2143800 College van B&W - tussenakkoord regionale nieuwe woningmarktafspraken (NWMA)

Oplegger raad Raadsinformatie Onderwerp

Tussenakkoord regionale nieuwe woningmarktafspraken (NWMA)

Portefeuillehouder

Wethouder Schrederhof

Voorstel ingediend door

Bob Vastenhoud / bvastenhoud@delft.nl / 06 3649 0785

Registratienummer

4671998

Datum

26 oktober 2021

Concept-besluit(en) NVT

Inhoud

Voor u ligt het tussenakkoord. Met dit tussenakkoord leggen de gemeenten in de woningmarktregio Haaglanden, de woningcorporaties in de regio, de Samenwerkende Huurdersorganisaties Haaglanden en de Provincie Zuid-Holland een basis onder hun samenwerking op het gebied van woningbouw. Met als drie hoofddoelen: 1. Voldoende woningbouw; 2. Waaronder voldoende woningen voor de doelgroep van sociale huisvesting en; 3. Betere spreiding van de sociale woningvoorraad door de regio. Samenwerken in de regio Haaglanden is echt noodzaak, gezien het huidige groeiende woningtekort dat tot uitdrukking komt in een dalende slaagkans en oplopende wachttijden voor onder andere de DAEB-voorraad. De opgave om meer woningen toe te voegen is fors en wordt alleen maar groter. En het is niet de enige opgave op het terrein van het wonen waar de partijen mee te maken hebben. Daar komt bij dat de woningmarktregio waar Haaglanden deel van uitmaakt, vergeleken met andere woningmarktregio’s in Nederland, de regio is met één van de grootste opgaven en de laagste investeringscapaciteit van de corporaties. De regionale doelen voor 2030 1. In de periode 1 januari 2019 tot 1 januari 2030 neemt de totale woningvoorraad in Haaglanden toe met netto 79.430 woningen. 2. In de periode 1 januari 2019 tot 1 januari 2030 neemt de doelgroepvoorraad toe met netto 11.550 doelgroepwoningen.

Om deze netto groei te realiseren, worden er bruto meer woningen gerealiseerd, immers er verdwijnen ook woningen uit de voorraad. De segmenten van de doelgroepvoorraad worden gezien als communicerende vaten. Wel is de aanvullende afspraak gemaakt dat er in het DAEB-segment netto minimaal 12.000 DAEB-woningen worden toegevoegd. 3. In de periode 1 januari 2019 tot 1 januari 2030 wordt de doelgroepvoorraad beter verspreid over de regio (een stap in de richting van het Meer Evenwicht scenario). Gemeenten met relatief veel doelgroepvoorraad mogen in het aandeel doelgroepvoorraad dalen terwijl van gemeenten met een relatief laag aandeel doelgroepvoorraad een extra inzet op deze voorraad wordt verwacht. 4. DAEB-woningen beschikbaar: minimaal 70% van het DAEB-aanbod, incl. DAEB-nieuwbouw, wordt

vanaf 1 januari 2022 verhuurd aan de primaire doelgroep. Hoe willen we die doelen gaan bereiken. Twee scenario’s Om tot de afspraken in dit tussenakkoord te komen, hebben we gebruik gemaakt van een theoretisch model. In dit model zijn twee scenario’s berekend, het ‘Referentiescenario’ en het ‘Meer Evenwicht scenario’, die samen te zien zijn als een ‘schuifbalk’ met twee extreme polen. De ene pool, het ‘Referentiescenario’, geeft aan wat de gemeente doet als er niet wordt ingegrepen op spreiding. De andere pool, het ‘scenario Meer Evenwicht’ geeft aan wat de gemeente doet als er zoveel wordt ingegrepen dat de woningmarkt het nog net aankan. Dat wil zeggen: wat er maximaal mogelijk is qua evenwichtigere spreiding van de doelgroepvoorraad zonder dat het functioneren van de woningmarkt onder te grote druk komt te staan. Dit geeft op gemeentelijk niveau een referentiekader, dat nodig is om de stap te kunnen analyseren die elke gemeente richting Meer Evenwicht maakt. De streefvoorraad op het niveau van de gemeente is niet een precieze ‘opgave’ zoals iedere gemeente moet bereiken, het is een punt op de horizon waarnaar we maximaal kunnen bewegen. Biedingen Welke stap richting het scenario Meer evenwicht realistisch, haalbaar en wenselijk is, is onderwerp van biedingen die gemeenten elkaar gedaan hebben.

