2217242 Nationale Ombudsman - rapport 'Een status met weinig (financiële) armslag'

Geachte heer, mevrouw, De Nationale ombudsman publiceert vandaag het onderzoek ‘Een status met weinig armslag’, een onderzoek naar de financiële knelpunten bij statushouders die rond het sociaal minimum leven. Hoewel we uw gemeente niet hebben betrokken bij dit onderzoek, brengen we het onderzoek graag onder uw aandacht. De Nationale ombudsman doet namelijk ook een aantal aanbevelingen aan alle gemeenten. Hieronder leest u wat de belangrijkste uitkomsten zijn van het onderzoek en welke aanbevelingen de ombudsman doet aan gemeenten. Uitkomsten onderzoek Dit onderzoek brengt in kaart welke knelpunten statushouders in de praktijk ervaren, waardoor zij onder het bestaansminimum terechtkomen of dreigen te komen. De knelpunten laten zien dat de overheidsinstanties teveel vanuit de eigen kaders werken en het perspectief van de statushouders uit het oog verliezen. Met financiële problemen en schulden als mogelijk gevolg. 1. Financiële begeleiding en ontzorgen In het rapport wordt uitgelegd dat statushouders behoefte hebben aan financiële begeleiding en dat die begeleiding nog onvoldoende is afgestemd op de individuele behoefte. De geboden begeleiding verschilt sterk per gemeente. Het nieuwe inburgeringsstelsel ontzorgt statushouders, maar levert gemeenten ook nieuwe zorgen op. 2. Ketenproblematiek Een statushouder heeft met veel verschillende overheidsinstanties te maken.

Als deze instanties onderling niet goed samenwerken, levert dit problemen op voor statushouders en hun begeleiders. Doordat veel verschillende instanties betrokken zijn én de statushouder in de regel te maken krijgt met veel wijzigingen in diens leefsituatie, bestaat er een verhoogd risico op miscommunicatie of fouten. Bij de informatieoverdracht van het COA naar de gemeente en de samenwerking met de uitvoeringsinstanties is verbetering mogelijk. 3. Administratieve werkelijkheid sluit niet aan bij leefsituatie statushouder Ook statushouders die wél professionele begeleiding ontvangen komen financieel in de knel. Dit komt doordat wet- en regelgeving en voorzieningen niet aansluiten bij de leefsituatie van statushouders. En doordat werken niet lonend is en de noodzakelijke extra kosten van statushouders niet volledig worden vergoed. Ook ontbreekt een laagdrempelig aanspreekpunt of loket. Aanbevelingen In de conclusies van dit onderzoek zet de ombudsman de belangrijkste knelpunten op een rij en doet hij aanbevelingen aan de verantwoordelijke partijen, waaronder gemeenten. Duidelijk is geworden dat veel partijen een rol spelen bij financiële problemen bij statushouders. De oplossingen moeten dan ook komen van meerdere partijen én van een actieve onderlinge samenwerking. Concreet doet de ombudsman aan gemeenten de volgende aanbevelingen: 1.

Zorg voor goede financiële begeleiding - Stem de begeleiding van de statushouder af op de behoefte van de statushouder. - Heb extra aandacht voor de inburgeraars die vallen onder de werking van het oude inburgeringstelsel. - Zorg voor één laagdrempelig loket of aanspreekpunt met ervaring met statushouders en maak statushouders wegwijs in de reguliere hulploketten. 2. Los de nu al bekende knelpunten bij ontzorgen op - Stem de mate van ontzorging en begeleiding gericht op financiële zelfredzaamheid af op de individuele behoefte van de statushouder.

3. Verbeter de samenwerking in de keten - Help elkaar om negatieve financiële keteneffecten voor statushouders te voorkomen en/of op te lossen. - Heb bij de invordering aandacht voor de bijzondere, kwetsbare financiële positie van statushouders. - Bied elkaar én professionals die statushouders begeleiden een laagdrempelige ingang en/of centraal kennispunt. 4. Laat de administratieve werkelijkheid van de overheid beter aansluiten bij de leefsituatie van statushouders - Zorg dat de noodzakelijke kosten van inburgering en de inkomensafhankelijke tegemoetkomingen (zoals reiskosten voor taallessen, inrichtingskosten van de woning en leges in kader van gezinshereniging) niet leiden tot financiële problemen bij statushouders. Vragen Mocht u naar aanleiding van het rapport opmerkingen of vragen hebben, neemt u dan contact op met (projectleider). U kunt haar bereiken via .

Met vriendelijke groet,