2142794 Stichting Radius CCA - aangevraagde vergunning voor Kalverbos 20
Tekst van het document
Stichting RADIUS CCA Kalverbos 20 2611 XW Delft Nederland info@radius-cca.org www.radius-cca.org Delft, 19 oktober 2021 Betreft: Kennisgeving en zienswijze van Kunstcentrum RADIUS t.b.h. van Raadszitting op 28 oktober 2021 Geacht college van burgemeester en wethouders, Geachte raadsleden van de Gemeente Delft, Ik hoop dat u deze brief in goede orde mag ontvangen. Hierbij schrijf ik u namens Stichting RADIUS, het nieuwe centrum voor kunst en wetenschap––met een programma toegewijd aan onderwerpen rond het klimaat, ecologie en natuur––dat zich per januari 2022 zal vestigen in het Delftse Kalverbos. In het licht van recente procedurele ontwikkelingen bij de Gemeente Delft in het kader van de voor het Kalverbos 20 aangevraagde vergunning wil ik bij deze de kans aangrijpen het e.e.a. toe te lichten rond de toegevoegde waarde van RADIUS voor de stad Delft en waar we voor staan. We betreuren het dat ons kunstcentrum vertraging oploopt door de gevoerde procedure en hopen dat de omgevingsvergunning zo spoedig mogelijk verleend zal worden. Toedracht Na de aankoop van het complex in november 2020––bestaande uit de watertoren (Kalverbos 22) en het naastgelegen pomphuis met reinwaterkelder (Kalverbos 20)–– door initiatiefnemer C.G.
Lekkerkerk volgde de uitnodiging aan ondergetekende om na te denken over een bestemming voor het voormalige waterbassin (gelegen onder het pomphuis) dat sinds 1996 leegstaat. Door het samenvallen van de ervaring in de kunstsector van RADIUS directeur-bestuurder N.J. Lekkerkerk met de achtergrond van Delft als een stad van vermaarde wetenschappelijke kennisinstituten gericht op technologie, innovatie en duurzaamheid, ontstond vlot een basis voor RADIUS als centrum voor kunst en wetenschap. Na de ontwikkeling van een beleidsplan, het oprichten van de stichting en het samenstellen van een basisteam en raad van toezicht zocht RADIUS het eerste contact met de landelijke pers, waarbij het NRC op 13 april 2021 voor het eerst berichtte over ons kunstcentrum en onze ambities. Vervolgens zijn we op crowdfundingplatform Voordekunst een inzamelingsactie gestart om een financiële basis te leggen voor kunstcentrum RADIUS, die met goed gevolg werd afgerond en waarbij meer dan driehonderd particulieren, waaronder een aanzienlijk aandeel bewoners uit Delft, gezamenlijk €40.000 bijeenbrachten.
Ondertussen werkten we samen met het Delftse architectenbureau DP6––onder leiding van architect Robert Alewijnse––die naar ons idee een sterk en doelmatig plan heeft gerealiseerd dat recht doet aan deze unieke erfgoedlocatie die na vijfentwintig jaar leegstand getransformeerd zal worden tot kunstcentrum met bijbehorende horecagelegenheid.
1
Belangen Kunstcentrum RADIUS is een gloednieuw centrum voor hedendaagse beeldende kunst in Delft dat een brug slaat tussen kunst, wetenschap en klimaat. In het voormalig pomphuis en ondergronds waterreservoir behorend bij de Delftse watertoren komt per januari 2022 vijfhonderd vierkante meter aan beschikbare ondergrondse tentoonstellingsruimte vrij. RADIUS ziet voor zichzelf een rol weggelegd om (de taal van de) kunst en wetenschap in te zetten als specialisten in verandering. Specifiek wil RADIUS de noodzaak van systeemverandering in het licht van de huidige klimaatcrisis voor een breed publiek behapbaar maken door middel van kunst en cultuureducatie. Bij RADIUS wordt aan de hand van verbeeldingskracht en een aansprekend programma een belangwekkende en kritische reflectie geboden op de huidige samenleving en de gedeelde leefwereld. We doen dit aan de hand van een jaarlijks doorlopend programma van tentoonstellingen, educatie- en publieksprogramma’s. In 2022 presenteren we onder de noemer Benedenwereld een zestal tentoonstellingen waarbij meer dan zestig kunstenaars en wetenschappers het verhaal vertellen over de wereld onder onze voeten.