In de biedingen staat welke bijdrage iedere gemeente levert aan het behalen van de regionale doelen. Hoeveel woningen van welk type ze willen bouwen, maar ook welke bijzondere maatregelen ze willen nemen om net iets meer te kunnen doen. De biedingen zijn bedoeld om in beeld te brengen wat een gemeente wil gaan doen en wat ze daarmee verwachten te bereiken. De samenwerkende partners gaan monitoren welke resultaten ook werkelijk worden behaald. Als de resultaten tegenvallen wordt een gemeente daar op aangesproken door de andere partners. Dan volgt een gesprek waaruit moet blijken wat er extra gedaan kan worden om de doelen toch te halen. We hebben reeds twee bieding-rondes achter de rug. Gemeenten hebben in hun biedingen aangegeven welke extra kansen zij nog zien én tegen welke belemmeringen zij aanlopen. Het 2e bod van Delft is in april van 2021 door het college vastgesteld. Het is door het college gedeeld met de raad (raadsbrief 4522572). Tussenresultaten Uit de eerste twee bieding-rondes van de gemeenten blijkt dat een aantal gemeenten reeds een flinke beweging in gang heeft gezet en met de toegezegde gezamenlijke inspanningen een deel van de regionale doelen al behaald wordt.

De resultaten die we reeds willen vastleggen in het Tussenakkoord liegen er niet om: het gaat om ambitieuze afspraken, die een forse inspanning van de gemeenten vragen en een verdrievoudiging van de jaarlijkse productie van de corporaties vergen. Delft heeft een bod gedaan waarin staat hoe we de regionale doelen (zoals weergegeven in het meer evenwicht scenario) zouden kunnen halen, maar waarin ook nadrukkelijk staat dat Delft dat niet kan zonder extra middelen van buitenaf. Voor andere gemeenten geldt over het algemeen dat zij niet geheel voldoen aan het meer evenwicht scenario. Dat betekent dat als alle biedingen in de praktijk worden gebracht er onvoldoende doelgroepwoningen zijn in 2030 en de spreiding over de regio weinig is veranderd. Status Tussenakkoord Met dit tussenakkoord leggen partijen de resultaten vast die reeds behaald zijn. Dit is te zien als eerste gezamenlijke stap op weg naar het behalen van de gestelde doelen voor 2030. Alle betrokken partijen streven naar een eindakkoord waarin de regionale doelen worden behaald. Tot er een opvolgend akkoord is vastgesteld waarin er meer en een evenwichtiger verspreide doelgroepvoorraad wordt behaald, is dit tussenakkoord het vigerende.

Dit tussenakkoord vervangt het Convenant ‘Gaten dichten in Haaglanden’ (2017) en de Regionale Prestatie Afspraken (RPA 2015-2019) ten aanzien van de voorraadontwikkeling in de regio Haaglanden. Dit tussenakkoord expliciteert: • wat de overeengekomen doelen zijn, • welke conclusies we op het moment van ondertekening trekken over in hoeverre de resultaten van de biedingen van de gemeenten de doelen reeds benaderen,

•

en welke werkafspraken richting 2030 gelden die nodig zijn om de doelen te bereiken.

