2126542 Belangenverenigingen Binnenstad Noord, Oude-Nieuwe Delf en Zuidpoort - Warmteplan Delft 2021

De belangenverenigingen Binnenstad Noord, De Oude en De Nieuwe Delf, en Zuidpoort p/a Rietveld 15 2611 LG Delft bestuur@binnenstadnoord.nl

Aan: Het college van burgemeester en wethouders van Delft I.a.a: De gemeenteraad van Delft

Delft, 30 juni 2021 Kenmerk: BBN2021-14 Onderwerp: Warmteplan Delft 2021 Referten: a. Brief College Toezending stukken afronding fase 1 en 2 Warmteplan Delft d.d. 22-6-2021 b. Warmteplan Delft 2021, concept d.d. 11 juni 2021 c. Ministerie van Binnenlandse Zaken, Standaard voor woningisolatie, d.d. 18 maart 2021

Geacht college, Op dit moment wordt het Warmteplan Delft 2021 gemaakt. Hiervoor heeft u een projectorganisatie opgezet. Ten behoeve van participatie heeft u ook een klankbordgroep ingesteld met als doel “Draagvlak voor het Warmteplan onder de inwoners en bedrijven is voor de gemeente van het grootste belang. Om te toetsen of er draagvlak is voor bepaalde beslissingen en adviezen hierover te krijgen, heeft de gemeente een klankbordgroep Warmteplan Delft opgericht”. De Belangenvereniging Binnenstad Noord maakt namens de belangenverenigingen in de binnenstad deel uit van deze klankbordgroep. In de klankbordgroep zijn vanaf eind vorig jaar successievelijk de resultaten van de fasen 1 en 2 besproken van het warmteplan in wording. U heeft deze resultaten ook aangeboden aan de gemeenteraad, zie referte a. In de klankbordgroepbijeenkomst van 23 juni is het complete concept Warmteplan Delft 2021 besproken, zie referte b, hierna warmteplan genoemd. Het warmteplan gaat voor de oude buurten in de binnenstad (en in de omgeving daarvan) uit van een hybride luchtwarmtepomp met hernieuwbaar gas, de met licht blauw aangegeven buurten in onderstaande uit het warmteplan afkomstige figuur.

De voorkeursverwarmingstechnieken volgens het warmteplan

1

Dit is het gevolg van het generieke uitgangspunt van het warmteplan dat in de straten in deze oude buurten geen ruimte is voor leidingen in de ondergrond voor een warmtenet. Het door u voorgestelde alternatief, de hybride warmtepomp met hernieuwbaar gas, levert echter onoverkomelijke problemen op in deze oude buurten, waaronder geluidsoverlast. De problemen van warmtepompen in oude buurten en dat ze daardoor niet moeten worden toegepast, zijn vanaf het begin door ons op diverse wijzen ingebracht de klankbordgroep. Het onderwerp is ook aan de orde gesteld bij het Stadgesprek op 16 februari. De problemen zijn door uw organisatie onderkend, er wordt echter niets mee gedaan bij de voorstellen in het warmteplan. Hieronder zullen wij dit nader toelichten. Wij sluiten af met een voorstel de geconstateerde problemen op te lossen. Toelichting Het warmteplan geeft aan dat er drie mogelijkheden zijn voor aardgasvrij verwarmen. Dit zijn: - warmtenet; - all-electric; - hybride warmtepomp met duurzaam gas. Warmtenet. Ten aanzien van een warmtenet stelt het warmteplan zonder technische, kwantitatieve of financiële onderbouwing: “In een aantal buurten (dit zijn voornamelijk oudere buurten, zoals in de binnenstad) is al bekend dat er niet voldoende ruimte in de ondergrond is voor een warmtenet.

Een warmtenet is uitgesloten voor de volgende buurten: Centrum-Noord, Centrum-West, Centrum-Oost, Centrum, Stationsbuurt, CentrumZuidwest, In de Veste, Centrum-Zuidpoort, Zuidpoort, Westerkwartier, Agnetaparkbuurt, Marlot en Wippolder-Noord.” Hierdoor wordt het warmtenet voor deze buurten als optie direct weggeschreven. In de berekeningen voor het warmteplan wordt deze optie dus ook niet bezien. All-electric. De optie all-electric gaat uit van een warmtepomp in combinatie met zeer goede warmteisolatie van de woning. De woningen in de oude buurten van de binnenstad zijn slecht geïsoleerd. Om huiseigenaren te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning is in het Klimaatakkoord onder meer afgesproken een Standaard voor woningisolatie te ontwikkelen. Hiermee krijgen huiseigenaren een referentie voor wat als goede en toekomstvaste woningisolatie kan worden beschouwd. Op 18 maart 2021 is de voorstel Standaard door het Ministerie van Buitenlandse zaken gepubliceerd, zie referte c. Hierin wordt een duidelijk verschil gemaakt in de maximaal te bereiken isolatiegraad en de daaruit volgende energiebehoefte tussen woningen voor 1945 en die na 1945, dus op basis van bouwjaar. zie onderstaande tabel.

