2203029 College van B&W - Regionale monitor jeugdhulp, winstgevendheid en herzieningsronde contracten jeugdhulp
Tekst van het document
Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp
Regionale monitor jeugdhulp, winstgevendheid en herzieningsronde contracten jeugdhulp
Portefeuillehouder
Lennart Harpe
Voorstel ingediend door
Zoë Bos – zbos@delft.nl
Registratienummer
4733190
Datum
18 januari 2022
Concept-besluit(en) n.v.t.
Inhoud
Ter
voorbereiding
op
de
regionale
raadsbijeenkomst
over
de
regiovisiemonitor
(c.q.
jeugdhulpmonitor) op 26 januari, informeren wij u via deze brief over de wijze waarop de ontwikkelingen uit de Regiovisie jeugdzorg Haaglanden worden gemonitord. Ook treft u informatie over de winstgevendheid van jeugdhulpaanbieders die binnen de H10-regio gecontracteerd zijn. Aanleiding hiervoor zijn onder andere de diverse onderzoeken en berichtgevingen1 van het afgelopen jaar over (hoge) winsten van jeugdhulpaanbieders. Tot slot wordt er in het kort ingegaan op de herzieningen 2022 en de eerdere toezegging om desgewenst een regionale informatiebijeenkomst te organiseren voor raadsleden over de manier waarop wij werken aan kwaliteitstoetsing en kwaliteitsontwikkeling. 1. Regiovisiemonitor
In de Regiovisie zijn de kaders en richting beschreven waarin de H10 gemeenten de jeugdzorg willen ontwikkelen. Om de ontwikkelingen te kunnen monitoren, worden indicatoren opgesteld en wordt jaarlijks een rapport gemaakt: de regiovisiemonitor. Wij maken hierbij gebruik van de kwaliteitscyclus ‘plan’ (de regiovisie), ‘do’ (de uitvoering), ‘check’ (de regiovisiemonitor) en ‘act’ (de (bij)sturing). De regiovisiemonitor richt zich daarmee op het in beeld brengen van de effecten van de regiovisie.
1 Financiele-analyse-jeugdzorgorgaanisaties-JN-oktober-2020.pdf (jeugdzorgnederland.nl), Geldstromen in jeugdzorg voor het eerst
inzichtelijk na groot data-onderzoek door Follow the Money - Follow the Money - Platform voor onderzoeksjournalistiek (ftm.nl), Verdiepingsonderzoek Financiële Positie Jeugdhulpaanbieders | Rapport | Jeugdautoriteit, (Te) hoge winsten bij veel jeugdzorgaanbieders Binnenlands Bestuur.
2. Winsten jeugdhulpaanbieders
Om na te kunnen gaan in welke mate jeugdhulpaanbieders die binnen de regio Haaglanden gecontracteerd zijn winsten hebben gemaakt, is door het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden een analyse gemaakt van de winstgevendheid van jeugdhulpaanbieders. De analyse is uitgevoerd op basis van de informatie uit de jaarrekeningen over 2020 van de jeugdhulpaanbieders.
Hoofdpunten uit de analyse van de jaarrekeningen 2020 Er
zijn
momenteel
183
jeugdhulpaanbieders
gecontracteerd
in
de
H10-regio.
Het
jeugdhulplandschap wordt gekenmerkt door een beperkt aantal grote aanbieders die de ruggengraat van het stelsel vormen, middelgrote aanbieders, kleine aanbieders en een substantieel aantal vrijgevestigden (zzp’ers). Deze laatste groep is niet meegenomen in de analyse, omdat bij hen persoonlijk inkomen en winsten direct in elkaar over lopen. Later in deze brief wordt hier kort op ingegaan.
•
Tussen de jaren 2018 en 2020 is de omzet van de gecontracteerde aanbieders met zo’n 17% toegenomen. Dit sluit aan bij het landelijk beeld. Het gemiddelde rendement van de aanbieders is in dezelfde periode sterker toegenomen dan het landelijk gemiddelde, namelijk van 0,3% naar 1,8% van de omzet (landelijk van 1,1% naar 1,6%). Voor de H10-regio geldt dat in 2019 - na de uitspraak van rechter in het kort geding inzake de inkoop van de jeugdhulp - besluitvorming heeft plaatsgevonden over de indexering (over een periode van 2 jaar) en een aanpassing van de tarieven. Deze wijzigingen in de tarieven verklaren de toename in de omzet en het rendement.
