2143820 College van B&W - aanvraag Programma Aardgasvrije Wijken

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Aanvraag Programma Aardgasvrije Wijken

Portefeuillehouder

Stephan Brandligt

Voorstel ingediend door

E Speetjens espeetjens@delft.nl

Registratienummer

4675068

Datum

26 oktober 2021

Concept-besluit(en) Niet van toepassing Inhoud In het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) werken het ministerie van Binnenlandse Zaken, het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het IPO, de Unie van Waterschappen en de VNG samen om gemeenten en betrokken partijen zo goed mogelijk te ondersteunen in de aardgasvrije opgave. Er is een Kennis- en leerprogramma (KLP) opgezet en grootschalige proeftuinen - waarvan er 50 zijn gestart in ronde 1 en 2. Delft heeft geen zogeheten proeftuin ondanks een aanvraag in de 2e ronde voor Het Rode Dorp. Aanvragen voor de 3e ronde kunnen tot en met 1 november worden ingediend. De aanvraag PAW behelst 4 miljoen subsidie en beoogt 500 woningen van het gas af te halen. De subsidie wordt voornamelijk ingezet om de kosten van woningeigenaren te financieren. De 3e ronde PAW legt de focus op lage temperatuur warmtenetten en all-electric: isoleren en overstappen op een warmtepomp. De buurten in Voorhof en Buitenhof die aan het open warmtenet komen hierdoor niet in aanmerking omdat het Open Warmtenet ook op termijn niet lage temperatuur zal zijn. De aanvraag die we doen is gericht op een all-electric aanpak op basis van vrijwilligheid in Tanthof. De gemeente start hiervoor de samenwerking met twee partijen die hun bestaande all-electric aanpak willen testen binnen het programma aardgasvrije wijken.

Het gaat om Thuisbaas, een sociale onderneming onder leiding van Marjan Minnesma van Urgenda, en het bedrijf Winst uit je Woning. Zij hebben samen een “aanpak all-electric” ontwikkeld op basis van vrijwilligheid. Inwoners worden verleid om maatregelen te nemen zoals isoleren en de aanschaf van een warmtepomp. Dit hoeft niet in 1x (dat kán wel), de aanpak helpt woningeigenaren en woningcorporaties om stap voor stap van het gas af te kunnen. Om 500 woningen te bereiken moet een groot aantal woningen worden aangeschreven. Deze aanpak past goed bij Tanthof. Deze wijk is geïnteresseerd in duurzaamheid en vanuit het programma energietransitie zijn we hier nog niet actief door de focus op Voorhof en Buitenhof. Dit is een kans voor Tanthof. Deze aanpak zal – als de PAW aanvraag wordt gehonoreerd – worden aangepakt als een warmte-uitvoeringsplan. De aanpak zal anders zijn dan de overige warmte-uitvoeringsplannen die we aan het opstarten zijn. Zo testen we twee werkmethodes in de praktijk, vergroten we onze kans op succes en versnellen we onze CO2 reductie. Waarom nu? De aanvraag voor een PAW subsidie moet – met instemming van college – uiterlijk 1 november 2021 worden ingediend.

Essentie: wat verandert er? De overgang naar aardgasvrij organiseren we door middel van warmte-uitvoeringsplannen. In het Warmteplan hebben we 13 buurten aangewezen waar we voor 2030 van start willen gaan. De eerste 1 of 2 buurten starten in 2022 waarbij per buurt 600-900 woningen in 10 jaar tijd van het gas af gaan. Het proces hiervoor wordt nu uitgewerkt. Hier voegen we nu deze all-electric aanpak aan toe als warmte-uitvoeringsplan dat de hele wijk Tanthof beslaat. Dit zal de reductie van CO2 uitstoot versnellen. Deze aanpak zal een verschuiving veroorzaken van gasgebruik naar elektriciteit in Tanthof. Hiervoor wordt samengewerkt met netbeheerder Stedin. De stapsgewijze aanpak met als doel om in 2030 500 woningen van het aardgas af te hebben ziet Stedin niet als een bezwaar. Wel zal Stedin het effect doorrekenen van het scenario dat het enthousiasme groot is en er in korte tijd veel woningen meer elektriciteit gaan gebruiken. Beleidskaders Deze PAW aanvraag past binnen de ambitie Delft Energie Neutraal 2050. Deze ambitie is onderdeel van het Delftse duurzaamheidsbeleid zoals beschreven in de nota “Bouwen aan een Duurzaam Delft” uit 2018. Het past binnen onze aanpak met warmte-uitvoeringsplannen zoals we die hebben beschreven in het Warmteplan dat naar verwachting in december 2021 door de raad wordt vastgesteld.

