2143809 College van B&W - vervolgstappen beeldvormende sessie Delftse jongeren

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Vervolgstappen beeldvormende sessie Delftse jongeren

Portefeuillehouder

Wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

Gijs Hoofs, ghoofs@delft.nl

Registratienummer

4669447

Datum

26 oktober 2021

Concept-besluit(en) N.v.t.

Inhoud In de zomer stond op 22 juni 2021 de woonsituatie en slaagkansen van Delftse jongeren én studenten centraal in een beeldvormende sessie. Dit gebeurde op basis van onderzoek naar de facts & figures van de Delftse jongeren én is onder jongeren een enquête gehouden. De initiatiefnemers uit uw raad hebben de onderzoeken aangeboden aan het college, met de volgende verzoeken: •

¨Kennis te nemen van beide onderzoeken.

•

Daar waar mogelijk de knelpunten die jongeren ervaren bij het vinden van een woning op korte termijn op te lossen.

•

De inzichten die de onderzoeken opleveren te betrekken bij het opstellen van de nieuwe woonvisie met als doel de kansen op een woning voor de Delftse jongeren en starters te vergroten.

•

De onderzoeken te betrekken bij de aankomende evaluatie van de regionale huisvestingsverordening wat betreft de woningtoedeling om de kansen op een woning voor verschillende doelgroepen zo evenredig mogelijk te verdelen.¨

De initiatiefnemers hebben daarnaast het college gevraagd een reactie te geven over de verdere procedurele stappen die het college gaat ondernemen en wat het college gaat doen voor jongeren en starters om hun positie op de woningmarkt te verbeteren. Het college heeft kennis genomen van beide onderzoeken en ziet ook dat jongeren bijna geen kans meer maken op de koopwoningmarkt als de (sociale) huurmarkt. Net als in bijna heel Nederland is voor startende kopers de Delftse markt niet meer bereikbaar zonder eigen vermogen in te brengen. Voor het overgrote deel is dit niet van vandaag op morgen op te lossen. De combinatie van een oververhitte woningmarkt, de hoeveelheid geld die naar de woningmarkt stroomt en langjarige effecten van het rijksbeleid maken het voor jongeren vrijwel onmogelijk om toe te treden op de woningmarkt. Toch zien we nog enkele – kleine – knoppen waaraan het college kan draaien: 1. Bredere bewustwording van de situatie van de Delftse jongeren bij beleidsmakers in de regio; 2. Bredere bewustwording bij de jongeren zelf om zo breed mogelijk te zoeken en ook naar alternatieven te zoeken; 3. Lokaal maatwerk inregelen; 4. Uitbreiding mogelijkheden via creatieve oplossingen; 5. Uitbreiding mogelijkheden via nieuwbouw; 6. Vergroting kansen op woningmarkt voor koopstarters.

Ad 1: We gaan de Delftse situatie inbrengen in de regionale evaluatie van de Huisvestingsverordening. Deze loopt en daar zal het meegenomen worden. Ook vormen beide onderzoeken een basisdocument voor de op te stellen kaders van de nieuwe Woonvisie. Ad 2: We willen nog een keer de noodzaak van vroeg inschrijven van jongeren op zowel Woonnet Haaglanden als ROOM (verdeelsysteem van studenten) via de geëigende kanalen overbrengen (social media, jongerenwerkers, DUWO). Waarbij we willen aangeven dat jongeren vooral heel breed moeten zoeken en niet alleen reageren op die éne perfect passende woning. Het blijkt makkelijker om een wooncarrière te maken wanneer eenmaal toegang gekregen is op de woningmarkt. Ad 3: Iedereen heeft het op de huidige woningmarkt lastig. Het gaat daarmee om de vraag welke groepen bewoners we met elkaar meer voorrang geven in de wachtlijst. De ´knop´ bij uitstek om dat te doen is het lokaal maatwerk. Lokaal maatwerk kan op elk moment worden aangepast na overleg met de corporaties en de huurdersvertegenwoordiging. Wel is het belangrijk om daarbij te realiseren dat wanneer starters voorrang krijgen, dit een negatieve impact zal hebben op de doorstroming. Lange doorstroomketens (te beginnen bij senioren) zorgen voor meer dynamiek op de woningmarkt. En – uiteindelijk – ook voor jongeren.