•
Wanneer wordt ingezoomd op de 30 jeugdhulpaanbieders met de grootste omzet in de regio, noteren acht aanbieders in 2020 een negatief rendement. Er zijn twee aanbieders met een rendement van meer dan 5% en geen enkele aanbieder uit deze categorie haalt een rendement van boven de 10%.
•
Buiten de categorie van deze 30 grootste aanbieders zijn er meer uitschieters naar boven. Er zijn vijf aanbieders met een rendement boven de 10% en dertien aanbieders met een rendement tussen de 5% en 10%. Van de eenmanszaken, VOF’s en maatschappen realiseren er vijf aanbieders een hoog (5 tot 10%), en één aanbieder een zeer hoog (>10%) rendement. Uit de analyse blijkt dat er 26 jeugdhulpaanbieders binnen de regio meer dan 5% rendement hebben gerealiseerd in 2020. Het totale rendement van deze aanbieders, boven de 5% bedraagt € 1,6 miljoen.
Aanpak monitoring winstgevendheid aanbieders: uitgangspunt Het uitgangspunt van de H10-regio is dat winstmaximalisatie door jeugdhulpaanbieders niet past bij het collectief bekostigde systeem van jeugdhulp. Jeugdhulpaanbieders moeten enig financieel rendement kunnen maken om gezond te blijven als organisatie, maar daarbij geldt dat het maken van financieel rendement niet ten koste mag gaan van de kwaliteit van de jeugdhulp. In het maatschappelijk stelsel is winst op te vatten als een beloning voor ondernemerschap, bestaande uit creativiteit en inzet, en uit de bereidheid om economisch risico te nemen door eigen vermogen in een bedrijf te investeren. Een rendement van circa 3% tot 5% wordt algemeen nodig en aanvaardbaar geacht. Een risico bij verlies is dat het kan leiden tot het verdwijnen van aanbod in de jeugdhulp en daarmee tot een niet dekkend zorglandschap.
3. Herzieningen 2022
Conform de afspraken zoals vastgelegd in de Ontwikkelovereenkomst met aanbieders is in de periode maart – juli 2021 in gezamenlijkheid door gemeenten en aanbieders gewerkt aan het nader operationaliseren van de gemaakte afspraken. Voor een aantal onderwerpen heeft dat tot herzieningsvoorstellen geleid. Naast de winstclausule, zijn ook de productomschrijvingen verscherpt en tarieven bijgesteld. De ingangsdatum van de herziene contracten is 15 februari 2022.
Waarom nu?
Inmiddels is de Regiovisie jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 door alle H10 gemeenteraden vastgesteld en is het Uitvoeringsplan 2022 opgesteld en aangeboden aan alle H10 gemeenteraden.
Essentie: wat verandert er?
Regiovisiemonitor De regiovisie is uitgewerkt langs vijf ambities. Per
De indicatoren van de ambities van de regiovisie
ambitie worden de
Normaliseren: ‘Versterken van het gewone opvoeden en opgroeien’
Normaliseren
indicatoren weergegeven. Sommige indicatoren
In één keer goed
Onderwijs
In één keer goed: ‘Tijdig inzetten van de best passende hulp’ Wonen: ‘Kinderen en jongeren groeien zo thuis mogelijk op’
Generiek
Veiligheid: ‘Duurzaam veilig opgroeien’ Veiligheid
Wonen
Onderwijs: ‘Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen’
komen in meerdere ambities terug. Deze vallen onder het kopje ‘Generieke indicatoren’. De rapportage geeft een inhoudelijk beeld en volgt de structuur van de indicatoren. Hierdoor worden de rapportages jaar op jaar vergelijkbaar. Vanaf de regiomonitor over 2022 (uit te brengen in 2023) wordt jaarlijks minimaal één thema uitgelicht, waar dieper op wordt ingegaan. In 2022 wordt de eerste versie van de rapportage opgeleverd. Hierin wordt nog geen thema verdiepend uitgelicht. In Delft vullen we de regionale regiovisiemonitor tevens aan met lokale data.
Winstgevendheid
Winstclausule in de contracten per 2022 De H10-regio heeft ervoor gekozen om de winstgevendheid vanaf 2022 te begrenzen, mede vanwege het feit dat de winst in de jeugdhulp gerealiseerd wordt op basis van de inzet van publieke middelen en bovendien in een sector waar de al maar groeiende vraag getuigt van een beperkt ondernemersrisico. De jeugdhulpaanbieder levert de producten tegen zo laag als mogelijke overheadkosten
en
met
een
rendementspercentage
van
maximaal
5%.