Participatie In de voorbereiding van deze aanvraag is contact gelegd met Belangenvereniging Heel Tanthof Delft (BHTD). Zij zijn enthousiast en werken graag mee zodra de aanvraag is gehonoreerd. Een warmte-uitvoeringsplan – en ook deze all-electric aanpak – is een participatie proces. Er zijn 4 fasen gedefinieerd: • Fase 1 & 2: Buurtpaspoort & bepalen. Het buurtpaspoort wordt opgesteld in samenspraak met de bewoners, waarbij gekeken wordt naar de fysieke kenmerken/mogelijkheden van de buurt, type en aantallen woningen, maar ook sociaal(economische) kenmerken. Draagkracht en bewustzijn komen daar ook in terug. Vervolgens wordt gezamenlijk bepaald wat de ambities, rolverdeling en randvoorwaarden zijn. • Fase 3: Ontwerpfase. Dit wordt toegespitst op de specifieke situatie van de individuele woningeigenaar. Winst-uit-je-woning en Thuisbaas hebben beide brede ervaring om op basis van een gesprek en opname van een huis een specifiek maatregelenpakket te presenteren aan de bewoners. Dit uiteraard zodat de maatregelen gefaseerd aangepakt kunnen worden en daarmee aansluiten bij de wens en vermogen van de bewoner. • Fase 4: Uitvoering. Dit is de daadwerkelijke uitvoering van verschillende maatregelen, waar isolatie de eerste wezenlijke stap is.

Volledig de Trias Energetica volgend is de eerste stap het beperken van de energievraag onder andere door reduceren van het energieverlies van de woning, maar ook het beperken van het energiegebruik binnen in de woning (apparatuur). De tweede stap is de inzet van duurzame energie bronnen (zonnepanelen/boilers, warmtepomp). De laatste stap, het beperken van fossiele brandstoffen is gerealiseerd als de woning daadwerkelijk van het aardgas wordt afgesloten. Financiën Het indienen van een aanvraag heeft geen directe gevolgen voor de gemeente Delft. Een gemeente is niet verplicht het project uit te voeren dat is ingediend. Het betreft namelijk een inspanningsverplichting. Bij toekenning krijgt de gemeente wel de mogelijkheid om dat te doen. Op de aanvraag zijn geen handtekeningen gezet van/voor/door derden/externen. Er worden dus ook geen verplichtingen aangegaan. Indien de aanvraag wordt afgewezen kan gemeente Delft alsnog besluiten om het project uit te voeren zonder subsidie, maar dat is nu nog niet aan de orde. Indien de aanvraag wordt toegewezen heeft gemeente Delft de mogelijkheid om de subsidiegelden te ontvangen door het project uit te voeren zoals is ingediend. Gedurende de projectperiode zijn wijzigingen toegestaan, in overleg met de subsidieverstrekker (RVO). De ontvangen gelden vanuit PAW zijn een specifieke uitkering (SPUK).

Na goedkeuring van de aanvraag komt de beschikking inclusief terugvorderingbeleid. Er zal een inspanningsverplichting gelden, geen prestatieverplichting. Dus indien doelen niet worden gehaald, maar aangetoond kan worden dat de middelen wel zijn ingezet betekent dit niet dat er moet worden terugbetaald. Concreet betekent dit dat als er geen 500 woningen aardgasvrij zijn gemaakt gedurende de projectperiode, dit niet automatisch betekent dat het uitgegeven geld moet worden terugbetaald. De gemeente moet op dat moment aantonen dat we wel die dingen hebben gedaan waarvoor subsidie is verleend.

De subsidie is beoogd voor 3 activiteiten: • Subsidiering voor particuliere huiseigenaren en woningcorporaties voor het verduurzamen van hun woning. Van maatregelen wordt 10% van de kosten gesubsidieerd, huiseigenaren betalen 90% zelf. • Onderzoek naar effectiviteit van methoden tot het verleiden van huiseigenaren om hun woning te verduurzamen door TU Delft. Hiermee wordt het een lerende aanpak met als doel dat na afronding van de proeftuin de aanpak zonder subsidie voor huiseigenaren kan worden voortgezet. • Regievoering, communicatie en participatie door de gemeente; mankracht voor de interne organisatie en inhuur van externe deskundigen. De samenwerking met Thuisbaas en Winst uit je Woning resulteert niet in financiering van gemeente aan hen. Staatssteun of onrechtmatige inkoop is dus niet aan de orde. Deze twee partijen zijn ontzorgend: zij ondersteunen aannemers die op hun beurt de verduurzaming uitvoeren in opdracht van woningeigenaren. De besteding van de subsidie is als volgt opgebouwd:

Vervolg Mocht de PAW aanvraag worden gehonoreerd, dan wordt een projectaanpak gestart. Er wordt een team opgezet met de diverse partners, waaronder Thuisbaas, Winst uit je Woning, Belangenvereniging Heel Tanthof Delft en de woningcorporaties. Deze aanpak wordt inpast in het lopende programma energietransitie, en afgestemd met bestaande communicatie en maatregelen die we aanbieden zoals cadeaubonnen voor led-lampen, energiecoaches, modelwoningen etc. Communicatie Op dit moment niet van toepassing. Zodra bekend wordt of de aanvraag wordt toegewezen / afgewezen zullen we hierover stadsbreed communiceren. Bijlage(n) N.v.t.

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja, ☒ Nee

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

J.M. Bijsterveldt, van Burgemeester