De tentoonstellingen hebben verschillende samenhangende onderwerpen, waaronder: de omgang met de huidige watercrisis, alternatieven voor fossiele energie, een tentoonstelling over het bos als neuraal netwerk, waarbij we kijken naar vormen van onderlinge afhankelijkheid en onbaatzuchtigheid door van het het ‘world wide web’ naar het ‘wood wide web’ te verschuiven. De laatste tentoonstelling gaat over alternatieven voor verblijf-, schuil- en bewaarplaatsen in een steeds meer onstuimig leefklimaat, waarbij de recente watersnoodramp in Limburg extra aanleiding geeft om na te denken over het bestendigen van het leefklimaat. Lokaal vormt RADIUS een aanvulling op het kunst- en cultuuraanbod in Delft, met name door kunst van internationale makers te programmeren en presenteren. In het bijzonder wordt de toegevoegde waarde van RADIUS gekenmerkt door als enige instelling in Nederland een doorlopend artistiek programma te voeren rond klimaat, natuur en ecologie––als permanente agenda in plaats van als thema of onderwerp. Deze profielkeuze vertegenwoordigt een plaatselijk––en momenteel oningevuld belang––passend bij de waarden, waaronder wetenschap, technologie en klimaatinnovatie, die inherent zijn aan Delft als wetenschapsstad. Een tweede lokaal belang is de wekelijkse publieke openstelling van de watertoren.
Hiervoor werkt RADIUS samen met Jan van der Mast aan een historische rondleiding over het Kalverbos, de geschiedenis van Delfts drinkwater en de watertoren. Bij RADIUS zijn we ervan overtuigd dat het bewustzijn rond het klimaat meer dan ooit een essentieel onderdeel vormt bij het opgroeien op en leren over het leven op Aarde. Zo werken we bijvoorbeeld voor het Benedenwereld programma in 2022 samen met educatie-organisatie DOK/KUNSTklik in Delft aan een kunsteducatieworkshop voor het basisonderwijs over actief burgerschap. We ontvangen bij onze eerste tentoonstelling verscheidene klassen uit groep zeven en acht die werken aan een onderhandelingsspel gebaseerd op de Atlantis-mythe. Inmiddels heeft RADIUS €240.000 aan subsidies en donaties ontvangen vanuit landelijke cultuurfondsen en door middel van de inzamelingsactie om het eerste programmajaar mee te bekostigen.
2
Restaurant RADIUS kijkt reikhalzend uit naar de samenwerking met restaurant Het Eiland van Delft om gezamenlijk invulling te geven aan een bruisend programma op deze uitzonderlijke locatie. In aanvulling op de technische presentatie door initiatiefnemer en architect Robert Alewijnse aan de gemeenteraad (5 oktober 2021) en de discussie rond de rekbaarheid en definitie van ondergeschiktheid vinden wij het vanuit RADIUS belangrijk om een tweetal punten te onderstrepen: –– De aanwezigheid van een horecagelegenheid heeft een drempelverlagende en gastvrije werking waardoor de toegankelijkheid van het kunstcentrum verhoogd zal worden. Bezoekers die doorgaans niet in aanraking komen met beeldende kunst ervaren hierdoor een meer inclusieve en ongedwongen kennismaking. –– In de ontwikkeling van de programma’s van RADIUS is veelvuldig gesproken met de beoogde uitbaters van het restaurant en is de gedeelde wens geformuleerd om samenwerkingen aan te gaan op artistiek-inhoudelijk niveau. Zo hebben we vanuit Stichting DOEN een subsidie ontvangen om samen met de horeca een lesprogramma te ontwikkelen rond voedselconsumptie en -productie. Kunstcentrum en horeca trekken op deze manier gelijk op in het gedeelde streven om bewustzijn te generen voor duurzaamheid en het tegengaan van verspilling.
