delft. De Hoogbrug is in 1967 aangewezen als rijksmonument. De reden hiervoor is allereerst het belang van de brug zelf als historisch bouwwerk. Een reden tot aanwijzing is verder dat zij deel uitmaakt van het totaal van qua beeld, materiaal en constructieprincipe gelijke bruggen in de historische binnenstad. Net als elke andere monumentale brug is de Hoogbrug een essentieel onderdeel van het visueel eenduidige, samenhangende beeld van de grachtenstad Delft.

De historische binnenstad, waar de Hoogbrug onderdeel van uitmaakt, is sinds 1976 beschermd stadsgezicht. Uit de interne, gemeentelijke gegevens is al gebleken dat de Hoogbrug in constructief opzicht uniek is: dit is de laatste berijdbare monumentale boogbrug met een oorspronkelijke constructie, zonder versterking met een betonkern. Alle andere monumentale boogbruggen zonder betonkern zijn van het afgeleide type trapjesbruggen voor voetgangers. Uit bouwhistorisch vooronderzoek blijkt dat de Hoogbrug bovendien van zeer hoog bouwhistorisch belang is vanwege het gebruikte materiaal. Alleen al voor Delft is zij daarmee bouwhistorisch gezien uniek. Maar de Hoogbrug is ook in de nationale context van groot belang. Er zijn nog maar enkele andere middeleeuwse natuurstenen boogbruggen overgebleven.

Technische complexiteit De complexiteit in het herstel van de Hoogbrug zit in de historische waarde van de Hoogbrug in combinatie met in het belang van de brug voor de toegang tot de stad voor onder andere hulpdiensten. Er zijn

verschillende varianten overwogen, om te komen tot een oplossing waarin het behoud van de waardevolle historische boogbrug en het belang als aanrijroute voor hulpdiensten is verenigd. Uiteindelijk is de gekozen variant voor herstel het toepassen van een betonnen ‘schil’ op de bestaande constructie. Hierbij wordt de boog eerst aan de onderkant ondersteund. Daarna wordt de verharding van de brug verwijderd. Als dan alleen de boog over is wordt de betonnen schil aangebracht op de boog. En daarna wordt de brug weer opgebouwd. Het beton is niet te zien als het werk klaar is. Voor een optimale constructie wordt de betonnen schil direct gestort op het natuursteen, zodat er een samenwerkende constructie ontstaat. Het beton wordt bij deze oplossing onomkeerbaar verbonden met historisch waardevol materiaal. Desalniettemin bleek dit voor de Hoogbrug als monument met de gegeven functie de beste oplossing. De brug is na deze ingreep sterk genoeg voor de zwaarste voertuigen van de hulpdiensten (brandweer). Tijdlijn herstel Hoogbrug Normaal gesproken worden werkzaamheden voorbereid voordat bruggen of wegen worden afgesloten. Afhankelijk van de complexiteit kan dit 1 tot 3 jaar duren.

In dit geval gaat het achteraf gezien om een complexere situatie dan in 2019 ingeschat; het heeft meer tijd gevraagd om tot een oplossing te komen die recht doet monumentale waarde, belastbaarheid van de brug en financiën. Nu de oplossing voor herstel is gevonden, kunnen we met de aannemer het plan van aanpak voor het uitvoeren van de werkzaamheden opstellen en de vergunningsaanvraag opstarten. Dit plan van aanpak wordt samen met de constructeur, het architectenbureau, gemeente en aannemer opgesteld. De gekozen wijze van herstel is reeds afgestemd met monumenten adviseurs en er is een positieve reactie op pre advies van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. De voorbereiding inclusief vergunningtraject is gepland tot maart 2023. Daarna kan de uitvoering starten. Het moment van uitvoering van de werkzaamheden dient onder de juiste omstandigheden plaats te vinden. Het naar voren halen (in de wintermaanden) is vanwege het type werk geen optie. Het risico op een slecht resultaat van het herstel is daarmee te groot. De ambitie is om de werkzaamheden voor de bouwvak van 2023 gereed te hebben.

Waarom nu? Betreft de afdoening van een toezegging.

Essentie: wat verandert er? n.v.t.

Beleidskaders n.v.t.

Participatie n.v.t.

Financiën

Risico Binnen de begroting is budget opgenomen voor de vervanging van de Hoogbrug. Als gevolg van de inflatie bestaat het risico dat dit onvoldoende is. Op dit moment is hier geen verdere informatie over beschikbaar.

Vervolg n.v.t.

Communicatie

De omwonenden en ondernemers van het gebied rond de brug worden ook geïnformeerd van de plannen en uitvoering rond de Hoogbrug door een brief en de mogelijkheid zich in te schrijven voor een nieuwsbrief.

Bijlage(n) n.v.t.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

☒ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☒ Ja,

het college verzoekt de raad om toezegging informatiebrief Hoogbrug van 1 september 2022 als afgedaan te beschouwen

☐ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

J.M. Bijsterveldt, van Burgemeester