Het onderzoek toon echter aan dat we de schuif iets meer kunnen open zetten voor de jongeren. Dit is namelijk een onmiddellijke knop om meer ruimte voor jongeren te geven t.o.v. de andere groepen die een woning zoeken. Ad 4: Creatieve en onorthodoxe oplossingen zijn er ook nog: het verruimen van de mogelijkheden in de bestaande voorraad. Oftewel het ¨gereguleerd verkameren¨ van woningen voor deze doelgroep. Die willen we onderzoeken begin 2022 met een onderzoek naar zogenaamde ´maatjeswoningen´. Een oplossing waar meerdere jongeren een huis delen. Net als punt 3 moeten we dit gecontroleerd en met goede monitoring doen. We komen hier na 2022 bij u op terug. Ad 5: Tot slot is nieuwbouw passend op de wensen van de (startende) jongeren de mogelijkheid om aanbod te vergroten. Ook hier is het een afweging van belangen en inschatting van effecten. Nieuwbouwlocaties zijn schaars in Delft en elke keuze die we maken heeft effecten op andere groepen. Dit vraagt een visie op de langere termijn en welke stad we voor welke huishoudens willen zijn. Dit is bij uitstek een discussie over kaders, die we meenemen in de woonvisie. Ad 6: Toegang voor koopstarters vergroten. Hier hadden eens corporaties Vidomes en Woonbron slimme, duurzame oplossingen voor bedacht: Koopgarant en Koopcomfort. Dit zou een oplossingsrichting kunnen zijn als dit weer veel ruimer toegepast mag worden.

Corporaties mogen deze constructie nog maar heel beperkt aanhouden door de toezichthouder. Ook kan de toegang op de koopmarkt vergemakkelijkt worden als de gemeente grondeigenaar is en gronden in erfpacht uitgeeft (en daarbij uitgestelde betaling van de canon). Ook hier: dit vraagt een discussie over de kaders en wil het college een overwogen besluit over nemen na een brede afweging. Waarom nu? Op 13 juli 2021 stuurden de raadsleden Lips, Dag en commissielid Van de Ven het college de resultaten van het onderzoek en de enquête naar de woonsituatie van Delftse jongeren (zaaknummer 2128587). Daarin vragen zij naar de procedurele stappen die het college gaat ondernemen op basis van deze inzichten. Essentie: wat verandert er? Het college stelt voor met de hierboven genoemde stappen te gaan starten. We betrekken de ervaringen van de jongeren en de conclusies uit het onderzoek als input voor de nieuwe woonvisie. Ook zal in de regionale evaluatie de positie van jongeren ingebracht worden. Het op heel korte termijn verbeteren van de huisvestingssituatie van jongeren is – helaas – niet mogelijk.

Beleidskaders De sleutels tot verbeteren van de positie van jongeren ligt in het (regionale) woonruimteverdeelsysteem, de kaders van de woonvisie/woonagenda (inregelen van lokaal maatwerk respectievelijk doorstroomketens bevorderen) en het uitbreiden van nieuwbouw voor starters (via anterieure overeenkomsten/ bestemmingsplannen).

Participatie Het onderzoek naar de woonsituatie van Delftse jongeren én studenten is verrijkt met een enquête die breed onder alle jongeren is verspreid. Ook heeft een aantal jongeren ingesproken op de beeldvormende sessie. Hiermee is de problematiek persoonlijk en tastbaar gemaakt.

Financiën N.v.t.

Vervolg Het college stelt een proces voor met daarin een mix van lange termijn en korte termijn stappen. Dit wil het college op korte termijn, na eventuele aanvullingen van u, in gang gaan zetten. Communicatie N.v.t. Bijlage(n) De twee onderzoeken zitten reeds in de ingekomen stukken (zaaknummer 2128587). Voor de volledigheid: Rapport Delftse jongeren - rapport-Explica-2021-07-DelftseJongeren (raadsinformatie.nl) Rapportage Woningbehoefte Delftse jongeren - Woningbehoefte Delftse jongeren- 2021 (raadsinformatie.nl)

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☐ Nee

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja, ☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

M. Huijsmans Loco-Burgemeester

☒ Niet van toepassing