Maakt
de
jeugdhulpaanbieder meer dan 5% rendement bij de laagst mogelijke overheadkosten, dan dient de jeugdhulpaanbieder het meerdere aantoonbaar te investeren in de kwaliteit van de jeugdhulp. Voor de vrijgevestigden is momenteel een voorstel in voorbereiding dat gericht is op het begrenzen van het inkomen, vanuit dezelfde overweging als bij de andere rechtsvormen.
Actieve monitoring winstgevendheid aanbieders Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden houdt bij of jeugdhulpaanbieders winst of verlies maken, en zo ja in welke mate. Daarvoor worden jaarlijks de jaarrekeningen van de jeugdhulpaanbieders geanalyseerd en wordt gebruik gemaakt van andere openbare informatie uit en over de sector. Naast de cijfers wordt er ook gekeken naar het achterliggende netwerk van bestuurders en ondernemingen. Wanneer er signalen zijn van hoge winstgevendheid, voert het Servicebureau nadere analyses uit met behulp van de beschikbare data, wordt aanvullende informatie opgevraagd bij de betreffende aanbieder en worden er gesprekken gevoerd. Dit kan leiden tot een extra controle en zo nodig tot een fraudeonderzoek en/of corrigerende maatregelen. Mocht blijken dat de overeenkomsten onvoldoende handvatten bieden voor corrigerende maatregelen, dan worden die via de zogenaamde herzieningsprocedure alsnog ingebracht. Op deze wijze is ook de winstmaximalisatie onderdeel geworden van de overeenkomsten.
Het nieuwe kabinet heeft in haar regeerakkoord ook aandacht besteed aan het aanpakken van nietintegere zorgbestuurders en zorgondernemers. Er worden nadere voorwaarden gesteld aan winstuitkering om excessieve winstuitkering door zorgaanbieders tegen te gaan, dan wel te voorkomen.
Beleidskaders
Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden (kenmerk: 2137704) Uitvoeringsplan 2022 (kenmerk: 4712297)
Participatie
De jaarlijkse regiovisiemonitor wordt regionaal opgesteld onder regie van het programmabureau, door medewerkers van de tien gemeenten en medewerkers van het Servicebureau. Het opbouwen van de rapportage gebeurt samen met partners. Tijdens het samenbrengen en interpreteren van data worden zogenaamde ‘tellen en vertellen’ sessies georganiseerd waarin door verschillende disciplines binnen gemeenten en partners buiten de gemeenten, de verzamelde informatie wordt besproken. Financiën NVT
Vervolg
Regiovisiemonitor Op 26 januari a.s. wordt een bijeenkomst georganiseerd voor de raden H10 voor verdere toelichting en bespreking van proces. De uitnodiging hiervoor is inmiddels verzonden.
Brede raadsinformatiebijeenkomst over o.a. kwaliteitstoetsing en kwaliteitsontwikkeling Het platform H10-raden heeft in mei 2021 een brief verstuurd aan de wethouders Jeugd in het kader van de concept-regiovisie Jeugdzorg 2021-2026 met een aantal aandachtspunten. In de beantwoording van deze brief is toegezegd in het najaar desgewenst een informatiebijeenkomst te organiseren
over
de
manier
waarop
de
H10-regio
werkt
aan
kwaliteitstoetsing
en
kwaliteitsontwikkeling. Vanwege verschillende werkzaamheden (waaronder de behandeling van de Regiovisie en het Rekenkameronderzoek ‘Zorgen voor de Jeugd’), alsmede de reeds ingeplande
regionale raadsbijeenkomst op 26 januari die sec over de jeugdhulpmonitor gaat, is besloten om in het voorjaar (april/mei) een brede informatiebijeenkomst te organiseren voor de nieuwe gemeenteraden. Naast het thema kwaliteitstoetsing en kwaliteitsontwikkeling, wordt tijdens de regionale raadsbijeenkomst stilgestaan bij de organisatie van de jeugdzorg in onze regio, de positie en de rol van de raden, de regiovisie en het uitvoeringsplan en de hervormingsagenda.
Communicatie NVT Bijlage(n) NVT
Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja
☒ Nee
☐ Niet van toepassing
Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?
☐ Ja,
het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen
☒ Nee
Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,
M. Berger
Loco-secretaris
M. Huijsmans Loco-Burgemeester