2150954 Provincie Zuid-Holland - Financieel toezicht begroting 2022

provincie1 Zuid'Holland

Gedeputeerde Staten

Contact

Afdeling Bestuur Bureau Bestuurlijke Zaken en Toezicht Postadres Provinciehuis

Postbus 90602 2509 LP Den Haag 070-4416611 wvwv.zuid-holland.nl Datum

Gemeenteraad van Delft

Zie verzenddatum linksonder

Postbus 78

Ons kenmerk

2600 ME DELFT

PZH-2021-791107404 DOS-2021-0000511 Uw kenmerk Bijlagen

Onderwerp

Financieel toezicht begroting 2022

Geachte raad. Wij danken u voor het tijdig toesturen van uw begroting. Financieel toezicht is gericht op het voorkomen dat een gemeente in een financieel uitzichtloze situatie komt die zij zelf niet kan oplossen. Met het oog hierop beoordelen wij vóór aanvang van het begrotingsjaar of voor uw gemeente repressief (regulier) of preventief (verscherpt) begrotingstoezicht geldt. Besluit: repressief toezicht begroting 2022

Uw begroting voldoet aan de criteria voor repressief toezicht. Dit houdt in dat u uw begroting direct kunt uitvoeren. Wij hoeven begrotingswijzigingen niet vooraf goed te keuren. Wel verzoeken wij u om de begrotingswijzigingen binnen twee weken na vaststelling ter kennisneming aan ons toe te sturen. Desalniettemin maken wij ons zorgen om de ontwikkeling van de financiële positie van uw gemeente. Verderop in deze brief is dit nader toegelicht. Bezoekadres Zuid-Hollandplein 1 2596 AW Den Haag

Toelichting op begrotingstoezicht

Wij voeren het financieel toezicht risicogericht en proportioneel uit. Uitgangspunt daarbij is dat de aandacht vooral uitgaat naar gemeenten met een zwakkere financiële positie of waarvan wij de kans

Tram 9 en bus 65 stoppen

hoog inschatten dat de financiële positie onder druk komt te staan. Op basis van een aantal

dichtbij het provinciehuis.

indicatoren krijgt iedere gemeente bij de begroting een risicokleur toegekend waarbij groen staat

Vanaf station Den Haag CS

voor weinig risico en geel respectievelijk oranje voor meer risico's. De risicokleur van iedere

is het tien minuten lopen De parkeerruimte voor auto's is beperkt.

gemeente nemen wij ieder jaar op in ons jaarverslag financieel toezicht. Deze kunt u vinden op onze website1. Daarnaast wordt het toezichtregime bepaald op basis van het structureel en reëel resultaat.

1 https://www.zuid-holland.nl/onderwerpen/lokaal-bestuur/financieel-toezicht/

i/s Verzonden op 13-12-2021

PZH-2021 -791107404 dd. 13-12-2021

provincie* Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2021-791107404

Conclusies uit het onderzoek van uw begroting 2022

Risicoanalyse De risicokleur van uw gemeente laat over de afgelopen drie jaar het volgende beeld zien: Begroting

2020

2021

2022

Risicokleur

Oranje

Oranje

Oranje

De risicokleur is de afgelopen jaren gelijk gebleven en komt op basis van de begroting 2022 uit op oranje. Tekorten in het sociaal domein en realisatie van bijbehorende maatregelen spelen de gemeente in 2020 nog steeds parten. In 2021 is al wel een positieve ontwikkeling zichtbaar. Het begrotingsjaar en de eerste 2 jaar van de meerjarenraming laten structurele tekorten zien en er is sprake van taakstellingen die nog gerealiseerd moeten worden

Structureel en reëel resultaat Het begrotingsresultaat is het resultaat dat u in uw begroting heeft gepresenteerd in het overzicht van baten en lasten. Het begroot structureel en reëel resultaat is het begrotingsresultaat zonder incidentele baten en lasten en rekening houdend met reële en concreet onderbouwde ramingen. Op dit laatste baseren wij ons oordeel en het toezichtregime. Dit leidt tot het volgende beeld:

Saldi begrotingen meerjarenraming

2025

■ Begrotingsresultaat

■ Structureel en reëel resultaat

Wij gaan in ons oordeel uit van de cijfers: • •

inclusief verwerking van de door u vastgestelde effecten van de septembercirculaire; waarbij we de reserveonttrekkingen aan de reserve Vastgoed als structureel beschouwen, vooruitlopend op het instellen van een voorziening groot onderhoud Vastgoed;

PZH-2021-791107404 dd. 13-12-2021

provincie* Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2021-791107404

•

waarbij we de reserveonttrekkingen aan de reserves Beleid en Uitvoering, de reserve Schieoevers en de reserve Voorbereidingskosten als incidentele baten beschouwen;

•

waarbij we de dotaties aan diverse reserves als incidenteel beschouwen;

•

exclusief de taakstelling rondom de hervormingsagenda Jeugdzorg. Deze taakstelling is nog niet onderbouwd met concrete maatregelen.

Conclusie Wij constateren dat het herstelplan waarmee het preventief toezicht dit jaar is opgeheven niet meer leidt tot herstel van het structureel evenwicht in 2024, maar in 2025. Ook de extra ramingen van de Rijksmiddelen Jeugdzorg en de positieve effecten van de septembercirculaire hebben dit niet kunnen voorkomen. De financiële positie van uw gemeente blijft fragiel. Wij adviseren u om uw huidige taakstellingen nauwlettend te blijven volgen, en indien maatregelen niet haalbaar blijken deze te vervangen door nieuwe maatregelen. Overige opmerkingen

Geen opschuivend sluitend meerjarenperspectief (bij ontstaan in een eerder jaar) Uw begroting 2021 was niet structureel in evenwicht. Omdat u destijds in de meerjarenraming aannemelijk heeft gemaakt dat dit evenwicht in 2024 hersteld wordt kwam u voor 2021 alsnog in aanmerking voor repressief (regulier) toezicht. Het is niet de bedoeling dat dit ieder jaar gebeurt, aangezien het herstel dan ieder jaar naar achteren doorschuift. Uw begroting 2022 is wederom niet structureel in evenwicht. Het structurele evenwicht wordt in deze meerjarenraming een jaar later tot stand gebracht dan u in uw vorige begroting en meerjarenraming heeft geraamd. Opschuivend meerjarenperspectief kan aanleiding zijn voor het instellen van preventief toezicht. Wij hebben begrip voor de moeilijke tijden die gemeenten momenteel doormaken, waarbij ontwikkelingen soms te snel gaan om te kunnen verwerken in de begroting. Wij hebben daarom besloten om aan het opschuivend meerjarenperspectief geen consequenties te verbinden. Indien volgend jaar uw begroting 2023 ook niet structureel in evenwicht is verwachten wij dat het jaar waarin dit evenwicht hersteld wordt gelijk blijft aan uw huidige inschatting. Dit betekent dat tenminste de jaarschijven 2025 en 2026 structureel en reëel in evenwicht moeten zijn.

Loon- en Prijsontwikkelingen Wij hebben geconstateerd dat u in uw begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 een lagere loon- en prijsindexering heeft toegepast dan is verwerkt in de raming van de algemene uitkering (o.b.v. lopende prijzen). Doordat de inkomstenkant wel geïndexeerd is maar de uitgavenkant niet volledig, bent u in feite aan het bezuinigen. Bezuinigingen dienen concreet en ten minste op programmaniveau ingevuld te worden. Op basis van de onderbouwing beoordelen wij of de bezuiniging concreet en haalbaar is. Wij hebben geconstateerd dat u voldoende onderbouwing heeft kunnen leveren voor een eenmalige bezuiniging op uw materiële budgetten (een zogenaamde kaasschaaf bezuiniging). Een bezuiniging via deze methode is iets wat niet jaarlijks kan worden toegepast, daarom beschouwen wij dit eenmalig als reële raming.