Achtergrond en historische context is eerder beschreven in brieven die aan de raad zijn gestuurd en kan daar worden terug gelezen. Kenmerken: 4233417, 4279141, 4413438 & 4522572 Waarom nu? Doel was om het eindakkoord in Q3 van 2021 getekend te hebben. Doordat de som van de tweede ronde biedingen teveel af lag van de gezamenlijke ambitie is besloten een extra ronde in te voegen. Tegelijkertijd is er de behoefte bij de opdrachtgevers (gemeenten, corporaties, huurders en provincie) om wat behaald is te verankeren. Niet in de laatste plaats om de corporaties zekerheid te geven op dat gebied, zodat zij concreet kunnen gaan beginnen met bouwen. Regionaal is op bestuurlijk niveau afgestemd wanneer het tussenakkoord getekend moet worden en wanneer de bijlagen openbaar gemaakt kunnen worden. Essentie: wat verandert er? De gemeenten van de woningmarktregio Haaglanden stellen in dit proces hun bouwplannen bij om voldoende woningen te bouwen volgende de woningbehoefteraming 2019 én te zorgen voor voldoende doelgroepwoningen daarbinnen én te zorgen voor betere spreiding binnen de regio van die doelgroepvoorraad. Voor de inwoner betekent dit meer woningaanbod en voor de inwoner met een lager inkomen betekent dit meer aanbod en meer aanbod op meer plekken in de regio.

Beleidskaders Het Delftse bod en daarmee het Delftse aandeel in dit tussenakkoord past binnen de Delftse Woonvisie en Woonagenda.

Participatie Regiogemeenten, corporaties, huurdersorganisaties en provincie zijn zowel opdrachtgever van dit proces, als inhoudelijk betrokken.

Financiën Het is belangrijk te vermelden dat die handelingsperspectieven extra inzet vragen en een prijskaartje hebben. Om ze werkelijk in de praktijk te kunnen brengen, hebben we als gemeente ondersteuning in mensen en middelen nodig van provincie en Rijk. Alleen onder die voorwaarde is het denkbaar dat we deze opgave volledig kunnen realiseren. Om die reden investeren we als gemeente veel tijd en energie in de landelijke lobby om te zorgen dat de (financiële) randvoorwaarden, voor gemeenten om hun opgaven te realiseren, worden verbeterd. Vervolg Dit jaar nog worden gesprekken tussen individuele gemeenten, corporaties en provincie gevoerd over concrete casussen die innovatieve actie van alle betrokken partijen vergen om de regionale doelen alsnog te realiseren. Dit is de ‘derde ronde’. In Delft heeft dit gesprek reeds plaatsgevonden op 18 oktober. Hierbij bespreken genoemde partijen op lokaal niveau alle kansen en belemmeringen, bezien zij op welke locaties de aantallen DAEB-woningen van de biedingen gerealiseerd worden en door wie, en bepalen zij of met elkaar meer en/of een evenwichtiger verspreide doelgroepvoorraad gerealiseerd kan worden. Medio december 2021 worden de tussenresultaten in het gezamenlijke Bestuurlijk Overleg besproken. Communicatie Wethouder Schrederhof spreekt uw commissie SDW regelmatig over dit onderwerp. Ook in de pers leeft het sterk.

Met het openbaar worden van het tussenakkoord, wordt ook een persbericht uitgestuurd om alle inwoners in de regio op de hoogte te brengen. Bijlage(n)

• • • • • • • • • • • • •

Tussenakkoord Samenwerken aan een solide woningmarkt in Haaglanden - 7 oktober 2021 Bijlage 1. Rapport4_Definitieve_biedingen_definitief_juli2021 Bijlage 2. Addendum afspraken 5a en 5b versie 23 sep DEF Bijlage 3. bestuurlijke opdracht monitoring 11 juni 2_Tweede_Delftse_bod_Nieuwe_Woningmarktafspraken_Haaglanden Bod 2 Den Haag Bod 2 Leidschendam-Voorburg inclusief addendum Bod 2 Midden Delfland Bod 2 Pijnacker-Nootdorp Bod 2 Rijswijk Bod 2 Wassenaar Bod 2 Westland inclusief addendum getekende versie volgt Bod 2 Zoetermeer

Het besluit moet gepubliceerd worden in het Gemeenteblad ☐ Ja

☒ Nee

☐ Niet van toepassing

Motie / toezegging Heeft het voorstel betrekking op een motie en/of toezegging?

☐ Ja,

het college verzoekt de raad om motie ….. / toezegging … als afgedaan te beschouwen

☒ Nee

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Delft,

M. Berger Loco-secretaris

M. Huijsmans Loco-Burgemeester