In Nederland zijn verschillende voorbeelden waarbij een kunstcentrum op gelijke voet staat met een restaurantfunctie, waaronder bijvoorbeeld Marres en het bijbehorende Marres Kitchen. We beogen een soortgelijke samenwerking waarbij we intern kennis kunnen delen en programma’s samen kunnen stellen voor het publiek en tegelijkertijd in onze eigen kracht kunnen staan. Reactie op Brieven Zoals u heeft RADIUS ook kennisgenomen van de burgerbrief (kenmerk 2128625) en de brief van de belangenvereniging (kenmerk 2129626). RADIUS staat open voor consensus en compromis met omwonenden, maar ziet de berichtgeving in het AD als tendentieus en polariserend; zowel RADIUS als verscheidene omwonenden herkennen zich niet of beperkt in de genoemde punten. Door initiatiefnemer, restaurateur en Stichting RADIUS is op 29 juni 2021 een bewonersavond georganiseerd bij restaurant De Centrale waar de plannen nader zijn toegelicht en hoor en wederhoor heeft plaatsgevonden. Als toelichting op de voor ons nu kenbare bezwaren: –– Parkeren: Als centrum voor kunst en klimaat ontmoedigen wij bezoekers actief om gebruik te maken van autovervoer en stimuleren wij in onze bereikbaarheid het openbaar vervoer. Daarnaast zijn er afdoende parkeermogelijkheden rond het centrum, aangrenzend aan Koffiehuis Het Kalf, alsmede de Prinsenhof Garage Delft.
In overeenstemming met de gemeente zal initiatiefnemer uitrijkaarten voor bezoekers en parkeerabonnementen voor personeel aanschaffen. –– Geluidshinder: We zien dit punt als verantwoordelijkheid van initiatiefnemer en restaurateur maar zijn van mening dat de voorziene begroeide aarden ophoging aan de zijde van de woonschepen afdoende akoestisch dempend zal zijn en tevens een optische waarborging van privacy van omwonenden zal opleveren. –– Toevoer: Voor het laden en lossen van kunsttransporten zal incidenteel gebruik gemaakt worden van de openbare weg (Kalverbos); hooguit vier weken per jaar meer intensief als er sprake is van een opbouwweek voor een tentoonstelling. –– Habitat vleermuizen: Er zullen aanvullende onderzoeken plaatsvinden om uit te sluiten of er sprake is van een vleermuizenhabitat. Tot hierover uitsluitsel bestaat zullen er geen bouwwerkzaamheden aan het dak van het pomphuis plaatsvinden. Dit hoeft daarentegen de interne renovatie en de start van het kunstcentrum niet te belemmeren.
3
Procedure De aanvraag voor bovengenoemd plan van Stichting RADIUS is per 26 mei 2021 in behandeling via de kruimelregeling bij de gemeente. Het hanteren van deze reguliere procedure is meermaals bevestigd geweest, in een antwoordbrief vanuit de gemeente (22 juni 2021, kenmerk 4582766) en in het ‘Delfts Kwartiertje’ door wethouder Vollebregt van 9 september 2021. Op 30 september 2021 ontvingen wij het bericht vanuit de gemeente (kenmerk 4656386) dat afgeweken zou worden van de reguliere procedure en een uitgebreide procedure genoodzaakt blijkt. Op het moment van uw raadszitting (op 28 oktober 2021) loopt deze aanvraag reeds 22 weken. We ervaren het proces van besluitvorming rond deze vergunningsprocedure als ondoorzichtig en inconsequent. Voor kunstcentrum RADIUS heeft deze onnodig vertraagde procedure verstrekkende gevolgen met een hoog afbreukrisico. Iedere maand dat het kunstcentrum haar opening moet verleggen ontstaat er een maandelijks tekort van €15.000 aan vaste- en beheerslasten. Juist nu het centrum voor het eerste programmajaar een financiële basis heeft weten te realiseren van €240.000 vanuit de inzamelingsactie en door bijdragen vanuit landelijke cultuurfondsen en er een groot draagvlak blijkt te zijn voor ons initiatief, kunnen we ons geen afbreuk permitteren in dit eerste precaire stadium.
We hopen dat u in uw besluitvorming oog zult hebben voor het belang van het onderwerp dat het kunstcentrum voorstaat, als verzamelplaats en ontmoetingsplek voor het scheppen van een collectief verlangen dat klimaatverandering het hoofd wil bieden. Daarbij hopen we dat u net als wij de ontwikkeling van het kunstcentrum en het restaurant ziet als een geschenk voor de stad, op een gedroomde en prominente plek die al vijfentwintig jaar onbenut is. We zien naarstig uit naar de verlening van de omgevingsvergunning zodat we dit uitzonderlijke plan kunnen verwezenlijken. Mocht u nog aanvullende inlichtingen wensen of de locatie willen bezoeken voor of na de raadszitting dan bent u van harte welkom en kunt u contact met mij opnemen via niekolaas@radius-cca.org of 06 10 35 47 04. Hoogachtend en met vriendelijke groet,
Niekolaas Johannes Lekkerkerk Directeur-Bestuurder RADIUS
4