2

De woningen in de oude buurten van de binnenstad zullen dus ook na grote technische en financiële inspanning nooit het isolatieniveau bereiken waarvoor all-electric een werkbare oplossing is. De optie allelectric valt hierdoor ook af. Hybride warmtepomp met duurzaam gas. Naast het probleem van ruimtebeslag in huis geven luchtwarmtepompen ook geluidsoverlast in de omgeving. De oude huizen in de binnenstad hebben niet alleen een slechte warmte-isolatie maar ook een slechte geluidsisolatie. Daarnaast staan de huizen vaak dicht op elkaar en in gesloten bouwblokken, waardoor er geluidsreflecties optreden. Dit alles is niet goed te verbeteren. Luchtwarmtepompen zullen door hun geluidsproductie in deze buurten tot onleefbare geluidsoverlast leiden, juist aan de achterzijde van woningen waar veel mensen slapen omdat de straatzijde vaak extra geluidsbelasting heeft door uitgaansbezoek. Het is ons bekend dat er per 1 april 2021 nieuwe geluidsnormen gelden voor luchtwarmtepompen. Deze zijn wellicht voldoende voor nieuwbouwwijken met woningen gebouwd volgens hedendaagse strengere geluidswerendheid van de gevel en met meer ruimte tussen de woningen, maar voor de situatie in de binnenstad zijn deze te hoog. Opmerking: In het Leeuwenhoekkwartier veld 2.3 zijn luchtwarmtepompen uit geluidsoverwegingen verboden.

Luchtwarmtepompen kunnen in de zomer ook als airco worden gebruikt. Dit betekent dat in de zomer op warme dagen de unit overdag en ‘s nachts continu draait om verkoeling in het huis te kunnen geven. Dit betekent continu geluidoverlast en in het bijzonder voor zij die voor verkoeling slapen met open raam. Het werken als airco kost veel stroom en geeft dus warmte. Dit geeft extra warmtebelasting in de stenige binnenstad waar de huizen dicht op elkaar staan en draagt zo bij aan hittestress. Luchtwarmtepompen zijn dus niet geschikt als alternatief voor aardgas in de oude buurten van de binnenstad. Dit hebben wij ook aangegeven in de diverse klankbordbijeenkomsten. Dit was ook aangeven in de zienswijze van de Belangenvereniging Binnenstad Noord op het ontwerp Omgevingsvisie Delft 2040. In de Nota Zienswijzen Samenvatting en beantwoording zienswijzen d.d. 6 april 2021 is hierop niet gereageerd. In het warmteplan zijn de geconstateerde problemen ten aanzien van de hybride luchtwarmtepompen uiteindelijk als volgt afgedaan: “Met ruimte in de woning en geluidsoverlast hebben we geen rekening gehouden, omdat deze niet per buurt te bepalen zijn maar per woning verschillen.”

3

Het probleem wordt doorgeschoven

Kansrijkheidsscores per buurt. De buurten met een hoge score komen als eerste aan de beurt. Het figuur is afkomstig uit het warmteplan.

Het warmteplan geeft de prioritering van de buurten op basis van kansrijkheidsscores. De buurten in de binnenstad en directe omgeving met als oplossing de hybride warmtepomp hebben een score 5 of minder en zullen dus ongeveer pas aan snee komen vanaf 2040, zie ook bovenstaande figuur. Bij het Stadsgesprek op 16 februari is het probleem van de geluidsoverlast door de luchtwarmtepompen in de binnenstad ook aan de orde gesteld. Hierop is geantwoord “Details zoals het voldoen aan geluidseisen, komen ter sprake bij het opstellen van het warmte uitvoeringsplan. [..] Als het alternatief dat is voorgesteld in het warmteplan niet mogelijk blijkt door geluidseisen, zullen we met elkaar iets anders bedenken.” Het probleem wordt dus pas bezien richting 2040. Daardoor lijkt het misschien of de huidige keuze voor de hybride luchtwarmtepomp met duurzaam gas voor de binnenstad nu niet erg relevant is, maar dat is niet zo. In de tussenliggende periode zullen vrijwel alle cv ketels aan het einde van hun levensduur zijn en dus moeten worden vervangen. Het warmteplan is leidend voor de keuze van de burgers. Dat worden dan hybride warmtepompen met CV-ketels op aardgas die geschikt zijn voor latere ombouw naar duurzaam gas.