PZH-2021-791107404 dd. 13-12-2021

provincie* Zuid'Holland

Ons kenmerk PZH-2021-791107404

Structurele reservemutaties U heeft diverse reservemutaties in uw vorige en huidige begrotingen als structureel aangemerkt. Reserves zijn naar aard eindig en kunnen daarom niet dienen ter dekking van structurele lasten. Niet alle reservemutaties voldoen momenteel aan de geldende regelgeving. Dit jaar zullen wij hier niet op corrigeren. Bij de begroting 2023 zullen wij wel een aflopende correctie toe gaan passen, beginnend met een correctie van 50%. De reservemutaties die u nieuw in uw begroting 2022 hebt opgenomen corrigeren wij, met uitzondering van de reserve Vastgoed, wel en beschouwen wij daarom bij de bepaling van het structureel evenwicht als incidenteel. Renterisiconorm In de Wet financiering decentrale overheden (fido) is vastgelegd dat het renterisico op het begrotingstotaal van een gemeente de renterisiconorm niet mag overschrijden. Wanneer dit toch gebeurt geeft de toezichthouder een aanwijzing om maatregelen te nemen ten einde het renterisico op het begrotingstotaal te verminderen. Het schema van de renterisiconorm is in uw begroting 2022 niet volledig ingevuld. Wel wordt aangegeven dat de renterisiconorm niet wordt overschreden. In ambtelijk overleg is afgesproken dat deze staat in de volgende begroting volledig zal worden gepresenteerd.

Algemene financiële ontwikkelingen Het door het Rijk toekennen van extra middelen voor jeugdzorg in 2022 en de toezeggingen hierop voor de komende jaren zorgen er naast de positieve ontwikkelingen van het accres in de septembercirculaire 2021 voor dat de financiële positie van gemeenten minder onder druk komt te staan. Ondanks deze ontwikkelingen delen wij de zorg van veel gemeenten over toekomstige ontwikkelingen. Onder andere de herverdeling van het gemeentefonds en het mogelijk afwijken van de afgesproken systematiek van "samen de trap op en samen de trap af" door het Rijk kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Ook is het de vraag of het Rijk daadwerkelijk zoveel meer gaat uitgeven de komende jaren. De economie laat gunstige ontwikkelingen zien, maar een hogere inflatie ligt daarbij op de loer. Daarnaast zijn er grote uitdagingen met naar verwachting significante financiële gevolgen, zoals bijvoorbeeld het woningtekort, de invoering van de Omgevingswet en de gevolgen van de klimaatverandering. Op veel onderwerpen wordt de definitieve besluitvorming overgelaten aan het nieuwe kabinet, waardoor de onzekerheid bij gemeenten vooralsnog blijft bestaan.

Waar nodig hebben wij de afgelopen tijd meerdere signalen afgegeven richting het kabinet en de Tweede Kamer om te pleiten voor voldoende middelen voor gemeenten om wettelijke medebewindstaken te kunnen uitvoeren en voor het nakomen van bestuurlijke afspraken. Wij hebben begrip voor de omstandigheden waaronder u uw begroting moet opstellen. Wij adviseren u om, vooruitlopend op de hiervoor genoemde ontwikkelingen en onzekerheden, terughoudend te zijn in het formuleren van nieuw structureel beleid.

PZH-2021-791107404 dd. 13-12-2021

£

3

provmcie Zuid^Holland

Ons kenmerk PZH-2021-791107404

Tot slot

Graag ontvangen wij vóór 1 mei 2022 een schriftelijke reactie op deze brief.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen.

Drs. Marije L.E.F. Hoogendoorn-Bruins Slot Hoofd Bureau Bestuurlijke Zaken en Toezicht Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer te vermelden dat wij rechts bovenaan in deze brief hebben opgenomen.

Afschrift aan:

- Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Delft

5/5 PZH-2021-791107404 dd. 13-12-2021