Dit wordt ook aanbevolen in het warmteplan: “5.2 Stadsbrede aanpak Handelingsperspectief voor bewoners in elke buurt [..] Als hernieuwbaar gas de voorkeurstechniek is in uw buurt, dan kunt u overwegen om uw huis te verwarmen met een hybride warmtepomp.” Op deze manier zijn tegen 2040 vrijwel alle buurten met oude huizen voorzien van hybride warmtepompen en is het alternatief van een warmtenet reeds afgesneden. De nadelen van de hybride warmtepompen zullen dan echter blijven. De binnenstad heeft een hoog percentage koopwoningen. Er wordt door de eigenaren veel geld in hun panden geïnvesteerd, waarbij verduurzamen echter vaak minder aandacht krijgt. De bereidheid van hen is vermoedelijk groot om veel sneller aan de slag te gaan met verduurzamen, wanneer zij het perspectief hebben van een alternatieve wijze van verwarmen die hun woon- en leefklimaat nièt negatief beïnvloedt. Verduurzamen van deze vaak slecht geïsoleerde huizen zal leiden tot een grote reductie van de CO2 uitstoot.

4

Conclusie Hybride luchtwarmtepompen met duurzaam gas zijn geen geschikte oplossing voor de oude buurten in de binnenstad en in de directe omgeving daarvan, want: 





naast het probleem van ruimtebeslag in huis geven luchtwarmtepompen ook geluidsoverlast in de omgeving. De oude huizen in de binnenstad hebben niet alleen een slechte warmte-isolatie maar ook een slechte geluidsisolatie. Daarnaast staan de huizen vaak dicht op elkaar en in gesloten bouwblokken, waardoor er geluidsreflecties optreden, hetgeen de geluidsoverlast aan de achterzijde versterkt, juist aan de kant die normaal de rustige, slaapkant is van de bebouwing; luchtwarmtepompen kunnen in de zomer ook als airco worden gebruikt. Dit betekent dat in de zomer op warme dagen de unit overdag en ‘s nachts continu draait om verkoeling in het huis te geven. Dit betekent continu geluidoverlast en in het bijzonder voor zij die voor verkoeling slapen met open ramen; het werken als airco kost veel stroom, is niet duurzaam en geeft dus warmte. Dit geeft extra warmtebelasting in de stenige binnenstad waar de huizen dicht op elkaar staan en draagt zo bij aan hittestress.

De problemen van de hybride luchtwarmtepompen met duurzaam gas in de oude buurten zijn bekend in de gemeentelijke organisatie, maar worden doorgeschoven naar de toekomt, waardoor het vinden en implementeren van een alternatief wordt afgesneden.

Verzoek Het moge duidelijk zijn dat wij ons grote zorgen maken over het toepassen van luchtwarmtepompen in de oude buurten van de binnenstad en de gevolgen daarvan voor ons woon- en leefklimaat. Daarom doen wij u het volgende verzoek: 1) Een gedetailleerd onderzoek te laten doen naar de mogelijkheden van leidingen voor een warmtenet in de straten van de oude buurten in de binnenstad en de directe omgeving. Geen generieke benadering, maar een benadering per straat- of gracht(deel) met de insteek “hoe zouden we het voor elkaar kunnen krijgen”. De hoge woningdichtheid in de binnenstad zal naar verwachting eventuele hoge aanlegkosten per m¹ straat compenseren. 2) Dit aanvullende onderzoek op korte termijn te laten uitvoeren zodat de resultaten als aanvulling op het warmteplan beschikbaar zijn voor de procedurevergadering van commissie Ruimte en Verkeer van 28 oktober. Hierdoor kan het document meelopen in de raadsafhandeling van het warmteplan. 3) Geen vergunningen voor het plaatsen van hybride luchtwarmtepompen in oude buurten meer af te geven totdat er overeenstemming is over de alternatieve wijze van verwarmen in deze oude buurten. .

Met vriendelijke groeten, namens Belangenvereniging Binnenstad Noord Belangenvereniging De Oude en De Nieuwe Delf Belangenvereniging Zuidpoort

J.T. Gravesteijn, voorzitter R.M. Stikkelman, voorzitter D. van Seters, vice-voorzitter

5